ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਏਕੋਨਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਦਪ੍ਰਿਯਮਮਿਤ੍ਰਘ੍ਨੋ ਵਚਨਂ ਮਰਣੋਪਮਮ੍ ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨ ਵਿਵ੍ਯਥੇ ਰਾਮਃ ਕੈਕੇਯੀਂ ਚੇਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 1 ॥
ਏਵਮਸ੍ਤੁ ਗਮਿਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਨਂ ਵਸ੍ਤੁਮਹਂ ਤ੍ਵਿਤਃ ।
ਜਟਾਜਿਨਧਰੋ ਰਾਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਮਨੁਪਾਲਯਨ੍ ॥ 2 ॥
ਇਦਂ ਤੁ ਜ੍ਞਾਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਮਾਂ ਮਹੀਪਤਿਃ ।
ਨਾਭਿਨਂਦਤਿ ਦੁਰ੍ਧਰ੍ਸ਼ੋ ਯਥਾਪੂਰ੍ਵਮਰਿਂਦਮਃ ॥ 3 ॥
ਮਨ੍ਯੁਰ੍ਨ ਚ ਤ੍ਵਯਾ ਕਾਰ੍ਯੋ ਦੇਵਿ ਬ੍ਰੂਮਿ ਤਵਾਗ੍ਰਤਃ ।
ਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਭਵ ਸੁਪ੍ਰੀਤਾ ਵਨਂ ਚੀਰਜਟਾਧਰਃ ॥ 4 ॥
ਹਿਤੇਨ ਗੁਰੁਣਾ ਪਿਤ੍ਰਾ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਜ੍ਞੇਨ ਨ੍ਰੁਰੁਇਪੇਣ ਚ ।
ਨਿਯੁਜ੍ਯਮਾਨੋ ਵਿਸ੍ਰਬ੍ਧਃ ਕਿਂ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਮਹਂ ਪ੍ਰਿਯਮ੍ ॥ 5 ॥
ਅਲੀਕਂ ਮਾਨਸਂ ਤ੍ਵੇਕਂ ਹ੍ਰੁਰੁਇਦਯਂ ਦਹਤੀਵ ਮੇ ।
ਸ੍ਵਯਂ ਯਨ੍ਨਾਹ ਮਾਂ ਰਾਜਾ ਭਰਤਸ੍ਯਾਭਿਸ਼ੇਚਨਮ੍ ॥ 6 ॥
ਅਹਂ ਹਿ ਸੀਤਾਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਚ ਪ੍ਰਾਣਾਨਿਸ਼੍ਟਾਂਧਨਾਨਿ ਚ ।
ਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟੋ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰੇ ਸ੍ਵਯਂ ਦਦ੍ਯਾਂ ਭਰਤਾਯਾਪ੍ਰਚੋਦਿਤਃ ॥ 7 ॥
ਕਿਂ ਪੁਨਰ੍ਮਨੁਜੇਂਦ੍ਰੇਣ ਸ੍ਵਯਂ ਪਿਤ੍ਰਾ ਪ੍ਰਚੋਦਿਤਃ ।
ਤਵ ਚ ਪ੍ਰਿਯਕਾਮਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਮਨੁਪਾਲਯਨ੍ ॥ 8 ॥
ਤਦਾਸ਼੍ਵਾਸਯ ਹੀਮਂ ਤ੍ਵਂ ਕਿਨ੍ਵਿਦਂ ਯਨ੍ਮਹੀਪਤਿਃ ।
ਵਸੁਧਾਸਕ੍ਤਨਯਨੋ ਮਂਦਮਸ਼੍ਰੂਣਿ ਮੁਂਚਤਿ ॥ 9 ॥
ਗਚ੍ਛਂਤੁ ਚੈਵਾਨਯਿਤੁਂ ਦੂਤਾਸ਼੍ਸ਼੍ਰੀਘ੍ਰਜਵੈਰ੍ਹਯੈਃ ।
ਭਰਤਂ ਮਾਤੁਲਕੁਲਾਦਦ੍ਯੈਵ ਨ੍ਰੁਰੁਇਪਸ਼ਾਸਨਾਤ੍ ॥ 10 ॥
ਦਂਡਕਾਰਣ੍ਯਮੇਸ਼ੋਹਮਿਤੋ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਸਤ੍ਵਰਃ ।
ਅਵਿਚਾਰ੍ਯ ਪਿਤੁਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਮਾ ਵਸ੍ਤੁਂ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ॥ 11 ॥
ਸਾ ਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾ ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਮਸ੍ਯ ਕੈਕਯੀ ।
ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਨਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਧਾਨਾ ਹਿ ਤ੍ਵਰਯਾਮਾਸ ਰਾਘਵਮ੍ ॥ 12 ॥
ਏਵਂ ਭਵਤੁ ਯਾਸ੍ਯਂਤਿ ਦੂਤਾ ਸ਼੍ਸ਼ੀਘ੍ਰਜਵੈਰ੍ਹਯੈਃ ।
ਭਰਤਂ ਮਾਤੁਲਕੁਲਾਦੁਪਾਵਰ੍ਤਯਿਤੁਂ ਨਰਾਃ ॥ 13 ॥
ਤਵ ਤ੍ਵਹਂ ਕ੍ਸ਼ਮਂ ਮਨ੍ਯੇ ਨੋਤ੍ਸੁਕਸ੍ਯ ਵਿਲਂਬਨਮ੍ ।
ਰਾਮ ਤਸ੍ਮਾਦਿਤ ਸ਼੍ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਵਨਂ ਤ੍ਵਂ ਗਂਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ॥ 14 ॥
ਵ੍ਰੀਡਾਨ੍ਵਿਤ ਸ੍ਸ੍ਵਯਂ ਯਚ੍ਚ ਨ੍ਰੁਰੁਇਪਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਨਾਭਿਭਾਸ਼ਤੇ ।
ਨੈਤਤ੍ਕਿਂਚਿਨ੍ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠ ਮਨ੍ਯੁਰੇਸ਼ੋਪਨੀਯਤਾਮ੍ ॥ 15 ॥
ਯਾਵਤ੍ਤ੍ਵਂ ਨ ਵਨਂ ਯਾਤਃ ਪੁਰਾਦਸ੍ਮਾਦਭਿਤ੍ਵਰਨ੍ ।
ਪਿਤਾ ਤਾਵਨ੍ਨ ਤੇ ਰਾਮ ਸ੍ਨਾਸ੍ਯਤੇ ਭੋਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇਪਿ ਵਾ ॥ 16 ॥
ਧਿਕ੍ਕਸ਼੍ਟਮਿਤਿ ਨਿਃਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਰਾਜਾ ਸ਼ੋਕਪਰਿਪ੍ਲੁਤਃ ।
ਮੂਰ੍ਛਿਤੋ ਨ੍ਯਪਤਤ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਪਰ੍ਯਂਕੇ ਹੇਮਭੂਸ਼ਿਤੇ ॥ 17 ॥
ਰਾਮੋਪ੍ਯੁਤ੍ਥਾਪ੍ਯ ਰਾਜਾਨਂ ਕੈਕੇਯ੍ਯਾਭਿਪ੍ਰਚੋਦਿਤਃ ।
ਕਸ਼ਯੇਵਾਹਤੋ ਵਾਜੀ ਵਨਂ ਗਂਤੁਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਤ੍ਵਰਃ ॥ 18 ॥
ਤਦਪ੍ਰਿਯਮਨਾਰ੍ਯਾਯਾ ਵਚਨਂ ਦਾਰੁਣੋਦਯਮ੍ ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਗਤਵ੍ਯਥੋ ਰਾਮਃ ਕੈਕੇਯੀਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 19 ॥
ਨਾਹਮਰ੍ਥਪਰੋ ਦੇਵਿ ਲੋਕਮਾਵਸ੍ਤੁਮੁਤ੍ਸਹੇ ।
ਵਿਦ੍ਧਿਮਾਮ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਿਭਿਸ੍ਤੁਲ੍ਯਂ ਕੇਵਲਂ ਧਰ੍ਮਮਾਸ੍ਥਿਤਮ੍ ॥ 20 ॥
ਯਦਤ੍ਰ ਭਵਤਃ ਕਿਂਚਿਚ੍ਛਕ੍ਯਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਪ੍ਰਿਯਂ ਮਯਾ ।
ਪ੍ਰਾਣਾਨਪਿ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸਰ੍ਵਥਾ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਮੇਵ ਤਤ੍ ॥ 21 ॥
ਨ ਹ੍ਯਤੋ ਧਰ੍ਮਚਰਣਂ ਕਿਂਚਿਦਸ੍ਤਿ ਮਹਤ੍ਤਰਮ੍ ।
ਯਥਾ ਪਿਤਰਿਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂਸ਼ਾ ਤਸ੍ਯ ਵਾ ਵਚਨਕ੍ਰਿਯਾ ॥ 22 ॥
ਅਨੁਕ੍ਤੋਪ੍ਯਤ੍ਰਭਵਤਾ ਭਵਤ੍ਯਾ ਵਚਨਾਦਹਮ੍ ।
ਵਨੇ ਵਤ੍ਸ੍ਯਾਮਿ ਵਿਜਨੇ ਵਰ੍ਸ਼ਾਣੀਹ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ॥ 23 ॥
ਨ ਨੂਨਂ ਮਯਿ ਕੈਕਯਿ ਕਿਂਚਿਦਾਸ਼ਂਸਸੇ ਗੁਣਮ੍ ।
ਯਦ੍ਰਾਜਾਨਮਵੋਚਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮਮੇਸ਼੍ਵਰਤਰਾ ਸਤੀ ॥ 24 ॥
ਯਾਵਨ੍ਮਾਤਰਮਾਪ੍ਨਚ੍ਛੇ ਸੀਤਾਂ ਚਾਨੁਨਯਾਮ੍ਯਹਮ੍ ।
ਤਤੋਦ੍ਯੈਵ ਗਮਿਸ਼੍ਯਾਮਿ ਦਂਡਕਾਨਾਂ ਮਹਦ੍ਵਨਮ੍ ॥ 25 ॥
ਭਰਤਃ ਪਾਲਯੇਦ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂਸ਼ੇਚ੍ਚ ਪਿਤੁਰ੍ਯਥਾ ।
ਤਥਾ ਭਵਤ੍ਯਾ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸ ਹਿ ਧਰ੍ਮ ਸ੍ਸਨਾਤਨਃ ॥ 26 ॥
ਸ ਰਾਮਸ੍ਯ ਵਚਸ਼੍ਸ਼੍ਰ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਭ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਂ ਦੁਃਖਹਤਃ ਪਿਤਾ ।
ਸ਼ੋਕਾਦਸ਼ਕ੍ਨੁਵਨ੍ਵਕਤੁਂ ਪ੍ਰਰੁਰੋਦ ਮਹਾਸ੍ਵਨਮ੍ ॥ 27 ॥
ਵਂਦਿਤ੍ਵਾ ਚਰਣੌ ਰਾਮੋ ਵਿਸਂਜ੍ਞਸ੍ਯ ਪਿਤੁਸ੍ਤਥਾ ।
ਕੈਕੇਯ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਨਾਰ੍ਯਾਯਾਃ ਨਿਸ਼੍ਪਪਾਤ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ ॥ 28 ॥
ਸ ਰਾਮਃ ਪਿਤਰਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਕੈਕੇਯੀਂ ਚ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍ ।
ਨਿਸ਼੍ਕ੍ਰਮ੍ਯਾਂਤਃਪੁਰਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਵਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸੁਹ੍ਰੁਰੁਇਜ੍ਜਨਮ੍ ॥ 29 ॥
ਤਂ ਬਾਸ਼੍ਪਪਰਿਪੂਰ੍ਣਾਕ੍ਸ਼ਃ ਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਠਤੋਨੁਜਗਾਮ ਹ ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਪਰਮਕ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਧ੍ਦਃ ਸ੍ਸੁਮਿਤ੍ਰਾਨਂਦਵਰ੍ਧਨਃ ॥ 30 ॥
ਅਭਿਸ਼ੇਚਨਿਕਂ ਭਾਂਡਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍ ।
ਸ਼ਨੈਰ੍ਜਗਾਮ ਸਾਪੇਕ੍ਸ਼ੋ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਿਂ ਤਤ੍ਰਾਵਿਚਾਲਯਨ੍ ॥ 31 ॥
ਨ ਚਾਸ੍ਯ ਮਹਤੀਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਂ ਰਾਜ੍ਯਨਾਸ਼ੋਪਕਰ੍ਸ਼ਤਿ ।
ਲੋਕਕਾਂਤਸ੍ਯ ਕਾਂਤਤ੍ਵਾਚ੍ਛੀਤਰਸ਼੍ਮੇਰਿਵ ਕ੍ਸ਼ਪਾ ॥ 32 ॥
ਨ ਵਨਂ ਗਂਤੁਕਾਮਸ੍ਯ ਤ੍ਯਜਤਸ਼੍ਚ ਵਸੁਂਧਰਾਮ੍ ।
ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਤਿਗਸ੍ਯੇਵ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਚਿਤ੍ਤਵਿਕ੍ਰਿਯਾ ॥ 33 ॥
ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਿਧ੍ਯ ਸ਼ੁਭਂ ਛਤ੍ਰਂ ਵ੍ਯਜਨੇ ਚ ਸ੍ਵਲਂਕ੍ਰੁਰੁਇਤੇ ।
ਵਿਸਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਜਨਂ ਰਥਂ ਪੌਰਾਂਸ੍ਤਥਾ ਜਨਾਨ੍ ॥ 34 ॥
ਧਾਰਯਨ੍ ਮਨਸਾ ਦੁਃਖਮਿਂਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਨਿਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਯ ਚ ।
ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ਾਤ੍ਮਵਾਨ੍ਵੇਸ਼੍ਮ ਮਾਤੁਰਪ੍ਰਿਯਸ਼ਂਸਿਵਾਨ੍ ॥ 35 ॥
ਸਰ੍ਵੋਹ੍ਯਭਿਜਨਸ਼੍ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਸ਼੍ਰੀਮਤਸ੍ਸਤ੍ਯਵਾਦਿਨਃ ।
ਨਾਲਕ੍ਸ਼ਯਤ ਰਾਮਸ੍ਯ ਕਿਂਚਿਦਾਕਾਰਮਾਨਨੇ ॥ 36 ॥
ਉਚਿਤਂ ਚ ਮਹਾਬਾਹੁਰ੍ਨਜਹੌਹਰ੍ਸ਼ਮਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਸ਼ਾਰਦ ਸ੍ਸਮੁਦੀਰ੍ਣਾਂਸ਼ੁਸ਼੍ਚਂਦ੍ਰਸ੍ਤੇਜ ਇਵਾਤ੍ਮਜਮ੍ ॥ 37 ॥
ਵਾਚਾ ਮਧੁਰਯਾ ਰਾਮਸ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸਮ੍ਮਾਨਯਂਜਨਮ੍ ।
ਮਾਤੁਸ੍ਸਮੀਪਂ ਧੀਰਾਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ॥ 38 ॥
ਤਂ ਗੁਣੈਸ੍ਸਮਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਭ੍ਰਾਤਾ ਵਿਪੁਲਵਿਕ੍ਰਮਃ ।
ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਰਨੁਵਵ੍ਰਾਜ ਧਾਰਯਂਦੁਃਖਮਾਤ੍ਮਜਮ੍ ॥ 39 ॥
ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਵੇਸ਼੍ਮਾਤਿਭ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਂ ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤਂ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਾਂ ਚਾਰ੍ਥਵਿਪਤ੍ਤਿਮਾਗਤਾਮ੍ ।
ਨ ਚੈਵ ਰਾਮੋਤ੍ਰਜਗਾਮਵਿਕ੍ਰਿਯਾਂ ਸੁਹ੍ਰੁਰੁਇਜ੍ਜਨਸ੍ਯਾਤ੍ਮਵਿਪਤ੍ਤਿਸ਼ਂਕਯਾ ॥ 40 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡੇ ਏਕੋਨਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
