ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਕਿਸ਼੍ਕਿਂਧਾਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਤ੍ਰਯੋਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਤਸ੍ਸਮੁਪਜਿਘ੍ਰਂਤੀ ਕਪਿਰਾਜਸ੍ਯ ਤਨ੍ਮੁਖਮ੍ ।
ਪਤਿਂ ਲੋਕਾਚ੍ਚ੍ਯੁਤਂ ਤਾਰਾ ਮ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 1 ॥
ਸ਼ੇਸ਼ੇ ਤ੍ਵਂ ਵਿਸ਼ਮੇ ਦੁਃਖਮਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਮਮ ।
ਉਪਲੋਪਚਿਤੇ ਵੀਰ ਸੁਦੁਃਖੇ ਵਸੁਧਾਤਲੇ ॥ 2 ॥
ਮਤ੍ਤਃ ਪ੍ਰਿਯਤਰਾ ਨੂਨਂ ਵਾਨਰੇਂਦ੍ਰ ਮਹੀ ਤਵ ।
ਸ਼ੇਸ਼ੇ ਹਿ ਤਾਂ ਪਰਿਸ਼੍ਵਜ੍ਯ ਮਾਂ ਚ ਨ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਸੇ ॥ 3 ॥
ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯ ਵਸ਼ਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਵਿਧਿਰੇਸ਼ਭਵਤ੍ਯਹੋ ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਏਵ ਵਿਕ੍ਰਾਂਤੋ ਵੀਰ ਸਾਹਸਿਕਪ੍ਰਿਯ ॥ 4 ॥
ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਵਾਨਰਮੁਖ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਬਲਿਨਃ ਪਰ੍ਯੁਪਾਸਤੇ ।
ਏਸ਼ਾਂ ਵਿਲਪਿਤਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਚ੍ਛ੍ਰਮਂਗਦਸ੍ਯ ਚ ਸ਼ੋਚਤਃ ॥ 5 ॥
ਮਮ ਚੇਮਾ ਗਿਰਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕਿਂ ਤ੍ਵਂ ਨ ਪ੍ਰਤਿਬੁਧ੍ਯਸੇ ।
ਇਦਂ ਤਚ੍ਛੂਰਸ਼ਯਨਂ ਯਤ੍ਰ ਸ਼ੇਸ਼ੇ ਹਤੋ ਯੁਧਿ ।
ਸ਼ਾਯਿਤਾ ਨਿਹਤਾ ਯਤ੍ਰ ਤ੍ਵਯੈਵ ਰਿਪਵਃ ਪੁਰਾ ॥ 6 ॥
ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਸਤ੍ਤ੍ਵਾਭਿਜਨ ਪ੍ਰਿਯਯੁਦ੍ਧ ਮਮ ਪ੍ਰਿਯ ।
ਮਾਮਨਾਥਾਂ ਵਿਹਾਯੈਕਾਂ ਗਤਸ੍ਤ੍ਵਮਸਿ ਮਾਨਦ ॥ 7 ॥
ਸ਼ੂਰਾਯ ਨ ਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯਾ ਕਨ੍ਯਾ ਖਲੁ ਵਿਪਸ਼੍ਚਿਤਾ ।
ਸ਼ੂਰਭਾਰ੍ਯਾਂ ਹਤਾਂ ਪਸ਼੍ਯ ਸਦ੍ਯੋ ਮਾਂ ਵਿਧਵਾਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਮ੍ ॥ 8 ॥
ਅਵਭਗ੍ਨਸ਼੍ਚ ਮੇ ਮਾਨੋ ਭਗ੍ਨਾ ਮੇ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੀ ਗਤਿਃ ॥ 9 ॥
ਅਗਾਧੇ ਚ ਨਿਮਗ੍ਨਾਸ੍ਮਿ ਵਿਪੁਲੇ ਸ਼ੋਕਸਾਗਰੇ ।
ਅਸ਼੍ਮਸਾਰਮਯਂ ਨੂਨਮਿਦਂ ਮੇ ਹ੍ਰੁਰੁਇਦਯਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਢਮ੍ ॥ 10 ॥
ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਨਿਹਤਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਯਨ੍ਨਾਦ੍ਯ ਸ਼ਤਧਾ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਮ੍ ।
ਸੁਹ੍ਰੁਰੁਇਚ੍ਚੈਵ ਹਿ ਭਰ੍ਤਾ ਚ ਪ੍ਰਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯਾ ਮਮ ਚ ਪ੍ਰਿਯਃ ।
ਆਹਵੇ ਚ ਪਰਾਕ੍ਰਾਂਤਸ਼੍ਸ਼ੂਰਃ ਪਂਚਤ੍ਵਮਾਗਤਃ ॥ 11 ॥
ਪਤਿਹੀਨਾ ਤੁ ਯਾ ਨਾਰੀ ਕਾਮਂ ਭਵਤੁ ਪੁਤ੍ਰਿਣੀ ।
ਧਨਧਾਨ੍ਯੈਸ੍ਸੁਪੂਰ੍ਣਾਪਿ ਵਿਧਵੇਤ੍ਯੁਚ੍ਯਤੇ ਬੁਧੈਃ ॥ 12 ॥
ਸ੍ਵਗਾਤ੍ਰਪ੍ਰਭਵੇ ਵੀਰ ਸ਼ੇਸ਼ੇ ਰੁਧਿਰਮਂਡਲੇ ।
ਕ੍ਰਿਮਿਰਾਗਪਰਿਸ੍ਤੋਮੇ ਤ੍ਵਮਾਤ੍ਮਸ਼ਯਨੇ ਯਥਾ ॥ 13 ॥
ਰੇਣੁਸ਼ੋਣਿਤਸਂਵੀਤਂ ਗਾਤ੍ਰਂ ਤਵ ਸਮਂਤਤਃ ।
ਪਰਿਰਬ੍ਧੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੋਮਿ ਭੁਜਾਭ੍ਯਾਂ ਪ੍ਲਵਗਰ੍ਸ਼ਭ ॥ 14 ॥
ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯੋਦ੍ਯ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਵੈਰੇਸ੍ਮਿਨ੍ਨਤਿਦਾਰੁਣੇ ।
ਯਸ੍ਯ ਰਾਮਵਿਮੁਕ੍ਤੇਨ ਹ੍ਰੁਰੁਇਤਮੇਕੇਸ਼ੁਣਾ ਭਯਮ੍ ॥ 15 ॥
ਸ਼ਰੇਣ ਹ੍ਰੁਰੁਇਦਿ ਲਗ੍ਨੇਨ ਗਾਤ੍ਰਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨੇ ਤਵ ।
ਵਾਰ੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਂਤੀ ਤ੍ਵਯਿ ਪਂਚਤ੍ਵਮਾਗਤੇ ॥ 16 ॥
ਉਦ੍ਵਵਰ੍ਹ ਸ਼ਰਂ ਨੀਲਸ੍ਤਸ੍ਯ ਗਾਤ੍ਰਗਤਂ ਤਦਾ ।
ਗਿਰਿਗਹ੍ਵਰਸਂਲੀਨਂ ਦੀਪ੍ਤਮਾਸ਼ੀਵਿਸ਼ਂ ਯਥਾ ॥ 17 ॥
ਤਸ੍ਯ ਨਿਸ਼੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਮਾਣਸ੍ਯ ਬਾਣਸ੍ਯ ਚ ਬਭੌ ਦ੍ਯੁਤਿਃ ।
ਅਸ੍ਤਮਸ੍ਤਕਸਂਰੁਦ੍ਧੋ ਰਸ਼੍ਮਿਰ੍ਦਿਨਕਰਾਦਿਵ ॥ 18 ॥
ਪੇਤੁਃ ਕ੍ਸ਼ਤਜਧਾਰਾਸ੍ਤੁ ਵ੍ਰਣੇਭ੍ਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ।
ਤਾਮ੍ਰਗੈਰਿਕਸਂਪ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਤਾ ਧਾਰਾ ਇਵ ਧਰਾਧਰਾਤ੍ ॥ 19 ॥
ਅਵਕੀਰ੍ਣਂ ਵਿਮਾਰ੍ਜਂਤੀ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਰਣਰੇਣੁਨਾ ।
ਅਸ੍ਰੈਰ੍ਨਯਨਜੈਸ਼੍ਸ਼ੂਰਂ ਸਿਸ਼ੇਚਾਸ੍ਤ੍ਰਸਮਾਹਤਮ੍ ॥ 20 ॥
ਰੁਧਿਰੋਕ੍ਸ਼ਿਤਸਰ੍ਵਾਂਗਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਨਿਹਤਂ ਪਤਿਮ੍ ।
ਉਵਾਚ ਤਾਰਾ ਪਿਂਗਾਕ੍ਸ਼ਂ ਪੁਤ੍ਰਮਂਗਦਮਂਗਨਾ ॥ 21 ॥
ਅਵਸ੍ਥਾਂ ਪਸ਼੍ਚਿਮਾਂ ਪਸ਼੍ਯ ਪਿਤੁਃ ਪੁਤ੍ਰ ਸੁਦਾਰੁਣਾਮ੍ ।
ਸਂਪ੍ਰਸਕ੍ਤਸ੍ਯ ਵੈਰਸ੍ਯ ਗਤੋਂਤਃ ਪਾਪਕਰ੍ਮਣਾ ॥ 22 ॥
ਬਾਲਸੂਰ੍ਯੋਦਯਤਨੁਂ ਪ੍ਰਯਾਂਤਂ ਯਮਸਦਨਮ੍ ।
ਅਭਿਵਾਦਯ ਰਾਜਾਨਂ ਪਿਤਰਂ ਪੁਤ੍ਰ ਮਾਨਦਮ੍ ॥ 23 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਸਮੁਤ੍ਥਾਯ ਜਗ੍ਰਾਹ ਚਰਣੌ ਪਿਤੁਃ ।
ਭੁਜਾਭ੍ਯਾਂ ਪੀਨਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਾਭ੍ਯਾਮਂਗਦੋਹਮਿਤਿ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ ॥ 24 ॥
ਅਭਿਵਾਦਯਮਾਨਂ ਤ੍ਵਾਮਂਗਦਂ ਤ੍ਵਂ ਯਥਾ ਪੁਰਾ ।
ਦੀਰ੍ਘਾਯੁਰ੍ਭਵ ਪੁਤ੍ਰੇਤਿ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਨਾਭਿਭਾਸ਼ਸੇ ॥ 25 ॥
ਅਹਂ ਪੁਤ੍ਰਸਹਾਯਾ ਤ੍ਵਾਮੁਪਾਸੇ ਗਤਚੇਤਸਮ੍ ।
ਸਿਂਹੇਨ ਨਿਹਤਂ ਸਦ੍ਯੋ ਗੌਸ੍ਸਵਤ੍ਸੇਵ ਗੋਵ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਮ੍ ॥ 26 ॥
ਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਸਂਗ੍ਰਾਮਯਜ੍ਞੇਨ ਰਾਮਪ੍ਰਹਰਣਾਂਭਸਿ ।
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਨਵਭ੍ਰੁਰੁਇਥੇ ਸ੍ਨਾਤਃ ਕਥਂ ਪਤ੍ਨ੍ਯਾ ਮਯਾ ਵਿਨਾ ॥ 27 ॥
ਯਾ ਦਤ੍ਤਾ ਦੇਵਰਾਜੇਨ ਤਵ ਤੁਸ਼੍ਟੇਨ ਸਂਯੁਗੇ ।
ਸ਼ਾਤਕੁਂਭਮਯੀਂ ਮਾਲਾਂ ਤਾਂ ਤੇ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਨੇਹ ਕਿਮ੍ ॥ 28 ॥
ਰਾਜ੍ਯਸ਼੍ਰੀਰ੍ਨ ਜਹਾਤਿ ਤ੍ਵਾਂ ਗਤਾਸੁਮਪਿ ਮਾਨਦ ।
ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯਾਵਰ੍ਤਮਾਨਸ੍ਯ ਸ਼ੈਲਰਾਜਮਿਵ ਪ੍ਰਭਾ ॥ 29 ॥
ਨ ਮੇ ਵਚਃ ਪਥ੍ਯਮਿਦਂ ਤ੍ਵਯਾ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਨ ਚਾਸ੍ਮਿ ਸ਼ਕ੍ਤਾ ਹਿ ਨਿਵਾਰਣੇ ਤਵ ।
ਹਤਾ ਸਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਮਿ ਹਤੇਨ ਸਂਯੁਗੇ ਸਹ ਤ੍ਵਯਾ ਸ਼੍ਰੀਰ੍ਵਿਜਹਾਤਿ ਮਾਮਿਹ ॥ 30 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਕਿਸ਼੍ਕਿਂਧਾਕਾਂਡੇ ਤ੍ਰਯੋਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
