ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਪੁਤ੍ਰਸ਼ੋਕਾਰ੍ਦਿਤਂ ਪਾਪਾ ਵਿਸਂਜ੍ਞਂ ਪਤਿਤਂ ਭੁਵਿ ।
ਵਿਵੇਸ਼੍ਟਮਾਨਮੁਦ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸੈਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 1 ॥
ਪਾਪਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵੈਵ ਕਿਮਿਦਂ ਮਮ ਸਂਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਸਂਸ਼੍ਰਵਮ੍ ।
ਸ਼ੇਸ਼ੇ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਤਲੇ ਸਨ੍ਨਃ ਸ੍ਥਿਤ੍ਯਾਂ ਸ੍ਥਾਤੁਂ ਤ੍ਵਮਰ੍ਹਸਿ ॥ 2 ॥
ਆਹੁ ਸ੍ਸਤ੍ਯਂ ਹਿ ਪਰਮਂ ਧਰ੍ਮਂ ਧਰ੍ਮਵਿਦੋ ਜਨਾਃ ।
ਸਤ੍ਯਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਹਿ ਮਯਾ ਤ੍ਵਂ ਚ ਧਰ੍ਮਂ ਪ੍ਰਬੋਧਿਤਃ ॥ 3 ॥
ਸਂਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਸ਼ੈਬ੍ਯਸ਼੍ਸ਼੍ਯੇਨਾਯ ਸ੍ਵਾਂ ਤਨੁਂ ਜਗਤੀਪਤਿਃ ।
ਪ੍ਰਦਾਯ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਰਾਜ ਨ੍ਜਗਾਮ ਗਤਿਮੁਤ੍ਤਮਾਮ੍ ॥ 4 ॥
ਤਥਾ ਹ੍ਯਲਰ੍ਕਸ੍ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਵੇਦਪਾਰਗੇ ।
ਯਾਚਮਾਨੇ ਸ੍ਵਕੇ ਨੇਤ੍ਰੇ ਉਦ੍ਧ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯਾਵਿਮਨਾ ਦਦੌ ॥ 5 ॥
ਸਰਿਤਾਂ ਤੁ ਪਤਿਸ੍ਸ੍ਵਲ੍ਪਾਂ ਮਰ੍ਯਾਦਾਂ ਸਤ੍ਯਮਨ੍ਵਿਤਃ ।
ਸਤ੍ਯਾਨੁਰੋਧਾਤ੍ਸਮਯੇ ਸ੍ਵਾਂ ਵੇਲਾਂ ਨਾਤਿਵਰ੍ਤਤੇ ॥ 6 ॥
ਸਤ੍ਯਮੇਕਪਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਤ੍ਯੇ ਧਰ੍ਮਃ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਟਿਤਃ ।
ਸਤ੍ਯਮੇਵਾਕ੍ਸ਼ਯਾ ਵੇਦਾ ਸਤ੍ਯੇਨੈਵਾਪ੍ਯਤੇ ਸ੍ਪਰਮ੍ ॥ 7 ॥
ਸਤ੍ਯਂ ਸਮਨੁਵਰ੍ਤਸ੍ਵ ਯਦਿ ਧਰ੍ਮੇ ਧ੍ਰੁਰੁਇਤਾ ਮਤਿਃ ।
ਸਫਲਸ੍ਸ ਵਰੋ ਮੇਸ੍ਤੁ ਵਰਦੋ ਹ੍ਯਸਿ ਸਤ੍ਤਮ ॥ 8 ॥
ਧਰ੍ਮਸ੍ਯੈਹਾਭਿਕਾਮਾਰ੍ਥਂ ਮਮ ਚੈਵਾਭਿਚੋਦਨਾਤ੍ ।
ਪ੍ਰਵ੍ਰਾਜਯ ਸੁਤਂ ਰਾਮਂ ਤ੍ਰਿਃਖਲੁ ਤ੍ਵਾਂ ਬ੍ਰਵੀਮ੍ਯਹਮ੍ ॥ 9 ॥
ਸਮਯਂ ਚ ਮਮਾਰ੍ਯੇਮਂ ਯਦਿ ਤ੍ਵਂ ਨ ਕਰਿਸ਼੍ਯਸਿ ।
ਅਗ੍ਰਤਸ੍ਤੇ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਜੀਵਿਤਮ੍ ॥ 10 ॥
ਏਵਂ ਪ੍ਰਚੋਦਿਤੋ ਰਾਜਾ ਕੈਕੇਯ੍ਯਾ ਨਿਰ੍ਵਿਸ਼ਂਕਯਾ ।
ਨਾਸ਼ਕਤ੍ਪਾਸ਼ਮੁਨ੍ਮੋਕ੍ਤੁਂ ਬਲਿਰਿਂਦ੍ਰਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਯਥਾ ॥ 11 ॥
ਉਦ੍ਭ੍ਰਾਂਤਹ੍ਰੁਰੁਇਦਯਸ਼੍ਚਾਪਿ ਵਿਵਰ੍ਣਵਦਨੋਭਵਤ੍ ।
ਸ ਧੁਰ੍ਯੋਵੈਪਰਿਸ੍ਪਂਦਨ੍ਯੁਗਚਕ੍ਰਾਂਤਰਂ ਯਥਾ ॥ 12 ॥
ਵਿਹ੍ਵਲਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਨੇਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਮਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨਿਵ ਭੂਪਤਿਃ ।
ਕ੍ਰੁਰੁਇਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧੈਰ੍ਯੇਣ ਸਂਸ੍ਤਭ੍ਯ ਕੈਕੇਯੀਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 13 ॥
ਯਸ੍ਤੇ ਮਂਤ੍ਰਕ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ਪਾਣਿਰਗ੍ਨੌ ਪਾਪੇ ਮਯਾ ਧ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ।
ਤਂ ਤ੍ਯਜਾਮਿ ਸ੍ਵਜਂ ਚੈਵ ਤਵ ਪੁਤ੍ਰਂ ਤ੍ਵਯਾ ਸਹ ॥ 14 ॥
ਪ੍ਰਯਾਤਾ ਰਜਨੀ ਦੇਵਿ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯੋਦਯਨਂਪ੍ਰਤਿ ।
ਅਭਿਸ਼ੇਕਂ ਗੁਰੁਜਨਸ੍ਤ੍ਵਰਯਿਸ਼੍ਯਤਿ ਮਾਂ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ ॥ 15 ॥
ਰਾਮਾਭਿਸ਼ੇਕਸਂਭਾਰੈਸ੍ਤਦਰ੍ਥਮੁਪਕਲ੍ਪਿਤੈਃ ।
ਰਾਮਃ ਕਾਰਯਿਤਵ੍ਯੋ ਮੇ ਮ੍ਰੁਰੁਇਤਸ੍ਯ ਸਲਿਲਕ੍ਰਿਯਾਮ੍ ॥ 16 ॥
ਤ੍ਵਯਾ ਸਪੁਤ੍ਰਯਾ ਨੈਵ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਸਲਿਲਕ੍ਰਿਯਾ ।
ਵ੍ਯਾਹਂਤਾਸ੍ਯਸ਼ੁਭਾਚਾਰੇ ਯਦਿ ਰਾਮਾਭਿਸ਼ੇਚਨਮ੍ ॥ 17 ॥
ਨ ਚ ਸ਼ਕ੍ਤੋਸ੍ਮ੍ਯਹਂ ਦ੍ਰਸ਼੍ਟੁਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤਥਾਸੁਖਮ੍ ।
ਹਤਹਰ੍ਸ਼ਂ ਨਿਰਾਨਂਦਂ ਪੁਨਰ੍ਜਨਮਵਾਙ੍ਮੁਖਮ੍ ॥ 18 ॥
ਤਾਂ ਤਥਾ ਬ੍ਰੁਵਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਭੂਮਿਪਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਪ੍ਰਭਾਤਾ ਸ਼ਰ੍ਵਰੀ ਪੁਣ੍ਯਾ ਚਂਦ੍ਰਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਸ਼ਾਲਿਨੀ ॥ 19 ॥
ਤਤਃ ਪਾਪਸਮਾਚਾਰਾ ਕੈਕੇਯੀ ਪਾਰ੍ਥਿਵਂ ਪੁਨਃ ।
ਉਵਾਚ ਪਰੁਸ਼ਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਾਕ੍ਯਜ੍ਞਾ ਰੋਸ਼ਮੂਰ੍ਛਿਤਾ ॥ 20 ॥
ਕਿਮਿਦਂ ਭਾਸ਼ਸੇ ਰਾਜਨ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਗਰਰੁਜੋਪਮਮ੍ ।
ਆਨਾਯਯਿਤੁਮਕ੍ਲਿਸ਼੍ਟਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਰਾਮਮਿਹਾਰ੍ਹਸਿ ॥ 21 ॥
ਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਰਾਜ੍ਯੇ ਮਮ ਸੁਤਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਰਾਮਂ ਵਨੇਚਰਮ੍ ।
ਨਿਸ੍ਸਪਤ੍ਨਾਂ ਚ ਮਾਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯੋ ਭਵਿਸ਼੍ਯਸਿ ॥ 22 ॥
ਸ ਨੁਨ੍ਨ ਇਵ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੇਨ ਪ੍ਰਤੋਦੇਨ ਹਯੋਤ੍ਤਮਃ ।
ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਚੋਦਿਤੋਭੀਕ੍ਸ਼੍ਣਂ ਕੈਕੇਯੀਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 23 ॥
ਧਰ੍ਮਬਂਧੇਨ ਬਧ੍ਦੋਸ੍ਮਿ ਨਸ਼੍ਟਾ ਚ ਮਮ ਚੇਤਨਾ ।
ਜ੍ਯੇਸ਼੍ਠਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਿਯਂ ਰਾਮਂ ਦ੍ਰਸ਼੍ਟੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਧਾਰ੍ਮਿਕਮ੍ ॥ 24 ॥
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭਾਤਾਂ ਰਜਨੀਮੁਦਿਤੇ ਚ ਦਿਵਾਕਰੇ ।
ਪੁਣ੍ਯੇ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਯੋਗੇ ਚ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇ ਚ ਸਮਾਹਿਤੇ ॥ 25 ॥
ਵਸਿਸ਼੍ਠੋ ਗੁਣਸਂਪਨ੍ਨ ਸ਼੍ਸ਼ਿਸ਼੍ਯੈ ਪਰਿਵ੍ਰੁਰੁਇਤਸ੍ਤਦਾ ।
ਉਪਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਯਾਸ਼ੁ ਸਂਭਾਰਾਨ੍ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਪੁਰੋਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ 26 ॥
ਸਿਕ੍ਤਸਮ੍ਮਾਰ੍ਜਿਤਪਥਾਂ ਪਤਾਕੋਤ੍ਤਮ ਭੂਸ਼ਿਤਾਮ੍ ।
ਵਿਚਿਤ੍ਰਕੁਸੁਮਾਕੀਰ੍ਣਾਂ ਨਾਨਾਸ੍ਰਗ੍ਭਿਰ੍ਵਿਰਾਜਿਤਾਮ੍ ॥ 27 ॥
ਸਂਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਮਨੁਜੋਪੇਤਾਂ ਸਮ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧਵਿਪਣਾਪਣਾਮ੍ ।
ਮਹੋਤ੍ਸਵਸਮਾਕੀਰ੍ਣਾਂ ਰਾਘਵਾਰ੍ਥੇ ਸਮੁਤ੍ਸੁਕਾਮ੍ ॥ 28 ॥
ਚਂਦਨਾਗਰੁਧੂਪੈਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਤਃ ਪ੍ਰਤਿਧੂਪਿਤਾਮ੍ ।
ਤਾਂ ਪੁਰੀਂ ਸਮਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਪੁਰਂਦਰਪੁਰੋਪਮਾਮ੍ ॥ 29 ॥
ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਂਤਃਪੁਰਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠਂ ਨਾਨਾਦ੍ਵਿਜਗਣਾਯੁਤਮ੍ ।
ਪੌਰਜਾਨਪਦਾਕੀਰ੍ਣਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਰੁਪਸ਼ੋਭਿਤਮ੍ ॥ 30 ॥
ਯਜ੍ਞਵਿਦ੍ਭਿ ਸ੍ਸੁਸਂਪੂਰ੍ਣਂ ਸਦਸ੍ਯੈਃ ਪਰਮਦ੍ਵਿਜੈਃ ।
ਤਦਂਤਃਪੁਰਮਾਸਾਦ੍ਯ ਵ੍ਯਤਿਚਕ੍ਰਾਮ ਤਂ ਜਨਮ੍ ॥ 31 ॥
ਵਸਿਸ਼੍ਠਃ ਪਰਮਪ੍ਰੀਤਃ ਪਰਮਰ੍ਸ਼ਿਰ੍ਵਿਵੇਸ਼ ਚ ।
ਸਤ੍ਵਪਸ਼੍ਯਦ੍ਵਿਨਿਸ਼੍ਕ੍ਰਾਂਤਂ ਸੁਮਂਤ੍ਰਂ ਨਾਮ ਸਾਰਥਿਮ੍ ॥ 32 ॥
ਦ੍ਵਾਰੇ ਮਨੁਜਸਿਂਹਸ੍ਯ ਸਚਿਵਂ ਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ।
ਤਮੁਵਾਚ ਮਹਾਤੇਜਾ ਸ੍ਸੂਤਪੁਤ੍ਰਂ ਵਿਸ਼ਾਰਦਮ੍ ॥ 33 ॥
ਵਸਿਸ਼੍ਠਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਨ੍ਰੁਰੁਇਪਤੇਰ੍ਮਾਮਿਹਾਗਤਮ੍ ।
ਇਮੇ ਗਂਗੋਦਕਘਟਾ ਸ੍ਸਾਗਰੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਕਾਂਚਨਾਃ ॥ 34 ॥
ਔਦੁਂਬਰਂ ਭਦ੍ਰਪੀਠਮਭਿਸ਼ੇਕਾਰ੍ਥਮਾਗਤਮ੍ ।
ਸਰ੍ਵਬੀਜਾਨਿ ਗਂਧਾਸ਼੍ਚ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ ॥ 35 ॥
ਕ੍ਸ਼ੌਦ੍ਰਂ ਦਧਿ ਘ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਲਾਜਾ ਦਰ੍ਭਾਸ੍ਸੁਮਨਸਃ ਪਯਃ ।
ਅਸ਼੍ਟੌ ਚ ਕਨ੍ਯਾ ਰੁਚਿਰਾ ਮਤ੍ਤਸ਼੍ਚ ਵਰਵਾਰਣਃ ॥ 36 ॥
ਚਤੁਰਸ਼੍ਵੋ ਰਥਸ਼੍ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਨਿਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ੋ ਧਨੁਰੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।
ਵਾਹਨਂ ਨਰਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਛਤ੍ਰਂ ਚ ਸ਼ਸ਼ਿਸਨ੍ਨਿਭਮ੍ ॥ 37 ॥
ਸ਼੍ਵੇਤੇ ਚ ਵਾਲਵ੍ਯਜਨੇ ਭ੍ਰੁਰੁਇਂਗਾਰੁਸ਼੍ਚ ਹਿਰਣ੍ਮਯਃ ।
ਹੇਮਦਾਮਪਿਨਧ੍ਦਸ਼੍ਚ ਕਕੁਦ੍ਮਾਨ੍ਪਾਂਡੁਰੋ ਵ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਃ ॥ 38 ॥
ਕੇਸਰੀ ਚ ਚਤੁਰ੍ਦਂਸ਼੍ਟ੍ਰੋ ਹਰਿਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠੋ ਮਹਾਬਲਃ ।
ਸਿਂਹਾਸਨਂ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਤਨੁ ਸ੍ਸਮਿਦ੍ਧਸ਼੍ਚ ਹੁਤਾਸ਼ਨਃ ॥ 39 ॥
ਸਰ੍ਵਵਾਦਿਤ੍ਰਸਂਘਾਸ਼੍ਚ ਵੇਸ਼੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਲਂਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾ ਸ੍ਸ੍ਤ੍ਰਯਃ ।
ਆਚਾਰ੍ਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਗਾਵਃ ਪੁਣ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਪਕ੍ਸ਼ਿਣਃ ॥ 40 ॥
ਪੌਰਜਾਨਪਦਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠਾ ਨੈਗਮਾਸ਼੍ਚ ਗਣੈ ਸ੍ਸਹ ।
ਏਤੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਚ ਬਹਵੋ ਨੀਯਮਾਨਾਃ ਪ੍ਰਿਯਂਵਦਾਃ ॥ 41 ॥
ਅਭਿਸ਼ੇਕਾਯ ਰਾਮਸ੍ਯ ਸਹ ਤਿਸ਼੍ਠਂਤਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵੈਃ ।
ਤ੍ਵਰਯਸ੍ਵ ਮਹਾਰਾਜਂ ਯਥਾ ਸਮੁਦਿਤੇਹਨਿ ॥ 42 ॥
ਪੁਸ਼੍ਯੇ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਯੋਗੇ ਚ ਰਾਮੋ ਰਾਜ੍ਯਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।
ਇਤਿ ਤਸ੍ਯ ਵਚ ਸ਼੍ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸੂਤਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 43 ॥
ਸ੍ਤੁਵਨ੍ਨ੍ਰੁਰੁਇਪਤਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਂ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਨਿਵੇਸ਼ਨਮ੍ ।
ਤਂ ਤੁ ਪੂਰ੍ਵੋਦਿਤਂ ਵ੍ਰੁਰੁਇਧ੍ਦਂ ਦ੍ਵਾਰਸ੍ਥਾ ਰਾਜ ਸਮ੍ਮਤਮ੍ ॥ 44 ॥
ਨ ਸ਼ੇਕੁਰਭਿਸਂਰੋਧ੍ਦੁਂ ਰਾਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਿਯਚਿਕੀਰ੍ਸ਼ਵਃ ।
ਸ ਸਮੀਪਸ੍ਥਿਤੋ ਰਾਜ੍ਞਸ੍ਤਾਮਵਸ੍ਥਾਮਜਜ੍ਞਿਵਾਨ੍ ॥ 45 ॥
ਵਾਗ੍ਭਿਃ ਪਰਮਤੁਸ਼੍ਟਾਭਿਰਭਿਸ਼੍ਟੋਤੁਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰਮੇ ।
ਤਤ ਸ੍ਸੂਤੋ ਯਥਾਕਾਲਂ ਪਾਰ੍ਥਿਵਸ੍ਯ ਨਿਵੇਸ਼ਨੇ ॥ 46 ॥
ਸੁਮਂਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਾਂਜਲਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਤੁਸ਼੍ਟਾਵ ਜਗਤੀਪਤਿਮ੍ ।
ਯਥਾ ਨਂਦਤਿ ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਸਾਗਰੋ ਭਾਸ੍ਕਰੋਦਯੇ ॥ 47 ॥
ਪ੍ਰੀਤਃ ਪ੍ਰੀਤੇਨ ਮਨਸਾ ਤਥਾਨਂਦਘਨ ਸ੍ਸ੍ਵਤਃ ।
ਇਂਦ੍ਰਮਸ੍ਯਾਂ ਤੁ ਵੇਲਾਯਾਮਭਿਤੁਸ਼੍ਟਾਵ ਮਾਤਲਿਃ ॥ 48 ॥
ਸੋਜਯਦ੍ਦਾਨਵਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਂਸ੍ਤਥਾ ਤ੍ਵਾਂ ਬੋਧਯਾਮ੍ਯਹਮ੍ ।
ਵੇਦਾਸ੍ਸਹਾਂਗਵਿਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਯਥਾਹ੍ਯਾਤ੍ਮਭੁਵਂ ਵਿਭੁਮ੍ ॥ 49 ॥
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਬੋਧਯਂਤ੍ਯਦ੍ਯ ਤਥਾ ਤ੍ਵਾਂ ਬੋਧਯਾਮ੍ਯਹਮ੍ ।
ਆਦਿਤ੍ਯਸ੍ਸਹ ਚਂਦ੍ਰੇਣ ਯਥਾ ਭੂਤਧਰਾਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍ ॥ 50 ॥
ਬੋਧਯਤ੍ਯਦ੍ਯ ਪ੍ਰੁਰੁਇਥਿਵੀਂ ਤਥਾ ਤ੍ਵਾਂ ਬੋਧਯਾਮ੍ਯਹਮ੍ ।
ਉਤ੍ਤਿਸ਼੍ਠਾਸ਼ੁ ਮਹਾਰਾਜ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਕੌਤੁਕਮਂਗਲਃ ॥ 51 ॥
ਵਿਰਾਜਮਾਨੋ ਵਪੁਸ਼ਾ ਮੇਰੋਰਿਵ ਦਿਵਾਕਰਃ ।
ਸੋਮਸੂਰ੍ਯੌ ਚ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਸ਼ਿਵਵੈਸ਼੍ਰਵਣਾਵਪਿ ॥ 52 ॥
ਵਰੁਣਸ਼੍ਚਾਗ੍ਨਿਰਿਂਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਵਿਜਯਂ ਪ੍ਰਦਿਸ਼ਂਤੁ ਤੇ ।
ਗਤਾ ਭਗਵਤੀ ਰਾਤ੍ਰਿਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯਮਿਦਂ ਤਵ ॥ 53 ॥
ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਸ੍ਵ ਨ੍ਰੁਰੁਇਪਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਕੁਰੁ ਕਾਰ੍ਯਮਨਂਤਰਮ੍ ।
ਉਦਤਿਸ਼੍ਠਤ ਰਾਮਸ੍ਯ ਸਮਗ੍ਰਮਭਿਸ਼ੇਚਨਮ੍ ॥ 54 ॥
ਪੌਰਜਾਨਾਪਦੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਨੈਗਮੈਸ਼੍ਚ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਂਜਲਿਃ ।
ਸ੍ਵਯਂ ਵਸ਼ਿਸ਼੍ਠੋ ਭਗਵਾਨ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈ ਸ੍ਸਹ ਤਿਸ਼੍ਠਤਿ ॥ 55 ॥
ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਾਜ੍ਞਾਪ੍ਯਤਾਂ ਰਾਜਨ੍ਰਾਘਵਸ੍ਯਾਭਿਸ਼ੇਚਨਮ੍ ।
ਯਥਾ ਹ੍ਯਪਾਲਾਃ ਪਸ਼ਵੋ ਯਥਾ ਸੇਨਾ ਹ੍ਯਨਾਯਕਾ ॥ 56 ॥
ਯਥਾ ਚਂਦ੍ਰਂ ਵਿਨਾ ਰਾਤ੍ਰਿਰ੍ਯਥਾ ਗਾਵੋ ਵਿਨਾ ਵ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਮ੍ ।
ਏਵਂ ਹਿ ਭਵਿਤਾ ਰਾਸ਼੍ਟ੍ਰਂ ਯਤ੍ਰ ਰਾਜਾ ਨ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਤੇ ॥ 57 ॥
ਇਤਿ ਤਸ੍ਯ ਵਚ ਸ਼੍ਸ਼੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਸਾਂਤ੍ਵਪੂਰ੍ਵਮਿਵਾਰ੍ਥਵਤ੍ ।
ਅਭ੍ਯਕੀਰ੍ਯਤ ਸ਼ੋਕੇਨ ਭੂਯ ਏਵ ਮਹੀਪਤਿਃ ॥ 58 ॥
ਤਤ ਸ੍ਸਰਾਜਾ ਤਂ ਸੂਤਂ ਸਨ੍ਨਹਰ੍ਸ਼ ਸ੍ਸੁਤਂ ਪ੍ਰਤਿ ।
ਸ਼ੋਕਰਕ੍ਤੇਕ੍ਸ਼ਣ ਸ਼੍ਸ਼੍ਰੀਮਾਨੁਦ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯੋਵਾਚ ਧਾਰ੍ਮਿਕਃ ॥ 59 ॥
ਵਾਕ੍ਯੈਸ੍ਤੁ ਖਲੁ ਮਰ੍ਮਾਣਿ ਮਮ ਭੂਯੋ ਨਿਕ੍ਰੁਰੁਇਂਤਸਿ ।
ਸੁਮਂਤ੍ਰਃ ਕਰੁਣਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਦੀਨਂ ਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵਮ੍ ।
ਪ੍ਰਗ੍ਰੁਰੁਇਹੀਤਾਂਜਲਿਃ ਕਿਂਚਿਤ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦੇਸ਼ਾਦਪਾਕ੍ਰਮਤ੍ ॥ 60 ॥
ਯਦਾ ਵਕ੍ਤੁਂ ਸ੍ਵਯਂ ਦੈਨ੍ਯਾਨ੍ਨ ਸ਼ਸ਼ਾਕ ਮਹੀਪਤਿਃ ॥ 61 ॥
ਤਦਾ ਸੁਮਂਤ੍ਰਂ ਮਂਤ੍ਰਜ੍ਞਾ ਕੈਕੇਯੀ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹ ।
ਸੁਮਂਤ੍ਰ ਰਾਜਾ ਰਜਨੀਂ ਰਾਮਹਰ੍ਸ਼ਸਮੁਤ੍ਸੁਕਃ ॥ 62 ॥
ਪ੍ਰਜਾਗਰਪਰਿਸ਼੍ਰਾਂਤੋ ਨਿਦ੍ਰਾਯਾ ਵਸ਼ਮੁਪੇਯਿਵਾਨ੍ ।
ਤਦ੍ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਰਿਤਂ ਸੂਤ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਂ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਮ੍ ॥ 63 ॥
ਰਾਮਮਾਨਯ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ ।
ਸ ਮਨ੍ਯਮਾਨਃ ਕਲ੍ਯਾਣਂ ਹ੍ਰੁਰੁਇਦਯੇਨ ਨਨਂਦ ਚ ॥ 64 ॥
ਨਿਰ੍ਜਗਾਮ ਚ ਸਂਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਤ੍ਵਰਿਤੋ ਰਾਜਸ਼ਾਸਨਾਤ੍ ।
ਸੁਮਂਤ੍ਰਸ਼੍ਚਿਂਤਯਾਮਾਸ ਤ੍ਵਰਿਤਂ ਚੋਦਿਤਸ੍ਤਯਾ ॥ 65 ॥
ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਰਾਮੋਭਿਸ਼ੇਕਾਰ੍ਥਮਿਹਾਯਾਸ੍ਯਤਿ ਧਰ੍ਮਵਿਤ੍ ।
ਇਤਿ ਸੂਤੋ ਮਤਿਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਹਰ੍ਸ਼ੇਣ ਮਹਤਾਵ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ॥ 66 ॥
ਨਿਰ੍ਜਗਾਮ ਮਹਾਬਾਹੋ ਰਾਘਵਸ੍ਯ ਦਿਦ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਯਾ ।
ਸਾਗਰਹ੍ਰਦਸਂਕਾਸ਼ਾਤ੍ਸੁਮਂਤ੍ਰੋਂਤਃਪੁਰਾਚ੍ਛੁਭਾਤ੍ ॥ 67 ॥
ਨਿਸ਼੍ਕ੍ਰਮ੍ਯ ਜਨਸਂਬਾਧਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਦ੍ਵਾਰਮਗ੍ਰਤਃ ।
ਤਤਃ ਪੁਰਸ੍ਤਾਤ੍ਸਹਸਾ ਵਿਨਿਰ੍ਗਤੋ ਮਹੀਪਤੀਂਦ੍ਵਾਰਗਤੋ ਵਿਲੋਕਯਨ੍ ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਪੌਰਾਨ੍ਵਿਵਿਧਾਨ੍ਮਹਾਧਨਾ ਨੁਪਸ੍ਥਿਤਾਂਦ੍ਵਾਰਮੁਪੇਤ੍ਯ ਵਿਸ਼੍ਠਿਤਾਨ੍ ॥ 68 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡੇ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
