View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in Gurmukhi script, commonly used for Punjabi language.

4.16 ਕਿਸ਼੍ਕਿਂਧਾਕਾਂਡ - ਸ਼ੋਡਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ

ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਕਿਸ਼੍ਕਿਂਧਾਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਸ਼ੋਡਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।

ਤਾਮੇਵਂ ਬ੍ਰੁਵਤੀਂ ਤਾਰਾਂ ਤਾਰਾਧਿਪਨਿਭਾਨਨਾਮ੍ ।
ਵਾਲੀ ਨਿਰ੍ਭਰ੍ਤ੍ਸਯਾਮਾਸ ਵਚਨਂ ਚੇਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 1 ॥

ਗਰ੍ਜਤੋ਽ਸ੍ਯ ਚ ਸੁਸਂਭ੍ਰਸ਼੍ਚ ਭ੍ਰਾਤੁਃ ਸ਼ਤ੍ਰੋਰ੍ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਃ ।
ਮਰ੍ਸ਼ਯਿਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਵਰਾਨਨੇ ॥ 2 ॥

ਅਧਰ੍ਸ਼ਿਤਾਨਾਂ ਸ਼ੂਰਾਣਾਂ ਸਮਰੇਸ਼੍ਵਨਿਵਰ੍ਤਿਨਾਮ੍ ।
ਧਰ੍ਸ਼ਣਾਮਰ੍ਸ਼ਣਂ ਭੀਰੁ ਮਰਣਾਦਤਿਰਿਚ੍ਯਤੇ ॥ 3 ॥

ਸੋਢੁਂ ਨ ਚ ਸਮਰ੍ਥੋ਽ਹਂ ਯੁਦ੍ਧਕਾਮਸ੍ਯ ਸਂਯੁਗੇ ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯ ਚ ਸਮ੍ਰਂਭਂ ਹੀਨਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯ ਗਰ੍ਜਤਃ ॥ 4 ॥

ਨ ਚ ਕਾਰ੍ਯੋ ਵਿਸ਼ਾਦਸ੍ਤੇ ਰਾਘਵਂ ਪ੍ਰਤਿ ਮਤ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤੇ ।
ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਸ਼੍ਚ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਜ੍ਞਸ਼੍ਚ ਕਥਂ ਪਾਪਂ ਕਰਿਸ਼੍ਯਤਿ ॥ 5 ॥

ਨਿਵਰ੍ਤਸ੍ਵ ਸਹ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਃ ਕਥਂ ਭੂਯੋ਽ਨੁਗਚ੍ਛਸਿ ।
ਸੌਹ੍ਰੁਰੁਇਦਂ ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਂ ਤਾਰੇ ਮਯਿ ਭਕ੍ਤਿਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾ ਤ੍ਵਯਾ ॥ 6 ॥

ਪ੍ਰਤਿਯੋਤ੍ਸ੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਗਤ੍ਵਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਜਹਿ ਸਂਭ੍ਰਮਮ੍ ।
ਦਰ੍ਪਮਾਤ੍ਰਂ ਵਿਨੇਸ਼੍ਯਾਮਿ ਨ ਚ ਪ੍ਰਾਣੈਰ੍ਵਿਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ॥ 7 ॥

ਅਹਂ ਹ੍ਯਾਜੌਸ੍ਥਿਤਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਕਰਿਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਥੇਪ੍ਸਿਤਮ੍ ।
ਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ੈਰ੍ਮੁਸ਼੍ਟਿਪ੍ਰਹਾਰੈਸ਼੍ਚ ਪੀਡਿਤਃ ਪ੍ਰਤਿਯਾਸ੍ਯਤਿ ॥ 8 ॥

ਨ ਮੇ ਗਰ੍ਵਿਤਮਾਯਸ੍ਤਂ ਸਹਿਸ਼੍ਯਤਿ ਦੁਰਾਤ੍ਮਵਾਨ੍ ।
ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਤਾਰੇ ਸਹਾਂਯਤ੍ਵਂ ਸੌਹ੍ਰੁਰੁਇਦਂ ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਂ ਮਯਿ ॥ 9 ॥

ਸ਼ਾਪਿਤਾ਽ਪਿ ਮਮ ਪ੍ਰਾਣੈਰ੍ਨਿਵਰ੍ਤਸ੍ਵ ਜਯੇਨ ਚ ।
ਅਹਂ ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਵਰ੍ਤਿਸ਼੍ਯੇ ਤਮਹਂ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਰਣੇ ॥ 10 ॥

ਤਂ ਤੁ ਤਾਰਾ ਪਰਿਸ਼੍ਵਜ੍ਯ ਵਾਲਿਨਂ ਪ੍ਰਿਯਵਾਦਿਨੀ ।
ਚਕਾਰ ਰੁਦਤੀ ਮਂਦਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਸਾ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍ ॥ 11 ॥

ਤਤਃ ਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਯਨਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਮਂਤ੍ਰਵਿਦ੍ਵਿਜਯੈਸ਼ਿਣੀ ।
ਅਂਤਃਪੁਰਂ ਸਹ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਃ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਟਾ ਸ਼ੋਕਮੋਹਿਤਾ ॥ 12 ॥

ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਟਾਯਾਂ ਤੁ ਤਾਰਾਯਾਂ ਸਹ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਸ੍ਸ੍ਵਮਾਲਯਮ੍ ।
ਨਗਰਾਨ੍ਨਿਰ੍ਯਯੌ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਮਹਾਸਰ੍ਪ ਇਵ ਸ਼੍ਵਸਨ੍ ॥ 13 ॥

ਸ ਨਿਸ਼੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਮਹਾਤੇਜਾ ਵਾਲੀ ਪਰਮਰੋਸ਼ਣਃ ।
ਸਰ੍ਵਤਸ਼੍ਚਾਰਯਨ੍ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਿਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਦਰ੍ਸ਼ਨਕਾਂਕ੍ਸ਼ਯਾ ॥ 14 ॥

ਸ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤਤਸ਼੍ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਹੇਮਪਿਂਗਲਮ੍ ।
ਸੁਸਂਵੀਤਮਵਸ਼੍ਟਬ੍ਧਂ ਦੀਪ੍ਯਮਾਨਮਿਵਾਨਲਮ੍ ॥ 15 ॥

ਸ ਤਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਪਰ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਮ੍ ।
ਗਾਢਂ ਪਰਿਦਧੇ ਵਾਸੋ ਵਾਲੀ ਪਰਮਰੋਸ਼ਣਃ ॥ 16 ॥

ਸ ਵਾਲੀ ਗਾਢਸਂਵੀਤੋ ਮੁਸ਼੍ਟਿਮੁਦ੍ਯਮ੍ਯ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵਮੇਵਾਭਿਮੁਖੋ ਯਯੌ ਯੋਦ੍ਧੁਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਕ੍ਸ਼ਣਃ ॥ 17 ॥

ਸ਼੍ਲਿਸ਼੍ਟਂ ਮੁਸ਼੍ਟਿਂ ਸਮੁਦ੍ਯਮ੍ਯ ਸਂਰਬ੍ਧਤਰਮਾਗਤਃ ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ਽ਪਿ ਸਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਵਾਲਿਨਂ ਹੇਮਮਾਲਿਨਮ੍ ॥ 18 ॥

ਤਂ ਵਾਲੀ ਕ੍ਰੋਧਤਾਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਰਣਪਂਡਿਤਮ੍ ।
ਆਪਤਂਤਂ ਮਹਾਵੇਗਮਿਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 19 ॥

ਏਸ਼ ਮੁਸ਼੍ਟਿਰ੍ਮਯਾਬਦ੍ਧੋ ਗਾਢਸ੍ਸਨ੍ਨਿਹਿਤਾਂਗੁਲਿਃ ।
ਮਯਾ ਵੇਗਵਿਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਨਾਦਾਯ ਯਾਸ੍ਯਤਿ ॥ 20 ॥

ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਵਾਲਿਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।
ਤਵੈਵ ਚਾ ਹਰਨ੍ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਮੁਸ਼੍ਟਿਃ ਪਤਤੁ ਮੂਰ੍ਧਨਿ ॥ 21 ॥

ਤਾਡਿਤਸ੍ਤੇਨ ਸਂਕ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧਸ੍ਸਮਭਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਵੇਗਿਤਃ ।
ਅਭਵਚ੍ਛੋਣਿਤੋਦ੍ਗਾਰੀ ਸੋਤ੍ਪੀਡ ਇਵ ਪਰ੍ਵਤਃ ॥ 22 ॥

ਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣ ਤੁ ਨਿਸ੍ਸਂਗਂ ਸਾਲਮੁਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਤੇਜਸਾ ।
ਗਾਤ੍ਰੇਸ਼੍ਵਭਿਹਤੋ ਵਾਲੀ ਵਜ੍ਰੇਣੇਵ ਮਹਾਗਿਰਿਃ ॥ 23 ॥

ਸ ਤੁ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤਸ੍ਸਾਲਤਾਡਨਵਿਹ੍ਵਲਃ ।
ਗੁਰੁਭਾਰਸਮਾਕ੍ਰਾਂਤੋ ਨੌ ਸਾਰ੍ਥ ਇਵ ਸਾਗਰੇ ॥ 24 ॥

ਤੌ ਭੀਮਬਲਵਿਕ੍ਰਾਂਤੌ ਸੁਪਰ੍ਣਸਮਵੇਗਿਨੌ ।
ਪ੍ਰਵ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧੌ ਘੋਰਵਪੁਸ਼ੌ ਚਂਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯਾਵਿਵਾਂਬਰੇ ।
ਪਰਸ੍ਪਰਮਮਿਤ੍ਰਘ੍ਨੌ ਚ੍ਛਿਦ੍ਰਾਨ੍ਵੇਸ਼ਣਤਤ੍ਪਰੌ ॥ 25 ॥

ਤਤੋ਽ਵਰ੍ਧਤ ਵਾਲੀ ਤੁ ਬਲਵੀਰ੍ਯਸਮਨ੍ਵਿਤਃ ।
ਸੂਰ੍ਯਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਸ੍ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਪਰਿਹੀਯਤੇ ॥ 26 ॥

ਵਾਲਿਨਾ ਭਗ੍ਨਦਰ੍ਪਸ੍ਤੁ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਮਂਦਵਿਕ੍ਰਮਃ ।
ਵਾਲਿਨਂ ਪ੍ਰਤਿ ਸਾਮਰ੍ਸ਼ੋ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਲਾਘਵਮ੍ ॥ 27 ॥

ਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ੈਃ ਸ੍ਸਸ਼ਾਖੈ ਸ੍ਸਸ਼ਿਖੈਰ੍ਵਜ੍ਰਕੋਟਿਨਿਭੈਰ੍ਨਖੈਃ ॥ 28 ॥

ਮੁਸ਼੍ਟਿਭਿਰ੍ਜਾਨੁਭਿਃ ਪਦ੍ਭਿਰ੍ਬਾਹੁਭਿਸ਼੍ਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ।
ਤਯੋਰ੍ਯੁਦ੍ਧਮਭੂਦ੍ਘੋਰਂ ਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਰਵਾਸਵਯੋਰਿਵ ॥ 29 ॥

ਤੌ ਸ਼ੋਣਿਤਾਕ੍ਤੌ ਯੁਧ੍ਯੇਤਾਂ ਵਾਨਰੌ ਵਨਚਾਰਿਣੌ ।
ਮੇਘਾਵਿਵ ਮਹਾਸ਼ਬ੍ਦੈ ਸ੍ਤਰ੍ਜਮਾਨੌ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ ॥ 30 ॥

ਹੀਯਮਾਨਮਥੋ਽ਪਸ਼੍ਯਤ੍ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਵਾਨਰੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ।
ਵੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਂ ਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚੈਵ ਰਾਘਵਸ੍ਸ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ ॥ 31 ॥

ਤਤੋ ਰਾਮੋ ਮਹਾਤੇਜਾ ਆਰ੍ਤਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਹਰੀਸ਼੍ਵਰਮ੍ ।
ਸ਼ਰਂ ਚ ਵੀਕ੍ਸ਼ਤੇ ਵੀਰੋ ਵਾਲਿਨੋ ਵਧਕਾਰਣਾਤ੍ ॥ 32 ॥

ਤਤੋ ਧਨੁਸ਼ਿ ਸਂਧਾਯ ਸ਼ਰਮਾਸ਼ੀਵਿਸ਼ੋਪਮਮ੍ ।
ਪੁਰਯਾਮਾਸ ਤਚ੍ਚਾਪਂ ਕਾਲਚਕ੍ਰਮਿਵਾਂਤਕਃ ॥ 33 ॥

ਤਸ੍ਯ ਜ੍ਯਾਤਲਘੋਸ਼ੇਣ ਤ੍ਰਸ੍ਤਾਃ ਪਤ੍ਰਰਥੇਸ਼੍ਵਰਾਃ ।
ਪ੍ਰਦੁਦ੍ਰੁਵੁਰ੍ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਾਸ਼੍ਚੈਵ ਯੁਗਾਂਤ ਇਵ ਮੋਹਿਤਾਃ ॥ 34 ॥

ਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਵਜ੍ਰਨਿਰ੍ਘੋਸ਼ਃ ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤਾਸ਼ਨਿਸਨ੍ਨਿਭਃ ।
ਰਾਘਵੇਣ ਮਹਾਬਾਣੋ ਵਾਲਿਵਕ੍ਸ਼ਸਿ ਪਾਤਿਤਃ ॥ 35 ॥

ਤਤਸ੍ਤੇਨ ਮਹਾਤੇਜਾ ਵੀਯੌਟਤ੍ਸਿਕ੍ਤਃ ਕਪੀਸ਼੍ਵਰਃ ।
ਵੇਗੇਨਾਭਿਹਤੋ ਵਾਲੀ ਨਿਪਪਾਤ ਮਹੀਤਲੇ ॥ 36 ॥

ਇਂਦ੍ਰਧ੍ਵਜ ਇਵੋਦ੍ਧੂਤਃ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਂ ਮਹੀਤਲੇ ।
ਆਸ਼੍ਵਯੁਕ੍ਸਮਯੇ ਮਾਸਿ ਗਤਸ਼੍ਰੀਕੋ ਵਿਚੇਤਨਃ ॥ 37 ॥

ਨਰੋਤ੍ਤਮਃ ਕਾਲਯੁਗਾਂਤਕੋਪਮਂ ਸ਼ਰੋਤ੍ਤਮਂ ਕਾਂਚਨਰੂਪ੍ਯਭੁਸ਼ਿਤਮ੍ ।
ਸਸਰ੍ਜ ਦੀਪ੍ਤਂ ਤਮਮਿਤ੍ਰਮਰ੍ਦਨਂ ਸਧੂਮਮਗ੍ਨਿਂ ਮੁਖਤੋ ਯਥਾ ਹਰਃ ॥ 38 ॥

ਅਥੋਕ੍ਸ਼ਿਤਸ਼੍ਸ਼ੋਣਿਤਤੋਯਵਿਸ੍ਰਵੈ ਸ੍ਸੁਪੁਸ਼੍ਪਿਤਾਸ਼ੋਕ ਇਵਾਨਿਲੋਦ੍ਧਤਃ ।
ਵਿਚੇਤਨੋ ਵਾਸਵਸੂਨੁਰਾਹਵੇ ਵਿਭ੍ਰਂਸ਼ਿਤੇਂਦ੍ਰਧ੍ਵਜਵਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਂ ਗਤਃ ॥ 39 ॥

ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਕਿਸ਼੍ਕਿਂਧਾਕਾਂਡੇ ਸ਼ੋਡਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥




Browse Related Categories: