ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਕਿਸ਼੍ਕਿਂਧਾਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਦ੍ਵਿਤੀਯਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤੌ ਤੁ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੌ ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ ।
ਵਰਾਯੁਧਧਰੌ ਵੀਰੌ ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ਼੍ਸ਼ਂਕਿਤੋਭਵਤ੍ ॥ 1 ॥
ਉਦ੍ਵਿਗ੍ਨਹ੍ਰੁਰੁਇਦਯਸ੍ਸਰ੍ਵਾ ਦਿਸ਼ਸ੍ਸਮਵਲੋਕਯਨ੍ ।
ਨ ਵ੍ਯਤਿਸ਼੍ਠਤ ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਦ੍ਦੇਸ਼ੇ ਵਾਨਰਪੁਂਗਵਃ ॥ 2 ॥
ਨੈਵ ਚਕ੍ਰੇ ਮਨਃ ਸ੍ਥਾਤੁਂ ਵੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣੋ ਮਹਾਬਲੌ ।
ਕਪੇਃ ਪਰਮਭੀਤਸ੍ਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵ੍ਯਵਸਸਾਦ ਹ ॥ 3 ॥
ਚਿਂਤਯਿਤ੍ਵਾ ਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਵਿਮ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯ ਗੁਰੁਲਾਘਵਮ੍ ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਪਰਮੋਦ੍ਵਿਗ੍ਨਸ੍ਸਰ੍ਵੈਰਨੁਚਰੈਸ੍ਸਹ ॥ 4 ॥
ਤਤਸ੍ਸ ਸਚਿਵੇਭ੍ਯਸ੍ਤੁ ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਪ੍ਲਵਗਾਧਿਪਃ ।
ਸ਼ਸ਼ਂਸ ਪਰਮੋਦ੍ਵਿਗ੍ਨਃ ਪਸ਼੍ਯਂਸ੍ਤੌ ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ ॥ 5 ॥
ਏਤੌ ਵਨਮਿਦਂ ਦੁਰ੍ਗਂ ਵਾਲਿਪ੍ਰਣਿਹਿਤੌ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ ।
ਛਦ੍ਮਨਾ ਚੀਰਵਸਨੌ ਪ੍ਰਚਰਂਤਾਵਿਹਾਗਤੌ ॥ 6 ॥
ਤਤਸ੍ਸੁਗ੍ਰੀਵਸਚਿਵਾ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਪਰਮਧਨ੍ਵਿਨੌ ।
ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਗਿਰਿਤਟਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਦਨ੍ਯਚ੍ਛਿਖਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ 7 ॥
ਤੇ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਧਿਗਮ੍ਯਾਥ ਯੂਥਪਾ ਯੂਥਪਰ੍ਸ਼ਭਮ੍ ।
ਹਰਯੋ ਵਾਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠਂ ਪਰਿਵਾਰ੍ਯੋਪਤਸ੍ਥਿਰੇ ॥ 8 ॥
ਏਕਮੇਕਾਯਨਗਤਾਃ ਪ੍ਲਵਮਾਨਾ ਗਿਰੇਰ੍ਗਿਰਿਮ੍ ।
ਪ੍ਰਕਂਪਯਂਤੋ ਵੇਗੇਨ ਗਿਰੀਣਾਂ ਸ਼ਿਖਰਾਣ੍ਯਪਿ ॥ 9 ॥
ਤਤਸ਼੍ਸ਼ਾਖਾਮ੍ਰੁਰੁਇਗਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਲਵਮਾਨਾ ਮਹਾਬਲਾਃ ।
ਬਭਂਜੁਸ਼੍ਚ ਨਗਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪੁਸ਼੍ਪਿਤਾਂਦੁਰ੍ਗਸਂਸ਼੍ਰਿਤਾਨ੍ ॥ 10 ॥
ਆਪ੍ਲਵਂਤੋ ਹਰਿਵਰਾਸ੍ਸਰ੍ਵਤਸ੍ਤਂ ਮਹਾਗਿਰਿਮ੍ ।
ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਮਾਰ੍ਜਾਰਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਾਂਸ੍ਤ੍ਰਾਸਯਂਤੋ ਯਯੁਸ੍ਤਦਾ ॥ 11 ॥
ਤਤਸ੍ਸੁਗ੍ਰੀਵਸਚਿਵਾਃ ਪਰ੍ਵਤੇਂਦ੍ਰਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ ।
ਸਂਗਮ੍ਯ ਕਪਿਮੁਖ੍ਯੇਨ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਾਂਜਲਯ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ॥ 12 ॥
ਤਤਸ੍ਤਂ ਭਯਸਂਵਿਗ੍ਨਂ ਵਾਲਿਕਿਲ੍ਬਿਸ਼ਸ਼ਂਕਿਤਮ੍ ।
ਉਵਾਚ ਹਨੁਮਾਨ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਵਾਕ੍ਯਕੋਵਿਦਃ ॥ 13 ॥
ਸਂਭ੍ਰਮਸ੍ਤ੍ਯਜ੍ਯਤਾਮੇਸ਼ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਵਾਲਿਕ੍ਰੁਰੁਇਤੇ ਮਹਾਨ੍ ।
ਮਲਯੋਯਂ ਗਿਰਿਵਰੋ ਭਯਂ ਨੇਹਾਸ੍ਤਿ ਵਾਲਿਨਃ ॥ 14 ॥
ਯਸ੍ਮਾਦੁਦ੍ਵਿਗ੍ਨਚੇਤਾਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਦ੍ਰੁਤੋ ਹਰਿਪੁਂਗਵ ।
ਤਂ ਕ੍ਰੂਰਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਕ੍ਰੂਰਂ ਨੇਹ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਾਲਿਨਮ੍ ॥ 15 ॥
ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤਵ ਭਯਂ ਸੌਮ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵਜਾਤ੍ਪਾਪਕਰ੍ਮਣਃ ।
ਸ ਨੇਹ ਵਾਲੀ ਦੁਸ਼੍ਟਾਤ੍ਮਾ ਨ ਤੇ ਪਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਭਯਮ੍ ॥ 16 ॥
ਅਹੋ ਸ਼ਾਖਾਮ੍ਰੁਰੁਇਗਤ੍ਵਂ ਤੇ ਵ੍ਯਕ੍ਤਮੇਵ ਪ੍ਲਵਂਗਮ ।
ਲਘੁਚਿਤ੍ਤਤਯਾਤ੍ਮਾਨਂ ਨ ਸ੍ਥਾਪਯਸਿ ਯੋ ਮਤੌ ॥ 17 ॥
ਬੁਦ੍ਧਿਵਿਜ੍ਞਾਨਸਂਪਨ੍ਨ ਇਂਗਿਤੈਸ੍ਸਰ੍ਵਮਾਚਰ ।
ਨ ਹ੍ਯਬੁਦ੍ਧਿਂ ਗਤੋ ਰਾਜਾ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਸ਼ਾਸ੍ਤਿ ਹਿ ॥ 18 ॥
ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਤੁ ਸ਼ੁਭਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਂ ਹਨੂਮਤਃ ।
ਤਤਸ਼੍ਸ਼ੁਭਤਰਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਹਨੂਮਂਤਮੁਵਾਚ ਹ ॥ 19 ॥
ਦੀਰ੍ਘਬਾਹੂ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੌ ਸ਼ਰਚਾਪਾਸਿਧਾਰਿਣੌ ।
ਕਸ੍ਯ ਨ ਸ੍ਯਾਦ੍ਭਯਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਹ੍ਯੇਤੌ ਸੁਰਸੁਤੋਪਮੌ ॥ 20 ॥
ਵਾਲਿਪ੍ਰਣਿਹਿਤਾਵੇਤੌ ਸ਼ਂਕੇਹਂ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤ੍ਤਮੌ ।
ਰਾਜਾਨੋ ਬਹੁਮਿਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸੋ ਨਾਤ੍ਰ ਹਿ ਕ੍ਸ਼ਮਃ ॥ 21 ॥
ਅਰਯਸ਼੍ਚ ਮਨੁਸ਼੍ਯੇਣ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾਸ਼੍ਛਦ੍ਮਚਾਰਿਣਃ ।
ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਤਾਨਾਮਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਤਾਰਂਧ੍ਰੇਸ਼ੁ ਪ੍ਰਹਰਂਤਿ ਹਿ ॥ 22 ॥
ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯੇਸ਼ੁ ਵਾਲੀ ਮੇਧਾਵੀ ਰਾਜਾਨੋ ਬਹੁਦਰ੍ਸ਼ਿਨਃ ।
ਭਵਂਤਿ ਪਰਹਂਤਾਰਸ੍ਤੇ ਜ੍ਞੇਯਾਃ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰੁਰੁਇਤੈਰ੍ਨਰੈਃ ॥ 23 ॥
ਤੌ ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰੁਰੁਇਤੇਨੈਵ ਗਤ੍ਵਾ ਜ੍ਞੇਯੌ ਪ੍ਲਵਂਗਮ ।
ਇਂਗਿਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਕਾਰੈਸ਼੍ਚ ਰੂਪਵ੍ਯਾਭਾਸ਼ਣੇਨ ਚ ॥ 24 ॥
ਲਕ੍ਸ਼ਯਸ੍ਵ ਤਯੋਰ੍ਭਾਵਂ ਪ੍ਰਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਮਨਸੌ ਯਦਿ ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਯਨ੍ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਾਭਿਰਿਂਗਿਤੈਸ਼੍ਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ॥ 25 ॥
ਮਮੈਵਾਭਿਮੁਖਂ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰੁਰੁਇਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਹਰਿਪੁਂਗਵ ।
ਪ੍ਰਯੋਜਨਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਸ੍ਯ ਵਨਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਧਨੁਰ੍ਧਰੌ ॥ 26 ॥
ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾਨੌ ਯਦਿ ਤ੍ਵੇਤੌ ਜਾਨੀਹਿ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਲਵਂਗਮ ।
ਵ੍ਯਾਭਾਸ਼ਿਤੈਰ੍ਵਾ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਸ੍ਯਾਦ੍ਦੁਸ਼੍ਟਾਦੁਸ਼੍ਟਤਾ ਤਯੋਃ ॥ 27 ॥
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਕਪਿਰਾਜੇਨ ਸਂਦਿਸ਼੍ਟੋ ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ ।
ਚਕਾਰ ਗਮਨੇ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਯਤ੍ਰ ਤੌ ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ ॥ 28 ॥
ਤਥੇਤਿ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਵਚਸ੍ਤੁ ਤਸ੍ਯ ਤਤ੍ਕਪੇਸ੍ਸੁਭੀਮਸ੍ਯ ਦੁਰਾਸਦਸ੍ਯ ਚ ।
ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ ਹਨੁਮਾਨ੍ਯਯੌ ਤਦਾ ਸ ਯਤ੍ਰ ਰਾਮੋਤਿਬਲਸ਼੍ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ॥ 29 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਕਿਸ਼੍ਕਿਂਧਾਕਾਂਡੇ ਦ੍ਵਿਤੀਯਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
