ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਪਂਚਸ਼ਸ਼੍ਟਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਅਥ ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਾਂ ਵ੍ਯਤੀਤਾਯਾਂ ਪ੍ਰਾਤਰੇਵਾਪਰੇਹਨਿ ।
ਵਂਦਿਨਃ ਪਰ੍ਯੁਪਾਤਿਸ਼੍ਠਂਸ੍ਤਤ੍ਪਾਰ੍ਥਿਵ ਨਿਵੇਸ਼ਨਮ੍ ॥ 1 ॥
ਸੂਤਾਃ ਪਰਮਸਂਸ੍ਕਾਰਾ ਮਂਗਲਾਸ਼੍ਚੋਤ੍ਤਮਸ਼੍ਰੁਤਾਃ ।
ਗਾਯਕਾਃ ਸ੍ਤੁਤਿਸ਼ੀਲਾਸ਼੍ਚ ਨਿਗਦਂਤਃ ਪ੍ਰੁਰੁਇਥਕ੍ ਪ੍ਰੁਰੁਇਥਕ੍ ॥ 2 ॥
ਅਥ ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਾਂ ਵ੍ਯਤੀਤਾਯਾਂ ਪ੍ਰਾਤਰੇਵਾਪਰੇਹਨਿ ।
ਵਂਦਿਨਃ ਪਰ੍ਯੁਪਾਤਿਸ਼੍ਠਂਸ੍ਤਤ੍ਪਾਰ੍ਥਿਵ ਨਿਵੇਸ਼ਨਮ੍ ॥ 3 ॥
ਸੂਤਾਃ ਪਰਮਸਂਸ੍ਕਾਰਾ ਮਂਗਲਾਸ਼੍ਚੋਤ੍ਤਮਸ਼੍ਰੁਤਾਃ ।
ਗਾਯਕਾਃ ਸ੍ਤੁਤਿਸ਼ੀਲਾਸ਼੍ਚ ਨਿਗਦਂਤਃ ਪ੍ਰੁਰੁਇਥਕ੍ ਪ੍ਰੁਰੁਇਥਕ੍ ॥ 4 ॥
ਰਾਜਾਨਂ ਸ੍ਤੁਵਤਾਂ ਤੇਸ਼ਾਮੁਦਾਤ੍ਤਾਭਿਹਿਤਾਸ਼ਿਸ਼ਾਮ੍ ।
ਪ੍ਰਾਸਾਦਾਭੋਗਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਃ ਸ੍ਤੁਤਿਸ਼ਬ੍ਦੋਹ੍ਯਵਰ੍ਤਤ ॥ 5 ॥
ਤਤਸ੍ਤੁ ਸ੍ਤੁਵਤਾਂ ਤੇਸ਼ਾਂ ਸੂਤਾਨਾਂ ਪਾਣਿਵਾਦਕਾਃ ।
ਅਪਦਾਨਾਨ੍ਯੁਦਾਹ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯ ਪਾਣਿਵਾਦਾ ਨਵਾਦਯਨ੍ ॥ 6 ॥
ਤੇਨ ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਵਿਹਗਾਃ ਪ੍ਰਤਿਬੁਦ੍ਧਾ ਵਿਸਸ੍ਵਨੁਃ ।
ਸ਼ਾਖਾਸ੍ਥਾਃ ਪਂਜਰਸ੍ਥਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਰਾਜਕੁਲਗੋਚਰਾਃ ॥ 7 ॥
ਵ੍ਯਾਹ੍ਰੁਰੁਇਤਾਃ ਪੁਣ੍ਯਸ਼ਬ੍ਦਾਸ਼੍ਚ ਵੀਣਾਨਾਂ ਚਾਪਿ ਨਿਸ੍ਸ੍ਵਨਾਃ ।
ਆਸ਼ੀਰ੍ਗੇਯਂ ਚ ਗਾਥਾਨਾਂ ਪੂਰਯਾਮਾਸ ਵੇਸ਼੍ਮ ਤਤ੍ ॥ 8 ॥
ਤਤ ਸ਼੍ਸ਼ੁਚਿਸਮਾਚਾਰਾਃ ਪਰ੍ਯੁਪਸ੍ਥਾਨਕੋਵਿਦਾਃ ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਵਰ੍ਸ਼ ਧਰਭੂਯਿਸ਼੍ਠਾ ਉਪਤਸ੍ਥੁਰ੍ਯਥਾਪੁਰਮ੍ ॥ 9 ॥
ਹਰਿਚਂਦਨਸਂਪ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਤਮੁਦਕਂ ਕਾਂਚਨੈਰ੍ਘਟੈਃ ।
ਆਨਿਨ੍ਯੁਸ੍ਸ੍ਨਾਨਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾਜ੍ਞਾ ਯਥਾਕਾਲਂ ਯਥਾਵਿਧਿ ॥ 10 ॥
ਮਂਗਲਾਲਂਭਨੀਯਾਨਿ ਪ੍ਰਾਸ਼ਨੀਯਾਨ੍ਯੁਪਸ੍ਕਰਾਨ੍ ।
ਉਪਨਿਨ੍ਯੁਸ੍ਤਥਾਪ੍ਯਨ੍ਯਾਃ ਕੁਮਾਰੀਬਹੁਲਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ॥ 11 ॥
ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਸਂਪਨ੍ਨਂ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਧਿਵਦਰ੍ਚਿਤਮ੍ ।
ਸਰ੍ਵਂ ਸੁਗੁਣਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਵਤ੍ਤਦ੍ਬਭੂਵਾਭਿਹਾਰਿਕਮ੍ ॥ 12 ॥
ਤਤ ਸ੍ਸੂਰ੍ਯੋਦਯਂ ਯਾਵਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਪਰਿਸਮੁਤ੍ਸੁਕਮ੍ ।
ਤਸ੍ਥਾਵਨੁਪਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਕਿਂਸ੍ਵਿਦਿਤ੍ਯੁਪਸ਼ਂਕਿਤਮ੍ ॥ 13 ॥
ਅਥ ਯਾਃ ਕੋਸਲੇਂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸ਼ਯਨਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਨਂਤਰਾਃ ।
ਤਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਸ੍ਤੁ ਸਮਾਗਮ੍ਯ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਬੋਧਯਨ੍ ॥ 14 ॥
ਤਥਾਪ੍ਯੁਚਿਤਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਾ ਸ੍ਤਾ ਵਿਨਯੇਨ ਨਯੇਨ ਚ ।
ਨਹ੍ਯਸ੍ਯ ਸ਼ਯਨਂ ਸ੍ਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਕਿਂਚਿਦਪ੍ਯੁਪਲੇਭਿਰੇ ॥ 15 ॥
ਤਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਸ੍ਸ੍ਵਪ੍ਨਸ਼ੀਲਜ੍ਞਾਸ਼੍ਚੇਸ਼੍ਟਾਸਂਚਲਨਾਦਿਸ਼ੁ ਤਾ ਵੇਪਥੁਪਰੀਤਾਸ਼੍ਚ ਰਾਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਾਣੇਸ਼ੁ ਸ਼ਂਕਿਤਾਃ ।
ਪ੍ਰਤਿਸ੍ਰੋਤਸ੍ਤ੍ਰੁਰੁਇਣਾਗ੍ਰਾਣਾਂ ਸਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਂ ਸਂਚਕਾਸ਼ਿਰੇ ॥ 16 ॥
ਅਥ ਸਂਦੇਹਮਾਨਾਨਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵਮ੍ ।
ਯਤ੍ਤਦਾਸ਼ਂਕਿਤਂ ਪਾਪਂ ਤਸ੍ਯ ਜਜ੍ਞੇ ਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯਃ ॥ 17 ॥
ਕੌਸਲ੍ਯਾ ਚ ਸੁਮਤ੍ਰਚ ਪੁਤ੍ਰਸ਼ੋਕਪਰਾਜਿਤੇ ।
ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤੇ ਨ ਪ੍ਰਬੁਧ੍ਯੇਤੇ ਯਥਾ ਕਾਲਸਮਨ੍ਵਿਤੇ ॥ 18 ॥
ਨਿਸ਼੍ਪ੍ਰਭਾ ਚ ਵਿਵਰ੍ਣਾ ਚ ਸਨ੍ਨਾ ਸ਼ੋਕੇਨ ਸਨ੍ਨਤਾ ।
ਨ ਵ੍ਯਰਾਜਤ ਕੌਸਲ੍ਯਾ ਤਾਰੇਵ ਤਿਮਿਰਾਵ੍ਰੁਰੁਇਤਾ ॥ 19 ॥
ਕੌਸਲ੍ਯਾਨਂਤਰਂ ਰਾਜ੍ਞਸ੍ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਤਦਂਤਨਰਮ੍ ।
ਨ ਸ੍ਮ ਵਿਭ੍ਰਾਜਤੇ ਦੇਵੀ ਸ਼ੋਕਾਸ਼੍ਰੁਲੁਲਿਤਾਨਨਾ ॥ 20 ॥
ਤੇ ਚ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਤਥਾ ਸੁਪ੍ਤੇ ਸ਼ੁਭੇ ਦੇਵ੍ਯੌ ਚ ਤਂ ਨ੍ਰੁਰੁਇਪਮ੍ ।
ਸੁਪ੍ਤਮੇਵੋਦ੍ਗਤਪ੍ਰਾਣਮਂਤਃਪੁਰਮਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਤ ॥ 21 ॥
ਤਤਃ ਪ੍ਰਚੁਕ੍ਰੁਸ਼ੁਰ੍ਦੀਨਾ ਸ੍ਸਸ੍ਵਰਂ ਤਾ ਵਰਾਂਗਨਾਃ ।
ਕਰੇਣਵ ਇਵਾਰਣ੍ਯੇ ਸ੍ਥਾਨਪ੍ਰਚ੍ਯੁਤਯੂਥਪਾਃ ॥ 22 ॥
ਤਾਸਾਮਾਕ੍ਰਂਦਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਸਹਸੋਦ੍ਧਤਚੇਤਨੇ ।
ਕੌਸਲ੍ਯਾ ਚ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਚ ਤ੍ਯਕ੍ਤ ਨਿਦ੍ਰੇ ਬਭੂਵਤੁਃ ॥ 23 ॥
ਕੌਸਲ੍ਯਾ ਚ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਚ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵਮ੍ ।
ਹਾ ਨਾਥੇਤਿ ਪਰਿਕ੍ਰੁਸ਼੍ਯ ਪੇਤਤੁਰ੍ਧਰਣੀਤਲੇ ॥ 24 ॥
ਸਾ ਕੋਸਲੇਂਦ੍ਰਦੁਹਿਤਾ ਵੇਸ਼੍ਟਮਾਨਾ ਮਹੀਤਲੇ ।
ਨ ਬਭ੍ਰਾਜ ਰਜੋਧ੍ਵਸ੍ਤਾ ਤਾਰੇਵ ਗਗਨਾਚ੍ਚ੍ਯੁਤਾ ॥ 25 ॥
ਨ੍ਰੁਰੁਇਪੇ ਸ਼ਾਂਤਗੁਣੇ ਜਾਤੇ ਕੌਸਲ੍ਯਾਂ ਪਤਿਤਾਂ ਭੁਵਿ ।
ਅਪਸ਼੍ਯਂਸ੍ਤਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਸਰ੍ਵਾ ਹਤਾਂ ਨਾਗਵਧੂਮਿਵ ॥ 26 ॥
ਤਤਸ੍ਸਰ੍ਵਾ ਨਰੇਂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਕੈਕੇਯੀਪ੍ਰਮੁਖਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ।
ਰੁਦਂਤ੍ਯ ਸ਼੍ਸ਼ੋਕਸਂਤਪ੍ਤਾ ਨਿਪੇਤੁਰ੍ਗਤਚੇਤਨਾਃ ॥ 27 ॥
ਤਾਭਿਸ੍ਸ ਬਲਵਾਨ੍ਨਾਦਃ ਕ੍ਰੋਸ਼ਂਤੀਭਿਰਨੁਦ੍ਰੁਤਃ ।
ਯੇਨ ਸ੍ਫੀਤੀਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਭੂਯਸ੍ਤਦ੍ਗ੍ਰੁਰੁਇਹਂ ਸਮਨਾਦਯਤ੍ ॥ 28 ॥
ਤਤ੍ ਪਰਿਤ੍ਰਸ੍ਤਂਤ੍ਰਸਂਭ੍ਰਾਂਤ ਪਰ੍ਯੁਤ੍ਸੁਕਜਨਾਕੁਲਮ੍ ।
ਸਰ੍ਵਤਸ੍ਤੁਮੁਲਾਕ੍ਰਂਦਂ ਪਰਿਤਾਪਾਰ੍ਤਬਾਂਧਵਮ੍ ॥ 29 ॥
ਸਦ੍ਯੋ ਨਿਪਤਿਤਾਨਂਦਂ ਦੀਨਵਿਕ੍ਲਬਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ।
ਬਭੂਵ ਨਰਦੇਵਸ੍ਯ ਸਦ੍ਮ ਦਿਸ਼੍ਟਾਂਤਮੀਯੁਸ਼ਃ ॥ 30 ॥
ਅਤੀਤਮਾਜ੍ਞਾਯ ਤੁ ਪਾਰ੍ਥਿਵਰ੍ਸ਼ਭਂ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਂ ਸਂਪਰਿਵਾਰ੍ਯ ਪਤ੍ਨਯਃ ।
ਭ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਂ ਰੁਦਂਤ੍ਯਃ ਕਰੁਣਂ ਸੁਦੁਃਖਿਤਾਃ ਪ੍ਰਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਯ ਬਾਹੂ ਵ੍ਯਲਪਨ੍ਨਨਾਥਵਤ੍ ॥ 31 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡੇ ਪਂਚਸ਼ਸ਼੍ਟਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
