ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਦ੍ਵਿਪਂਚਾਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਪ੍ਰਭਾਤਾਯਾਂ ਤੁ ਸ਼ਰ੍ਵਰ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰੁਰੁਇਥੁਵਕ੍ਸ਼ਾ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ।
ਉਵਾਚ ਰਾਮਃ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਸ਼ੁਭਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ॥ 1 ॥
ਭਾਸ੍ਕਰੋਦਯਕਾਲੋਯਂ ਗਤਾ ਭਗਵਤੀ ਨਿਸ਼ਾ ।
ਅਸੌ ਸੁਕ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਣੋ ਵਿਹਗਃ ਕੋਕਿਲਸ੍ਤਾਤ ਕੂਜਤਿ ॥ 2 ॥
ਬਰ੍ਹਿਣਾਨਾਂ ਚ ਨਿਰ੍ਘੋਸ਼ਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਨਦਤਾਂ ਵਨੇ ।
ਤਰਾਮ ਜਾਹ੍ਨਵੀਂ ਸੌਮ੍ਯ ਸ਼ੀਘ੍ਰਗਾਂ ਸਾਗਰਂਗਮਾਮ੍ ॥ 3 ॥
ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਰਾਮਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਰ੍ਮਿਤ੍ਰਨਂਦਨਃ ।
ਗੁਹਮਾਮਂਤ੍ਰ੍ਯ ਸੂਤਂ ਚ ਸੋਤਿਸ਼੍ਠਦ੍ਭ੍ਰਾਤੁਰਗ੍ਰਤਃ ॥ 4 ॥
ਸ ਤੁ ਰਾਮਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਯ ਚ ।
ਸ੍ਥਪਤਿਸ੍ਤੂਰ੍ਣਮਾਹੂਯ ਸਚਿਵਾਨਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 5 ॥
ਅਸ੍ਯ ਵਾਹਨਸਂਯੁਕ੍ਤਾਂ ਕਰ੍ਣਗ੍ਰਾਹਵਤੀਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍ ।
ਸੁਪ੍ਰਤਾਰਾਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਢਾਂ ਤੀਰ੍ਥੇ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਨਾਵਮੁਪਾਹਰ ॥ 6 ॥
ਤਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਸਮਾਦੇਸ਼ਂ ਗੁਹਾਮਾਤ੍ਯਗਣੋ ਮਹਾਨ੍ ।
ਉਪੋਹ੍ਯ ਰੁਚਿਰਾਂ ਨਾਵਂ ਗੁਹਾਯ ਪ੍ਰਤ੍ਯਵੇਦਯਤ੍ ॥ 7 ॥
ਤਤਃ ਸ ਪ੍ਰਾਂਜਲਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਗੁਹੋ ਰਾਘਵਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।
ਉਪਸ੍ਥਿਤੇਯਂ ਨੌਰ੍ਦੇਵ ਭੂਯਃ ਕਿਂ ਕਰਵਾਣਿ ਤੇ ॥ 8 ॥
ਤਵਾਮਰਸੁਤਪ੍ਰਖ੍ਯ ਤਰ੍ਤੁਂ ਸਾਗਰਗਾਂ ਨਦੀਮ੍ ।
ਨੌਰਿਯਂ ਪੁਰੁਸ਼ਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਤਾਂ ਤ੍ਵਮਾਰੋਹ ਸੁਵ੍ਰਤ ॥ 9 ॥
ਅਥੋਵਾਚ ਮਹਾਤੇਜਾ ਰਾਮੋ ਗੁਹਮਿਦਂ ਵਚਃ ।
ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਕਾਮੋਸ੍ਮਿ ਭਵਤਾ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਾਰੋਪ੍ਯਤਾਮਿਤਿ ॥ 10 ॥
ਤਤਃ ਕਲਾਪਾਨ੍ ਸਨ੍ਨਹ੍ਯ ਖਡ੍ਗੌ ਬਧ੍ਵਾ ਚ ਧਨ੍ਵਿਨੌ ।
ਜਗ੍ਮਤੁਰ੍ਯੇਨ ਤੌ ਗਂਗਾਂ ਸੀਤਯਾ ਸਹ ਰਾਘਵੌ ॥ 11 ॥
ਰਾਮਮੇਵ ਤੁ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਮੁਪਗਮ੍ਯ ਵਿਨੀਤਵਤ੍ ।
ਕਿਮਹਂ ਕਰਵਾਣੀਤਿ ਸੂਤਃ ਪ੍ਰਾਂਜਲਿਰਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 12 ॥
ਤਤੋਬ੍ਰਵੀਦ੍ਦਾਸ਼ਰਥਿਃ ਸੁਮਂਤ੍ਰਂ ਸ੍ਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਨ੍ ਕਰੇਣੋਤ੍ਤਮਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇਨ ।
ਸੁਮਂਤ੍ਰ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਪੁਨਰੇਵ ਯਾਹਿ ਰਾਜ੍ਞਃ ਸਕਾਸ਼ੇ ਭਵ ਚਾਪ੍ਰਮਤ੍ਤਃ ॥ 13 ॥
ਨਿਵਰ੍ਤਸ੍ਵੇਤ੍ਯੁਵਾਚੈਵ ਹ੍ਯੇਤਾਵਦ੍ਧਿ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਮਮ ।
ਰਥਂ ਵਿਹਾਯ ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਤੁ ਗਮਿਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਹਾਵਨਮ੍ ॥ 14 ॥
ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਤ੍ਵਭ੍ਯਨੁਜ੍ਞਾਤਮਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਾਰ੍ਤਃ ਸ ਸਾਰਥਿਃ ।
ਸੁਮਂਤ੍ਰਃ ਪੁਰੁਸ਼ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਮੈਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 15 ॥
ਨਾਤਿਕ੍ਰਾਂਤਮਿਦਂ ਲੋਕੇ ਪੁਰੁਸ਼ੇਣੇਹ ਕੇਨਚਿਤ੍ ।
ਤਵ ਸਭ੍ਰਾਤ੍ਰੁਰੁਇਭਾਰ੍ਯਸ੍ਯ ਵਾਸਃ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰੁਰੁਇਤਵਦ੍ਵਨੇ ॥ 16 ॥
ਨ ਮਨ੍ਯੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯੇਸ੍ਤਿ ਸ੍ਵਧੀਤੇ ਵਾ ਫਲੋਦਯਃ ।
ਮਾਰ੍ਦਵਾਰ੍ਜਵਯੋਰ੍ਵਾਪਿ ਤ੍ਵਾਂ ਚੇਦ੍ਵ੍ਯਸਨਮਾਗਤਮ੍ ॥ 17 ॥
ਸਹ ਰਾਘਵ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਚੈਵ ਵਨੇ ਵਸਨ੍ ।
ਤ੍ਵਂ ਗਤਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਸੇ ਵੀਰ ਤ੍ਰੀਨ੍ ਲੋਕਾਂਸ੍ਤੁ ਜਯਨ੍ਨਿਵ ॥ 18 ॥
ਵਯਂ ਖਲੁ ਹਤਾ ਰਾਮ ਯੇ ਤ੍ਵਯਾਪ੍ਯੁਪਵਂਚਿਤਾਃ ।
ਕੈਕੇਯ੍ਯਾ ਵਸ਼ਮੇਸ਼੍ਯਾਮਃ ਪਾਪਾਯਾ ਦੁਃਖਭਾਗਿਨਃ ॥ 19 ॥
ਇਤਿ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਨਾਤ੍ਮਸਮਂ ਸੁਮਂਤ੍ਰਃ ਸਾਰਥਿਸ੍ਤਦਾ ।
ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਦੂਰਗਤਂ ਰਾਮਂ ਦੁਃਖਾਰ੍ਤੋ ਰੁਰੁਦੇ ਚਿਰਮ੍ ॥ 20 ॥
ਤਤਸ੍ਤੁ ਵਿਗਤੇ ਬਾਸ਼੍ਪੇ ਸੂਤਂ ਸ੍ਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟੋਦਕਂ ਸ਼ੁਚਿਮ੍ ।
ਰਾਮਸ੍ਤੁ ਮਧੁਰਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਪੁਨਃ ਪੁਨਰੁਵਾਚ ਤਮ੍ ॥ 21 ॥
ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੂਣਾਂ ਤ੍ਵਯਾ ਤੁਲ੍ਯਂ ਸੁਹ੍ਰੁਰੁਇਦਂ ਨੋਪਲਕ੍ਸ਼ਯੇ ।
ਯਥਾ ਦਸ਼ਰਥੋ ਰਾਜਾ ਮਾਂ ਨ ਸ਼ੋਚੇਤ੍ਤਥਾ ਕੁਰੁ ॥ 22 ॥
ਸ਼ੋਕੋਪਹਤਚੇਤਾਸ਼੍ਚ ਵ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧਸ਼੍ਚ ਜਗਤੀਪਤਿਃ ।
ਕਾਮਭਾਵਾਵਸਨ੍ਨਸ਼੍ਚ ਤਸ੍ਮਾਦੇਤਦ੍ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਤੇ ॥ 23 ॥
ਯਦ੍ਯਦਾਜ੍ਞਾਪਯੇਤ੍ਕਿਂਚਿਤ੍ਸ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਮਹੀਪਤਿਃ ।
ਕੈਕੇਯ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਿਯਕਾਮਾਰ੍ਥਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਤਦਵਿਕਾਂਕ੍ਸ਼ਯਾ ॥ 24 ॥
ਏਤਦਰ੍ਥਂ ਹਿ ਰਾਜ੍ਯਾਨਿ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਤਿ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰਾਃ ।
ਯਦੇਸ਼ਾਂ ਸਰ੍ਵਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯੇਸ਼ੁ ਮਨੋ ਨ ਪ੍ਰਤਿਹਨ੍ਯਤੇ ॥ 25 ॥
ਯਦ੍ਯਥਾ ਸ ਮਹਾਰਾਜੋ ਨਾਲੀਕਮਧਿਗਚ੍ਛਤਿ ।
ਨ ਚ ਤਾਮ੍ਯਤਿ ਦੁਃਖੇਨ ਸੁਮਂਤ੍ਰ ਕੁਰੁ ਤਤ੍ਤਥਾ ॥ 26 ॥
ਅਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਦੁਃਖਂ ਰਾਜਾਨਂ ਵ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧਮਾਰ੍ਯਂ ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਮ੍ ।
ਬ੍ਰੂਯਾਸ੍ਤ੍ਵਮਭਿਵਾਦ੍ਯੈਵ ਮਮ ਹੇਤੋਰਿਦਂ ਵਚਃ ॥ 27 ॥
ਨੈਵਾਹਮਨੁਸ਼ੋਚਾਮਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਨ ਚ ਮੈਥਿਲੀ ।
ਅਯੋਧ੍ਯਾਯਾਸ਼੍ਚ੍ਯੁਤਾਸ਼੍ਚੇਤਿ ਵਨੇ ਵਤ੍ਸ੍ਯਾਮਹੇਤਿ ਚ ॥ 28 ॥
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਸੁ ਵਰ੍ਸ਼ੇਸ਼ੁ ਨਿਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤੇਸ਼ੁ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਮਾਂ ਚ ਸੀਤਾਂ ਚ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਾਗਤਾਨ੍ ॥ 29 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਰਾਜਾਨਂ ਮਾਤਰਂ ਚ ਸੁਮਂਤ੍ਰ ਮੇ ।
ਅਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਦੇਵੀਸ੍ਸਹਿਤਾਃ ਕੈਕੇਯੀਂ ਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ॥ 30 ॥
ਆਰੋਗ੍ਯਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਕੌਸ਼ਲ੍ਯਾਮਥ ਪਾਦਾਭਿਵਂਦਨਮ੍ ।
ਸੀਤਾਯਾ ਮਮ ਚਾਰ੍ਯਸ੍ਯ ਵਚਨਾਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਯ ਚ ॥ 31 ॥
ਬ੍ਰੂਯਾਸ਼੍ਚ ਹਿ ਮਹਾਰਾਜਂ ਭਰਤਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਾਨਯ ।
ਆਗਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਭਰਤਃ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯੋ ਨ੍ਰੁਰੁਇਪਮਤੇ ਪਦੇ ॥ 32 ॥
ਭਰਤਂ ਚ ਪਰਿਸ਼੍ਵਜ੍ਯ ਯੌਵਰਾਜ੍ਯੇਭਿਸ਼ਿਚ੍ਯ ਚ ।
ਅਸ੍ਮਤ੍ਸਂਤਾਪਜਂ ਦੁਃਖਂ ਨ ਤ੍ਵਾਮਭਿਭਵਿਸ਼੍ਯਤਿ ॥ 33 ॥
ਭਰਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯੋ ਯਥਾ ਰਾਜਨਿ ਵਰ੍ਤਸੇ ।
ਤਥਾ ਮਾਤ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ੁ ਵਰ੍ਤੇਥਾਃ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਵੇਵਾਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਃ ॥ 34 ॥
ਤਾਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਕਾਮੇਨ ਯੌਵਰਾਜ੍ਯਮਪੇਕ੍ਸ਼ਤਾ ।
ਲੋਕਯੋਰੁਭਯੋਃ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਤ੍ਵਯਾ ਯਤ੍ਸੁਖਮੇਧਿਤੁਮ੍ ॥ 35 ॥
ਨਿਵਰ੍ਤ੍ਯਮਾਨੋ ਰਾਮੇਣ ਸੁਮਂਤ੍ਰਃ ਸ਼ੋਕਕਰ੍ਸ਼ਿਤਃ ।
ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ੍ਨੇਹਾਤ੍ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 36 ॥
ਯਦਹਂ ਨੋਪਚਾਰੇਣ ਬ੍ਰੂਯਾਂ ਸ੍ਨੇਹਾਦਵਿਕ੍ਲਬਃ ।
ਭਕ੍ਤਿਮਾਨਿਤਿ ਤਤ੍ਤਾਵਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ਂਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ॥ 37 ॥
ਕਥਂ ਹਿ ਤ੍ਵਦ੍ਵਿਹੀਨੋਹਂ ਪ੍ਰਤਿਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਤਾਂ ਪੁਰੀਮ੍ ।
ਤਵ ਤਾਵਦ੍ਵਿਯੋਗੇਨ ਪੁਤ੍ਰਸ਼ੋਕਾਕੁਲਾਮਿਵ ॥ 38 ॥
ਸਰਾਮਮਪਿ ਤਾਵਨ੍ਮੇ ਰਥਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਤਦਾ ਜਨਃ ।
ਵਿਨਾ ਰਾਮਂ ਰਥਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਦੀਰ੍ਯੇਤਾਪਿ ਸਾ ਪੁਰੀ ॥ 39 ॥
ਦੈਨ੍ਯਂ ਹਿ ਨਗਰੀ ਗਚ੍ਛੇਦ੍ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ੂਨ੍ਯਮਿਮਂ ਰਥਮ੍ ।
ਸੂਤਾਵਸ਼ੇਸ਼ਂ ਸ੍ਵਂ ਸੈਨ੍ਯਂ ਹਤਵੀਰਮਿਵਾਹਵੇ ॥ 40 ॥
ਦੂਰੇਪਿ ਨਿਵਸਂਤਂ ਤ੍ਵਾਂ ਮਾਨਸੇਨਾਗ੍ਰਤਃ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ ।
ਚਿਂਤਯਂਤੋਦ੍ਯ ਨੂਨਂ ਤ੍ਵਾਂ ਨਿਰਾਹਾਰਾਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ ॥ 41 ॥
ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਂ ਤਦ੍ਧਿ ਤ੍ਵਯਾ ਰਾਮ ਯਾਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਂ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਵਾਸਨੇ ।
ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਸਂਕੁਲਂ ਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਂ ਤ੍ਵਚ੍ਛੋਕਕ੍ਲਾਂਤਚੇਤਸਾਮ੍ ॥ 42 ॥
ਆਰ੍ਤਨਾਦੋ ਹਿ ਯਃ ਪੌਰੈਰ੍ਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਦ੍ਵਿਪ੍ਰਵਾਸਨੇ ।
ਸਰਥਂ ਮਾਂ ਨਿਸ਼ਾਮ੍ਯੈਵ ਕੁਰ੍ਯੁਃ ਸ਼ਤਗੁਣਂ ਤਤਃ ॥ 43 ॥
ਅਹਂ ਕਿਂ ਚਾਪਿ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਦੇਵੀਂ ਤਵ ਸੁਤੋ ਮਯਾ ।
ਨੀਤੋਸੌ ਮਾਤੁਲਕੁਲਂ ਸਂਤਾਪਂ ਮਾ ਕ੍ਰੁਰੁਇਥਾ ਇਤਿ ॥ 44 ॥
ਅਸਤ੍ਯਮਪਿ ਨੈਵਾਹਂ ਬ੍ਰੂਯਾਂ ਵਚਨਮੀਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਮ੍ ।
ਕਥਮਪ੍ਰਿਯਮੇਵਾਹਂ ਬ੍ਰੂਯਾਂ ਸਤ੍ਯਮਿਦਂ ਵਚਃ ॥ 45 ॥
ਮਮ ਤਾਵਨ੍ਨਿਯੋਗਸ੍ਥਾਸ੍ਤ੍ਵਦ੍ਬਂਧੁਜਨਵਾਹਿਨਃ ।
ਕਥਂ ਰਥਂ ਤ੍ਵਯਾ ਹੀਨਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਂਤਿ ਹਯੋਤ੍ਤਮਾਃ ॥ 46 ॥
ਤਨ੍ਨ ਸ਼ਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਗਂਤੁਮਯੋਧ੍ਯਾਂ ਤ੍ਵਦ੍ਰੁਰੁਇਤੇਨਘ ।
ਵਨਵਾਸਾਨੁਯਾਨਾਯ ਮਾਮਨੁਜ੍ਞਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ॥ 47 ॥
ਯਦਿ ਮੇ ਯਾਚਮਾਨਸ੍ਯ ਤ੍ਯਾਗਮੇਵ ਕਰਿਸ਼੍ਯਸਿ ।
ਸਰਥੋਗ੍ਨਿਂ ਪ੍ਰਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਯਕ੍ਤਮਾਤ੍ਰ ਇਹ ਤ੍ਵਯਾ ॥ 48 ॥
ਭਵਿਸ਼੍ਯਂਤਿ ਵਨੇ ਯਾਨਿ ਤਪੋਵਿਘ੍ਨਕਰਾਣਿ ਤੇ ।
ਰਥੇਨ ਪ੍ਰਤਿਬਾਧਿਸ਼੍ਯੇ ਤਾਨਿ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨਿ ਰਾਘਵ ॥ 49 ॥
ਤ੍ਵਤ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤੇ ਨ ਮਯਾਵਾਪ੍ਤਂ ਰਥਚਰ੍ਯਾਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਸੁਖਮ੍ ।
ਆਸ਼ਂਸੇ ਤ੍ਵਤ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤੇ ਨਾਹਂ ਵਨਵਾਸਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਸੁਖਮ੍ ॥ 50 ॥
ਪ੍ਰਸੀਦੇਚ੍ਛਾਮਿ ਤੇਰਣ੍ਯੇ ਭਵਿਤੁਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਨਂਤਰਃ ।
ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾਭਿਹਿਤਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਭਵ ਮੇ ਪ੍ਰਤ੍ਯਨਂਤਰਃ ॥ 51 ॥
ਇਮੇ ਚਾਪਿ ਹਯਾ ਵੀਰ ਯਦਿ ਤੇ ਵਨਵਾਸਿਨਃ ।
ਪਰਿਚਰ੍ਯਾਂ ਕਰਿਸ਼੍ਯਂਤਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਂਤਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍ ॥ 52 ॥
ਤਵ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂਸ਼ਣਂ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਾ ਕਰਿਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਨੇ ਵਸਨ੍ ।
ਅਯੋਧ੍ਯਾਂ ਦੇਵਲੋਕਂ ਵਾ ਸਰ੍ਵਥਾ ਪ੍ਰਜਹਾਮ੍ਯਹਮ੍ ॥ 53 ॥
ਨ ਹਿ ਸ਼ਕ੍ਯਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼੍ਟੁਂ ਸਾ ਮਯਾਯੋਧ੍ਯਾ ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਨਾ ।
ਰਾਜਧਾਨੀ ਮਹੇਂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਯਥਾ ਦੁਸ਼੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਕਰ੍ਮਣਾ ॥ 54 ॥
ਵਨਵਾਸੇ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਮਮੈਸ਼ ਹਿ ਮਨੋਰਥਃ ।
ਯਦਨੇਨ ਰਥੇਨੈਵ ਤ੍ਵਾਂ ਵਹੇਯਂ ਪੁਰੀਂ ਪੁਨਃ ॥ 55 ॥
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ਹਿ ਵਰ੍ਸ਼ਾਣਿ ਸਹਿਤਸ੍ਯ ਤ੍ਵਯਾ ਵਨੇ ।
ਕ੍ਸ਼ਣਭੂਤਾਨਿ ਯਾਸ੍ਯਂਤਿ ਸ਼ਤਸਂਖ੍ਯਾਨ੍ਯਤੋਨ੍ਯਥਾ ॥ 56 ॥
ਭ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯਵਤ੍ਸਲ ਤਿਸ਼੍ਠਂਤਂ ਭਰ੍ਤ੍ਰੁਰੁਇਪੁਤ੍ਰਗਤੇ ਪਥਿ ।
ਭਕ੍ਤਂ ਭ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯਂ ਸ੍ਥਿਤਂ ਸ੍ਥਿਤ੍ਯਾਂ ਤ੍ਵਂ ਨ ਮਾਂ ਹਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ॥ 57 ॥
ਏਵਂ ਬਹੁਵਿਧਂ ਦੀਨਂ ਯਾਚਮਾਨਂ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ।
ਰਾਮੋ ਭ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯਾਨੁਕਂਪੀ ਤੁ ਸੁਮਂਤ੍ਰਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 58 ॥
ਜਾਨਾਮਿ ਪਰਮਾਂ ਭਕ੍ਤਿਂ ਮਯਿ ਤੇ ਭਰ੍ਤ੍ਰੁਰੁਇਵਤ੍ਸਲ ।
ਸ਼੍ਰੁਰੁਇਣੁ ਚਾਪਿ ਯਦਰ੍ਥਂ ਤ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਯਾਮਿ ਪੁਰੀਮਿਤਃ ॥ 59 ॥
ਨਗਰੀਂ ਤ੍ਵਾਂ ਗਤਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਜਨਨੀ ਮੇ ਯਵੀਯਸੀ ।
ਕੈਕੇਯੀ ਪ੍ਰਤ੍ਯਯਂ ਗਚ੍ਛੇਦਿਤਿ ਰਾਮੋ ਵਨਂ ਗਤਃ ॥ 60 ॥
ਪਰਿਤੁਸ਼੍ਟਾ ਹਿ ਸਾ ਦੇਵੀ ਵਨਵਾਸਂ ਗਤੇ ਮਯਿ ।
ਰਾਜਾਨਂ ਨਾਤਿਸ਼ਂਕੇਤ 'ਮਿਥ੍ਯਾਵਾਦੀ'ਤਿ ਧਾਰ੍ਮਿਕਮ੍ ॥ 61 ॥
ਏਸ਼ ਮੇ ਪ੍ਰਥਮਃ ਕਲ੍ਪੋ ਯਦਂਬਾ ਮੇ ਯਵੀਯਸੀ ।
ਭਰਤਾਰਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਸ੍ਫੀਤਂ ਪੁਤ੍ਰਰਾਜ੍ਯਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ॥ 62 ॥
ਮਮ ਪ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਂ ਰਾਜ੍ਞਸ਼੍ਚ ਸਰਥਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪੁਰੀਂ ਵ੍ਰਜ ।
ਸਂਦਿਸ਼੍ਟਸ਼੍ਚਾਸਿ ਯਾਨਰ੍ਥਾਂਸ੍ਤਾਂ ਸ੍ਤਾਨ੍ ਬ੍ਰੂਯਾਸ੍ਤਥਾ ਤਥਾ ॥ 63 ॥
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਸੂਤਂ ਸਾਂਤ੍ਵਯਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ।
ਗੁਹਂ ਵਚਨਮਕ੍ਲੀਬੋ ਰਾਮੋ ਹੇਤੁਮਦਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 64 ॥
ਨੇਦਾਨੀਂ ਗੁਹ ਯੋਗ੍ਯੋਯਂ ਵਾਸੋ ਮੇ ਸਜਨੇ ਵਨੇ ।
ਆਵਸ਼੍ਯਂ ਹ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮੇ ਵਾਸਃ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਸ੍ਤਦ੍ਗਤੋ ਵਿਧਿਃ ॥ 65 ॥
ਸੋਹਂ ਗ੍ਰੁਰੁਇਹੀਤ੍ਵਾ ਨਿਯਮਂ ਤਪਸ੍ਵਿ ਜਨਭੂਸ਼ਣਮ੍ ।
ਹਿਤਕਾਮਃ ਪਿਤੁਰ੍ਭੂਯਃ ਸੀਤਾਯਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਯ ਚ ॥ 66 ॥
ਜਟਾਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਗਮਿਸ਼੍ਯਾਮਿ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਕ੍ਸ਼ੀਰਮਾਨਯ ।
ਤਤ੍ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਾਯ ਗੁਹਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮੁਪਾਹਰਤ੍ ॥ 67 ॥
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਯਾਤ੍ਮਨਸ਼੍ਚੈਵ ਰਾਮਸ੍ਤੇਨਾਕਰੋਜ੍ਜਟਾਃ ।
ਦੀਰ੍ਘਬਾਹੁਰ੍ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰੋ ਜਟਿਲਤ੍ਵਮਧਾਰਯਤ੍ ॥ 68 ॥
ਤੌ ਤਦਾ ਚੀਰਵਸਨੌ ਜਟਾਮਂਡਲਧਾਰਿਣੌ ।
ਆਸ਼ੋਭੇਤਾਮ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਿਸਮੌ ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ ॥ 69 ॥
ਤਤੋ ਵੈਖਾਨਸਂ ਮਾਰ੍ਗਮਾਸ੍ਥਿਤਃ ਸਹ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ।
ਵ੍ਰਤਮਾਦਿਸ਼੍ਟਵਾਨ੍ ਰਾਮਃ ਸਖਾਯਂ ਗੁਹਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 70 ॥
ਅਪ੍ਰਮਤ੍ਤੋ ਬਲੇ ਕੋਸ਼ੇ ਦੁਰ੍ਗੇ ਜਨਪਦੇ ਤਥਾ ।
ਭਵੇਥਾ ਗੁਹ ਰਾਜ੍ਯਂ ਹਿ ਦੁਰਾਰਕ੍ਸ਼ਤਮਂ ਮਤਮ੍ ॥ 71 ॥
ਤਤਸ੍ਤਂ ਸਮਨੁਜ੍ਞਾਯ ਗੁਹਮਿਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਨਂਦਨਃ ।
ਜਗਾਮ ਤੂਰ੍ਣਮਵ੍ਯਗ੍ਰਃ ਸਭਾਰ੍ਯਃ ਸਹ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ॥ 72 ॥
ਸ ਤੁ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਨਦੀਤੀਰੇ ਨਾਵਮਿਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਨਂਦਨਃ ।
ਤਿਤੀਰ੍ਸ਼ੁਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਗਾਂ ਗਂਗਾਮਿਦਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 73 ॥
ਆਰੋਹ ਤ੍ਵਂ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤਾਂ ਨਾਵਮਿਮਾਂ ਸ਼ਨੈਃ ।
ਸੀਤਾਂ ਚਾਰੋਪਯਾਨ੍ਵਕ੍ਸ਼ਂ ਪਰਿਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਯ ਮਨਸ੍ਵਿਨੀਮ੍ ॥ 74 ॥
ਸ ਭ੍ਰਾਤੁਃ ਸ਼ਾਸਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਮਪ੍ਰਤਿਕੂਲਯਨ੍ ।
ਆਰੋਪ੍ਯ ਮੈਥਿਲੀਂ ਪੂਰ੍ਵਮਾਰੁਰੋਹਾਤ੍ਮਵਾਂ ਸ੍ਤਤਃ ॥ 75 ॥
ਅਥਾਰੁਰੋਹ ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਸ੍ਵਯਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਪੂਰ੍ਵਜਃ ।
ਤਤੋ ਨਿਸ਼ਾਦਾਧਿਪਤਿਰ੍ਗੁਹੋ ਜ੍ਞਾਤੀਨਚੋਦਯਤ੍ ॥ 76 ॥
ਰਾਘਵੋਪਿ ਮਹਾਤੇਜਾ ਨਾਵਮਾਰੁਹ੍ਯ ਤਾਂ ਤਤਃ ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਵਚ੍ਚੈਵ ਜਜਾਪ ਹਿਤਮਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 77 ॥
ਆਚਮ੍ਯ ਚ ਯਥਾਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਨਦੀਂ ਤਾਂ ਸਹ ਸੀਤਯਾ ।
ਪ੍ਰਾਣਮਤ੍ਪ੍ਰੀਤਿਸਂਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ਼੍ਚਾਮਿਤਪ੍ਰਭਃ ॥ 78 ॥
ਅਨੁਜ੍ਞਾਯ ਸੁਮਂਤ੍ਰਂ ਚ ਸਬਲਂ ਚੈਵ ਤਂ ਗੁਹਮ੍ ।
ਆਸ੍ਥਾਯ ਨਾਵਂ ਰਾਮਸ੍ਤੁ ਚੋਦਯਾਮਾਸ ਨਾਵਿਕਾਨ੍ ॥ 79 ॥
ਤਤਸ੍ਤੈਸ਼੍ਚੋਦਿਤਾ ਸਾ ਨੌਃ ਕਰ੍ਣਧਾਰਸਮਾਹਿਤਾ ।
ਸ਼ੁਭਸ੍ਫ੍ਯਵੇਗਾਭਿਹਤਾ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਸਲਿਲਮਤ੍ਯਗਾਤ੍ ॥ 80 ॥
. ।
ਮਧ੍ਯਂ ਤੁ ਸਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਭਾਗੀਰਥ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਵਨਿਂਦਿਤਾ ।
ਵੈਦੇਹੀ ਪ੍ਰਾਂਜਲਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਤਾਂ ਨਦੀਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 81 ॥
ਪੁਤ੍ਰੋ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਯਾਯਂ ਮਹਾਰਾਜਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ ।
ਨਿਦੇਸ਼ਂ ਪਾਰਯਿਤ੍ਵੇਮਂ ਗਂਗੇ ਤ੍ਵਦਭਿਰਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ॥ 82 ॥
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ਹਿ ਵਰ੍ਸ਼ਾਣਿ ਸਮਗ੍ਰਾਣ੍ਯੁਸ਼੍ਯ ਕਾਨਨੇ ।
ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਸਹ ਮਯਾ ਚੈਵ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਗਮਿਸ਼੍ਯਤਿ ॥ 83 ॥
ਤਤਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਦੇਵਿ ਸੁਭਗੇ ਕ੍ਸ਼ੇਮੇਣ ਪੁਨਰਾਗਤਾ ।
ਯਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤਾ ਗਂਗੇ ਸਰ੍ਵਕਾਮਸਮ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧਿਨੀ ॥ 84 ॥
ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਤ੍ਰਿਪਥਗਾ ਦੇਵਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਸਮੀਕ੍ਸ਼ਸੇ ।
ਭਾਰ੍ਯਾ ਚੋਦਧਿਰਾਜਸ੍ਯ ਲੋਕੇਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਂਪ੍ਰਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਸੇ ॥ 85 ॥
ਸਾ ਤ੍ਵਾਂ ਦੇਵਿ ਨਮਸ੍ਯਾਮਿ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਾਮਿ ਚ ਸ਼ੋਭਨੇ ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਰਾਜ੍ਯੇ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰੇ ਸ਼ਿਵੇਨ ਪੁਨਰਾਗਤੇ ॥ 86 ॥
ਗਵਾਂ ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਣ੍ਯਨ੍ਨਂ ਚ ਪੇਸ਼ਲਮ੍ ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਤਵ ਪ੍ਰਿਯਚਿਕੀਰ੍ਸ਼ਯਾ ॥ 87 ॥
ਸੁਰਾਘਟਸਹਸ੍ਰੇਣ ਮਾਂਸਭੂਤੌਦਨੇਨ ਚ ।
ਯਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਤ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਯਤਾ ਦੇਵਿ ਪੁਰੀਂ ਪੁਨਰੁਪਾਗਤਾ ॥ 88 ॥
ਯਾਨਿ ਤ੍ਵਤ੍ਤੀਰਵਾਸੀਨਿ ਦੈਵਤਾਨਿ ਚ ਸਂਤਿ ਹਿ ।
ਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨ੍ਯਾਯਤਨਾਨਿ ਚ ॥ 89 ॥
ਪੁਨਰੇਵ ਮਹਾਬਾਹੁਰ੍ਮਯਾ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਚ ਸਂਗਤਃ ।
ਅਯੋਧ੍ਯਾਂ ਵਨਵਾਸਾਤ੍ਤੁ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਤ੍ਵਨਘੋਨਘੇ ॥ 90 ॥
ਤਥਾ ਸਂਭਾਸ਼ਮਾਣਾ ਸਾ ਸੀਤਾ ਗਂਗਾਮਨਿਂਦਿਤਾ ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਤੀਰਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮੇਵਾਭ੍ਯੁਪਾਗਮਤ੍ ॥ 91 ॥
ਤੀਰਂ ਤੁ ਸਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨਾਵਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਨਰਰ੍ਸ਼ਭਃ ।
ਪ੍ਰਾਤਿਸ਼੍ਠਤ ਸਹ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਚ ਪਰਂਤਪਃ ॥ 92 ॥
ਅਥਾਬ੍ਰਵੀਨ੍ਮਹਾਬਾਹੁਃ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾਨਂਦਵਰ੍ਧਨਮ੍ ।
ਭਵ ਸਂਰਕ੍ਸ਼ਣਾਰ੍ਥਾਯ ਸਜਨੇ ਵਿਜਨੇਪਿ ਵਾ ॥ 93 ॥
ਅਵਸ਼੍ਯਂ ਰਕ੍ਸ਼ਣਂ ਕਾਰ੍ਯਮਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟੇ ਵਿਜਨੇ ਵਨੇ ।
ਅਗ੍ਰਤੋ ਗਚ੍ਛ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਸੀਤਾ ਤ੍ਵਾਮਨੁਗਚ੍ਛਤੁ ॥ 94 ॥
ਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਠਤੋਹਂ ਗਮਿਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਚ ਸੀਤਾਂ ਚ ਪਾਲਯਨ੍ ।
ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਸ੍ਯੇਹ ਨੋ ਰਕ੍ਸ਼ਾ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਪੁਰੁਸ਼ਰ੍ਸ਼ਭ ॥ 95 ॥
ਨ ਹਿ ਤਾਵਦਤਿਕ੍ਰਾਂਤਾ ਸੁਕਰਾ ਕਾਚਨ ਕ੍ਰਿਯਾ ।
ਅਦ੍ਯ ਦੁਃਖਂ ਤੁ ਵੈਦੇਹੀ ਵਨਵਾਸਸ੍ਯ ਵੇਤ੍ਸ੍ਯਤਿ ॥ 96 ॥
ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਟਜਨਸਂਬਾਧਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਰਾਮਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ ।
ਵਿਸ਼ਮਂ ਚ ਪ੍ਰਪਾਤਂ ਚ ਵਨਮਦ੍ਯ ਪ੍ਰਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ ॥ 97 ॥
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਮਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਪ੍ਰਤਸ੍ਥੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋਗ੍ਰਤਃ ।
ਅਨਂਤਰਂ ਚ ਸੀਤਾਯਾ ਰਾਘਵੋ ਰਘੁਨਂਦਨਃ ॥ 98 ॥
ਗਤਂ ਤੁ ਗਂਗਾਪਰਪਾਰਮਾਸ਼ੁ ਰਾਮਂ ਸੁਮਂਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤਤਂ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ।
ਅਧ੍ਵਪ੍ਰਕਰ੍ਸ਼ਾਦ੍ਵਿਨਿਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਿ ਰ੍ਮੁਮੋਚ ਬਾਸ਼੍ਪਂ ਵ੍ਯਥਿਤ ਸ੍ਤਪਸ੍ਵੀ ॥ 99 ॥
ਸ ਲੋਕਪਾਲਪ੍ਰਤਿਮਪ੍ਰਭਾਵਵਾਂ ਸ੍ਤੀਰ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਵਰਦੋ ਮਹਾਨਦੀਮ੍ ।
ਤਤਃ ਸਮ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧਾਨ੍ ਸ਼ੁਭਸਸ੍ਯਮਾਲਿਨਃ ਕ੍ਰਮੇਣ ਵਤ੍ਸਾਨ੍ ਮੁਦਿਤਾਨੁਪਾਗਮਤ੍ ॥ 100 ॥
ਤੌ ਤਤ੍ਰ ਹਤ੍ਵਾ ਚਤੁਰੋ ਮਹਾਮ੍ਰੁਰੁਇਗਾਨ੍ ਵਰਾਹਮ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਂ ਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਤਂ ਮਹਾਰੁਰੁਮ੍ ।
ਆਦਾਯ ਮੇਧ੍ਯਂ ਤ੍ਵਰਿਤਂ ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਿਤੌ ਵਾਸਾਯ ਕਾਲੇ ਯਯਤੁਰ੍ਵਨਸ੍ਪਤਿਮ੍ ॥ 101 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡੇ ਦ੍ਵਿਪਂਚਾਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
