View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in Gurmukhi script, commonly used for Punjabi language.

2.56 ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡ - ਸ਼ਟ੍ਪਂਚਾਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ

ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਸ਼ਟ੍ਪਂਚਾਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।

ਅਥ ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਾਂ ਵ੍ਯਤੀਤਾਯਾਮਵਸੁਪ੍ਤਮਨਂਤਰਮ੍ ।
ਪ੍ਰਬੋਧਯਾਮਾਸ ਸ਼ਨੈਰ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਰਘੁਨਂਦਨਃ ॥ 1 ॥

ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਸ਼੍ਰੁਣੁ ਵਨ੍ਯਾਨਾਂ ਵਲ੍ਗੁ ਵ੍ਯਾਹਰਤਾਂ ਸ੍ਵਨਮ੍ ।
ਸਂਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਠਾਮਹੇ ਕਾਲ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਨਸ੍ਯ ਪਰਂਤਪ ॥ 2 ॥

ਸ ਸੁਪ੍ਤਸ੍ਸਮਯੇ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਪ੍ਰਤਿਬੋਧਿਤਃ ।
ਜਹੌ ਨਿਦ੍ਰਾਂ ਚ ਤਂਦ੍ਰੀਂ ਚ ਪ੍ਰਸਕ੍ਤਂ ਚ ਪਥਿ ਸ਼੍ਰਮਮ੍ ॥ 3 ॥

ਤਤ ਉਤ੍ਥਾਯ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸ੍ਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਨਦ੍ਯਾ ਸ਼੍ਸ਼ਿਵਂ ਜਲਮ੍ ।
ਪਂਥਾਨਮ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਿਣਾ਽ਦਿਸ਼੍ਟਂ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟਸ੍ਯ ਤਂ ਯਯੁਃ ॥ 4 ॥

ਤਤਸ੍ਸਂਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤਃ ਕਾਲੇ ਰਾਮਸ੍ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਣਾ ਸਹ ।
ਸੀਤਾਂ ਕਮਲਪਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੀਮਿਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 5 ॥

ਆਦਿਪ੍ਤਾਨਿਵ ਵੈਦੇਹਿ ਸਰ੍ਵਤਃ ਪੁਸ਼੍ਪਿਤਾਨ੍ਨਗਾਨ੍ ।
ਸ੍ਵੈਃ ਪੁਸ਼੍ਪੈਃ ਕਿਂਸ਼ੁਕਾਨ੍ ਪਸ਼੍ਯ ਮਾਲਿਨਸ਼ਿਸ਼ਿਰਾਤ੍ਯਯੇ ॥ 6 ॥

ਪਸ਼੍ਯ ਭਲ੍ਲਾਤਕਾਨ੍ ਫੁਲ੍ਲਾਨ੍ਨਰੈ ਰਨੁਪਸੇਵਿਤਾਨ੍ ।
ਫਲਪਤ੍ਰੈਰਵਨਤਾ ਨ੍ਨੂਨਂ ਸ਼ਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮ ਜੀਵਿਤੁਮ੍ ॥ 7 ॥

ਪਸ਼੍ਯ ਦ੍ਰੋਣਪ੍ਰਮਾਣਾਨਿ ਲਂਬਮਾਨਾਨਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ।
ਮਧੂਨਿ ਮਧੁਕਾਰੀਭਿ ਸ੍ਸਂਭ੍ਰੁਰੁਇਤਾਨਿ ਨਗੇ ਨਗੇ ॥ 8 ॥

ਏਸ਼ ਕ੍ਰੋਸ਼ਤਿ ਨਤ੍ਯੂਹਸ੍ਤਂ ਸ਼ਿਖੀ ਪ੍ਰਤਿਕੂਜਤਿ ।
ਰਮਣੀਯੇ ਵਨੋਦ੍ਦੇਸ਼ੇ ਪੁਸ਼੍ਪਸਂਸ੍ਤਰਸਂਕਟੇ ॥ 9 ॥

ਮਾਤਂਗਯੂਥਾਨੁਸ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਪਕ੍ਸ਼ਿਸਂਂਘਾਨੁਨਾਦਿਤਮ੍ ।
ਚਿਤ੍ਰਕੂਟਮਿਮਂ ਪਸ਼੍ਯ ਪ੍ਰਵ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧਸ਼ਿਖਰਂ ਗਿਰਿਮ੍ ॥ 10 ॥

ਸਮਭੂਮਿਤਲੇ ਰਮ੍ਯੇ ਦ੍ਰੁਮੈਰ੍ਬਹੁਭਿਰਾਵ੍ਰੁਰੁਇਤੇ ।
ਪੁਣ੍ਯੇ ਰਂਸ੍ਯਾਮਹੇ ਤਾਤ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟਸ੍ਯ ਕਾਨਨੇ ॥ 11 ॥

ਤਤਸ੍ਤੌ ਪਾਦਚਾਰੇਣ ਗਚ੍ਛਂਤੌ ਸਹ ਸੀਤਯਾ ।
ਰਮ੍ਯਮਾਸੇਦਤੁਸ਼੍ਸ਼ੈਲਂ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟਂ ਮਨੋਰਮਮ੍ ॥ 12 ॥

ਤਂਤੁ ਪਰ੍ਵਤਮਾਸਾਦ੍ਯ ਨਾਨਾਪਕ੍ਸ਼ਿਗਣਾਯੁਤਮ੍ ।
ਬਹੁਮੂਲਫਲਂ ਰਮ੍ਯਂ ਸਂਪਨ੍ਨਂ ਸਰਸੋਦਕਮ੍ ॥ 13 ॥

ਮਨੋਜ੍ਞੋ਽ਯਂ ਗਿਰਿਸ੍ਸੌਮ੍ਯ ਨਾਨਾਦ੍ਰੁਮਲਤਾਯੁਤਃ ।
ਬਹੁਮੂਲਫਲੋ ਰਮ੍ਯ ਸ੍ਸ੍ਵਾਜੀਵਃ ਪ੍ਰਤਿਭਾਤਿ ਮੇ ॥ 14 ॥

ਮੁਨਯਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਵਸਂਤ੍ਯਸ੍ਮਿ ਸ਼ਿਲੋਚ੍ਚਯੇ ।
ਅਯਂ ਵਾਸੋ ਭਵੇਤ੍ਤਾਵਦਤ੍ਰ ਸੌਮ੍ਯ ਰਮੇਮਹਿ ॥ 15 ॥

ਇਤਿ ਸੀਤਾ ਚ ਰਾਮਸ਼੍ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਂਜਲਿਃ ।
ਅਭਿਗਮ੍ਯਾ਽ਸ਼੍ਰਮਂ ਸਰ੍ਵੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕਿ ਮਭਿਵਾਦਯਨ੍ ॥ 16 ॥

ਤਾਨ੍ਮਹਰ੍ਸ਼ਿ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤਃ ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਧਰ੍ਮਵਿਤ੍ ।
ਅਸ੍ਯਤਾਮਿਤਿ ਚੋਵਾਚ ਸ੍ਵਾਗਂਤੁ ਨਿਵੇਦ੍ਯ ਚ ॥ 17 ॥

ਤਤੋ਽ਬ੍ਰਵੀਨ੍ਮਹਾਬਾਹੁਰ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾਗ੍ਰਜਃ ।
ਸਨ੍ਨਿਵੇਦ੍ਯ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯ ਮਾਤ੍ਮਾਨਮ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਯੇ ਪ੍ਰਭੁਃ ॥ 18 ॥

ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾ਽਽ਨਯ ਦਾਰੂਣਿ ਦ੍ਰੁਰੁਇਢਾਨਿ ਚ ਵਰਾਣਿ ਚ ।
ਕੁਰੁਸ਼੍ਵਾ਽ਵਸਥਂ ਸੌਮ੍ਯ ਵਾਸੇ ਮੇ਽ਭਿਰਤਂ ਮਨਃ ॥ 19 ॥

ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਰ੍ਵਿਵਿਧਾਨ੍ ਦ੍ਰੁਮਾਨ੍ ।
ਆਜਹਾਰ ਤਤ ਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਪਰ੍ਣਸ਼ਾਲਾਮਰਿਂਦਮਃ ॥ 20 ॥

ਤਾਂ ਨਿਸ਼੍ਠਿਤਾਂ ਬਦ੍ਧਕਟਾਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਮਸ੍ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਾਮ੍ ।
ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂਸ਼ਮਾਣਮੇਕਾਗ੍ਰਮਿਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 21 ॥

ਐਣੇਯਂ ਮਾਂਸਮਾਹ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯ ਸ਼ਾਲਾਂ ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਹੇ ਵਯਮ੍ ।
ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਵਾਸ੍ਤੁਸ਼ਮਨਂ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਚਿਰਜੀਵਿਭਿਃ ॥ 22 ॥

ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਂ ਹਤ੍ਵਾ਽਽ਨਯ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਹ ਸ਼ੁਭੇਕ੍ਸ਼ਣ ।
ਕਰ੍ਤਵ੍ਯ ਸ਼੍ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟੋ ਹਿ ਵਿਧਿਰ੍ਧਰ੍ਮਮਨੁਸ੍ਮਰ ॥ 23 ॥

ਭ੍ਰਾਤੁਰ੍ਵਚਨਮਾਜ੍ਞਾਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਪਰਵੀਰਹਾ ।
ਚਕਾਰ ਸ ਯਥੋਕ੍ਤਂ ਚ ਤਂ ਰਾਮ ਪੁਨਰਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 24 ॥

ਐਣੇਯਂ ਸ਼੍ਰਪਯਸ੍ਵੈਤਚ੍ਛਾਲਾਂ ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਹੇ ਵਯਮ੍ ।
ਤ੍ਵਰ ਸੌਮ੍ਯ ਮੁਹੂਰ੍ਤੋ਽ਯਂ ਧ੍ਰੁਵਸ਼੍ਚ ਦਿਵਸੋ਽ਪ੍ਯਯਮ੍ ॥ 25 ॥

ਸ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਣਮ੍ਰੁਰੁਇਗਂ ਮੇਧ੍ਯਂ ਹਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ ।
ਅਥ ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਸ੍ਸਮਿਦ੍ਧੇ ਜਾਤਵੇਦਸਿ ॥ 26 ॥

ਤਂਤੁ ਪਕ੍ਵਂ ਪਰਿਜ੍ਞਾਯ ਨਿਸ਼੍ਟਪ੍ਤਂ ਛਿਨ੍ਨਸ਼ੋਣਿਤਮ੍ ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਪੁਰੁਸ਼ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਮਥ ਰਾਘਵਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 27 ॥

ਅਯਂ ਸਰ੍ਵਃ ਸਮਸ੍ਤਾਗ੍ਙਃ ਸ਼੍ਰ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਣਮ੍ਰੁਰੁਇਗੋ ਮਯਾ ।
ਦੇਵਤਾਂ ਦੇਵਸਂਕਾਸ਼ ਯਜਸ੍ਵ ਕੁਸ਼ਲੋ ਹ੍ਯਸਿ ॥ 28 ॥

ਰਾਮਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਤੁ ਨਿਯਤੋ ਗੁਣਵਾਨ੍ ਜਪ੍ਯਕੋਵਿਦਃ ।
ਸਂਗ੍ਰਹੇਣਾਕਰੋਤ੍ ਸ੍ਰਵਾਰ੍ਨ ਮਂਤ੍ਰਾਨ੍ ਸਤ੍ਰਾਵਸਾਨਿਕਾਨ੍ ॥ 29 ॥

ਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਦੇਵਗਣਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਵਿਵੇਸ਼ਾ਽ਵਸਥਂ ਸ਼ੁਚਿਃ ।
ਬਭੂਵ ਚ ਮਨੋਹ੍ਲਾਦੋ ਰਾਮਸ੍ਯਾਮਿਤਤੇਜਸਃ ॥ 30 ॥

ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵਬਲਿਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਰੌਦ੍ਰਂ ਵੈਸ਼੍ਣਵ ਮੇਵ ਚ ।
ਵਾਸ੍ਤੁਸਂਸ਼ਮਨੀਯਾਨਿ ਮਂਗਲਾਨਿ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਯਨ੍ ॥ 31 ॥

ਜਪਂ ਚ ਨ੍ਯਾਯਤ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਨਦ੍ਯਾਂ ਯਥਾਵਿਧਿ ।
ਪਾਪਸਂਸ਼ਮਨਂ ਰਾਮ ਸ਼੍ਚਕਾਰ ਬਲਿਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ 32 ॥

ਵੇਦਿਸ੍ਥਲਵਿਧਾਨਾਨਿ ਚੈਤ੍ਯਾਨ੍ਯਾਯਤਨਾਨਿ ਚ ।
ਆਸ਼੍ਰਮਸ੍ਯਾਨੁਰੂਪਾਣਿ ਸ੍ਥਾਪਯਾਮਾਸ ਰਾਘਵਃ ॥ 33 ॥

ਵਨ੍ਯੈਰ੍ਮਾਲ੍ਯੈਃ ਫਲੈਰ੍ਮੂਲੈਃ ਪਕ੍ਵੈਰ੍ਮਾਂਸੈਰ੍ਯਥਾਵਿਧਿ ।
ਅਦ੍ਭਿਰ੍ਜਪੈਸ਼੍ਚ ਵੇਦੋਕ੍ਤੈਰ੍ਦਰ੍ਭੈਸ਼੍ਚ ਸਸਮਿਤ੍ਕੁਸ਼ੈਃ ॥ 34 ॥

ਤੌ ਤਰ੍ਪਯਿਤ੍ਵਾ ਭੂਤਾਨਿ ਰਾਘਵੌ ਸਹ ਸੀਤਯਾ ।
ਤਦਾ ਵਿਵਿਸ਼ਤੁ ਸ਼੍ਸ਼ਾਲਾਂ ਸੁਸ਼ੁਭਾਂ ਸ਼ੁਭਲਕ੍ਸ਼ਣੌ ॥ 35 ॥

ਤਾਂ ਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਪਰ੍ਣਚ੍ਛਦਨਾਂ ਮਨੋਜ੍ਞਾਂ ਯਥਾਪ੍ਰਦੇਸ਼ਂ ਸੁਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਂ ਨਿਵਾਤਾਮ੍ ।
ਵਾਸਾਯ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਵਿਸ਼ੁਸ੍ਸਮੇਤਾਸ੍ਸਭਾਂ ਯਥਾ ਦੇਵਗਣਾਸ੍ਸੁਧਰ੍ਮਾਮ੍ ॥ 36 ॥

ਅਨੇਕਨਾਨਾਮ੍ਰੁਰੁਇਗਪਕ੍ਸ਼ਿਸਂਕੁਲੇ ਵਿਚਿਤ੍ਰਪਤ੍ਰਸ੍ਤਬਕੈਰ੍ਦ੍ਰੁਮੈਰ੍ਯੁਤੇ ।
ਵਨੋਤ੍ਤਮੇ ਵ੍ਯਾਲਮ੍ਰੁਰੁਇਗਾਨੁਨਾਦਿਤੇ ਤਦਾ ਵਿਜਹ੍ਰੁ ਸ੍ਸੁਸੁਖਂ ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਾਃ ॥ 37 ॥

ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡੇ ਸ਼ਟ੍ਪਂਚਾਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥




Browse Related Categories: