ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਸਪ੍ਤਦਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਪਰੁਸ਼ਂਵਾਕ੍ਯਂਰਾਵਣਂਰਾਵਣਾਨੁਜਃ ।
ਆਜਗਾਮਮੁਹੂਰ੍ਤੇਨਯਤ੍ਰਰਾਮਸ੍ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ॥ 1 ॥
ਤਂਮੇਰੁਸ਼ਿਖਰਾਕਾਰਂਦੀਪ੍ਤਾਮਿਵਸ਼ਤਹ੍ਰਦਾਮ੍ ।
ਗਗਨਸ੍ਥਂਮਹੀਸ੍ਥਾਸ੍ਤੇਦਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ੁਸਰ੍ਵਵਾਨਰਾਃ ॥ 2 ॥
ਤੇ ਚਾਪ੍ਯਨੁਚਰਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚਤ੍ਵਾਰੋ ਭੀਮਵਿਕ੍ਰਮਾਃ ।
ਤੇਪਿ ਵਰ੍ਮਾਯੁਧੋਪੇਤਾ ਭੂਸ਼ਣੋਤ੍ਤਮਭੂਸ਼ਿਤਾਃ ॥ 3 ॥
ਸ ਚ ਮੇਘਾਚਲਪ੍ਰਖ੍ਯੋ ਵਜ੍ਰਾਯੁਧਸਮਪ੍ਰਭਃ ।
ਵਰਾਯੁਧਧਰੋ ਵੀਰੋ ਦਿਵ੍ਯਾਭਰਣਭੂਸ਼ਿਤਃ ॥ 4 ॥
ਤਮਾਤ੍ਮਪਂਚਮਂਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਵਾਸੁਗ੍ਰੀਵੋਵਾਹਿਨੀਪਤਿਃ ।
ਵਾਨਰੈਸ੍ਸਹਦੁਰ੍ਧਰ੍ਸ਼ਚਿਂਤਯਾਮਾਸਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ ॥ 5 ॥
ਚਿਂਤਯਿਤ੍ਵਾਮੁਹੂਰ੍ਤਂਤੁਵਾਨਰਾਂਸ੍ਤਾਨੁਵਾਚਹ ।
ਹਨੁਮਤ੍ਪ੍ਰਮੁਖਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨਿਦਂਵਚਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ 6 ॥
ਏਸ਼ਸਰ੍ਵਾਯੁਧੋਪੇਤਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭਿਸ੍ਸਹਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋਭ੍ਯੇਤਿਪਸ਼੍ਯਧ੍ਵਮਸ੍ਮਾਨ੍ਹਂਤੁਂਨਸਂਸ਼ਯਃ ॥ 7 ॥
ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਵਾਨਰ ਉਤ੍ਤਮਾਃ ।
ਸਾਲਾਨ੍ ਉਦ੍ਯਮ੍ਯ ਸ਼ੈਲਾਮਃ ਚ ਇਦਂ ਵਚਨਂ ਅਬ੍ਰੁਵਨ੍ ॥ 8 ॥
ਸ਼ੀਘ੍ਰਂਵ੍ਯਾਦਿਸ਼ਨੋਰਾਜਨ੍ਵਧਾਯੈਸ਼ਾਂਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ।
ਨਿਪਤਂਤੁਹਤਾਸ਼੍ਚੈਤੇਧਰਣ੍ਯਾਮਲ੍ਪਤੇਜਸਃ ॥ 9 ॥
ਤੇਸ਼ਾਸਂਭਾਸ਼ਮਾਣਾਨਾਮਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂਸਵਿਭੀਸ਼ਣਃ ।
ਉਤ੍ਤਰਂਤੀਰਮਾਸਾਦ੍ਯਖਸ੍ਥਏਵਵ੍ਯਤਿਸ਼੍ਠਤ ॥ 10 ॥
ਉਵਾਚਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਸ੍ਸ੍ਵਰੇਣਮਹਤਾਮਹਾਨ੍ ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵਂਤਾਂਸ਼੍ਚਸਂਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯਸਰ੍ਵਾਨ੍ਵਾਨਰਯੂਥਪਾਨ੍ ॥ 11 ॥
ਰਾਵਣੋ ਨਾਮ ਦੁਰ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ ਈਸ਼੍ਵਰਃ ।
ਤਸ੍ਯ ਅਹਂ ਅਨੁਜੋ ਭ੍ਰਾਤਾ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਃ ॥ 12 ॥
ਤੇਨਸੀਤਾਜਨਸ੍ਥਾਨਾਦ੍ਧ੍ਰੁਰੁਇਤਾਹਤ੍ਵਾਜਟਾਯੁਸ਼ਮ੍ ।
ਰੁਦ੍ਦਾਚਵਿਵਸ਼ਾਦੀਨਾਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀਭਿਸ੍ਸੁਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ॥ 13 ॥
ਤਮਹਂਹੇਤੁਭਿਰ੍ਵਾਕ੍ਯੈਰ੍ਵਿਵਿਧੈਸ਼੍ਚਨ੍ਯਦਰ੍ਸ਼ਯਮ੍ ।
ਸਾਧੁਨਿਰ੍ਯਾਤ੍ਯਤਾਂਸੀਤਾਰਾਮਾਯੇਤਿਪੁਨਃਪੁਨਃ ॥ 14 ॥
ਸ ਚ ਨ ਪ੍ਰਤਿਜਗ੍ਰਾਹ ਰਾਵਣਃ ਕਾਲ ਚੋਦਿਤਃ ।
ਉਚ੍ਯਮਾਨੋ ਹਿਤਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਿਪਰੀਤ ਇਵ ਔਸ਼ਧਮ੍ ॥ 15 ॥
ਸੋਹਂਪਰੁਸ਼ਿਤਸ੍ਤੇਨਦਾਸਵਚ੍ਚਾਵਮਾਨਿਤਃ ।
ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾਪੁਤ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚਦਾਰਾਂਸ਼੍ਚਰਾਘਵਂਸ਼ਰਣਂਗਤਃ ॥ 16 ॥
ਸਰ੍ਵਲੋਕਸ਼ਰਣ੍ਯਾਯਰਾਘਵਾਯਮਹਾਤ੍ਮਨੇ ।
ਨਿਵੇਦਯਤਮਾਂਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂਵਿਭੀਸ਼ਣਮੁਪਸ੍ਥਿਤਮ੍ ॥ 17 ॥
ਏਤਤ੍ਤੁਵਚਨਂਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਸੁਗ੍ਰੀਵੋਲਘੁਵਿਕ੍ਰਮਃ ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਯਾਗ੍ਰਤੋਰਾਮਂਸਮ੍ਰਬ੍ਧਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 18 ॥
ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਟਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁ ਸੈਨ੍ਯਂ ਹਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਰਤਰ੍ਕਿਤਃ ।
ਨਿਹਨ੍ਯਾਦਨਂਤਰਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਉਲੂਕੋ ਵਾਯਸਾਨਿਵ ॥ 19 ॥
ਮਂਤ੍ਰੇਵ੍ਯੂਹੇਨਯੇਚਾਰੇਯੁਕ੍ਤੋਭਵਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ।
ਵਾਨਰਾਣਾਂਚਭਦ੍ਰਂਤੇਪਰੇਸ਼ਾਂਚਪਰਂਤਪ ॥ 20 ॥
ਅਂਤਰ੍ਧਾਨਗਤਾਹ੍ਯੇਤੇਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃਕਾਮਰੂਪਿਣਃ ।
ਸ਼ੂਰਾਸ਼੍ਚਨਿਕ੍ਰੁਰੁਇਤਿਜ੍ਞਾਸ਼੍ਚਤੇਸ਼ਾਂਜਾਤੁਨਵਿਸ਼੍ਵਸੇਤ੍ ॥ 21 ॥
ਪ੍ਰਣਿਧੀਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਂਦ੍ਰਸ੍ਯਰਾਵਣਸ੍ਯਭਵੇਦਯਮ੍ ।
ਅਨੁਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯਸੋਸ੍ਮਾਸੁਭੇਦਂਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਨਸਂਸ਼ਯਃ ॥ 22 ॥
ਅਥਵਾਸ੍ਵਯਮੇਵੈਸ਼ਛਿਦ੍ਰਮਾਸਾਦ੍ਯਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ ।
ਅਨੁਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਤੇਕਦਾਚਿਤ੍ਪ੍ਰਹਰੇਦਪਿ ॥ 23 ॥
ਮਿਤ੍ਰਾਟਵੀਬਲਂਚੈਵਮੌਲਭ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯਬਲਂਤਥਾ ।
ਸਰ੍ਵਮੇਤਦ੍ਬਲਂਗ੍ਰਾਹ੍ਯਂਵਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾਦ੍ਵਿਸ਼ਦ੍ਬਲਮ੍ ॥ 24 ॥
ਪ੍ਰਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯਾਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਂਦ੍ਰਸ੍ਯਭ੍ਰਾਤਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਯਤੇਪ੍ਰਭੋਃ ।
ਆਗਤਸ਼੍ਚਰਿਪੋਸ੍ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਕਥਮਸ੍ਮਿਨ੍ਹਿਵਿਸ਼੍ਵਸੇਤ੍ ॥ 25 ॥
ਰਾਵਣੇਨਪ੍ਰਣਿਹਿਤਂਤਮਵੇਹਿਵਿਭੀਸ਼ਣਮ੍ ।
ਤਸ੍ਯਾਹਂਨਿਗ੍ਰਹਂਮਨ੍ਯੇਕ੍ਸ਼ਮਂਕ੍ਸ਼ਮਵਤਾਂਵਰ ॥ 26 ॥
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋਜਿਹ੍ਮਯਾਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾਸਂਦਿਸ਼੍ਟੋਯਮੁਪਾਗਤਃ ।
ਪ੍ਰਹਰ੍ਤੁਂਮਾਯਯਾਚ੍ਛਨ੍ਨੋਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਤੇਤ੍ਵਯਿਰਾਘਵ ॥ 27 ॥
ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਟਸ਼੍ਸ਼ਤ੍ਰੁਸੈਨ੍ਯਂਹਿਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ਼੍ਸ਼ਤ੍ਰੁਰਤਰ੍ਕਿਤਃ ।
ਨਿਹਨ੍ਯਾਦਂਤਰਂਲਬ੍ਧ੍ਵਾਉਲੂਕਵਾਯਸਾਨਿਵ ॥ 28 ॥
ਵਧ੍ਯਤਾਮੇਸ਼ਤੀਵ੍ਰੇਣਦਂਡੇਨਸਚਿਵੈਸ੍ਸਹ ।
ਰਾਵਣਸ੍ਯਨ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਂਸਸ੍ਯਭ੍ਰਾਤਾਹ੍ਯੇਸ਼ਵਿਭੀਸ਼ਣਃ ॥ 29 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾਤੁਤਂਰਾਮਂਸਮ੍ਰਬ੍ਧੋਵਾਹਿਨੀਪਤਿਃ ।
ਵਾਕ੍ਯਜ੍ਞੋਵਾਕ੍ਯਕੁਸ਼ਲਂਤਤੋਮੌਨਮੁਪਾਗਮਤ੍ ॥ 30 ॥
ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯਤੁਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਰਾਮੋਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ।
ਸਮੀਪਸ੍ਥਾਨੁਵਾਚੇਦਂਹਨੁਮਤ੍ਪ੍ਰਮੁਖਾਨ੍ਹਰੀਨ੍ ॥ 31 ॥
ਯਦੁਕ੍ਤਂਕਪਿਰਾਜੇਨਰਾਵਣਾਵਰਜਂਪ੍ਰਤਿ ।
ਵਾਕ੍ਯਂਹੇਤੁਮਦਤ੍ਯਰ੍ਥਂਚਭਵਦ੍ਭਿਰਪਿਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤਮ੍ ॥ 32 ॥
ਸੁਹ੍ਰੁਰੁਇਦਾਮਰ੍ਥਕ੍ਰੁਰੁਇਚ੍ਛੇਸ਼ੁਯੁਕ੍ਤਂਬੁਦ੍ਧਿਮਤਾਸਦਾ ।
ਸਮਰ੍ਥੇਨੋਪਨਿਰ੍ਦੇਸ਼੍ਟੁਂਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੀਂਭੂਤਿਮਿਚ੍ਛਤਾ ॥ 33 ॥
ਇਤ੍ਯੇਵਂਪਰਿਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾਸ੍ਤੇਸ੍ਵਂਸ੍ਵਂਮਤਮਤਂਦ੍ਰਿਤਾਃ ।
ਸੋਪਚਾਰਂਤਦਾਰਾਮਮੂਚੁਰ੍ਹਿਤਚਿਕੀਰ੍ਸ਼ਵਃ ॥ 34 ॥
ਅਜ੍ਞਾਤਂਨਾਸ੍ਤਿਤੇਕਿਂਚਿਤ੍ਤ੍ਰਿਸ਼ੁਲੋਕੇਸ਼ੁਰਾਘਵਃ ।
ਆਤ੍ਮਾਨਂਸੂਚਯਨ੍ਰਾਮਃ ਪ੍ਰੁਰੁਇਚ੍ਛਸ੍ਯਸ੍ਮਾਨ੍ ਸੁਹ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਯਾ ॥ 35 ॥
ਤ੍ਵਂਹਿਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਸ਼੍ਸ਼ੂਰੋਧਾਰ੍ਮਿਕੋਦ੍ਰੁਰੁਇਢਵਿਕ੍ਰਮਃ ।
ਪਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯਕਾਰੀਸ੍ਮ੍ਰੁਰੁਇਤਿਮਾਨ੍ਨਿਸ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾਤ੍ਮਾਸੁਹ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਸੁਚ ॥ 36 ॥
ਤਸ੍ਮਾਦੇਕੈਕਸ਼ਸ੍ਤਾਵਦ੍ਬ੍ਰੁਵਂਤੁਸਚਿਵਾਸ੍ਤਵ ।
ਹੇਤੁਤੋਮਤਿਸਂਪਨ੍ਨਾਸ੍ਸਮਰ੍ਥਾਸ਼੍ਚਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ॥ 37 ॥
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇਰਾਘਵਾਯਾਥਮਤਿਮਾਨਂਗਦੋਗ੍ਰਤਃ ।
ਵਿਭੀਸ਼ਣਪਰੀਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਮੁਵਾਚਵਚਨਂਹਰਿਃ ॥ 38 ॥
ਸ਼ਤ੍ਰੋਸ੍ਸਕਾਸ਼ਾਤ੍ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਸਰ੍ਵਥਾਸ਼ਙ੍ ਕ੍ਯਏਵਹਿ ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਯੋਗ੍ਯਸ੍ਸਹਸਾਨਕਰ੍ਤਵ੍ਯੋਵਿਭੀਸ਼ਣਃ ॥ 39 ॥
ਛਾਦਯਿਤ੍ਵਾਤ੍ਮਭਾਵਂਹਿਚਰਂਤਿਸ਼ਠਬੁਦ੍ਧਯਃ ।
ਪ੍ਰਹਰਂਤਿਚਰਂਧ੍ਰੇਸ਼ੁਸੋਨਰ੍ਥਸ੍ਸੁਮਹਾਨ੍ਭਵੇਤ੍ ॥ 40 ॥
ਅਰ੍ਥਾਨਰ੍ਥੌਵਿਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯਵ੍ਯਵਸਾਯਂਭਜੇਤਹ ।
ਗੁਣਤਸ੍ਸਂਗ੍ਰਹਂਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਦੋਸ਼ਤਸ੍ਤੁਵਿਸਰ੍ਜਯੇਤ੍ ॥ 41 ॥
ਯਦਿਦੋਸ਼ੋਮਹਾਂਸ੍ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤ੍ਯਜ੍ਵਤਾਮਵਿਸ਼ਂਕਿਤਮ੍ ।
ਗੁਣਾਨ੍ਵਾਪਿਬਹੂਨ੍ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾਸਂਗ੍ਰਹਃਕ੍ਰਿਯਤਾਂਨ੍ਰੁਰੁਇਪ ॥ 42 ॥
ਸ਼ਰਭਸ੍ਤ੍ਵਥਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯਸਾਰ੍ਥਂਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।
ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਸ੍ਮਿਨ੍ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਚਾਰਃਪ੍ਰਤਿਵਿਧੀਯਤਾਮ੍ ॥ 43 ॥
ਪ੍ਰਣਿਧਾਯਹਿਚਾਰੇਣਯਥਾਵਤ੍ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਬੁਦ੍ਧਿਨਾ ।
ਪਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯਚਤਤਃਕਾਰ੍ਯੋਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂਪਰਿਗ੍ਰਹਃ ॥ 44 ॥
ਜਾਂਬਵਾਂਸ੍ਤ੍ਵਥਸਂਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਬੁਧ੍ਯਾਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ ।
ਵਾਕ੍ਯਂਵਿਜ੍ਞਾਪਯਾਮਾਸਗੁਣਵਦ੍ਦੋਸ਼ਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ ॥ 45 ॥
ਬਦ੍ਧਵੈਰਾਚ੍ਚਪਾਪਾਚ੍ਚਰਾਕ੍ਸ਼ੇਸੇਂਦ੍ਰਾਦ੍ਵਿਭੀਸ਼ਣਃ ।
ਅਦੇਸ਼ਕਾਲੇਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਸਰ੍ਵਥਾਸ਼ਙ੍ ਕ੍ਯਤਾਮਯਮ੍ ॥ 46 ॥
ਤਤੋਮੈਂਦਸ੍ਤੁਸਂਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯਨਯਾਪਨਯਕੋਵਿਦਃ ।
ਵਾਕ੍ਯਂਵਚਨਸਂਪਨ੍ਨੋਬਭਾਸ਼ੇਹੇਤੁਮਤ੍ਤਰਮ੍ ॥ 47 ॥
ਵਜਨਂਨਾਮਤਸ੍ਯੈਸ਼ਰਾਵਣਸ੍ਯਵਿਭੀਸ਼ਣਃ ।
ਪ੍ਰੁਰੁਇਚ੍ਛਯਤਾਂਮਧੁਰੇਣਾਯਂਸ਼ਨੈਰ੍ਨਰਪਤੀਸ਼੍ਵਰ ॥ 48 ॥
ਭਾਵਮਸ੍ਯਤੁਵਿਜ੍ਞਾਯਤਤ੍ਤ੍ਵਤਸ੍ਤ੍ਵਂਕਰਿਸ਼੍ਯਸਿ ।
ਯਦਿਦੁਸ਼੍ਟੋਨਦੁਸ਼੍ਟੋਵਾਬੁਦ੍ਧਿਪੂਰ੍ਵਂਨਰਰ੍ਸ਼ਭ ॥ 49 ॥
ਅਥਸਂਸ੍ਕਾਰਸਂਪਨ੍ਨੋਹਨੁਮਾਨ੍ ਸਚਿਵੋਤ੍ਤਮਃ ।
ਉਵਾਚਵਚਨਂਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਮਰ੍ਥਵਨ੍ਮਧੁਰਂਲਘੁ ॥ 50 ॥
ਨਭਵਂਤਂਮਤਿਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠਂਸਮਰ੍ਥਂਵਦਤਾਂਵਰਮ੍ ।
ਅਤਿਸ਼ਾਯਯਿਤੁਂਸ਼ਕ੍ਤੋਬ੍ਰੁਰੁਇਹਸ੍ਪਤਿਰਪਿਬ੍ਰੁਵਨ੍ ॥ 51 ॥
ਨਵਾਦਾਨ੍ਨਪਿਸਂਘਰ੍ਸ਼ਾਨ੍ਨਾਧਿਕ੍ਯਾਨ੍ਨਚਕਾਮਤਃ ।
ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿਵਚਨਂਰਾਜਨ੍ਯਥਾਰ੍ਥਂਰਾਮਗੌਰਵਾਤ੍ ॥ 52 ॥
ਅਰ੍ਥਾਨਰ੍ਥਨਿਮਿਤ੍ਤਂਹਿਯਦੁਕ੍ਤਂਸਚਿਵੈਸ੍ਤਵ ।
ਤਤ੍ਰਦੋਸ਼ਂਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਾਮਿਕ੍ਰਿਯਾਨਹ੍ਯੁਪਪਦ੍ਯਤੇ ॥ 53 ॥
ਰੁਰੁਇਤੇਨਿਯੋਗਾਤ੍ਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਮਵਬੋਦ੍ਧੁਂਨਸ਼ਕ੍ਯਤੇ ।
ਸਹਸਾਵਿਨਿਯੋਗੋਹਿਦੋਸ਼ਵਾਨ੍ਪ੍ਰਤਿਭਾਤਿਮੇ ॥ 54 ॥
ਚਾਰਪ੍ਰਣਿਹਿਤਂਯੁਕ੍ਤਂਯਦੁਕ੍ਤਂਸਚਿਵੈਸ੍ਤਵ ।
ਅਰ੍ਥਸ੍ਯਾਸਂਭਵਾਤ੍ਤਤ੍ਰਕਾਰਣਂਨੋਪਯੁਜ੍ਯਤੇ ॥ 55 ॥
ਅਦੇਸ਼ ਕਾਲੇ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਇਤਿ ਅਯਂ ਯਦ੍ ਵਿਭੀਸ਼ਣਃ ।
ਵਿਵਕ੍ਸ਼ਾ ਚ ਅਤ੍ਰ ਮੇ ਅਸ੍ਤਿ ਇਯਂ ਤਾਂ ਨਿਬੋਧ ਯਥਾ ਮਤਿ ॥ 56 ॥
ਸਏਸ਼ਦੇਸ਼ਃ ਕਾਲਸ਼੍ਚਭਵਤੀਤਿਯਥਾਤਥਾ ।
ਪੁਰੁਸ਼ਾਤ੍ਪੁਰੁਸ਼ਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤਥਾਦੋਸ਼ਗੁਣਾਵਪਿ ॥ 57 ॥
ਤ੍ਮ੍ਯਂਰਾਵਣੇਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਵਾਵਿਕ੍ਰਮਂਚਤਥਾਤ੍ਵਯਿ ।
ਯੁਕ੍ਤਮਾਗਮਨਂਹ੍ਯਤ੍ਰਸਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਂਤਸ੍ਯਬੁਦ੍ਧਿਤਃ ॥ 58 ॥
ਅਜ੍ਞਾਤਰੂਪੈਃਪੁਰੁਸ਼ੈਸ੍ਸਰਾਜਨ੍ਪ੍ਰੁਰੁਇਚ੍ਛ੍ ਯਤਾਮਿਤਿ ।
ਯਦੁਕ੍ਤਮਤ੍ਰਮੇਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਾਕਾਚਿਦਸ੍ਤਿਸਮੀਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ॥ 59 ॥
ਪ੍ਰੁਰੁਇਚ੍ਛਯਮਾਨੋਵਿਸ਼ਂਕੇਤਸਹਸਾਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ਵਚਃ ।
ਤਤ੍ਰਮਿਤ੍ਰਂਪ੍ਰਦੁਸ਼੍ਯੇਤਮਿਥ੍ਯਾਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਂਸੁਖਾਗਤਮ੍ ॥ 60 ॥
ਅਸ਼ਕ੍ਯਸ੍ਸਹਸਾਰਾਜਨ੍ਭਾਵੋਬੋਦ੍ਧੁਂਪਰਸ੍ਯਵੈ ।
ਅਂਤਸ੍ਸ੍ਵਭਾਵੈਰ੍ਗੀਤੈਸ੍ਤੈਰ੍ਨੈਪੁਣ੍ਯਂਪਸ਼੍ਯਤਾਂਭ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਮ੍ ॥ 61 ॥
ਨਤ੍ਵਸ੍ਯਬ੍ਰੁਵਤੋਜਾਤੁਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇਦੁਸ਼੍ਟਭਾਵਤਾ ।
ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਂਵਦਨਂਚਾਪਿਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮੇਨਾਸ੍ਤਿਸਂਸ਼ਯਃ ॥ 62 ॥
ਅਸ਼ਂਕਿਤਮਤਿਸ੍ਸ੍ਵਸ੍ਥੋਨਸ਼ਠਃਪਰਿਸਰ੍ਪਤਿ ।
ਨਚਾਸ੍ਯਦੁਸ਼੍ਟਾਵਾਕ੍ਚਾਪਿਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਾਸ੍ਤੀਹਸਂਸ਼ਯਃ ॥ 63 ॥
ਆਕਾਰਸ਼੍ਚਾਦ੍ਯਮਾਨੋਪਿਨਸ਼ਕ੍ਯੋਵਿਨਿਗੂਹਿਤਮ੍ ।
ਬਲਾਦ੍ਧਿਵਿਵ੍ਰੁਰੁਇਣੋਤ੍ਯੇਵਭਾਵਮਂਤਰ੍ਗਤਂਨ੍ਰੁਰੁਇਣਾਮ੍ ॥ 64 ॥
ਦੇਸ਼ਕਾਲੋਪਪਨ੍ਨਂਚਕਾਰ੍ਯਂਕਾਰ੍ਯਵਿਦਾਂਵਰਃ ।
ਸ੍ਵਫਲਂਕੁਰੁਤੇਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂਪ੍ਰਯੋਗੇਣਾਭਿਸਂਹਿਤਮ੍ ॥ 65 ॥
ਉਦ੍ਯੋਗਂਤਵਸਂਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯਮਿਥ੍ਯਾਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਂਚਰਾਵਣਮ੍ ।
ਵਾਲਿਨਂਚਹਤਂਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਸੁਗ੍ਰੀਵਂਚਾਭਿਸ਼ੇਚਿਤਮ੍ ॥ 66 ॥
ਰਾਜ੍ਯਂਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਮਾਨਸ਼੍ਚਬੁਦ੍ਧਿਪੂਰ੍ਵਮਿਹਾਗਤਃ ।
ਏਤਾਵਤ੍ਤੁਪੁਰਸ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯਯੁਜ੍ਯਤੇਤਸ੍ਯਸਂਗ੍ਰਹਃ ॥ 67 ॥
ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿਮਯੋਕ੍ਤਂਤੁਰਾਕ੍ਸ਼ਸਸ੍ਯਾਰ੍ਜਵਂਪ੍ਰਤਿ ।
ਪ੍ਰਮਾਣਂਤ੍ਵਂਤੁਸ਼ੇਸ਼ਸ੍ਯਸ਼੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾਬੁਦ੍ਧਿਮਤਾਂਵਰਃ ॥ 68 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਂਡੇ ਸਪ੍ਤਦਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
