śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē yuddhakāṇḍam ।
atha dvādhikaśatatamassargaḥ ।
śaktyāvinihatandṛṣṭavārāvaṇēnabalīyasā ।
lakṣmaṇaṃsamarēśūraṃrūdhiraughapariplutam ॥ 1 ॥
sa dattvātumulaṃyuddhaṃrāvaṇasyadurātmanaḥ ।
visṛjannēvabāṇaughān suṣēṇamidamabravīt ॥ 2 ॥
ēṣarāvaṇavīryēṇalakṣmaṇaḥpatitōbhuviḥ ।
sarpavachchēṣṭatēvīrōbhūmauśōkamudirīyan ॥ 3 ॥
śōṇitārdramimaṃvīramprāṇaiḥpriyatarammama ।
paśyatōmamakāśaktiryōddhumparyākulātmanaḥ ॥ 4 ॥
a yaṃ sa samaraślāghībhrātāmēśubhalakṣaṇaḥ ।
yadipañchatvamāpannaḥprāṇairmēkiṃsukhēnavā ॥ 5 ॥
lajjatīvahivīryambhraśyatīvakarāddhanuḥ ।
sāyakāvyavasīdantidṛṣṭirbhāṣpavaśaṅgatā ॥ 6 ॥
avasīdantigātrāṇisvapnayānēnṛṇāmiva ।
chintāmēvartatētīvrāmumūrṣāpi cha jāyatē ॥ 7 ॥
bhrātarannihatandṛṣṭavārāvaṇēnadurātmanā ।
viṣṭanantantuduḥkhārtammarmaṇyabhihatambhṛśam ॥ 8 ॥
rāghavōbhrātarandṛṣṭavāpriyamprāṇambahiścharam ।
duḥkhēnamahatāviṣṭōdhyānaśōkaparāyaṇaḥ ॥ 9 ॥
paraṃviṣādamāpannōvilalāpākulēndriyaḥ ।
bhrātarannihatandṛṣṭavālakṣmaṇaṃraṇapāṃsuṣu ॥ 10 ॥
vijayō'pihimēśūra na priyāyōpakalpatē ।
achakṣurviṣayaśchandraḥkāmprītiñjanayiṣyati ॥ 11 ॥
kimmēyuddhēnakimprāṇairyuddhakāryaṃ na vidyatē ।
yatrāyannihataśśētēraṇamūrdhanilakṣmaṇaḥ ॥ 12 ॥
yathaivamāṃvanaṃyāntamanuyātimahādyutiḥ ।
ahamapyupayāsyāmitathaivainaṃyamakṣayam ॥ 13 ॥
iṣṭabandhujanōnityammāṃ sa nityamanuvrataḥ ।
imāmavasthāṅgamitōrākṣasaiḥkūṭayōdhibhiḥ ॥ 14 ॥
dēśēdēśēkalatrāṇidēśēdēśē cha bāndavāḥ ।
tantudēśaṃ na paśyāmiyatrabhrātāsahōdaraḥ ॥ 15 ॥
ityēvaṃvilapantantaṃśōkavihvalitēdraniyam ।
vivēṣṭamānaṅkaruṇamachChavasantampunaḥpunaḥ ॥ 16 ॥
rāmamāśvāsayanavīrasuṣēnōvākyamabravīta kinurājyēnadurdharṣalakṣmaṇēnavināmama ।
kathaṃvakṣyāmyahantvambāṃsumitrāmputravatsalām ॥ 17 ॥
na mṛthōyammahābāhō lakṣmaṇōlakṣamivardhanaḥ ।
na chāsyavikrataṃvaktrānāpiśasvāsaṃ na niṣprabham ॥ 18 ॥
suprabhaṃsuprasannaṃ cha mukhamasyanirīkṣyatām ॥ 19 ॥
padmapatratalauhastausuprasannē cha lōchanē ।
ai vaṃ na vidyatērūpaṅgatāsūnāṃviśampatē ॥ 20 ॥
māviṣādammṛkṛthāvīrasaprāṇō'yamarindama ।
ā khyāsatituprasuptasyasrastagātrasyabhūtalē ॥ 21 ॥
sōchChavāsaṃhṛdayaṃvīrakampamānammuhurmuhuḥ ।
ēvamuktvāmahāprājñaḥsuṣēṇōrāghavaṃvachaḥ ॥ 22 ॥
samīpasthamuvāchēdaṃhanūmantammahākapim ।
saumya śīghramitōgatvāśailamauṣadhiparvatam ॥ 23 ॥
pūrvantukathitōyō'sauvīra jāmbavatāśubhaḥ ।
dakṣiṇēśikharējātāmōṣadhimānaya ॥ 24 ॥
savarṇakaraṇīnnāmnāsāvarṇyakaraṇīntathā ।
sañjīvakaraṇīṃvīrasandhānīṃ cha mahauṣadhīm ॥ 25 ॥
sañjīvanārdhaṃvīrasyalakṣmaṇasyamahātmanaḥ ।
ityēvamuktōhanumāngatvāchauṣathiparvatam ॥ 26 ॥
chintāmabhyagamaChrachīmānajānaṃ stā mahauṣadhīḥ ।
tasyabuddhiḥ samutpannāmārutēramitaujasaḥ ॥ 27 ॥
idamēvagamiṣyāmigṛhītvāśikharaṅgirēḥ ।
asmiṃstuśikharējātāmōṣadhintāṃsukhāvahām ॥ 28 ॥
pratarkēṇāvagachChāmisuṣēṇōhyavamabravīt ।
agṛhyayadigachChāmiviśalyakaraṇīmaham ॥ 29 ॥
kālātyayēnadōṣaḥsyādvaiklabyaṃ cha mahadbhavēt ।
itisañchintyahanūmāngatvākṣiprammahābalaḥ ॥ 30 ॥
āsādyaparvataśrēṣṭhamprakramyagirēśśiraḥ ।
phullanānātarugaṇaṃsamutpāṭyamahābalaḥ ॥ 31 ॥
gṛhītvāhariśārdūlōhastābhyāṃsamatōlayat ।
sanīlamivajīmūtantōyapūrṇannabhastalāt ॥ 32 ॥
utpapātagṛhītvātuhanūmān śikharaṅgirēḥ ।
samāgamyamahāvēgaḥsannyasyaśikharaṅgirēḥ ॥ 33 ॥
viśramyakiñchiddhanumānsuṣēṇamidamabravīt ।
ōṣadhīrnāvagachChāmitāahaṃharipuṅgava ॥ 34 ॥
tadidaṃśikharaṅkṛtsnaṅgirēstasyāhṛtammayā ।
ēvaṅkathayamānantupraśasyapavanātmajam ॥ 35 ॥
suṣēṇōvānaraśrēṣṭhōjagrāhōtpāṭyachauṣadhīḥ ।
vismitāstubabhūvustēsarvēvānarapuṅgavāḥ ॥ 36 ॥
dṛṣṭavāhanūmataḥkarmasurairapisuduṣkaram ।
tataḥsaṅkṣōdayitvātāmōṣadhiṃvānarōttamaḥ ॥ 37 ॥
lakṣmaṇasyadadaunastassuṣēṇassumahādyutiḥ ।
viśalyassasamāghrāyalakṣmaṇaḥparavīrahā ॥ 38 ॥
viśalyōvirujaśśīghramudatiṣṭhanmahītalāt ।
tamutthitantuharayōbhūtalātprēkṣyalakṣmaṇam ॥ 39 ॥
sādhusāvadhitisuprītālakṣmaṇampratyapūjayan ।
ēhyēhītyabravīdrāmōlakṣmaṇamparavīrahā ॥ 40 ॥
sasvajēsnēhagāḍhaṃ cha bāṣpaparyākulēkṣaṇaḥ ।
bravīchChapariṣvajyasaumitriṃrāghavastadā ॥ 41 ॥
diṣṭyātvāṃvīrapaśyāmimaraṇātpunarāgatam ।
na himējīvitēnārthassītayāvijayanēvā ॥ 42 ॥
kōhimēvadatēnārdhastvayipañchatvamāgatē ।
ityēvaṃvadatastasyarāghavasyamahātmanaḥ ॥ 43 ॥
bhinnaśśithilayāvāchālakṣmaṇōvākyamabravīt ।
tāmpratijñāmpratijñāyapurāsatyaparākrama ॥ 44 ॥
laghuḥkaśchidivāsattvōnaivaṃvaktumihārhasi ।
na hipratijñāṅkurvantivitathāṃsatyavādinaḥ ॥ 45 ॥
lakṣaṇaṃhimahattvasyapratijñāparipālanam ।
nairāśyamupagantuṃ cha nālantēmatkṛtē'nagha ॥ 46 ॥
vadhēnarāvaṇasyādyapratijñāmanupālaya ।
najīvanyāsyatēśatrustavabāṇapathaṅgataḥ ॥ 47 ॥
nardatastīkṣaṇadaṃṣṭrasyasiṃhasyēvamahāgajaḥ ।
ahantuvadhamichChāmiśīghramasyadurātmanaḥ ॥ 48 ॥
yāvadastaṃ na yātyēṣakṛtakarmādivākaraḥ ।
yadivadhamichChasirāvaṇasyasaṅkhyēyadi cha kṛtāṃhitavēchChasipratijñām ।
yaditavarājasutābhilāṣaāryakuru cha vachōmamaśīghramadyavīra ॥ 49 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē yuddhakāṇḍē dvādhikaśatatamassargaḥ ॥