View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 6.102 Yuddha Kanda - Sarga 102

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē yuddhakāṇḍam ।
atha dvādhikaśatatamassargaḥ ।

śaktyāvinihatandṛṣṭavārāvaṇēnabalīyasā ।
lakṣmaṇaṃsamarēśūraṃrūdhiraughapariplutam ॥ 1 ॥

sa dattvātumulaṃyuddhaṃrāvaṇasyadurātmanaḥ ।
visṛjannēvabāṇaughān suṣēṇamidamabravīt ॥ 2 ॥

ēṣarāvaṇavīryēṇalakṣmaṇaḥpatitōbhuviḥ ।
sarpavachchēṣṭatēvīrōbhūmauśōkamudirīyan ॥ 3 ॥

śōṇitārdramimaṃvīramprāṇaiḥpriyatarammama ।
paśyatōmamakāśaktiryōddhumparyākulātmanaḥ ॥ 4 ॥

a yaṃ sa samaraślāghībhrātāmēśubhalakṣaṇaḥ ।
yadipañchatvamāpannaḥprāṇairmēkiṃsukhēnavā ॥ 5 ॥

lajjatīvahivīryambhraśyatīvakarāddhanuḥ ।
sāyakāvyavasīdantidṛṣṭirbhāṣpavaśaṅgatā ॥ 6 ॥

avasīdantigātrāṇisvapnayānēnṛṇāmiva ।
chintāmēvartatētīvrāmumūrṣāpi cha jāyatē ॥ 7 ॥

bhrātarannihatandṛṣṭavārāvaṇēnadurātmanā ।
viṣṭanantantuduḥkhārtammarmaṇyabhihatambhṛśam ॥ 8 ॥

rāghavōbhrātarandṛṣṭavāpriyamprāṇambahiścharam ।
duḥkhēnamahatāviṣṭōdhyānaśōkaparāyaṇaḥ ॥ 9 ॥

paraṃviṣādamāpannōvilalāpākulēndriyaḥ ।
bhrātarannihatandṛṣṭavālakṣmaṇaṃraṇapāṃsuṣu ॥ 10 ॥

vijayō'pihimēśūra na priyāyōpakalpatē ।
achakṣurviṣayaśchandraḥkāmprītiñjanayiṣyati ॥ 11 ॥

kimmēyuddhēnakimprāṇairyuddhakāryaṃ na vidyatē ।
yatrāyannihataśśētēraṇamūrdhanilakṣmaṇaḥ ॥ 12 ॥

yathaivamāṃvanaṃyāntamanuyātimahādyutiḥ ।
ahamapyupayāsyāmitathaivainaṃyamakṣayam ॥ 13 ॥

iṣṭabandhujanōnityammāṃ sa nityamanuvrataḥ ।
imāmavasthāṅgamitōrākṣasaiḥkūṭayōdhibhiḥ ॥ 14 ॥

dēśēdēśēkalatrāṇidēśēdēśē cha bāndavāḥ ।
tantudēśaṃ na paśyāmiyatrabhrātāsahōdaraḥ ॥ 15 ॥

ityēvaṃvilapantantaṃśōkavihvalitēdraniyam ।
vivēṣṭamānaṅkaruṇamachChavasantampunaḥpunaḥ ॥ 16 ॥

rāmamāśvāsayanavīrasuṣēnōvākyamabravīta kinurājyēnadurdharṣalakṣmaṇēnavināmama ।
kathaṃvakṣyāmyahantvambāṃsumitrāmputravatsalām ॥ 17 ॥

na mṛthōyammahābāhō lakṣmaṇōlakṣamivardhanaḥ ।
na chāsyavikrataṃvaktrānāpiśasvāsaṃ na niṣprabham ॥ 18 ॥

suprabhaṃsuprasannaṃ cha mukhamasyanirīkṣyatām ॥ 19 ॥

padmapatratalauhastausuprasannē cha lōchanē ।
ai vaṃ na vidyatērūpaṅgatāsūnāṃviśampatē ॥ 20 ॥

māviṣādammṛkṛthāvīrasaprāṇō'yamarindama ।
ā khyāsatituprasuptasyasrastagātrasyabhūtalē ॥ 21 ॥

sōchChavāsaṃhṛdayaṃvīrakampamānammuhurmuhuḥ ।
ēvamuktvāmahāprājñaḥsuṣēṇōrāghavaṃvachaḥ ॥ 22 ॥

samīpasthamuvāchēdaṃhanūmantammahākapim ।
saumya śīghramitōgatvāśailamauṣadhiparvatam ॥ 23 ॥

pūrvantukathitōyō'sauvīra jāmbavatāśubhaḥ ।
dakṣiṇēśikharējātāmōṣadhimānaya ॥ 24 ॥

savarṇakaraṇīnnāmnāsāvarṇyakaraṇīntathā ।
sañjīvakaraṇīṃvīrasandhānīṃ cha mahauṣadhīm ॥ 25 ॥

sañjīvanārdhaṃvīrasyalakṣmaṇasyamahātmanaḥ ।
ityēvamuktōhanumāngatvāchauṣathiparvatam ॥ 26 ॥

chintāmabhyagamaChrachīmānajānaṃ stā mahauṣadhīḥ ।
tasyabuddhiḥ samutpannāmārutēramitaujasaḥ ॥ 27 ॥

idamēvagamiṣyāmigṛhītvāśikharaṅgirēḥ ।
asmiṃstuśikharējātāmōṣadhintāṃsukhāvahām ॥ 28 ॥

pratarkēṇāvagachChāmisuṣēṇōhyavamabravīt ।
agṛhyayadigachChāmiviśalyakaraṇīmaham ॥ 29 ॥

kālātyayēnadōṣaḥsyādvaiklabyaṃ cha mahadbhavēt ।
itisañchintyahanūmāngatvākṣiprammahābalaḥ ॥ 30 ॥

āsādyaparvataśrēṣṭhamprakramyagirēśśiraḥ ।
phullanānātarugaṇaṃsamutpāṭyamahābalaḥ ॥ 31 ॥

gṛhītvāhariśārdūlōhastābhyāṃsamatōlayat ।
sanīlamivajīmūtantōyapūrṇannabhastalāt ॥ 32 ॥

utpapātagṛhītvātuhanūmān śikharaṅgirēḥ ।
samāgamyamahāvēgaḥsannyasyaśikharaṅgirēḥ ॥ 33 ॥

viśramyakiñchiddhanumānsuṣēṇamidamabravīt ।
ōṣadhīrnāvagachChāmitāahaṃharipuṅgava ॥ 34 ॥

tadidaṃśikharaṅkṛtsnaṅgirēstasyāhṛtammayā ।
ēvaṅkathayamānantupraśasyapavanātmajam ॥ 35 ॥

suṣēṇōvānaraśrēṣṭhōjagrāhōtpāṭyachauṣadhīḥ ।
vismitāstubabhūvustēsarvēvānarapuṅgavāḥ ॥ 36 ॥

dṛṣṭavāhanūmataḥkarmasurairapisuduṣkaram ।
tataḥsaṅkṣōdayitvātāmōṣadhiṃvānarōttamaḥ ॥ 37 ॥

lakṣmaṇasyadadaunastassuṣēṇassumahādyutiḥ ।
viśalyassasamāghrāyalakṣmaṇaḥparavīrahā ॥ 38 ॥

viśalyōvirujaśśīghramudatiṣṭhanmahītalāt ।
tamutthitantuharayōbhūtalātprēkṣyalakṣmaṇam ॥ 39 ॥

sādhusāvadhitisuprītālakṣmaṇampratyapūjayan ।
ēhyēhītyabravīdrāmōlakṣmaṇamparavīrahā ॥ 40 ॥

sasvajēsnēhagāḍhaṃ cha bāṣpaparyākulēkṣaṇaḥ ।
bravīchChapariṣvajyasaumitriṃrāghavastadā ॥ 41 ॥

diṣṭyātvāṃvīrapaśyāmimaraṇātpunarāgatam ।
na himējīvitēnārthassītayāvijayanēvā ॥ 42 ॥

kōhimēvadatēnārdhastvayipañchatvamāgatē ।
ityēvaṃvadatastasyarāghavasyamahātmanaḥ ॥ 43 ॥

bhinnaśśithilayāvāchālakṣmaṇōvākyamabravīt ।
tāmpratijñāmpratijñāyapurāsatyaparākrama ॥ 44 ॥

laghuḥkaśchidivāsattvōnaivaṃvaktumihārhasi ।
na hipratijñāṅkurvantivitathāṃsatyavādinaḥ ॥ 45 ॥

lakṣaṇaṃhimahattvasyapratijñāparipālanam ।
nairāśyamupagantuṃ cha nālantēmatkṛtē'nagha ॥ 46 ॥

vadhēnarāvaṇasyādyapratijñāmanupālaya ।
najīvanyāsyatēśatrustavabāṇapathaṅgataḥ ॥ 47 ॥

nardatastīkṣaṇadaṃṣṭrasyasiṃhasyēvamahāgajaḥ ।
ahantuvadhamichChāmiśīghramasyadurātmanaḥ ॥ 48 ॥

yāvadastaṃ na yātyēṣakṛtakarmādivākaraḥ ।
yadivadhamichChasirāvaṇasyasaṅkhyēyadi cha kṛtāṃhitavēchChasipratijñām ।
yaditavarājasutābhilāṣaāryakuru cha vachōmamaśīghramadyavīra ॥ 49 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē yuddhakāṇḍē dvādhikaśatatamassargaḥ ॥




Browse Related Categories: