ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਚਤੁਃਸ਼ਸ਼੍ਟਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਸ ਦੀਨੋ ਦੀਨਯਾ ਵਾਚਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।
ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਜਾਨੀਹਿ ਗਤ੍ਵਾ ਗੋਦਾਵਰੀਂ ਨਦੀਮ੍ ॥ 1 ॥
ਅਪਿ ਗੋਦਾਵਰੀਂ ਸੀਤਾ ਪਦ੍ਮਾਨ੍ਯਾਨਯਿਤੁਂ ਗਤਾ ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਰਾਮੇਣ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਪਰਵੀਰਹਾ ॥ 2 ॥
ਨਦੀਂ ਗੋਦਾਵਰੀਂ ਰਮ੍ਯਾਂ ਜਗਾਮ ਲਘੁਵਿਕ੍ਰਮਃ ।
ਤਾਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਤੀਰ੍ਥਵਤੀ ਵਿਚਿਤ੍ਵਾ ਰਾਮਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 3 ॥
ਨੈਨਾਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤੀਰ੍ਥੇਸ਼ੁ ਕ੍ਰੋਸ਼ਤੋ ਨ ਸ਼੍ਰੁਰੁਇਣੋਤਿ ਮੇ ।
ਕਂ ਨੁ ਵਾ ਦੇਸ਼ਮਾਪਨ੍ਨਾ ਵੈਦੇਹੀ ਕ੍ਲੇਸ਼ਨਾਸ਼ਿਨੀ ॥ 4 ॥
ਨ ਹ੍ਯਹਂ ਵੇਦ ਤਂ ਦੇਸ਼ਂ ਯਤ੍ਰ ਸਾ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾ ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਯ ਵਚਸ਼੍ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦੀਨਸ੍ਸਂਤਾਪਮੋਹਿਤਃ ॥ 5 ॥
ਰਾਮਸ੍ਸਮਭਿਚਕ੍ਰਾਮ ਸ੍ਵਯਂ ਗੋਦਾਵਰੀਂ ਨਦੀਮ੍ ।
ਸ ਤਾਮੁਪਸ੍ਥਿਤੋ ਰਾਮਃ ਕ੍ਵ ਸੀਤੇਤ੍ਯੇਵਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 6 ॥
ਭੂਤਾਨਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਂਦ੍ਰੇਣ ਵਧਾਰ੍ਹੇਣ ਹ੍ਰੁਰੁਇਤਾਮਿਤਿ ।
ਨ ਤਾਂ ਸ਼ਸ਼ਂਸੂ ਰਾਮਾਯ ਤਥਾ ਗੋਦਾਵਰੀ ਨਦਿ ॥ 7 ॥
ਤਤਃ ਪ੍ਰਚੋਦਿਤਾ ਭੂਤੈਸ਼੍ਸ਼ਂਸਾਸ੍ਮੈਤਾਂ ਪ੍ਰਿਯਾਮਿਤਿ ।
ਨ ਤੁ ਸਾਭ੍ਯਵਦਤਸਿਤਾਂ ਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾ ਰਾਮੇਣ ਸ਼ੋਚਤਾ ॥ 8 ॥
ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਤੁ ਤਦ੍ਰੂਪਂ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਚ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਭਯਾਤ੍ਤੁ ਵੈਦੇਹੀਂ ਸਾ ਨਦੀ ਨ ਸ਼ਸ਼ਂਸ ਤਾਮ੍ ॥ 9 ॥
ਨਿਰਾਸ਼ਸ੍ਤੁ ਤਯਾ ਨਦ੍ਯਾ ਸੀਤਾਯਾ ਦਰ੍ਸ਼ਨੇ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ।
ਉਵਾਚ ਰਾਮਸ੍ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਂ ਸੀਤਾਦਰ੍ਸ਼ਨਕਰ੍ਸ਼ਿਤਃ ॥ 10 ॥
ਏਸ਼ਾ ਗੋਦਾਵਰੀ ਸੌਮ੍ਯ ਕਿਂਚਿਨ੍ਨ ਪ੍ਰਤਿ ਭਾਸ਼ਤੇ ।
ਕਿਂ ਨੁ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਮੇਤ੍ਯ ਜਨਕਂ ਵਚਃ ॥ 11 ॥
ਮਾਤਰਂ ਚੈਵ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਵਿਨਾ ਤਾਮਹਮਪ੍ਰਿਯਮ੍ ।
ਯਾ ਮੇ ਰਾਜ੍ਯਵਿਹੀਨਸ੍ਯ ਵਨੇ ਵਨ੍ਯੇਨ ਜੀਵਤਃ ॥ 12 ॥
ਸਰ੍ਵਂ ਵ੍ਯਪਨਯੇਚ੍ਛੋਕਂ ਵੈਦੇਹੀ ਕ੍ਵ ਨੁ ਸਾ ਗਤਾ ।
ਜ੍ਞਾਤਿਪਕ੍ਸ਼ਵਿਹੀਨਸ੍ਯ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੀਮਪਸ਼੍ਯਤਃ ॥ 13 ॥
ਮਨ੍ਯੇ ਦੀਰ੍ਘਾ ਭਵਿਸ਼੍ਯਂਤਿ ਰਾਤ੍ਰਯੋ ਮਮ ਜਾਗ੍ਰਤਃ ।
ਗੋਦਾਵਰੀਂ ਜਨਸ੍ਥਾਨਮਿਮਂ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣਂ ਗਿਰਿਮ੍ ॥ 14 ॥
ਸਰ੍ਵਾਣ੍ਯਨੁਗਮਿਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਦਿ ਸੀਤਾ ਹਿ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਤੇ ।
ਏਤੇ ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਾ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯ ਮਾਮੀਕ੍ਸ਼ਂਤੇ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ ॥ 15 ॥
ਵਕ੍ਤੁਕਾਮਾ ਇਵ ਹਿ ਮੇ ਇਂਗਿਤਾਨ੍ਯੁਪਲਕ੍ਸ਼ਯੇ ।
ਤਾਂਸ੍ਤੁ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰੋ ਰਾਘਵਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹ ॥ 16 ॥
ਕ੍ਵ ਸੀਤੇਤਿ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਨ੍ਵੈ ਬਾਸ਼੍ਪਸਂਰੁਦ੍ਧਯਾ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਾ ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਨਰੇਂਦ੍ਰੇਣ ਤੇ ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਾਸ੍ਸਹਸੋਤ੍ਥਿਤਾਃ ॥ 17 ॥
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਭਿਮੁਖਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਦਰ੍ਸ਼ਯਂਤੋ ਨਭਸ੍ਥਲਮ੍ ।
ਮੈਥਿਲੀ ਹ੍ਰਿਯਮਾਣਾ ਸਾ ਦਿਸ਼ਂ ਯਾਮਨ੍ਵਪਦ੍ਯਤ ॥ 18 ॥
ਤੇਨ ਮਾਰ੍ਗੇਣ ਧਾਵਂਤੋ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਂਤੇ ਨਰਾਧਿਪਮ੍ ।
ਯੇਨ ਮਾਰ੍ਗਂ ਚ ਭੂਮਿਂ ਚ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਂਤੇ ਸ੍ਮ ਤੇ ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਾਃ ॥ 19 ॥
ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਮਾਰ੍ਗਮਿਚ੍ਛਂਤਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨੋਪਲਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ ।
ਤੇਸ਼ਾਂ ਵਚਨਸਰ੍ਵਸ੍ਵਂ ਲਕ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਚੇਂਗਿਤਮ੍ ॥ 20 ॥
ਉਵਾਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਜ੍ਯੇਸ਼੍ਠਂ ਧੀਮਾਨ੍ਭ੍ਰਾਤਰਮਾਰ੍ਤਵਤ੍ ।
ਕ੍ਵ ਸਿਤੇਤਿ ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾ ਯਥੇਮੇ ਸਹਸੋਤ੍ਥਿਤਾਃ ॥ 21 ॥
ਦਰ੍ਸ਼ਯਂਤਿ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਂ ਚੈਵ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਚ ਦਿਸ਼ਂ ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਾਃ ।
ਸਾਧੁ ਗਚ੍ਛਾਵਹੇ ਦੇਵ ਦਿਸ਼ਮੇਤਾਂ ਹਿ ਨੈਰੁਰੁਇਤਿਮ੍ ॥ 22 ॥
ਯਦਿ ਸ੍ਯਾਦਾਗਮਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦਾਰ੍ਯਾ ਵਾ ਸਾਥ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ।
ਬਾਢਮਿਤ੍ਯੇਵ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਦਿਸ਼ਮ੍ ॥ 23 ॥
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾਨੁਗਤਸ਼੍ਸ਼ੀਮਨ੍ਵੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣੋ ਵਸੁਂਧਰਾਮ੍ ।
ਏਵਂ ਸਂਭਾਸ਼ਮਾਣੌ ਤਾਵਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਭ੍ਰਾਤਰਾਵੁਭੌ ॥ 24 ॥
ਵਸੁਂਧਰਾਯਾਂ ਪਤਿਤਂ ਪੁਸ਼੍ਪਮਾਰ੍ਗਮਪਸ਼੍ਯਤਾਮ੍ ।
ਤਾਂ ਪੁਸ਼੍ਪਵ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਿਂ ਪਤਿਤਾਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਮੋ ਮਹੀਤਲੇ ॥ 25 ॥
ਉਵਾਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਵੀਰੋ ਦੁਃਖਿਤੋ ਦੁਃਖਿਤਂ ਵਚਃ ।
ਅਭਿਜਾਨਾਮਿ ਪੁਸ਼੍ਪਾਣਿ ਤਾਨੀਮਾਨੀਹ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ॥ 26 ॥
ਪਿਨਦ੍ਧਾਨਿ ਹਿ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਮਯਾ ਦਤ੍ਤਾਨਿ ਕਾਨਨੇ ।
ਮਨ੍ਯੇ ਸੂਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਵਾਯੁਸ਼੍ਚ ਮੇਦਿਨੀ ਚ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ ॥ 27 ॥
ਅਭਿਰਕ੍ਸ਼ਂਤਿ ਪੁਸ਼੍ਪਾਣਿ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਂਤੋ ਮਮ ਪ੍ਰਿਯਮ੍ ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਬਾਹੁਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਪੁਰੁਸ਼ਰ੍ਸ਼ਭਃ ॥ 28 ॥
ਉਵਾਚ ਰਾਮੋ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਗਿਰਿਂ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣਾਕੁਲਮ੍ ।
ਕਚ੍ਚਿਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਭ੍ਰੁਰੁਇਤਾਂ ਨਾਥ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾ ਸਰ੍ਵਾਂਗਸੁਂਦਰੀ ॥ 29 ॥
ਰਾਮਾ ਰਮ੍ਯੇ ਵਨੋਦ੍ਦੇਸ਼ੇ ਮਯਾ ਵਿਰਹਿਤਾ ਤ੍ਵਯਾ ।
ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋਬ੍ਰਵੀਦ੍ਗਿਰਿਂ ਤਤ੍ਰ ਸਿਂਹਃ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਮ੍ਰੁਰੁਇਗਂ ਯਥਾ ॥ 30 ॥
ਤਾਂ ਹੇਮਵਰ੍ਣਾਂ ਹੇਮਾਭਾਂ ਸੀਤਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯ ਪਰ੍ਵਤ ।
ਯਾਵਤ੍ਸਾਨੂਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਨ ਤੇ ਵਿਧ੍ਵਂਸਯਾਮ੍ਯਹਮ੍ ॥ 31 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਰਾਮੇਣ ਪਰ੍ਵਤੋ ਮੈਥਿਲੀਂ ਪ੍ਰਤਿ ।
ਸ਼ਂਸਨ੍ਨਿਵ ਤਤਸ੍ਸੀਤਾਂ ਨਾਦਰ੍ਸ਼ਯਤ ਰਾਘਵੇ ॥ 32 ॥
ਤਤੋ ਦਾਸ਼ਰਥੀ ਰਾਮ ਉਵਾਚ ਚ ਸ਼ਿਲੋਚ੍ਚਯਮ੍ ।
ਮਮ ਬਾਣਾਗ੍ਨਿਨਿਰ੍ਦਗ੍ਧੋ ਭਸ੍ਮੀਭੂਤੋ ਭਵਿਸ਼੍ਯਸਿ ॥ 33 ॥
ਅਸੇਵ੍ਯਃ ਸਤਤਂ ਚੈਵ ਨਿਸ੍ਤ੍ਰੁਰੁਇਣਦ੍ਰੁਮਪਲ੍ਲਵਃ ।
ਇਮਾਂ ਵਾ ਸਰਿਤਂ ਚਾਦ੍ਯ ਸ਼ੋਸ਼ਯਿਸ਼੍ਯਾਮਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ॥ 34 ॥
ਯਦਿ ਨਾਖ੍ਯਾਤਿ ਮੇ ਸੀਤਾਮਾਰ੍ਯਾਂ ਚਂਦ੍ਰਨਿਭਾਨਨਾਮ੍ ।
ਏਵਂ ਸ ਰੁਸ਼ਿਤੋ ਰਾਮੋ ਦਿਧਕ੍ਸ਼ਨ੍ਨਿਵ ਚਕ੍ਸ਼ੁਸ਼ਾ ॥ 35 ॥
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਭੂਮੌ ਨਿਸ਼੍ਕ੍ਰਾਂਤਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਸ੍ਯ ਪਦਂ ਮਹਤ੍ ।
ਤ੍ਰਸ੍ਤਾਯਾ ਰਾਮਕਾਂਕ੍ਸ਼ਿਣ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਧਾਵਂਤ੍ਯਾ ਇਤਸ੍ਤਤਃ ॥ 36 ॥
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨਾਨੁਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਾਯਾ ਮੈਥਿਲ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਪਦਾਨ੍ਯਥ ।
ਸ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪਰਿਕ੍ਰਾਂਤਂ ਸੀਤਾਯਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਸ੍ਯ ਚ ॥ 37 ॥
ਭਗ੍ਨਂ ਧਨੁਸ਼੍ਚ ਤੂਣੀ ਚ ਵਿਕੀਰ੍ਣਂ ਬਹੁਧਾ ਰਥਮ੍ ।
ਸਂਭ੍ਰਾਂਤਹ੍ਰੁਰੁਇਦਯੋ ਰਾਮਸ਼੍ਸ਼ਸ਼ਂਸ ਭ੍ਰਾਤਰਂਪ੍ਰਿਯਮ੍ ॥ 38 ॥
ਪਸ਼੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾਸ਼ਸ਼ੀਰ੍ਣਾਃ ਕਨਕਬਿਂਦਵਃ ।
ਭੂਸ਼ਣਾਨਾਂ ਹਿ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਮਾਲ੍ਯਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ ॥ 39 ॥
ਤਪ੍ਤਬਿਂਦੁਨਿਕਾਸ਼ੈਸ਼੍ਚ ਚਿਤ੍ਰੈਃ ਕ੍ਸ਼ਤਜਬਿਂਦੁਭਿਃ ।
ਆਵ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਪਸ਼੍ਯ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਸਰ੍ਵਤੋ ਧਰਣੀਤਲਮ੍ ॥ 40 ॥
ਮਨ੍ਯੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਵੈਦੇਹੀ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ ਕਾਮਰੂਪਿਭਿਃ ।
ਭਿਤ੍ਵਾਭਿਤ੍ਵਾ ਵਿਭਕ੍ਤਾ ਵਾ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਵਾ ਭਵਿਸ਼੍ਯਤਿ ॥ 41 ॥
ਤਸ੍ਯਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਦ੍ਵਯੋਰ੍ਵਿਵਦਮਾਨਯੋਃ ।
ਬਭੂਵ ਯੁਦ੍ਧਂ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਘੋਰਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਯੋਰਿਹ ॥ 42 ॥
ਮੁਕ੍ਤਾਮਣਿਮਯਂ ਚੇਦਂ ਤਪਨੀਯਵਿਭੂਸ਼ਿਤਮ੍ ।
ਧਰਣ੍ਯਾਂ ਪਤਿਤਂ ਸੌਮ੍ਯ ਕਸ੍ਯ ਭਗ੍ਨਂ ਮਹਦ੍ਧਨੁਃ ॥ 43 ॥
ਤਰੁਣਾਦਿਤ੍ਯਸਂਕਾਸ਼ਂ ਵੈਡੂਰ੍ਯਗੁਲਿਕਾਚਿਤਮ੍ ।
ਵਿਸ਼ੀਰ੍ਣਂ ਪਤਿਤਂ ਭੂਮੌ ਕਵਚਂ ਕਸ੍ਯ ਕਾਂਚਨਮ੍ ॥ 44 ॥
ਛਤ੍ਰਂ ਸ਼ਤਸ਼ਲਾਕਂ ਚ ਦਿਵ੍ਯਮਾਲ੍ਯੋਪਸ਼ੋਭਿਤਮ੍ ।
ਭਗ੍ਨਦਂਡਮਿਦਂ ਕਸ੍ਯ ਭੂਮੌ ਸਮ੍ਯਙ੍ਨਿਪਾਤਿਤਮ੍ ॥ 45 ॥
ਕਾਂਚਨੋਰਸ਼੍ਛਦਾ ਸ਼੍ਚੇਮੇ ਪਿਸ਼ਾਚਵਦਨਾਃ ਖਰਾਃ ।
ਭੀਮਰੂਪਾ ਮਹਾਕਾਯਾਃ ਕਸ੍ਯ ਵਾ ਨਿਹਤਾ ਰਣੇ ॥ 46 ॥
ਦੀਪ੍ਤਪਾਵਕਸਂਕਾਸ਼ੋ ਦ੍ਯੁਤਿਮਾਨ੍ਸਮਰਧ੍ਵਜਃ ।
ਅਪਵਿਦ੍ਧਸ਼੍ਚ ਭਗ੍ਨਸ਼੍ਚ ਕਸ੍ਯ ਸਾਂਗ੍ਰਾਮਿਕੋ ਰਥਃ ॥ 47 ॥
ਰਥਾਕ੍ਸ਼ਮਾਤ੍ਰਾ ਵਿਸ਼ਿਖਾਸ੍ਤਪਨੀਯਵਿਭੂਸ਼ਣਾਃ ।
ਕਸ੍ਯੇਮੇਭਿਹਤਾ ਬਾਣਾਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਣਾ ਘੋਰਕਰ੍ਮਣਃ ॥ 48 ॥
ਸ਼ਰਾਵਰੌ ਸ਼ਰੈਃ ਪੂਰ੍ਣੌ ਵਿਧ੍ਵਸ੍ਤੌ ਪਸ਼੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ।
ਪ੍ਰਤੋਦਾਭੀਸ਼ੁਹਸ੍ਤੋ ਵੈ ਕਸ੍ਯਾਯਂ ਸਾਰਥਿਰ੍ਹਤਃ ॥ 49 ॥
ਕਸ੍ਯੇਮੌ ਪੁਰੁਸ਼ਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਸ਼ਯਾਤੇ ਨਿਹਤੌ ਯੁਧਿ ।
ਚਾਮਰਗ੍ਰਾਹਿਣੌ ਸੌਮ੍ਯ ਸੋਸ਼੍ਣੀਸ਼ਮਣਿਕੁਂਡਲੌ ॥ 50 ॥
ਪਦਵੀਪੁਰੁਸ਼ਸ੍ਯੈਸ਼ਾ ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਕਸ੍ਯਾਪਿ ਰਕ੍ਸ਼ਸਃ ।
ਵੈਰਂ ਸ਼ਤਗੁਣਂ ਪਸ਼੍ਯ ਮਮੇਦਂ ਜੀਵਿਤਾਂਤਕਮ੍ ॥ 51 ॥
ਸੁਘੋਰਹ੍ਰੁਰੁਇਦਯੈਸ੍ਸੌਮ੍ਯ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ ਕਾਮਰੂਪਿਭਿਃ ।
ਹ੍ਰੁਰੁਇਤਾ ਮ੍ਰੁਰੁਇਤਾ ਵਾ ਸੀਤਾ ਸਾ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਵਾ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ ॥ 52 ॥
ਨਧਰ੍ਮਸ੍ਤ੍ਰਾਯਤੇ ਸੀਤਾਂ ਹ੍ਰਿਯਮਾਣਾਂ ਮਹਾਵਨੇ ।
ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਾਯਾਂ ਹਿ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾਂ ਹ੍ਰੁਰੁਇਤਾਯਾਮਪਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ॥ 53 ॥
ਕੇ ਹਿ ਲੋਕੇ ਪ੍ਰਿਯਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤਾਸ੍ਸੌਮ੍ਯ ਮਮੇਸ਼੍ਵਰਾਃ ।
ਕਰ੍ਤਾਰਮਪਿ ਲੋਕਾਨਾਂ ਸ਼ੂਰਂ ਕਰੁਣਵੇਦਿਨਮ੍ ॥ 54 ॥
ਅਜ੍ਞਾਨਾਦਵਮਨ੍ਯੇਰਤ੍ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ।
ਮ੍ਰੁਰੁਇਦੁਂ ਲੋਕਹਿਤੇ ਯੁਕ੍ਤਂ ਦਾਂਤਂ ਕਰੁਣਵੇਦਿਨਮ੍ ॥ 55 ॥
ਨਿਰ੍ਵੀਰ੍ਯ ਇਤਿ ਮਨ੍ਯਂਤੇ ਨੂਨਂ ਮਾਂ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੇਸ਼੍ਵਰਾਃ ।
ਮਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਹਿ ਗੁਣੋ ਦੋਸ਼ਸ੍ਸਂਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਃ ਪਸ਼੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ॥ 56 ॥
ਅਦ੍ਯੈਵ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮਭਵਾਯ ਚ ।
ਸਂਹ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯੈਵ ਸ਼ਸ਼ਿਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਨਾਂ ਮਹਾਨ੍ਸੂਰ੍ਯ ਇਵੋਦਿਤਃ ॥ 57 ॥
ਸਂਹ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯੈਵ ਗੁਣਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਮਮ ਤੇਜਃ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤੇ ।
ਨੈਵ ਯਕ੍ਸ਼ਾ ਨ ਗਂਧਰ੍ਵਾ ਨ ਪਿਸ਼ਾਚਾ ਨ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ॥ 58 ॥
ਕਿਨ੍ਨਰਾ ਵਾ ਮਨੁਸ਼੍ਯਾ ਵਾ ਸੁਖਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਂਤਿ ਲਿਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ।
ਮਮਾਸ੍ਤ੍ਰਬਾਣਸਂਪੂਰ੍ਣਮਾਕਾਸ਼ਂ ਪਸ਼੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ॥ 59 ॥
ਨਿਸ੍ਸਂਪਾਤਂ ਕਰਿਸ਼੍ਯਾਮਿ ਹ੍ਯਦ੍ਯ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਚਾਰਿਣਾਮ੍ ।
ਸਨ੍ਨਿਰੁਦ੍ਧਗ੍ਰਹਗਣਮਾਵਾਰਿਤਨਿਸ਼ਾਕਰਮ੍ ॥ 60 ॥
ਵਿਪ੍ਰਣਸ਼੍ਟਾਨਲਮਰੁਦ੍ਭਾਸ੍ਕਰਦ੍ਯੁਤਿਸਂਵ੍ਰੁਰੁਇਤਮ੍ ।
ਵਿਨਿਰ੍ਮਥਿਤਸ਼ੈਲਾਗ੍ਰਂ ਸ਼ੁਸ਼੍ਯਮਾਣਜਲਾਸ਼ਯਮ੍ ॥ 61 ॥
ਧ੍ਵਸ੍ਤਦ੍ਰੁਮਲਤਾਗੁਲ੍ਮਂ ਵਿਪ੍ਰਣਾਸ਼ਿਤਸਾਗਰਮ੍ ।
ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਤੁ ਕਰਿਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਕਾਲਕਰ੍ਮਣਾ ॥ 62 ॥
ਨ ਤਾਂ ਕੁਸ਼ਲਿਨੀਂ ਸੀਤਾਂ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਂਤਿ ਮਮੇਸ਼੍ਵਰਾਃ ।
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਮੁਹੂਰ੍ਤੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਮਮ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਂਤਿ ਵਿਕ੍ਰਮਮ੍ ॥ 63 ॥
ਨਾਕਾਸ਼ਮੁਤ੍ਪਤਿਸ਼੍ਯਂਤਿ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ।
ਮਮ ਚਾਪਗੁਣੋਨ੍ਮੁਕ੍ਤੈਰ੍ਬਾਣਜਾਲੈਰ੍ਨਿਰਂਤਰਮ੍ ॥ 64 ॥
ਅਰ੍ਦਿਤਂ ਮਮ ਨਾਰਾਚੈਰ੍ਧ੍ਵਸ੍ਤਭ੍ਰਾਂਤਮ੍ਰੁਰੁਇਗਦ੍ਵਿਜਮ੍ ।
ਸਮਾਕੁਲਮਮਰ੍ਯਾਦਂ ਜਗਤ੍ਪਸ਼੍ਯਾਦ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ॥ 65 ॥
ਆਕਰ੍ਣਪੂਰ੍ਣੈਰਿਸ਼ੁਭਿਰ੍ਜੀਵਲੋਕਂ ਦੁਰਾਵਰੈਃ ।
ਕਰਿਸ਼੍ਯੇ ਮੈਥਿਲੀਹੇਤੋਰਪਿਸ਼ਾਚਮਰਾਕ੍ਸ਼ਸਮ੍ ॥ 66 ॥
ਮਮ ਰੋਸ਼ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਾਨਾਂ ਸਾਯਕਾਨਾਂ ਬਲਂ ਸੁਰਾਃ ।
ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਂਤ੍ਯਦ੍ਯ ਵਿਮੁਕ੍ਤਾਨਾਮਤਿਦੂਰਾਤਿਗਾਮਿਨਾਮ੍ ॥ 67 ॥
ਨੈਵ ਦੇਵਾ ਨ ਦੈਤੇਯਾ ਨ ਪਿਸ਼ਾਚਾ ਨ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ।
ਭਵਿਸ਼੍ਯਂਤਿ ਮਮ ਕ੍ਰੋਧਾਤ੍ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੇ ਵਿਪ੍ਰਣਾਸ਼ਿਤੇ ॥ 68 ॥
ਦੇਵਦਾਨਵਯਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਲੋਕਾ ਯੇ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮਪਿ ।
ਬਹੁਧਾ ਨ ਭਵਿਸ਼੍ਯਂਤਿ ਬਾਣੌਘੈਸ਼੍ਸ਼ਕਲੀਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਃ ॥ 69 ॥
ਨਿਰ੍ਮਰ੍ਯਾਦਾਨਿਮਾਨ੍ਲੋਕਾਨ੍ਕਰਿਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਸਾਯਕੈਃ ।
ਹ੍ਰੁਰੁਇਤਾਂ ਮ੍ਰੁਰੁਇਤਾਂ ਵਾ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਨ ਦਾਸ੍ਯਂਤਿ ਮਮੇਸ਼੍ਵਰਾਃ ॥ 70 ॥
ਤਥਾਰੁਪਾਂ ਹਿ ਵੈਦੇਹੀਂ ਨ ਦਾਸ੍ਯਂਤਿ ਯਦਿ ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍ ।
ਨਾਸ਼ਯਾਮਿ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਸਚਰਾਚਰਮ੍ ॥ 71 ॥
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਰੋਸ਼ਤਾਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੋ ਰਾਮੋ ਨਿਸ਼੍ਪੀਡ੍ਯ ਕਾਰ੍ਮੁਕਮ੍ ।
ਸ਼ਰਮਾਦਾਯ ਸਂਦੀਪ੍ਤਂ ਘੋਰਮਾਸ਼ੀਵਿਸ਼ੋਪਮਮ੍ ॥ 72 ॥
ਸਂਧਾਯ ਧਨੁਸ਼ਿ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਰਾਮਃ ਪਰਪੁਰਂਜਯਃ ।
ਯੁਗਾਂਤਾਗ੍ਨਿਰਿਵ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧ ਇਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 73 ॥
ਯਥਾ ਜਰਾ ਯਥਾ ਮ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯੁਰ੍ਯਥਾ ਕਾਲੋ ਯਥਾ ਵਿਧਿਃ ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਨ ਪ੍ਰਤਿਹਨ੍ਯਂਤੇ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇਸ਼ੁ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ॥ 74 ॥
ਤਥਾਹਂ ਕ੍ਰੋਧਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਨ ਨਿਵਾਰ੍ਯੋਸ੍ਮਿ ਸਰ੍ਵਥਾ ।
ਪੁਰੇਵ ਮੇ ਚਾਰੁਦਂਤੀਮਨਿਂਦਿਤਾਂ ਦਿਸ਼ਂਤਿ ਸੀਤਾਂ ਯਦਿ ਨਾਦ੍ਯ ਮੈਥਿਲੀਮ੍ ।
ਸਦੇਵਗਂਧਰ੍ਵਮਨੁਸ਼੍ਯਪਨ੍ਨਗਂ ਜਗਤ੍ਸਸ਼ੈਲਂ ਪਰਿਵਰ੍ਤਯਾਮ੍ਯਹਮ੍ ॥ 75 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਂਡੇ ਚਤੁਃਸ਼ਸ਼੍ਟਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
