ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਪਂਚਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਆਰ੍ਤਸ੍ਵਰਂ ਤੁ ਤਂ ਭਰ੍ਤੁਰ੍ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਸਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਂ ਵਨੇ ।
ਉਵਾਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਸੀਤਾ ਗਚ੍ਛ ਜੀਨੀਹਿ ਰਾਘਵਮ੍ ॥ 1 ॥
ਨ ਹਿ ਮੇ ਹ੍ਰੁਰੁਇਦਯਂ ਸ੍ਥਾਨੇ ਜੀਵਿਤਂ ਵਾਵਤਿਸ਼੍ਠਤਿ ।
ਕ੍ਰੋਸ਼ਤਃ ਪਰਮਾਰ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰੁਤਸ਼੍ਸ਼ਬ੍ਦੋ ਮਯਾ ਭ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਮ੍ ॥ 2 ॥
ਆਕ੍ਰਂਦਮਾਨਂ ਤੁ ਵਨੇ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਤ੍ਰਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ।
ਤਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਭਿਧਾਵ ਤ੍ਵਂ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਸ਼ਰਣੈਸ਼ਿਣਮ੍ ॥ 3 ॥
ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਵਸ਼ਮਾਪਨ੍ਨਂ ਸਿਂਹਾਨਾਮਿਵ ਗੋਵ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਮ੍ ।
ਨ ਜਗਾਮ ਤਥੋਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਭ੍ਰਾਤੁਰਾਜ੍ਞਾਯ ਸ਼ਾਸਨਮ੍ ॥ 4 ॥
ਤਮੁਵਾਚ ਤਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕੁਪਿਤਾ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾ ।
ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਮਿਤ੍ਰਰੂਪੇਣ ਭ੍ਰਾਤੁਸ੍ਤ੍ਵਮਸਿ ਸ਼ਤ੍ਰੁਵਤ੍ ॥ 5 ॥
ਯਸ੍ਤ੍ਵਮਸ੍ਯਾਮਵਸ੍ਥਾਯਾਂ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਨਾਭਿਪਤ੍ਸ੍ਯਸੇ ।
ਇਚ੍ਛਸਿ ਤ੍ਵਂ ਵਿਨਸ਼੍ਯਂਤਂ ਰਾਮਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਮਤ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤੇ ॥ 6 ॥
ਲੋਭਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਮਤ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤੇ ਨੂਨਂ ਨਾਨੁਗਚ੍ਛਸਿ ਰਾਘਵਮ੍ ।
ਵ੍ਯਸਨਂ ਤੇ ਪ੍ਰਿਯਂ ਮਨ੍ਯੇ ਸ੍ਨੇਹੋ ਭ੍ਰਾਤਰਿਨਾਸ੍ਤਿਤੇ ॥ 7 ॥
ਤੇਨ ਤਿਸ਼੍ਠਸਿ ਵਿਸ਼੍ਰਬ੍ਧਂਤਮਪਸ਼੍ਯਨ੍ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਮ੍ ।
ਕਿਂ ਹਿ ਸਂਸ਼ਯਮਾਪਨ੍ਨੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਿਹ ਮਯਾ ਭਵੇਤ੍ ॥ 8 ॥
ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮਿਹ ਤਿਸ਼੍ਠਂਤ੍ਯਾ ਯਤ੍ਪ੍ਰਧਾਨਸ੍ਤ੍ਵਮਾਗਤਃ ।
ਇਤਿ ਬ੍ਰੁਵਾਣਾਂ ਵੈਦੇਹੀਂ ਬਾਸ਼੍ਪਸ਼ੋਕਪਰਿਪ੍ਲੁਤਾਮ੍ ॥ 9 ॥
ਅਬ੍ਰਵੀਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤਾਂ ਸੀਤਾਂ ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਵਧੂਮਿਵ ।
ਪਨ੍ਨਗਾਸੁਰਗਂਧਰ੍ਵਦੇਵਮਾਨੁਸ਼ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ ॥ 10 ॥
ਅਸ਼ਕ੍ਯਸ੍ਤਵ ਵੈਦੇਹਿ ਭਰ੍ਤਾ ਜੇਤੁਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ।
ਦੇਵਿ ਦੇਵਮਨੁਸ਼੍ਯੇਸ਼ੁ ਗਂਧਰ੍ਵੇਸ਼ੁ ਪਤਤ੍ਰਿਸ਼ੁ ॥ 11 ॥
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਸ਼ੁ ਪਿਸ਼ਾਚੇਸ਼ੁ ਕਿਨ੍ਨਰੇਸ਼ੁ ਮ੍ਰੁਰੁਇਗੇਸ਼ੁ ਚ ।
ਦਾਨਵੇਸ਼ੁ ਚ ਘੋਰੇਸ਼ੁ ਸ ਨ ਵਿਦ੍ਯੇਤ ਸ਼ੋਭਨੇ ॥ 12 ॥
ਯੋ ਰਾਮਂ ਪ੍ਰਤਿਯੁਧ੍ਯੇਤ ਸਮਰੇ ਵਾਸਵੋਪਮਮ੍ ।
ਅਵਧ੍ਯਸ੍ਸਮਰੇ ਰਾਮੋ ਨੈਵਂ ਤ੍ਵਂ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ॥ 13 ॥
ਨ ਤ੍ਵਾਮਸ੍ਮਿਨ੍ਵਨੇ ਹਾਤੁਮੁਤ੍ਸਹੇ ਰਾਘਵਂ ਵਿਨਾ ।
ਅਨਿਵਾਰ੍ਯਂ ਬਲਂ ਤਸ੍ਯ ਬਲੈਰ੍ਬਲਵਤਾਮਪਿ ॥ 14 ॥
ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਲੋਕੈਸ੍ਸਮੁਦ੍ਯੁਕ੍ਤੈਸ੍ਸੇਸ਼੍ਵਰੈਰਪਿ ਸਾਮਰੈਃ ।
ਹ੍ਰੁਰੁਇਦਯਂ ਨਿਰ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਤੇਸ੍ਤੁਸਂਤਾਪਸ੍ਤ੍ਯਜ੍ਯਤਾਮਯਮ੍ ॥ 15 ॥
ਆਗਮਿਸ਼੍ਯਤਿ ਤੇ ਭਰ੍ਤਾ ਸ਼੍ਰੀਘ੍ਰਂ ਹਤ੍ਵਾ ਮ੍ਰੁਰੁਇਗੋਤ੍ਤਮਮ੍ ।
ਨ ਚ ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਵਰੋ ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਮਾਯਯਾ ਕੇਨ ਚਿਤ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ।
ਗਂਧਰ੍ਵਨਗਰਪ੍ਰਖ੍ਯਾ ਮਾਯਾ ਸਾ ਤਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਸਃ ॥ 16 ॥
ਨ੍ਯਾਸਭੂਤਾਸਿ ਵੈਦੇਹਿ ਨ੍ਯਸ੍ਤਾ ਮਯਿ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ॥ 17 ॥
ਰਾਮੇਣ ਤ੍ਵਂ ਵਰਾਰੋਹੇ ਨ ਤ੍ਵਾਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤੁਮਿਹੋਤ੍ਸਹੇ ।
ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਵੈਰਾਸ਼੍ਚ ਵੈਦੇਹਿ ਵਯਮੇਤੈਰ੍ਨਿਸ਼ਾਚਰੈਃ ॥ 18 ॥
ਖਰਸ੍ਯ ਨਿਧਨਾਦੇਵ ਜਨਸ੍ਥਾਨਵਧਂ ਪ੍ਰਤਿ ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾ ਵਿਵਿਧਾ ਵਾਚੋ ਵਿਸ੍ਰੁਰੁਇਜਂਤਿ ਮਹਾਵਨੇ ॥ 19 ॥
ਹਿਂਸਾਵਿਹਾਰਾ ਵੈਦੇਹਿ ਨ ਚਿਂਤਯਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨੈਵਮੁਕ੍ਤਾ ਸਾ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾ ਸਂਰਕ੍ਤਲੋਚਨਾ ॥ 20 ॥
ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ਪਰੁਸ਼ਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਸਤ੍ਯਵਾਦਿਨਮ੍ ।
ਅਨਾਰ੍ਯਾਕਰਣਾਰਂਭ ਨ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਂਸ ਕੁਲਪਾਂਸਨ ॥ 21 ॥
ਅਹਂ ਤਵ ਪ੍ਰਿਯਂ ਮਨ੍ਯੇ ਰਾਮਸ੍ਯ ਵ੍ਯਸਨਂ ਮਹਤ੍ ।
ਰਾਮਸ੍ਯ ਵ੍ਯਸਨਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਤੇਨੈਤਾਨਿ ਪ੍ਰਭਾਸ਼ਸੇ ॥ 22 ॥
ਨੈਤਚ੍ਚਿਤ੍ਰਂ ਸਪਤ੍ਨੇਸ਼ੁ ਪਾਪਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਯਦ੍ਭਵੇਤ੍ ।
ਤ੍ਵਦ੍ਵਿਧੇਸ਼ੁ ਨ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਂਸੇਸ਼ੁ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਚ੍ਛਨ੍ਨਚਾਰਿਸ਼ੁ ॥ 23 ॥
ਸੁਦੁਸ਼੍ਟਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵਨੇ ਰਾਮਮੇਕਮੇਕੋਨੁਗਚ੍ਛਸਿ ।
ਮਮ ਹੇਤੋਃ ਪ੍ਰਤਿਚ੍ਛਨ੍ਨਃ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤੋਭਰਤੇਨ ਵਾ ॥ 24 ॥
ਤਨ੍ਨਸਿਧ੍ਯਤਿ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਤਵ ਵਾ ਭਰਤਸ੍ਯ ਵਾ ।
ਕਥਮਿਂਦੀਵਰਸ਼੍ਯਾਮਂ ਪਦ੍ਮਪਤ੍ਰਨਿਭੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ॥ 25 ॥
ਉਪਸਂਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਕਾਮਯੇਯਂ ਪ੍ਰੁਰੁਇਥਗ੍ਜਨਮ੍ ।
ਸਮਕ੍ਸ਼ਂ ਤਵ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ੇ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ।
ਰਾਮਂ ਵਿਨਾ ਕ੍ਸ਼ਣਮਪਿ ਨ ਹਿ ਜੀਵਾਮਿ ਭੂਤਲੇ ॥ 26 ॥
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਪਰੁਸ਼ਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸੀਤਯਾ ਰੋਮਹਰ੍ਸ਼ਣਮ੍ ॥ 27 ॥
ਅਬ੍ਰਵੀਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਸੀਤਾਂ ਪ੍ਰਾਂਜਲਿਰ੍ਵਿਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ ।
ਉਤ੍ਤਰਂ ਨੋਤ੍ਸਹੇ ਵਕ੍ਤੁਂ ਦੈਵਤਂ ਭਵਤੀ ਮਮ ॥ 28 ॥
ਵਾਕ੍ਯਮਪ੍ਰਤਿਰੂਪਂ ਤੁ ਨ ਚਿਤ੍ਰਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸ਼ੁ ਮੈਥਿਲਿ ।
ਸ੍ਵਭਾਵਸ੍ਤ੍ਵੇਸ਼ ਨਾਰੀਣਾਮੇਵਂ ਲੋਕੇਸ਼ੁ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਤੇ ॥ 29 ॥
ਵਿਮੁਕ੍ਤਧਰ੍ਮਾਸ਼੍ਚਪਲਾਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਾ ਭੇਦਕਰਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ।
ਨ ਸਹੇ ਹੀਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵੈਦੇਹਿ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜੇ ॥ 30 ॥
ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਯੋਰੁਭਯੋਰ੍ਮੇਦ੍ਯ ਤਪ੍ਤਨਾਰਾਚਸਨ੍ਨਿਭਮ੍ ।
ਉਪਸ਼੍ਰੁਰੁਇਣ੍ਵਂਤੁ ਮੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸਾਕ੍ਸ਼ਿਭੂਤਾ ਵਨੇਚਰਾਃ ॥ 31 ॥
ਨ੍ਯਾਯਵਾਦੀ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਮੁਕ੍ਤੋਹਂ ਪਰੁਸ਼ਂ ਤ੍ਵਯਾ ।
ਧਿਕ੍ਤ੍ਵਾਮਦ੍ਯ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਯਨ੍ਮਾਮੇਵਂ ਵਿਸ਼ਂਕਸੇ ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਤ੍ਵਲਦੁਸ਼੍ਟਂ ਸ੍ਵਭਾਵੇਨ ਗੁਰੁਵਾਕ੍ਯੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਮ੍ ॥ 32 ॥
ਗਮਿਸ਼੍ਯੇ ਯਤ੍ਰ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਤੇਸ੍ਤੁ ਵਰਾਨਨੇ ॥ 33 ॥
ਰਕ੍ਸ਼ਂਤੁ ਤ੍ਵਾਂ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਿ ਸਮਗ੍ਰਾ ਵਨਦੇਵਤਾਃ ।
ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਚ ਘੋਰਾਣਿ ਯਾਨਿ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਵਂਤਿ ਮੇ ॥ 34 ॥
ਅਪਿ ਤ੍ਵਾਂ ਸਹ ਰਾਮੇਣ ਪਸ਼੍ਯੇਯਂ ਪੁਨਰਾਗਤਃ ।
ਨ ਵੇਤ੍ਯੇਤਨ੍ਨ ਜਾਨਾਮਿ ਵੈਦੇਹਿ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜੇ ॥ 35 ॥
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨੈਵਮੁਕ੍ਤਾ ਸਾ ਰੁਦਂਤੀ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾ ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਤਤੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਤੀਵ੍ਰਂ ਬਾਸ਼੍ਪਪਰਿਪ੍ਲੁਤਾ ॥ 36 ॥
ਗੋਦਾਵਰੀਂ ਪ੍ਰਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਿਨਾ ਰਾਮੇਣ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ।
ਅਬਂਧਿਸ਼੍ਯੇਥਵਾ ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਵਿਸ਼ਮੇ ਦੇਹਮਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 37 ॥
ਪਿਬਾਮ੍ਯਹਂ ਵਿਸ਼ਂ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਂ ਪ੍ਰਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਹੁਤਾਸ਼ਨਮ੍ ।
ਨ ਤ੍ਵਹਂ ਰਾਘਵਾਦਨ੍ਯਂ ਪਦਾਪਿ ਪੁਰੁਸ਼ਂ ਸ੍ਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ੇ ॥ 38 ॥
ਇਤਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮਾਕ੍ਰੁਸ਼੍ਯ ਸੀਤਾ ਦੁਃਖਸਮਨ੍ਵਿਤਾ ।
ਪਾਣਿਭ੍ਯਾਂ ਰੁਦਤੀ ਦੁਃਖਾਦੁਦਰਂ ਪ੍ਰਜਘਾਨ ਹ ॥ 39 ॥
ਤਾਮਾਰ੍ਤਰੂਪਾਂ ਵਿਮਨਾ ਰੁਦਂਤੀਂ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਰਾਲੋਕ੍ਯ ਵਿਸ਼ਾਲਨੇਤ੍ਰਾਮ੍ ।
ਆਸ਼੍ਵਾਸਯਾਮਾਸ ਨ ਚੈਵ ਭਰ੍ਤੁ ਸ੍ਤਂ ਭ੍ਰਾਤਰਂਕਿਂਚਿਦੁਵਾਚ ਸੀਤਾ ॥ 40 ॥
ਤਤਸ੍ਤੁ ਸੀਤਾਮਭਿਵਾਦ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਂਜਲਿਃ ਕਿਂਚਿਦਭਿਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਚ ।
ਅਨ੍ਵੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣੋ ਬਹੁਸ਼ਸ਼੍ਚ ਮੈਥਿਲੀਂ ਜਗਾਮ ਰਾਮਸ੍ਯ ਸਮੀਪਮਾਤ੍ਮਵਾਨ੍ ॥ 41 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਂਡੇ ਪਂਚਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
