View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in Gurmukhi script, commonly used for Punjabi language.

6.41 ਯੁਦ੍ਧਕਾਂਡ - ਏਕਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ

ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਏਕਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।

ਅਥਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਵਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਪੂਰ੍ਵਜਃ ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵਂਸਂਪਰਿਸ਼੍ਵਜ੍ਯਤਥਾਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 1 ॥

ਅਸਂਤ੍ਰੁਯਮਯਾਸਾਰ੍ਥਂਤਦਿਦਂਸਾਹਸਂਕ੍ਰੁਰੁਇਤਮ੍ ।
ਏਵਂਸਾਹਸੁਕ੍ਤਾਨਿਨਕੁਰ੍ਵਂਤਿਜਨੇਸ਼੍ਵਰਾਃ ॥ 2 ॥

ਸਂਸ਼ਯੇਸ੍ਥਾਪ੍ਯਮਾਂਚੇਦਂਬਲਂਚਸਵਿਭੀਸ਼ਣਮ੍ ।
ਕਸ਼੍ਟਂਕ੍ਰੁਰੁਇਤਮਿਦਂਵੀਰ ਸਾਹਸਂਸਾਹਸਪ੍ਰਿਯ ॥ 3 ॥

ਇਦਾਨੀਂਮਾਕ੍ਰੁਰੁਇਥਾਵੀਰ ਏਵਂਵਿਧਮਚਿਂਤਿਤਮ੍ ।
ਤ੍ਵਯਿਕਿਂਚਿਤ੍ਸਮਾਪਨ੍ਨੇਕਿਂਕਾਰ੍ਯਂਸੀਤਯਾਮਮ ॥ 4 ॥

ਭਰਤੇਨਮਹਾਬਾਹੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨਯਵੀਯਸਾ ।
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੇਨਚਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸ੍ਵਸ਼ਰੀਰੇਣਵਾਪੁਨਃ ॥ 5 ॥

ਤ੍ਵਯਿਚਾਨਾਗਤੇਪੂਰ੍ਵਮਿਤਿਮੇਨਿਸ਼੍ਚਿਤਾਮਤਿਃ ।
ਜਾਨਤਸ਼੍ਚਾਪਿਤੇਵੀਰ੍ਯਂਮਹੇਂਦ੍ਰਵਰੁਣੋਸਮ ॥ 6 ॥

ਹਤ੍ਵਾ਽ਹਂਰਾਵਣਂਯੁਦ੍ਧੇਸਪੁਤ੍ਰਬਲਵਾਹਨਮ੍ ।
ਅਭਿਸ਼ਿਚ੍ਯਚਲਂਕਾਯਾਂਵਿਭੀਸ਼ਣਮਥਾਪਿਚ ॥ 7 ॥

ਭਰਤੇਰਾਜ੍ਯਮਾਵੇਸ਼੍ਯਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯੇਦੇਹਂਮਹਾਬਲ ।
ਤਮੇਵਂਵਾਦਿਨਂਰਾਮਂਸੁਗ੍ਰੀਵਃਪ੍ਰਤ੍ਯਭਾਸ਼ਤ ॥ 8 ॥

ਤਵਭਾਰ੍ਯਾਪਹਰ੍ਤਾਰਂਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਵਾਰਾਘਵ ਰਾਵਣਮ੍ ।
ਮਰ੍ਸ਼ਯਾਮਿਕਥਂਵੀਰਜਾਨਪੌਰੁਸ਼ਮਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 9 ॥

ਇਤ੍ਯੇਵਂਵਾਦਿਨਂਵੀਰਮਭਿਨਂਦ੍ਯਚਰਾਘਵਃ ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂਲਕ੍ਸ਼ੀਸਂਪਨ੍ਨਮਿਦਂਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 10 ॥

ਪਰਿਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਯੋਦਕਂਸ਼ੀਤਂਵਨਾਨਿਫਲਵਂਤਿਚ ।
ਬਲੌਘਂਸਂਵਿਭਜ੍ਯੇਮਂਵ੍ਯੂਹ੍ਯਤਿਸ਼੍ਠੇਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ॥ 11 ॥

ਲੋਕਕ੍ਸ਼ਯਕਰਂਭੀਮਂਭਯਂਪਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯੁਪਸ੍ਥਿਤਮ੍ ।
ਨਿਬਰ੍ਹਣਂਪ੍ਰਵੀਰਾਣਾਮ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਵਾਨਰਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍ ॥ 12 ॥

ਵਾਤਾਸ਼੍ਚਹਿਪਰੁਸ਼ਾਂਵਾਂਤਿਕਂਪਤੇਚਵਸੁਂਧਰਾ ।
ਪਰ੍ਵਤਾਗ੍ਰਾਣਿਵੇਪਂਤੇਪਤਂਤਿਧਰਣੀਧਰਾਃ ॥ 13 ॥

ਮੇਘਾਃਕ੍ਰਵਾਦਸਂਕਾਸ਼ਾਃਪਰੁਸ਼ਾਃਪਰੁਸ਼ਸ੍ਵਨਾਃ ।
ਕ੍ਰੂਰਾਃਕ੍ਰੂਰਂਪ੍ਰਵਰ੍ਸ਼ਂਤਿਮਿਸ਼੍ਰਂਸ਼ੋਣਿਤਬਿਂਦੁਭਿਃ ॥ 14 ॥

ਰਕ੍ਤਚਂਦਨਸਂਕਾਸ਼ਾਸਂਧ੍ਯਾਪਰਮਦਾਰੁਣਾ ।
ਜ੍ਵਲਚ੍ਚਨਿਪਤਤ੍ਯੇਤਦਾਦਿਤ੍ਯਾਦਗ੍ਨਿਮਂਡਲਮ੍ ॥ 15 ॥

ਆਦਿਤ੍ਯਮਭਿਵਾਸ਼੍ਯਂਤਿਜਨਯਂਤੋਮਹਦ੍ਭਯਮ੍ ।
ਦੀਨਾਦੀਨਸ੍ਵਰਾਃਘੋਰਾਨਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਾਮ੍ਰੁਰੁਇਗਦ੍ਵਿਜਾਃ ॥ 16 ॥

ਰਜਨ੍ਯਾਮਪ੍ਰਕਾਸ਼ਸ਼੍ਚਸਂਤਾਪਯਤਿਚਂਦ੍ਰਮਾਃ ।
ਕ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਣਰਕ੍ਤਾਂਸ਼ੁਪਰ੍ਯਂਤੋਯਥਾਲੋਕਸ੍ਯਸਂਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ॥ 17 ॥

ਹ੍ਰਸ੍ਵੋਰੂਕ੍ਸ਼ੋ਽ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਸ਼੍ਚਪਰਿਵੇਸ਼ਸ੍ਸੁਲੋਹਿਤਃ ।
ਆਦਿਤ੍ਯਮਂਡਲੇਨੀਲਂਲਕ੍ਸ਼੍ਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਤੇ ॥ 18 ॥

ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਂਤੇਨਯਥਾਵਚ੍ਛਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਣ੍ਯਭਿਵਰ੍ਤਤੇ ।
ਯੁਗਾਂਤਮਿਵਲੋਕਸ੍ਯਪਸ਼੍ਯਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਸ਼ਂਸਤਿ ॥ 19 ॥

ਕਾਕਾਸ਼੍ਯੇਨਾਸ੍ਤਥਾਗ੍ਰੁਰੁਇਧ੍ਰਾਨੀਚੈਃਪਰਿਪਤਂਤਿਚ ।
ਸ਼ਿਵਾਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਸ਼ਿਵਾਵਾਚਃਪ੍ਰਵਦਂਤਿਮਹਾਸ੍ਵਨਾਃ ॥ 20 ॥

ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਦ੍ਯਦੁਰਾਧਰ੍ਸ਼ਾਂਲਂਕਾਂਰਾਵਣਪਾਲਿਤਾਮ੍ ।
ਅਭਿਯਾਮਜਵੇਨੈਵਸਰ੍ਵਤੋਹਰਿਭਿਰ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਤਾਃ ॥ 21 ॥

ਸ਼ੈਲੈਃਸ਼ੂਲੈਸ਼੍ਚਖਡਗੈਸ਼੍ਚਵਿਮੁਕ੍ਸ੍ਸੈਃਕਪਿਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ ।
ਭਵਿਸ਼੍ਯਤ੍ਯਾਵ੍ਰੁਰੁਇਤਾਭੂਮਿਰ੍ਮਾਂਸਸ਼ੋਣਿਤਕਰ੍ਦਮਾ ॥ 22 ॥

ਇਤ੍ਯੇਵਂਤੁਵਦਵਨੀਰ੍ਵੋਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾਗ੍ਰਜਃ ।
ਤਸ੍ਮਾਦਵਾਤਰਚ੍ਛੀਘ੍ਰਂਪਰ੍ਵਤਾਗ੍ਰਾਨ੍ਮਹਾਬਲਃ ॥ 23 ॥

ਅਵਤੀਰ੍ਯਚਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛੈਲਾਤ੍ਸਰਾਘਵਃ ।
ਪਰੈਃਪਰਮਦੁਰ੍ਧਰ੍ਸ਼ਂਦਦਰ੍ਸ਼ਬਲਮਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 24 ॥

ਸਨ੍ਨਹ੍ਯਤੁਸਸੁਗ੍ਰੀਵਃਕਪਿਰਾਜਬਲਂਮਹਤ੍ ।
ਕਾਲਜ੍ਞੋਰਾਘਵਃਕਾਲੇਸਂਯੁਗਾਯਾਭ੍ਯਚੋਦਯਤ੍ ॥ 25 ॥

ਤਤਃਕਾਲੇਮਹਾਬਾਹੁਰ੍ਬਲੇਨਮਹਤਾਵ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ।
ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤਃਪੁਰਤੋਧਵਨੀਲਂਕਾਮਭਿਮੁਖਃਪੁਰੀਮ੍ ॥ 26 ॥

ਤਂ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਸੁਗ੍ਰੀਵੌ ਹਨੂਮਾਨ੍ ਜਾਂਬਵਾਨ੍ ਨਲਃ ।
ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ ਰਾਜਸ੍ ਤਥਾ ਨੀਲੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ਼੍ ਚ ਅਨ੍ਯਯੁਸ੍ ਤਦਾ ॥ 27 ॥

ਤਤਃਪਸ਼ਚਾਤ੍ਸੁਮਹਤੀਪ੍ਰੁਰੁਇਤਨਰ੍ ਕ੍ਸ਼ਵਨੌਕਸਾਮ੍ ।
ਪ੍ਰਚ੍ਛਾਦ੍ਯਮਹਤੀਂਭੂਮਿਮਨੁਯਾਤਿਸ੍ਮਰਾਘਵਮ੍ ॥ 28 ॥

ਸ਼ੈਲਸ਼੍ਰੁਰੁਇਂਗਾਣਿਸ਼ਤਸ਼ਃਪ੍ਰਵ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧਾਂਸ਼੍ਚਮਹੀਰੁਹਾਨ੍ ।
ਜਗ੍ਰੁਰੁਇਹੁਃਕੁਂਜਰਪ੍ਰਖ੍ਯਾਵਾਨਰਾਃਪਰਵਾਰਣਾਃ ॥ 29 ॥

ਤੌਤ੍ਵਦੀਰ੍ਘੇਣਕਾਲੇਨਭ੍ਰਾਤਰੌਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ ।
ਰਾਵਣਸ੍ਯਪੁਰੀਂਲਂਕਾਮਸੇਦਤੁਰਰਿਂਦਮੌ ॥ 30 ॥

ਪਤਾਕਾਮਾਲਿਨੀਂਰਮ੍ਯਾਮੁਦ੍ਯਾਨਵਨਸ਼ੋਭਿਤਾਮ੍ ।
ਚਿਤ੍ਰਵਪ੍ਰਾਸੁਦੁਸ਼੍ਪ੍ਰਾਪਮੁਚ੍ਚੈਃਪ੍ਰਾਕਾਰਤੋਰਣਾਮ੍ ॥ 31 ॥

ਤਾਂਸੁਰੈਰਪਿਦੁਰ੍ਧਰ੍ਸ਼ਾਂਰਾਮਵਾਕ੍ਯਪ੍ਰਚੋਦਿਤਾਃ ।
ਯਥਾਨਿਦੇਸ਼ਂਸਂਪੀਡ੍ਯਨ੍ਯਵਿਸ਼ਂਤਵਨੌਕਸਃ ॥ 32 ॥

ਲਂਕਾਯਾਸ੍ਤੂਤ੍ਤਰਂਦ੍ਵਾਰਂਸ਼ੈਲਸ਼੍ਰੁਰੁਇਂਗਮਿਵੋਨ੍ਨਤਮ੍ ।
ਰਾਮਃਸਹਾਨੁਜੋਧਨ੍ਵੀਜੁਗੋਪਚਰੁਰੋਧਚ ॥ 33 ॥

ਲਂਕਾਮੁਪਨਿਵਿਸ਼੍ਟਸ੍ਤੁਰਾਮੋਦਸ਼ਰਥਾਤ੍ਮਜਃ ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾਨੁਚਰੋਵੀਰਃਪੁਰੀਂਰਾਵਣਪਾਲਿਤਾਮ੍ ॥ 34 ॥

ਉਤ੍ਤਰਦ੍ਵਾਰਮਾਸਾਦ੍ਯਯਤ੍ਰਤਿਸ਼੍ਠਤਿਰਾਵਣਃ ।
ਨਾਨ੍ਯੋਰਾਮਾਦ੍ਧਿਤਦ੍ ਦ੍ਵਾਰਂਸਮਰ੍ਥਃਪਰਿਰਕ੍ਸ਼ਿਤੁਮ੍ ॥ 35 ॥

ਰਾਵਣ ਅਧਿਸ਼੍ਠਿਤਂ ਭੀਮਂ ਵਰੁਣੇਨ ਇਵ ਸਾਗਰਮ੍ ।
ਸਾਯੁਧੌ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਰ੍ ਭੀਮੈਰ੍ ਅਭਿਗੁਪ੍ਤਂ ਸਮਂਤਤਃ ॥ 36 ॥

ਵਿਨ੍ਯਸ੍ਤਾਨਿਚਯੋਧਾਨਾਂਬਹੂਨਿਵਿਵਿਧਾਨਿਚ ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ਾ਽ਯੁਧਜਾਲਾਨਿਤਤ੍ਰੈਵਕਵਚਾਨਿਚ ॥ 37 ॥

ਪੂਰ੍ਵਂਤੁਦ੍ਵਾਰਮਾਸਾਦ੍ਯਨੀਲੋਹਰਿਚਮੂਪਤਿਃ ।
ਅਤਿਸ਼੍ਠਤ੍ਸਹਮੈਂਦੇਨਦ੍ਵਿਵਿਦੇਨਚਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ॥ 38 ॥

ਅਂਗਦੋਦਕ੍ਸ਼ਿਣਦ੍ਵਾਰਂਜਗ੍ਰਾਹਸੁਮਹਾਬਲਃ ।
ਰੁਰੁਇਸ਼ਭੇਣਗਵਾਕ੍ਸ਼ੇਣਗਜੇਨਗਵਯੇਨਚ ॥ 39 ॥

ਹਨੁਮਾਨ੍ ਪਸ਼੍ਚਿਮਦ੍ਵਾਰਂਰਰਕ੍ਸ਼ਬਲਵਾਨ੍ਕਪਿਃ ।
ਪ੍ਰਮਾਥਿਪ੍ਰਸ਼ੁਭ੍ਯਾਂਚਵੀਰੈਰਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚਸਂਗਤਃ ॥ 40 ॥

ਮਧ੍ਯਮੇਚਸ੍ਵਯਂਗੁਲ੍ਮੇਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਸਮਤਿਸ਼੍ਠਤ ।
ਸਹਸਰ੍ਵੈਰ੍ਹਰਿਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠੈਸ੍ਸੁਪਰ੍ਣਸ਼੍ਵਸਨੋਪਮੈਃ ॥ 41 ॥

ਵਾਨਰਾਣਾਂਤੁਸ਼ਟਿਤ੍ਰਂਸ਼ਤ੍ਕੋਟ੍ਯਃਪ੍ਰਖ੍ਯਾਤਯੂਥਪਾਃ ।
ਨਿਪੀਡ੍ਯੋਪਨਿਵਿਸ਼੍ਟਾਸ਼੍ਚਸੁਗ੍ਰੀਵੋਯਤ੍ਰਵਾਨਰਃ ॥ 42 ॥

ਸ਼ਾਸਨੇਨਤੁਰਾਮਸ੍ਯਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਸਵਿਭੀਸ਼ਣਃ ।
ਦ੍ਵਾਰੇਦ੍ਵਾਰੇਹਰੀਣਾਂਤੁਕੋਟਿਂਕੋਟਿਂਨ੍ਯਵੇਸ਼ਯੇਤ੍ ॥ 43 ॥

ਪਸ਼੍ਚਿਮੇਨਤੁਰਾਮਸ੍ਯਸੁਸ਼ੇਣਃਸਹਜਾਂਬਵਾਨ੍ ॥ 44 ॥

ਆਦੂਰਾਨ੍ਮਧ੍ਯਮੇਗੁਲ੍ਮੇਤਸ੍ਥੌਬਹੁਬਲਾਨੁਗਃ ।
ਤੇਤੁਵਾਨਰਸ਼ਾਰ੍ਧੂਲਾਃਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਾਇਵਦਂਸ਼੍ਟ੍ਰਿਣਃ ॥ 45 ॥

ਗ੍ਰੁਰੁਇਹੀਤ੍ਵਾਦ੍ਰੁਮਸ਼ੈਲਾਗ੍ਰਾਨ੍ਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾਯੁਦ੍ਧਾਯਤਸ੍ਥਿਰੇ ।
ਸਰ੍ਵੇਵਿਕ੍ਰੁਰੁਇਤਲਾਂਗੂਲਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇਦਂਸ਼੍ਟ੍ਰਾਨਖਾਯੁਧਾਃ ॥ 46 ॥

ਸਰ੍ਵੇਵਿਕ੍ਰੁਰੁਇਤਚਿਤ੍ਰਾਂਗਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇਚਵਿਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਨਨਾਃ ।
ਦਸ਼ਨਾਗਬਲਾਃਕੇਚਿਤ੍ਕੇਚਿਦ੍ਧਸ਼ਗੁਣੋਤ੍ਤਰਾਃ ॥ 47 ॥

ਕੇਚਿਨ੍ਨਾਗਸਹਸ੍ਰਸ੍ਯਬਭੂਵੁਸ੍ਤੁਲ੍ਯਵਿਕ੍ਰਮਾਃ ।
ਸਂਤਿਚੌਘਬਲਾਃਕੇਚਿਤ੍ਕੇਚਿਚ੍ਛਤਗੁਣੋਤ੍ਤਰਾਃ ॥ 48 ॥

ਅਪ੍ਰਮੇਯਬਲਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇਤਤ੍ਰਾਸਨ੍ਹਰਿਯੂਥਪਾਃ ਅਦ੍ਭੁਤਸ਼੍ਚਵਿਚਿਤ੍ਰਸ਼੍ਚਤੇਸ਼ਾਮਾਸੀਤ੍ਸਮਾਗਮਃ ॥ 49 ॥

ਤਤ੍ਰਵਾਨਰਸੈਨ੍ਯਾਨਾਂਸ਼ਲਭਾਨਾਮਿਵੋਦ੍ਯਮਃ ।
ਪ੍ਰਤਿਪੂਰ੍ਣਮਿਵਾਕਾਸ਼ਂਸਂਛਨ੍ਨੇਵਚਮੇਦਿਨੀ ॥ 50 ॥

ਲਂਕਾਪੁਮਨਿਵਿਸ਼੍ਟੈਸ਼੍ਚਸਂਪਤਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚਵਾਨਰੈਃ ।
ਸ਼ਤਂਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂਪ੍ਰੁਰੁਇਥਗ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਵਨੌਕਸਾਮ੍ ॥ 51 ॥

ਲਂਕਾਦ੍ਵਾਰਾਙਯੁਪਾਜਗ੍ਮੁਰਨ੍ਯੇਯੋਦ੍ਧੁਂਸਮਂਤਤਃ ।
ਆਵ੍ਰੁਰੁਇਤਸ੍ਸਗਿਰਿਸ੍ਸਰ੍ਵੈਸ੍ਸੈਸ੍ਸਮਂਤਾਤ੍ ਪ੍ਲਵਂਗਮੈਃ ॥ 52 ॥

ਅਯੁਤਾਨਾਂਸਹਸ੍ਰਂਚਪੁਰੀਂਤਾਮਭ੍ਯਵਰ੍ਤਤ ।
ਵਾਨਰੈਰ੍ਬਲਵਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚਬਭੂਵਦ੍ਰੁਮਪਾਣਿਭਿਃ ॥ 53 ॥

ਸਮ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਤਾਸਰ੍ਵਤੋਲਂਕਾਦੁਸ਼੍ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਾ਽ਪਿਵਾਯੁਨਾ ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਵਿਸ੍ਮਯਂਜਗ੍ਮੁਃਸਹਸਾ਽ਭਿਨਿਪੀਡਿਤਾਃ ॥ 54 ॥

ਵਾਨਰੈਰ੍ਮੇਘਸਂਕਾਸ਼ੈਸ਼੍ਸ਼ਕ੍ਰਤੁਲ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮੈਃ ।
ਮਹਾਨ੍ ਸ਼ਬ੍ਦੋ਽ਭਵਤ੍ਤਤ੍ਰਬਲੌਘਸ੍ਯਾਭਿਵਰ੍ਤਤਃ ॥ 55 ॥

ਸਾਗਰਸ੍ਯੇਵਭਿਨ੍ਨਸ੍ਯਯਥਾਸ੍ਯਾਤ੍ਸਲਿਲਸ੍ਵਨਃ ।
ਤੇਨਸ਼ਬ੍ਦੇਨਮਹਤਾਸਪ੍ਰਾਕਾਰਾਸਤੋਰਣਾ ॥ 56 ॥

ਲਂਕਾਪ੍ਰਚਲਿਤਾਸਰ੍ਵਾਸਸ਼ੈਲਵਨਕਾਨਨਾ ।
ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਗੁਪ੍ਤਾਸਾਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣਚਵਾਹਿਨੀ ॥ 57 ॥

ਬਭੂਵਦੁਰ੍ਧਰ੍ਸ਼ਤਰਾਸਰ੍ਵੈਰਪਿਸੁਰਾਸੁਰੈਃ ।
ਰਾਘਵਃਸਨ੍ਨਿਵੇਸ਼੍ਯੈਵਂਸ੍ਵਸੈਨ੍ਯਂਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂਵਧੇ ॥ 58 ॥

ਸਮ੍ਮਂਤ੍ਰੁਯਮਂਤ੍ਰਿਭਿਸ੍ਸਾਰ੍ਥਂਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯਚਪੁਨਃਪੁਨਃ ।
ਆਨਂਤਰ੍ਯਮਭਿਪ੍ਰੇਪ੍ਸੁਃਕ੍ਰਮਯੋਗਾਰ੍ਥਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਤ੍ ॥ 59 ॥

ਵਿਭੀਸ਼ਣਸ੍ਯਾਨੁਮਤੇਰਾਜਧਰ੍ਮਮਨੁਸ੍ਮਰਨ੍ ।
ਅਂਗਦਂਵਾਲਿਤਨਯਂਸਮਾਹੂਯੇਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 60 ॥

ਗਤ੍ਵਾਸੌਮ੍ਯ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਂਬ੍ਰੂਹਿਮਦ੍ਵਚਨਾਤ੍ਕਪੇ ।
ਲਂਘਯਿਤ੍ਵਾਪੁਰੀਂਲਂਕਾਂਭਯਂਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾਗਤਵ੍ਯਧਃ ॥ 61 ॥

ਭ੍ਰਸ਼੍ਟਸ਼੍ਰੀਕ ਗਤੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯ ਮੁਮੂਰ੍ਸ਼ੋ ਨਸ਼੍ਟਚੇਤਨਃ ।
ਰੁਰੁਇਸ਼ੀਣਾਂਦੇਵਤਾਨਾਂਚਗਂਧਰ੍ਵਾਪ੍ਸਰਸਾਂਤਥਾ ॥ 62 ॥

ਨਾਗਾਨਾਮਥਯਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂਰਾਜ੍ਞਾਂਚਰਜਨੀਚਰ ।
ਯਚ੍ਚਪਾਪਂਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂਮੋਹਾਦਵਲਿਪ੍ਤੇਨਰਾਕ੍ਸ਼ਸ ॥ 63 ॥

ਨੂਨਂਤੇਵਿਗਤੋਦਰ੍ਪਃਸ੍ਵਯਂਭੁਵਰਦਾਨਜਃ ।
ਤਸ੍ਯਪਾਪਸ੍ਯਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਵ੍ਯੁਸ਼੍ਟਿਰਦ੍ਯਦੁਰਸਦਾ ॥ 64 ॥

ਤਸ੍ਯਦਂਡਧਰਸ੍ਤੇ਽ਹਂਦਾਰਾਹਰਕਰ੍ਸ਼ਿਤਃ ।
ਦਂਡਂਧਾਰਯਮਾਣਸ੍ਤੁਲਂਕਾਦ੍ਵਾਰੇਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ ॥ 65 ॥

ਪਦਵੀਂਦੇਵਤਾਨਾਂਚਮਹਰ੍ਸ਼ੀਣਾਂਚਰਾਕ੍ਸ਼ਸ ।
ਰਾਜਰ੍ਸ਼ੀਣਾਂਚਸਰ੍ਵੇਸ਼ਾਂਗਮਿਸ਼੍ਯਸਿਮਯਾਹਤਃ ॥ 66 ॥

ਬਲੇਨਯੇਨਵੈਸੀਤਾਂਮਾਯਯਾਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਧਮ ।
ਯਾਮਤਿਕ੍ਰਾਮਯਿਤ੍ਵਾਤ੍ਵਂਹ੍ਰੁਰੁਇਤਵਾਂਸ੍ਤਦ੍ਵਿਦਰ੍ਸ਼ਯ ॥ 67 ॥

ਅਰਾਕ੍ਸ਼ਸਮਿਮਂਲੋਕਂਕਰ੍ਤਾਸ੍ਮਿਨਿਸ਼ਿਤੈਃਸ਼ਰੈਃ ।
ਨਚੇਚ੍ਛਰਣਮਭ੍ਯੇਸ਼ਿਤਾਮਾਦਾਯਤੁਮੈਥਿਲੀਮ੍ ॥ 68 ॥

ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾਰਾਕ੍ਸ਼ਸਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠਃਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ਽ਯਂਵਿਭੀਸ਼ਣਃ ।
ਲਂਕੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂਧ੍ਰੁਰੁਇਵਂਸ਼੍ਰੀਮਾਨਯਂਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤ੍ਯਕਂਡਕਮ੍ ॥ 69 ॥

ਨਹਿਰਾਜ੍ਯਮਧਰ੍ਮੇਣਭੋਕ੍ਤੁਂਕ੍ਸ਼ਣਮਪਿਤ੍ਵਯਾ ।
ਸ਼ਕ੍ਯਂਮੂਰ੍ਖਸਹਾਯੇਨਪਾਪੇਨਾਵਿਦਿਤਾਤ੍ਮਨਾ ॥ 70 ॥

ਯੁਧ੍ਯਸ੍ਵਵਾਧ੍ਰੁਰੁਇਤਿਂਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾਸ਼ੌਰ੍ਯਮਾਲਂਬ੍ਯਰਾਕ੍ਸ਼ਸ ।
ਮਚ੍ਛਰੈਸ੍ਤ੍ਵਂਰਣੇਸ਼ਾਂਤਸ੍ਤਤਃਸ਼ਾਂਤੋਭਵਿਸ਼੍ਯਸਿ ॥ 71 ॥

ਯਦ੍ਵਾਵਿਸ਼ਸਿਲੋਕਾਂਸ੍ਤ੍ਰੀਨ੍ਪਕ੍ਸ਼ੀਭੂਤੋਮਨੋਜਵਃ ।
ਮਮਚਕ੍ਸ਼ੁਸ਼੍ਪਥਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯਨਜੀਵਨ੍ਪ੍ਰਤਿਯਾਸ੍ਯਸਿ ॥ 72 ॥

ਬ੍ਰਵੀਮਿਤ੍ਵਾਂਹਿਤਂਵਾਕ੍ਯਂਕ੍ਰਿਯਤਾਮੌਰ੍ਧ੍ਵਦੈਹਿਕਮ੍ ।
ਸੁਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾਕ੍ਰਿਯਤਾਂਲਂਕਾਜੀਵਿਤਂਤੇਮਯਿਸ੍ਥਿਤਮ੍ ॥ 73 ॥

ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃਸਤੁਤਾਰੇਯੋਰਾਮੇਣਾਕ੍ਲਿਸ਼੍ਟਕਰ੍ਮਣਾ ।
ਜਗਾਮਾਕਾਸ਼ਾਮਾਵਿਸ਼੍ਯਮੂਰ੍ਤਿਮਾਨਿਵਹਵ੍ਯਵਾਟ੍ ॥ 74 ॥

ਸੋ਽ਤਿਪਤ੍ਯਮੁਹੂਰ੍ਤੇਨਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਰਾਵਣਮਂਦਿਰਮ੍ ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਸੀਨਮਵ੍ਯਗ੍ਰਂਰਾਵਣਂਸਚਿਵੈਃਸਹ ॥ 75 ॥

ਤਤਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਅਵਿਦੂਰੇਣ ਨਿਪਤ੍ਯ ਹਰਿ ਪੁਮ੍ਗਵਃ ।
ਦੀਪ੍ਤ ਅਗ੍ਨਿ ਸਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਸ੍ ਤਸ੍ਥਾਵ੍ ਅਨ੍ਗਦਹ੍ ਕਨਕ ਅਨ੍ਗਦਃ ॥ 76 ॥

ਤਦ੍ਰਾਮਵਚਨਂਸਰ੍ਵਮਨ੍ਯੂਨਾਧਿਕਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।
ਸਾਮਾਤ੍ਯਂਸ਼੍ਰਾਵਯਾਮਾਸਨਿਵੇਦ੍ਯਾਤ੍ਮਾਨਮਾਤ੍ਮਨਾ ॥ 77 ॥

ਦੂਤੋ਽ਹਂਕੋਸ਼ਲੇਂਦ੍ਰਸ੍ਯਰਾਮਸ੍ਯਾਕ੍ਲਿਸ਼੍ਟਕਰ੍ਮਣਃ ।
ਵਾਲਿਪੁਤ੍ਰੋ਽ਂਗਦੋਨਾਮਯਦਿਤੇਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਮਾਗਤਃ ॥ 78 ॥

ਅਹਤ੍ਵਾਂਰਾਘਵੋਰਾਮਃਕੌਸਲ੍ਯਾਨਂਦਵਰ੍ਧਨਃ ।
ਨਿਸ਼੍ਪਤ੍ਯਪ੍ਰਤਿਯੁਧ੍ਯਸ੍ਵਨ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਂਸ ਪੁਰੁਸ਼ੋਭਵ ॥ 79 ॥

ਹਂਤਾਸ੍ਮਿਤ੍ਵਾਂਸਹਾਮਾਤ੍ਯਂਸਪੁਤ੍ਰਜ੍ਞਾਤਿਬਾਂਧਵਮ੍ ।
ਨਿਰੁਦ੍ਵਿਗ੍ਨਾਸ੍ਤ੍ਰਯੋਲੋਕਾਭਵਿਸ਼੍ਯਂਤਿਹਤੇਤ੍ਵਯਿ ॥ 80 ॥

ਦੇਵਦਾਨਵਯਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂਗਂਧਰ੍ਵੋਰਗਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍ ।
ਸ਼ਤ੍ਰੁਮਦ੍ਯੋਦ੍ਧਰਿਸ਼੍ਯਾਮਿਤ੍ਵਾਮ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ੀਣਾਂਚਕਂਟਕਮ੍ ॥ 81 ॥

ਵਿਭੀਸ਼ਣਸ੍ਯਚੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂਭਵਿਸ਼੍ਯਤਿਹਤੇਤ੍ਵਯਿ ।
ਨਚੇਤ੍ਸਤ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯਵੈਦੇਹੀਂਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਸਿ ॥ 82 ॥

ਇਤ੍ਯੇਵਂਪਰੁਸ਼ਂਵਾਕ੍ਯਂਬ੍ਰੁਵਾਣੇਹਰਿਪੁਂਗਵੇ ।
ਅਮਰ੍ਸ਼ਵਸ਼ਮਾਪਨ੍ਨੋਨਿਸ਼ਾਚਰਗਣੇਸ਼੍ਵਰਃ ॥ 83 ॥

ਤਤਸ੍ਸਰੋਸ਼ਤਾਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਸ਼ਸ਼ਾਪਸਚਿਵਾਂਨ੍ਨੋਸ੍ਤਦਾ ।
ਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਯਤਾਮੇਸ਼ਦੁਰ੍ਮੇਧਾਵਧ੍ਯਤਾਮਿਤਿਚਾਸਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ ॥ 84 ॥

ਰਾਵਣਸ੍ਯਵਚ੍ਸ਼ੁਤ੍ਵਾਦੀਪ੍ਤਾਗ੍ਨਿਸਮਤੇਜਸਾ ।
ਜਗ੍ਰੁਰੁਇਹੁਸ੍ਤਂਤਤੋਘੋਰਾਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰੋਰਜਨੀਚਰਾਃ ॥ 85 ॥

ਗ੍ਰਾਹਯਾਮਾਸਤਾਰੇਯਸ੍ਸ੍ਵਯਮਾਤ੍ਮਨਮਾਤ੍ਮਵਾਨ੍ ।
ਬਲਂਦਰ੍ਸ਼ਯਿਤੁਂਵੀਰੋਯਾਤੁਧਾਨਗਣੇਤਦਾ ॥ 86 ॥

ਸਤਾਨ੍ਬਾਹੁਦ੍ਵਯਾਸਕ੍ਤਾਨਾਦਾਯਪਤਗਾਨਿਵ ।
ਪ੍ਰਾਸਾਦਂਸ਼ੈਲਸਂਕਾਮੁਤ੍ਪਪਾਤਾਂਗਦਸ੍ਤਦਾ ॥ 87 ॥

ਤੇਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਵਿਨਿਰ੍ਧੂਤਾਸ੍ਤਸ੍ਯਵੇਗੇਨਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ।
ਭੂਮੌਨਿਪਤਿਤਾਃਸਰ੍ਵੇਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਂਦ੍ਰਸ੍ਯਪਸ਼੍ਯਤਃ ॥ 88 ॥

ਤਤਃਪ੍ਰਾਸਾਦਸ਼ਿਖਰਂਸ਼ੈਲਸ਼੍ਰੁਰੁਇਂਗਮਿਵੋਨ੍ਨਤਮ੍ ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਂਦ੍ਰਸ੍ਯਵਾਲਿਪੁਤ੍ਰਃਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ ॥ 89 ॥

ਤਤ੍ਪਫਾਲਪਦਾਕ੍ਰਾਂਤਂਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯਪਸ਼੍ਯਤਃ ।
ਪੁਰਾਹਿਮਵਤਸ਼੍ਸ਼੍ਰੁਰੁਇਂਗਂਵਜ੍ਰਿਣੇਵਵਿਦਾਰਿਤਮ੍ ॥ 90 ॥

ਭਙ੍ ਕ੍ਤ੍ਵਾਪ੍ਰਾਸਾਦਸ਼ਿਖਰਂਨਾਮਵਿਸ਼੍ਰਾਵ੍ਯਚਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਵਿਨਦ੍ਯਸੁਮਹਾਨਾਦਮੁਤ੍ਪਪਾਤਵਿਹਾਯਸਮ੍ ॥ 91 ॥

ਵ੍ਯਥਯਨ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਹਰ੍ਸ਼ਯਂਸ਼੍ਚਾਪਿਵਾਨਰਾਨ੍ ।
ਸਵਾਨਰਾਣਾਂਮਧ੍ਯੇਤੁਰਾਮਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਮੁਪਾਗਤਃ ॥ 92 ॥

ਰਾਵਣਸ੍ਤੁਪਰਂਚਕ੍ਰੇਕ੍ਰੋਧਂਪ੍ਰਾਸਾਦਧਰ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ ।
ਵਿਨਾਸ਼ਂਚਾਤ੍ਮਨਃਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨਿਸ਼੍ਸ਼੍ਵਾਸਪਰਮੋ਽ਭਵਤ੍ ॥ 93 ॥

ਰਾਮਸ੍ਤੁਬਹੁਭਿਰ੍ਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਰ੍ਨਿਨਦਦ੍ਭਿਃਪ੍ਲਵਂਗਮੈਃ ।
ਵ੍ਰੁਰੁਇਤੋਰਿਪੁਵਧਾਕਾਂਕ੍ਸ਼ੀਯੁਦ੍ਧਾਯੈਵਾਭ੍ਯਵਰ੍ਤਤ ॥ 94 ॥

ਸੁਸ਼ੇਣਸ੍ਤੁਮਹਾਵੀਰ੍ਯੋਗਿਰਿਕੂਟੋਪਮੋਹਰਿਃ ।
ਬਹੁਭਿਃਸਮ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਤਸ੍ਤਤ੍ਰਵਾਨਰੈਃਕਾਮਰੂਪਿਭਿਃ ॥ 95 ॥

ਸਚਤੁਰ੍ਦ੍ਵਾਰਾਣਿਸਰ੍ਵਾਣਿਸੁਗ੍ਰੀਵਵਚਨਾਤ੍ਕਪਿਃ ।
ਪਰ੍ਯਕ੍ਰਾਮਤਦੁਰ੍ਧਰ੍ਸ਼ੋਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਣੀਵਚਂਦ੍ਰਮਾਃ ॥ 96 ॥

ਤੇਸ਼ਾਮਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣਿਸ਼ਤਂਸਮਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਵਨੌਕਸਾਮ੍ ।
ਲਂਕਾਮੁਪਨਿਵਿਸ਼੍ਟਾਨਾਂਸਾਗਰਂਚਾਨਿਵਰ੍ਤਤਾਮ੍ ॥ 97 ॥

ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਵਿਸ੍ਮਯਂਜਗ੍ਮੁਸ੍ਤ੍ਰਾਸਂਜਗ੍ਮੁਸ੍ਤਥਾਪਰੇ ।
ਅਪਰੇਸਮਰੋਧ੍ਧਰ੍ਸ਼ਾਦ੍ਧਰ੍ਸ਼ਮੇਵਪ੍ਰਪੇਦਿਰੇ ॥ 98 ॥

ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਸ੍ਨਂਹਿਕਪਿਭਿਰ੍ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਂਪ੍ਰਾਕਾਰਪਰਿਖਾਂਤਰਮ੍ ।
ਦਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ੂਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਦੀਨਾਃਪ੍ਰਾਕਾਰਂਨਾਨਰੀਕ੍ਰੁਰੁਇਤਮ੍ ॥ 99 ॥

ਹਾਹਾਕਾਰਂਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਂਤਿਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਭਯਮੋਹਿਤਾਃ ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਮਹਾਭੀਸ਼ਣਕੇਪ੍ਰਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤੇਕੋਲਾਹਲੇਰਾਕ੍ਸ਼ਸਰਾਜਧਾਨ੍ਯਾਮ੍ ।
ਪ੍ਰਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਯਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸਿਮਹਾਯੁਧਾਨਿਯੁਗਾਂਤਵਾਤਾਇਵਸਂਵਿਚੇਰੁਃ ॥ 100 ॥

ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਂਡੇ ਏਕਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥




Browse Related Categories: