ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਏਕਸਪ੍ਤਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਸ ਪ੍ਰਾਨ੍ ਮੁਖੋ ਰਾਜ ਗ੍ਰੁਰੁਇਹਾਤ੍ ਅਭਿਨਿਰ੍ਯਾਯ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ।
ਤਤਃ ਸੁਦਾਮਾਂ ਦ੍ਯੁਤਿਮਾਨ੍ ਸਮ੍ਤੀਰ੍ਵਾਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਾਂ ਨਦੀਮ੍ ॥ 1 ॥
ਹ੍ਲਾਦਿਨੀਂ ਦੂਰਪਾਰਾਂ ਚ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ੍ਰੋਤਸ੍ਤਰਂਗਿਣੀਮ੍ ।
ਸ਼ਤਦ੍ਰੂਮਤਰਚ੍ਛ੍ਰੀਮਾਨ੍ਨਦੀਮਿਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਨਂਦਨਃ ॥ 2 ॥
ਸ ਪ੍ਰਾਙ੍ਮੁਖੋ ਰਾਜਗ੍ਰੁਰੁਇਹਾਦਭਿਨਿਰ੍ਯਾਯ ਰਾਘਵਃ ।
ਤਤਸ੍ਸੁਦਾਮਾਂ ਦ੍ਯੁਤਿਮਾਨ੍ ਸਂਤੀਰ੍ਯਾਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਾਂ ਨਦੀਮ੍ ॥ 3 ॥
ਹ੍ਲਾਦਿਨੀਂ ਦੂਰਪਾਰਾਂ ਚ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ੍ਰੋਤਸ੍ਤਰਂਗਿਣੀਮ੍ ।
ਸ਼ਤਦ੍ਰੂਮਤਰਚ੍ਛ੍ਰੀਮਾਨ੍ਨਦੀਮਿਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਨਂਦਨਃ ॥ 4 ॥
ਐਲਾਧਾਨੇ ਨਦੀਂ ਤੀਰ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਚਾਪਰਪਰ੍ਪਟਾਨ੍ ।
ਸ਼ਿਲਾਮਕੁਰ੍ਵਤੀਂ ਤੀਰ੍ਤ੍ਵਾ ਆਗ੍ਨੇਯਂ ਸ਼ਲ੍ਯਕਰ੍ਸ਼ਣਮ੍ ॥ 5 ॥
ਸਤ੍ਯਸਂਧਸ਼੍ਸ਼ੁਚਿਸ਼੍ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਮਾਣ ਸ਼੍ਸ਼ਿਲਾਵਹਾਮ੍ ।
ਅਤ੍ਯਯਾਤ੍ਸ ਮਹਾਸ਼ੈਲਾਨ੍ਵਨਂ ਚੈਤ੍ਰਰਥਂ ਪ੍ਰਤਿ ॥ 6 ॥
ਸਰਸ੍ਵਤੀਂ ਚ ਗਂਗਾਂ ਚ ਯੁਗ੍ਮੇਨ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਚ ।
ਉਤ੍ਤਰਾਨ੍ਵੀਰਮਤ੍ਸ੍ਯਾਨਾਂ ਭਾਰੁਂਡਂ ਪ੍ਰਾਵਿਸ਼ਦ੍ਵਨਮ੍ ॥ 7 ॥
ਵੇਗਿਨੀਂ ਚ ਕੁਲਿਂਗਾਖ੍ਯਾਂ ਹ੍ਲਾਦਿਨੀਂ ਪਰ੍ਵਤਾਵ੍ਰੁਰੁਇਤਾਮ੍ ।
ਯਮੁਨਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸਂਤੀਰ੍ਣਃ ਬਲਮਾਸ਼੍ਵਾਸਯਤ੍ਤਦਾ ॥ 8 ॥
ਸਸ਼ੀਤੀਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯ ਤੁ ਗਾਤ੍ਰਾਣਿ ਕ੍ਲਾਂਤਾਨਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਵਾਜਿਨਃ ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਚ ਪੀਤ੍ਵਾ ਚ ਪ੍ਰਾਯਾਦਾਦਾਯ ਚੋਦਕਮ੍ ॥ 9 ॥
ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਰਣ੍ਯਮਨਭੀਕ੍ਸ਼੍ਣੋਪਸੇਵਿਤਮ੍ ।
ਭਦ੍ਰੋ ਭਦ੍ਰੇਣ ਯਾਨੇਨ ਮਾਰੁਤਃ ਖਮਿਵਾਤ੍ਯਯਾਤ੍ ॥ 10 ॥
ਭਾਗੀਰਥੀਂ ਦੁਸ਼੍ਪ੍ਰਤਰਾਮਂਸ਼ੁਧਾਨੇ ਮਹਾਨਦੀਮ੍ ।
ਉਪਾਯਾਦ੍ਰਾਘਵਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਪ੍ਰਾਗ੍ਵਟੇ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤੇ ਪੁਰੇ ॥ 11 ॥
ਸ ਗਂਗਾਂ ਪ੍ਰਾਗ੍ਵਟੇ ਤੀਰ੍ਤ੍ਵਾ ਸਮਾਯਾਤ੍ਕੁਟਿਕੋਸ਼੍ਠਿਕਾਮ੍ ।
ਸਬਲ ਸ੍ਤਾਂ ਸ ਤੀਰ੍ਤ੍ਵਾਥ ਸਮਾਯਾਦ੍ਧਰ੍ਮਵਰ੍ਧਨਮ੍ ॥ 12 ॥
ਤੋਰਣਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਰ੍ਧੇਨ ਜਂਭੂਪ੍ਰਸ੍ਥਮੁਪਾਗਮਤ੍ ।
ਵਰੂਥਂ ਚ ਯਯੌ ਰਮ੍ਯਂ ਗ੍ਰਾਮਂ ਦਸ਼ਰਥਾਤ੍ਮਜਃ ॥ 13 ॥
ਤਤ੍ਰ ਰਮ੍ਯੇ ਵਨੇ ਵਾਸਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾਸੌ ਪ੍ਰਾਙ੍ਮੁਖੋ ਯਯੌ ।
ਉਦ੍ਯਾਨਮੁਜ੍ਜਿਹਾਨਾਯਾਃ ਪ੍ਰਿਯਕਾ ਯਤ੍ਰ ਪਾਦਪਾਃ ॥ 14 ॥
ਸਾਲਾਂਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਿਯਕਾਨ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸ਼ੀਘ੍ਰਾਨਾਸ੍ਥਾਯ ਵਾਜਿਨਃ ।
ਅਨੁਜ੍ਞਾਪ੍ਯਾਥ ਭਰਤਃ ਵਾਹਿਨੀਂ ਤ੍ਵਰਿਤੋ ਯਯੌ ॥ 15 ॥
ਵਾਸਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥੇ ਤੀਰ੍ਤ੍ਵਾ ਚੋਤ੍ਤਾਨਿਕਾਂ ਨਦੀਮ੍ ।
ਅਨ੍ਯਾ ਨਦੀਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧਾਃ ਪਾਰ੍ਵਤੀਯੈਸ੍ਤੁਰਂਗਮੈਃ ॥ 16 ॥
ਹਸ੍ਤਿਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਠਕਮਾਸਾਦ੍ਯ ਕੁਟਿਕਾਮਤ੍ਯਵਰ੍ਤਤ ।
ਤਤਾਰ ਚ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰੋ ਲੌਹਿਤ੍ਯੇ ਸ ਕਪੀਵਤੀਮ੍ ॥ 17 ॥
ਏਕਸਾਲੇ ਸ੍ਥਾਣੁਮਤੀਂ ਵਿਨਤੇ ਗੋਮਤੀਂ ਨਦੀਮ੍ ।
ਕਲਿਂਗਨਗਰੇ ਚਾਪਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸਾਲਵਨਂ ਤਦਾ ॥ 18 ॥
ਭਰਤਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਾਗਚ੍ਛਤ੍ਸੁਪਰਿਸ਼੍ਰਾਂਤਵਾਹਨਃ ।
ਵਨਂ ਚ ਸਮਤੀਤ੍ਯਾਸ਼ੁਸ਼ਰ੍ਵਰ੍ਯਾਮਰੁਣੋਦਯੇ ॥ 19 ॥
ਅਯੋਧ੍ਯਾਂ ਮਨੁਨਾ ਰਾਜ੍ਞਾ ਨਿਰ੍ਮਿਤਾਂ ਸਂਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ ।
ਤਾਂ ਪੁਰੀਂ ਪੁਰੁਸ਼ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਸ੍ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰੋਸ਼ਿਤਃ ਪਥਿ ॥ 20 ॥
ਅਯੋਧ੍ਯਾਮਗ੍ਰਤੋ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਸਾਰਥਿਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।
ਏਸ਼ਾ ਨਾਤਿਪ੍ਰਤੀਤਾ ਮੇ ਪੁਣ੍ਯੋਦ੍ਯਾਨਾ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ ॥ 21 ॥
ਅਯੋਧ੍ਯਾ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਤੇ ਦੂਰਾਤ੍ਸਾਰਥੇ ਪਾਂਡੁਮ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਿਕਾ ।
ਯਜ੍ਵਭਿਰ੍ਗੁਣਸਂਪਨ੍ਨੈਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਰ੍ਵੇਦਪਾਰਗੈਃ ॥ 22 ॥
ਭੂਯਿਸ਼੍ਠਮ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧੈਰਾਕੀਰ੍ਣਾ ਰਾਜਰ੍ਸ਼ਿਪਰਿਪਾਲਿਤਾ ।
ਏਸ਼ਾ ਨਾਤਿਪ੍ਰਤੀਤਾ ਮੇ ਪੁਣ੍ਯੋਦ੍ਯਾਨਾ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ ॥ 23 ॥
ਅਯੋਧ੍ਯਾ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਤੇ ਦੂਰਾਤ੍ਸਾਰਥੇ ਪਾਂਡੁਮ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਿਕਾ ।
ਯਜ੍ਵਭਿਰ੍ਗੁਣਸਂਪਨ੍ਨੈਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਰ੍ਵੇਦਪਾਰਗੈਃ ॥ 24 ॥
ਭੂਯਿਸ਼੍ਠਮ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧੈਰਾਕੀਰ੍ਣਾ ਰਾਜਰ੍ਸ਼ਿਪਰਿਪਾਲਿਤਾ ।
ਅਯੋਧ੍ਯਾਯਾਂ ਪੁਰਾ ਸ਼ਬ੍ਦਸ਼੍ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਤੁਮੁਲੋ ਮਹਾਨ੍ ॥ 25 ॥
ਸਮਂਤਾਨ੍ਨਰਨਾਰੀਣਾਂ ਤਮਦ੍ਯ ਨ ਸ਼੍ਰੁਣੋਮ੍ਯਹਮ੍ ।
ਉਦ੍ਯਾਨਾਨਿ ਹਿ ਸਾਯਾਹ੍ਨੇ ਕ੍ਰੀਡਿਤ੍ਵੋਪਰਤੈਰ੍ਨਰੈਃ ॥ 26 ॥
ਸਮਂਤਾਤ੍ਪਰਿਧਾਵਦ੍ਭਿਃ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਂਤੇ ਮਮਾਨ੍ਯਥਾ ।
ਤਾਨ੍ਯਦ੍ਯਾਨੁਰੁਦਂਤੀਵ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਾਨਿ ਕਾਮਿਭਿਃ ॥ 27 ॥
ਅਰਣ੍ਯਭੂਤੇਵ ਪੁਰੀ ਸਾਰਥੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾਤਿ ਮੇ ।
ਨ ਹ੍ਯਤ੍ਰ ਯਾਨੈਰ੍ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਂਤੇ ਨ ਗਜੈਰ੍ਨ ਚ ਵਾਜਿਭਿਃ ॥ 28 ॥
ਨਿਰ੍ਯਾਂਤੋ ਵਾਭਿਯਾਂਤੋ ਵਾ ਨਰਮੁਖ੍ਯਾ ਯਥਾਪੁਰਮ੍ ।
ਉਦ੍ਯਾਨਾਨਿ ਪੁਰਾ ਭਾਂਤਿ ਮਤ੍ਤਪ੍ਰਮੁਦਿਤਾਨਿ ਚ ॥ 29 ॥
ਜਨਾਨਾਂ ਰਤਿਸਂਯੋਗੇਸ਼੍ਵਤ੍ਯਂਤਗੁਣਵਂਤਿ ਚ ।
ਤਾਨ੍ਯੇਤਾਨ੍ਯਦ੍ਯ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਨਿਰਾਨਂਦਾਨਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ॥ 30 ॥
ਸ੍ਰਸ੍ਤਪਰ੍ਣੈਰਨੁਪਥਂ ਵਿਕ੍ਰੋਸ਼ਦ੍ਭਿਰਿਵ ਦ੍ਰੁਮੈਃ ।
ਨਾਦ੍ਯਾਪਿ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਸ਼ਬ੍ਦਃ ਮਤ੍ਤਾਨਾਂ ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਪਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍ ॥ 31 ॥
ਸਂਰਕ੍ਤਾਂ ਮਧੁਰਾਂ ਵਾਣੀਂ ਕਲਂ ਵ੍ਯਾਹਰਤਾਂ ਬਹੁ ।
ਚਂਦਨਾਗਰੁਸਂਪ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਤੋ ਧੂਪਸਮ੍ਮੂਰ੍ਛਿਤੋਤੁਲਃ ॥ 32 ॥
ਪ੍ਰਵਾਤਿ ਪਵਨ ਸ਼੍ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਕਿਨ੍ਨੁਨਾਦ੍ਯ ਯਥਾਪੁਰਮ੍ ।
ਭੇਰੀਮ੍ਰੁਰੁਇਦਂਗਵੀਣਾਨਾਂ ਕੋਣਸਂਘਟ੍ਟਿਤਃ ਪੁਨਃ ॥ 33 ॥
ਕਿਮਦ੍ਯ ਸ਼ਬ੍ਦੋ ਵਿਰਤਸ੍ਸਦਾ ਦੀਨਗਤਿਃ ਪੁਰਾ ।
ਅਨਿਸ਼੍ਟਾਨਿ ਚ ਪਾਪਾਨਿ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ ॥ 34 ॥
ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨ੍ਯਮਨੋਜ੍ਞਾਨਿਤੇਨ ਸੀਦਤਿ ਮੇ ਮਨਃ ।
ਸਰ੍ਵਥਾ ਕੁਸ਼ਲਂ ਸੂਤ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਮਮ ਬਂਦੁਸ਼ੁ ॥ 35 ॥
ਤਥਾਹ੍ਯਸਤਿ ਸਮ੍ਮੋਹੇ ਹ੍ਰੁਰੁਇਦਯਂ ਸੀਦਤੀਵ ਮੇ ।
ਵਿਸ਼ਣ੍ਣ ਸ਼੍ਸ਼੍ਰਾਂਤਹ੍ਰੁਰੁਇਦਯਸ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤ ਸ੍ਸੁਲੁਲਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ ॥ 36 ॥
ਭਰਤਃ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ਾਸ਼ੁ ਪੁਰੀਮਿਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਪਾਲਿਤਾਮ੍ ।
ਦ੍ਵਾਰੇਣ ਵੈਜਯਂਤੇਨ ਪ੍ਰਾਵਿਸ਼ਚ੍ਛ੍ਰਾਂਤਵਾਹਨਃ ॥ 37 ॥
ਦ੍ਵਾਸ੍ਸ੍ਥੈਰੁਤ੍ਥਾਯ ਵਿਜਯਂ ਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਸ੍ਤੈ ਸ੍ਸਹਿਤੋ ਯਯੌ ।
ਸ ਤ੍ਵਨੇਕਾਗ੍ਰਹ੍ਰੁਰੁਇਦਯੋ ਦ੍ਵਾਸ੍ਸ੍ਥਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਤਂ ਜਨਮ੍ ॥ 38 ॥
ਸੂਤਮਸ਼੍ਵਪਤੇਃ ਕ੍ਲਾਂਤਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ਤਤ੍ਰ ਰਾਘਵਃ ।
ਕਿਮਹਂ ਤ੍ਵਰਯਾਨੀਤਃ ਕਾਰਣੇਨ ਵਿਨਾਨਘ ॥ 39 ॥
ਅਸ਼ੁਭਾਸ਼ਂਕਿ ਹ੍ਰੁਰੁਇਦਯਂ ਸ਼ੀਲਂ ਚ ਪਤਤੀਵ ਮੇ ।
ਸ਼੍ਰੁਤਾ ਨੋ ਯਾਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਾਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਨ੍ਰੁਰੁਇਪਤੀਨਾਂ ਵਿਨਾਸ਼ਨੇ ॥ 40 ॥
ਆਕਾਰਾਂਸ੍ਤਾਨਹਂ ਸਰ੍ਵਾਨਿਹਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਾਰਥੇ ।
ਸਮ੍ਮਾਰ੍ਜਨਵਿਹੀਨਾਨਿ ਪਰੁਸ਼ਾਣ੍ਯੁਪਲਕ੍ਸ਼ਯੇ ॥ 41 ॥
ਅਸਂਯਤ ਕਵਾਟਾਨਿ ਸ਼੍ਰੀਵਿਹੀਨਾਨਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ।
ਬਲਿਕਰ੍ਮਵਿਹੀਨਾਨਿ ਧੂਪਸਮ੍ਮੋਦਨੇਨ ਚ ॥ 42 ॥
ਅਨਾਸ਼ਿਤਕੁਟੁਂਬਾਨਿ ਪ੍ਰਭਾਹੀਨਜਨਾਨਿ ਚ ।
ਅਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਕਾਨਿ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕੁਟੁਂਬਿਭਵਨਾਨ੍ਯਹਮ੍ ॥ 43 ॥
ਸਮ੍ਮਾਰ੍ਜਨਵਿਹੀਨਾਨਿ ਪਰੁਸ਼ਾਣ੍ਯੁਪਲਕ੍ਸ਼ਯੇ ॥ 44 ॥
ਅਸਂਯਤ ਕਵਾਟਾਨਿ ਸ਼੍ਰੀਵਿਹੀਨਾਨਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ।
ਬਲਿਕਰ੍ਮਵਿਹੀਨਾਨਿ ਧੂਪਸਮ੍ਮੋਦਨੇਨ ਚ ॥ 45 ॥
ਅਨਾਸ਼ਿਤਕੁਟੁਂਬਾਨਿ ਪ੍ਰਭਾਹੀਨਜਨਾਨਿ ਚ ।
ਅਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਕਾਨਿ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕੁਟੁਂਬਿਭਵਨਾਨ੍ਯਹਮ੍ ॥ 46 ॥
ਅਪੇਤਮਾਲ੍ਯਸ਼ੋਭਾਨਿ ਹ੍ਯਸਮ੍ਮ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾਜਿਰਾਣਿ ਚ ।
ਦੇਵਾਗਾਰਾਣਿ ਸ਼ੂਨ੍ਯਾਨਿ ਨ ਚਾਭਾਂਤਿ ਯਥਾਪੁਰਮ੍ ॥ 47 ॥
ਦੇਵਤਾਰ੍ਚਾਃ ਪ੍ਰਵਿਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਯਜ੍ਞਗੋਸ਼੍ਠ੍ਯਸ੍ਤਥਾਵਿਧਾਃ ।
ਮਾਲ੍ਯਾਪਣੇਸ਼ੁ ਰਾਜਂਤੇ ਨਾਦ੍ਯ ਪਣ੍ਯਾਨਿ ਵਾ ਤਥਾ ॥ 48 ॥
ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਂਤੇ ਵਣਿਜੋਪ੍ਯਦ੍ਯ ਨ ਯਥਾਪੂਰ੍ਵਮਤ੍ਰਵੈ ।
ਧ੍ਯਾਨਸਂਵਿਗ੍ਨਹ੍ਰੁਰੁਇਦਯਾਃ ਨਸ਼੍ਟਵ੍ਯਾਪਾਰਯਂਤ੍ਰਿਤਾਃ ॥ 49 ॥
ਦੇਵਾਯਤਨਚੈਤ੍ਯੇਸ਼ੁ ਦੀਨਾਃ ਪਕ੍ਸ਼ਿਗਣਾਸ੍ਤਥਾ ॥ 50 ॥
ਮਲਿਨਂ ਚਾਸ਼੍ਰੁਪੂਰ੍ਣਾਕ੍ਸ਼ਂ ਦੀਨਂ ਧ੍ਯਾਨਪਰਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਮ੍ ।
ਸਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਂਸਂ ਚ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਜਨਮੁਤ੍ਕਂਠਿਤਂ ਪੁਰੇ ॥ 51 ॥
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭਰਤਸ੍ਸੂਤਂ ਤਂ ਦੀਨਮਾਨਸਃ ।
ਤਾਨ੍ਯਨਿਸ਼੍ਟਾਨ੍ਯਯੋਧ੍ਯਾਯਾਂ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਰਾਜਗ੍ਰੁਰੁਇਹਂ ਯਯੌ ॥ 52 ॥
ਤਾਂ ਸ਼ੂਨ੍ਯਸ਼੍ਰੁਰੁਇਂਗਾਟਕਵੇਸ਼੍ਮਰਥ੍ਯਾਂ ਰਜੋਰੁਣਦ੍ਵਾਰਕਵਾਟਯਂਤ੍ਰਾਮ੍ ।
ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਪੁਰੀਮਿਂਦ੍ਰਪੁਰਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਂ ਦੁਃਖੇਨ ਸਂਪੂਰ੍ਣਤਰੋ ਬਭੂਵ ॥ 53 ॥
ਬਹੂਨਿ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਮਨਸੋਪ੍ਰਿਯਾਣਿ ਯਾਨ੍ਯਨ੍ਯਦਾ ਨਾਸ੍ਯ ਪੁਰੇ ਬਭੂਵੁਃ ।
ਅਵਾਕ੍ਛਿਰਾ ਦੀਨਮਨਾ ਨਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਃ ਪਿਤੁਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਵੇਸ਼੍ਮ ॥ 54 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡੇ ਏਕਸਪ੍ਤਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥