ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਤ੍ਰਿਪਂਚਾਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਸ ਤਂ ਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸਂਧ੍ਯਾਮਨ੍ਵਾਸ੍ਯਪਸ਼੍ਚਿਮਾਮ੍ ।
ਰਾਮੋ ਰਮਯਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠ ਇਤਿ ਹੋਵਾਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮ੍ ॥ 1 ॥
ਅਦ੍ਯੇਯਂ ਪ੍ਰਥਮਾ ਰਾਤ੍ਰਿਰ੍ਯਾਤਾ ਜਨਪਦਾਦ੍ਬਹਿਃ ।
ਯਾ ਸੁਮਂਤ੍ਰੇਣ ਰਹਿਤਾ ਤਾਂ ਨੋਤ੍ਕਂਠਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ॥ 2 ॥
ਜਾਗਰ੍ਤਵ੍ਯਮਤਂਦ੍ਰਿਭ੍ਯਾਮਦ੍ਯਪ੍ਰਭ੍ਰੁਰੁਇਤਿ ਰਾਤ੍ਰਿਸ਼ੁ ।
ਯੋਗਕ੍ਸ਼ੇਮੌ ਹਿ ਸੀਤਾਯਾ ਵਰ੍ਤੇਤੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾਵਯੋਃ ॥ 3 ॥
ਰਾਤ੍ਰਿਂ ਕਥਂਚਿਦੇਵੇਮਾਂ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਵਰ੍ਤਯਾਮਹੇ ।
ਅਪਾਵਰ੍ਤਾਮਹੇ ਭੂਮਾਵਾਸ੍ਤੀਰ੍ਯ ਸ੍ਵਯਮਾਰ੍ਜਿਤੈਃ ॥ 4 ॥
ਸ ਤੁ ਸਂਵਿਸ਼੍ਯ ਮੇਦਿਨ੍ਯਾਂ ਮਹਾਰ੍ਹਸ਼ਯਨੋਚਿਤਃ ।
ਇਮਾਃ ਸੌਮਿਤ੍ਰਯੇ ਰਾਮੋ ਵ੍ਯਾਜਹਾਰ ਕਥਾਃ ਸ਼ੁਭਾਃ ॥ 5 ॥
ਧ੍ਰੁਵਮਦ੍ਯ ਮਹਾਰਾਜੋ ਦੁਃਖਂ ਸ੍ਵਪਿਤਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ।
ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਕਾਮਾ ਤੁ ਕੈਕੇਯੀ ਤੁਸ਼੍ਟਾ ਭਵਿਤੁਮਰ੍ਹਤਿ ॥ 6 ॥
ਸਾ ਹਿ ਦੇਵੀ ਮਹਾਰਾਜਂ ਕੈਕੇਯੀ ਰਾਜ੍ਯਕਾਰਣਾਤ੍ ।
ਅਪਿ ਨ ਚ੍ਯਾਵਯੇਤ੍ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਭਰਤਮਾਗਤਮ੍ ॥ 7 ॥
ਅਨਾਥਸ਼੍ਚ ਹਿ ਵ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧਸ਼੍ਚ ਮਯਾ ਚੈਵ ਵਿਨਾਕ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ।
ਕਿਂ ਕਰਿਸ਼੍ਯਤਿ ਕਾਮਾਤ੍ਮਾ ਕੈਕੇਯੀ ਵਸ਼ਮਾਗਤਃ ॥ 8 ॥
ਇਦਂ ਵ੍ਯਸਨਮਾਲੋਕ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞਸ਼੍ਚ ਮਤਿਵਿਭ੍ਰਮਮ੍ ।
ਕਾਮ ਏਵਾਰ੍ਥਧਰ੍ਮਾਭ੍ਯਾਂ ਗਰੀਯਾਨਿਤਿ ਮੇ ਮਤਿਃ ॥ 9 ॥
ਕੋ ਹ੍ਯਵਿਦ੍ਵਾਨਪਿ ਪੁਮਾਨ੍ ਪ੍ਰਮਦਾਯਾਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤੇ ਤ੍ਯਜੇਤ੍ ।
ਛਂਦਾਨੁਵਰ੍ਤਿਨਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਤਾਤੋ ਮਾਮਿਵ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ॥ 10 ॥
ਸੁਖੀ ਬਤ ਸਭਾਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਭਰਤਃ ਕੇਕਯੀਸੁਤਃ ।
ਮੁਦਿਤਾਨ੍ ਕੋਸਲਾਨੇਕੋ ਯੋ ਭੋਕ੍ਸ਼੍ਯਤ੍ਯਧਿਰਾਜਵਤ੍ ॥ 11 ॥
ਸ ਹਿ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਯਸ੍ਯ ਮੁਖਮੇਕਂ ਭਵਿਸ਼੍ਯਤਿ ।
ਤਾਤੇ ਚ ਵਯਸਾਤੀਤੇ ਮਯਿ ਚਾਰਣ੍ਯਮਾਸ੍ਥਿਤੇ ॥ 12 ॥
ਅਰ੍ਥਧਰ੍ਮੌ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਯ ਕਾਮਮਨੁਵਰ੍ਤਤੇ ।
ਏਵਮਾਪਦ੍ਯਤੇ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥੋ ਯਥਾ ॥ 13 ॥
ਮਨ੍ਯੇ ਦਸ਼ਰਥਾਂਤਾਯ ਮਮ ਪ੍ਰਵ੍ਰਾਜਨਾਯ ਚ ।
ਕੈਕੇਯੀ ਸੌਮ੍ਯ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਰਾਜ੍ਯਾਯ ਭਰਤਸ੍ਯ ਚ ॥ 14 ॥
ਅਪੀਦਾਨੀਂ ਤੁ ਕੈਕੇਯੀ ਸੌਭਾਗ੍ਯਮਦਮੋਹਿਤਾ ।
ਕੌਸਲ੍ਯਾਂ ਚ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾਂ ਚ ਸਂਪ੍ਰਬਾਧੇਤ ਮਤ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤੇ ॥ 15 ॥
ਮਾ ਸ੍ਮ ਮਤ੍ਕਾਰਣਾਦ੍ਦੇਵੀ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਦੁਃਖਮਾਵਸੇਤ੍ ।
ਅਯੋਧ੍ਯਾਮਿਤ ਏਵ ਤ੍ਵਂ ਕਾਲ੍ਯੇ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ॥ 16 ॥
ਅਹਮੇਕੋ ਗਮਿਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸੀਤਯਾ ਸਹ ਦਂਡਕਾਨ੍ ।
ਅਨਾਥਾਯਾ ਹਿ ਨਾਥਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕੌਸ਼ਲ੍ਯਾਯਾ ਭਵਿਸ਼੍ਯਸਿ ॥ 17 ॥
ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਕਰ੍ਮਾ ਹਿ ਕੈਕੇਯੀ ਦ੍ਵੇਸ਼੍ਯਮਨ੍ਯਾਯ੍ਯਮਾਚਰੇਤ੍ ।
ਪਰਿਦਦ੍ਯਾਹਿ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੇ ਭਰਤੇ ਮਮ ਮਾਤਰਮ੍ ॥ 18 ॥
ਨੂਨਂ ਜਾਤ੍ਯਂਤਰੇ ਕਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਪੁਤ੍ਰੈਰ੍ਵਿਯੋਜਿਤਾਃ ।
ਜਨਨ੍ਯਾ ਮਮ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਤਸ੍ਮਾਦੇਤਦੁਪਸ੍ਥਿਤਮ੍ ॥ 19 ॥
ਮਯਾ ਹਿ ਚਿਰਪੁਸ਼੍ਟੇਨ ਦੁਖਸਂਵਰ੍ਧਿਤੇਨ ਚ ।
ਵਿਪ੍ਰਯੁਜ੍ਯਤ ਕੌਸ਼ਲ੍ਯਾ ਫਲਕਾਲੇ ਧਿਗਸ੍ਤੁ ਮਾਮ੍ ॥ 20 ॥
ਮਾ ਸ੍ਮ ਸੀਮਂਤਿਨੀ ਕਾਚਿਜ੍ਜਨਯੇਤ੍ਪੁਤ੍ਰਮੀਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਮ੍ ।
ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਯੋਹਮਂਬਾਯਾ ਦਦ੍ਮਿ ਸ਼ੋਕਮਨਂਤਕਮ੍ ॥ 21 ॥
ਮਨ੍ਯੇ ਪ੍ਰੀਤਿਵਿਸ਼ਿਸ਼੍ਟਾ ਸਾ ਮਤ੍ਤੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਸ਼ਾਰਿਕਾ ।
ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਤਚ੍ਛ੍ਰੂਯਤੇ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ਼ੁਕ ਪਾਦਮਰੇਰ੍ਦਸ਼ ॥ 22 ॥
ਸ਼ੋਚਂਤ੍ਯਾ ਅਲ੍ਪਭਾਗ੍ਯਾਯਾ ਨ ਕਿਂਚਿਦੁਪਕੁਰ੍ਵਤਾ ।
ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਕਿਮਪੁਤ੍ਰਾਯਾ ਮਯਾ ਕਾਰ੍ਯਮਰਿਂਦਮ ॥ 23 ॥
ਅਲ੍ਪਭਾਗ੍ਯਾ ਹਿ ਮੇ ਮਾਤਾ ਕੌਸ਼ਲ੍ਯਾ ਰਹਿਤਾ ਮਯਾ ।
ਸ਼ੇਤੇ ਪਰਮਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾ ਪਤਿਤਾ ਸ਼ੋਕਸਾਗਰੇ ॥ 24 ॥
ਏਕੋ ਹ੍ਯਹਮਯੋਧ੍ਯਾਂ ਚ ਪ੍ਰੁਰੁਇਥਿਵੀਂ ਚਾਪਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ।
ਤਰੇਯਮਿਸ਼ੁਭਿਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਨਨੁ ਵੀਰ੍ਯਮਕਾਰਣਮ੍ ॥ 25 ॥
ਅਧਰ੍ਮਭਯਭੀਤਸ਼੍ਚ ਪਰਲੋਕਸ੍ਯ ਚਾਨਘ ।
ਤੇਨ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਨਾਦ੍ਯਾਹ ਮਾਤ੍ਮਾਨਮਭਿਸ਼ੇਚਯੇ ॥ 26 ॥
ਏਤਦਨ੍ਯਸ਼੍ਚ ਕਰੁਣਂ ਵਿਲਪ੍ਯ ਵਿਜਨੇ ਵਨੇ ।
ਅਸ਼੍ਰੁਪੂਰ੍ਣਮੁਖੋ ਰਾਮੋ ਨਿਸ਼ਿ ਤੂਸ਼੍ਣੀਮੁਪਾਵਿਸ਼ਤ੍ ॥ 27 ॥
ਵਿਲਪ੍ਯੋਪਰਤਂ ਰਾਮਂ ਗਤਾਰ੍ਚਿਸ਼ਮਿਵਾਨਲਮ੍ ।
ਸਮੁਦ੍ਰਮਿਵ ਨਿਰ੍ਵੇਗਮਾਸ਼੍ਵਾਸਯਤ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ॥ 28 ॥
ਧ੍ਰੁਵਮਦ੍ਯ ਪੁਰੀ ਰਾਜਨ੍ਨਯੋਧ੍ਯਾਯੁਧਿਨਾਂ ਵਰ ।
ਨਿਸ਼੍ਪ੍ਰਭਾ ਤ੍ਵਯਿ ਨਿਸ਼੍ਕ੍ਰਾਂਤੇ ਗਤਚਂਦ੍ਰੇਵ ਸ਼ਰ੍ਵਰੀ ॥ 29 ॥
ਨੈਤਦੌਪਯਿਕਂ ਰਾਮ ਯਦਿਦਂ ਪਰਿਤਪ੍ਯਤੇ ।
ਵਿਸ਼ਾਦਯਸਿ ਸੀਤਾਂ ਚ ਮਾਂ ਚੈਵ ਪੁਰੁਸ਼ਰ੍ਸ਼ਭ ॥ 30 ॥
ਨ ਚ ਸੀਤਾ ਤ੍ਵਯਾ ਹੀਨਾ ਨ ਚਾਹਮਪਿ ਰਾਘਵ ।
ਮੁਹੂਰ੍ਤਮਪਿ ਜੀਵਾਵੋ ਜਲਾਨ੍ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਵਿਨੋਦ੍ਧ੍ਰੁਰੁਇਤੌ ॥ 31 ॥
ਨਹਿ ਤਾਤਂ ਨ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਂ ਨ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾਂ ਪਰਂਤਪ ।
ਦ੍ਰਸ਼੍ਟੁਮਿਚ੍ਛੇਯਮਦ੍ਯਾਹਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਚਾਪਿ ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਨਾ ॥ 32 ॥
ਤਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸੁਖਾਸੀਨੌ ਨਾਤਿਦੂਰੇ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਾਮ੍ ।
ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧੇ ਸੁਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਂ ਸ਼ਯ੍ਯਾਂ ਭੇਜਾਤੇ ਧਰ੍ਮਵਤ੍ਸਲੌ ॥ 33 ॥
ਸ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਯੋਤ੍ਤਮਪੁਸ਼੍ਕਲਂ ਵਚੋ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਚੈਵਂ ਵਨਵਾਸਮਾਦਰਾਤ੍ ।
ਸਮਾਃ ਸਮਸ੍ਤਾ ਵਿਦਧੇ ਪਰਂਤਪਃ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯ ਧਰ੍ਮਂ ਸੁਚਿਰਾਯ ਰਾਘਵਃ ॥ 34 ॥
ਤਤਸ੍ਤੁ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਿਜਨੇ ਵਨੇ ਤਦਾ ਮਹਾਬਲੌ ਰਾਘਵਵਂਸ਼ਵਰ੍ਧਨੌ ।
ਨ ਤੌ ਭਯਂ ਸਂਭ੍ਰਮਮਭ੍ਯੁਪੇਯਤੁ ਰ੍ਯਥੈਵ ਸਿਂਹੌ ਗਿਰਿਸਾਨੁਗੋਚਰੌ ॥ 35 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡੇ ਤ੍ਰਿਪਂਚਾਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
