śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē ayōdhyākāṇḍam ।
atha navādhikaśatatamassargaḥ ।
jābālēstu vachaśśrutvā rāma ssatyātmanāṃ varaḥ ।
uvācha parayā bhaktyā svabuddhyā chāvipannayā ॥ 1 ॥
bhavānmē priyakāmārthaṃ vachanaṃ yadihōktavān ।
akāryaṃ kāryasaṅkāśamapathyaṃ pathyasammatam ॥ 2 ॥
nirmaryādastu puruṣaḥ pāpāchārasamanvitaḥ ।
mānaṃ na labhatē satsu bhinnachāritradarśanaḥ ॥ 3 ॥
kulīnamakulīnaṃ vā vīraṃ puruṣamāninam ।
chāritramēva vyākhyāti śuchiṃ vā yadi vā'śuchim ॥ 4 ॥
anāryastvāryasaṅkāśa śśauchāddīnastāthā'śuchiḥ ।
lakṣaṇyavadalakṣaṇyō duśśīlaśśīlavāniva ॥ 5 ॥
adharmaṃ dharmavēśēṇa yadīmaṃ lōkasaṅkuram ।
abhipatsyē śubhaṃ hitvā kriyāvidhivivarjitam ॥ 6 ॥
kaśchētayānaḥ puruṣaḥ kāryākāryavichakṣaṇaḥ ।
bahumaṃsyati māṃ lōkē durvṛttaṃ lōkadūṣaṇam ॥ 7 ॥
kasya dāsyāmyahaṃ vṛttaṃ kēna vā svargamāpnuyām ।
ānayā vartamānō hi vṛttyā hīnapratijñayā ॥ 8 ॥
kāmavṛttastvayaṃ lōkaḥ kṛtsna ssamupavartatē ।
yadvṛttā ssanti rājānastadvṛttā ssanti hi prajāḥ ॥ 9 ॥
satyamēvānṛśaṃsaṃ cha rājavṛttaṃ sanātanam ।
tasmātsatyātmakaṃ rājyaṃ satyē lōkaḥ pratiṣṭhitaḥ ॥ 10 ॥
ṛṣayaśchaiva dēvāścha satyamēva hi mēnirē ।
satyavādī hi lōkē'sminparamaṃ gachChati kṣayam ॥ 11 ॥
udvijantē yathā sarpānnarādanṛtavādinaḥ ।
dharma ssatyaṃ parō lōkē mūlaṃ svargasya chōchyatē ॥ 12 ॥
satyamēvēśvarō lōkē satyaṃ padmāśritā sadā ।
satyamūlāni sarvāṇi satyānnāsti paraṃ padam ॥ 13 ॥
dattamiṣṭaṃ hutaṃ chaiva taptāni cha tapāṃsi cha ।
vēdā ssatyapratiṣṭhānā stasmātsatyaparō bhavēt ॥ 14 ॥
ēkaḥ pālayatē lōkamēkaḥ pālayatē kulam ।
majjatyēkō hi niraya ēka ssvargē mahīyatē ॥ 15 ॥
sō'haṃ piturniyōgaṃ tu kimarthaṃ nānupālayē ।
satyapratiśrava ssatyaṃ satyēna samayīkṛtaḥ ॥ 16 ॥
naiva lōbhānna mōhādvā na hyajñānāttamō'nvitaḥ ।
sētuṃ satyasya bhētsyāmi gurō ssatyapratiśravaḥ ॥ 17 ॥
asatyasandhasya sataśchalasyāsthirachētasaḥ ।
naiva dēvā na pitaraḥ pratīchChantīti naḥ śrutam ॥ 18 ॥
pratyagātmamimaṃ dharmaṃ satyaṃ paśyāmyahaṃ svayam ।
bhāra ssatpuruṣāchīrṇastadarthamabhimanyatē ॥ 19 ॥
kṣātraṃ dharmamahantyakṣyē hyadharmaṃ dharmasaṃhitam ।
kṣudrairnṛśaṃsairlubdhaiścha sēvitaṃ pāpakarmabhiḥ ॥ 20 ॥
kāyēna kurutē pāpaṃ manasā sampradhārya tat ।
anṛtaṃ jihvayā chāha trividhaṃ karmapātakam ॥ 21 ॥
bhūmiḥ kīrtiryaśō lakṣmīḥ puruṣaṃ prārthayanti hi ।
satyaṃ samanuvartanē satyamēva bhajēta tataḥ ॥ 22 ॥
śrēṣṭhaṃ hyanāryamēva syādyadbhavānavadhārya mām ।
āha yukti karairvākyairidaṃ bhadraṃ kuruṣva ha ॥ 23 ॥
kathaṃ hyahaṃ pratijñāya vanavāsamimaṃ gurōḥ ।
bharatasya kariṣyāmi vachō hitvā gurōrvachaḥ ॥ 24 ॥
sthirā mayā pratijñātā pratijñā gurusannidhau ।
prahṛṣyamāṇā sā dēvī kaikēyī chābhavattadā ॥ 25 ॥
vanavāsaṃ vasannēva śuchirniyatabhōjanaḥ ।
mūlapuṣpaphalaiḥ puṇyaiḥ pitrūn dēvāṃścha tarpayan ॥ 26 ॥
santuṣṭapañchavargō'haṃ lōkayātrāṃ pravartayē ।
akuha śśraddhadhānassankāryākāryavichakṣaṇaḥ ॥ 27 ॥
vanavāsaṃ vasannēvaṃ śuchirniyatabhōjanaḥ ।
mūlaiḥ puṣpaiḥ phalaiḥ puṇyaiḥ pitrūn dēvāṃścha tarpayan ॥ 28 ॥
santuṣṭapañchavargō'haṃ lōkayātrāṃ pravartayē ।
akuha śśraddhadhānassankāryākāryavichakṣaṇaḥ ॥ 29 ॥
karmabhūmimāṃ prāpya kartavyaṃ karma yachChubham ।
agnirvāyuścha sōmaścha karmaṇāṃ phalabhāginaḥ ॥ 30 ॥
śataṃ kratūnāmāhṛtya dēvarāṭ tridivaṃ gataḥ ।
tapāṃsyugrāṇi chāsthāya divaṃ yātā maharṣayaḥ ॥ 31 ॥
amṛṣyamāṇaḥ punarugratējāḥ niśamya taṃ nāstikavākyahētum ।
athābravīttaṃ nṛpatēstanūjō vigarhamāṇō vachanāni tasya ॥ 32 ॥
satyaṃ cha dharmaṃ cha parākramaṃ cha bhūtānukampāṃ priyavāditāṃ cha ।
dvijātidēvātidhipūjanaṃ cha panthānamāhustridivasya santaḥ ॥ 33 ॥
tēnaivamājñāya yathāvadarthamēkōdayaṃ sampratipadya viprāḥ ।
dharmaṃ charanta ssakalaṃ yathāvatkāṅkṣanti lōkāgamamapramattāḥ ॥ 34 ॥
nindāmyahaṃ karma kṛtaṃ pitustadyastvāmagṛhṇādviṣamasthabuddhim ।
buddhyā'nayaivaṃvidhayā charantaṃ sunāstikaṃ dharmapathādapētam ॥ 35 ॥
yathā hi chōraḥ sa tathā hi buddhastathāgataṃ nāstikamatra viddhi ।
tasmāddhi yaḥ śaṅkyatamaḥ prajānāṃ na nāstikēnābhimukhō budhaḥ syāt ॥ 36 ॥
tvattō janāḥ pūrvatarē dvijāchśra śubhāni karmāṇi bahūni chakruḥ ।
jitvā sadēmaṃ cha paraṃ cha lōkaṃ tasmāvdijā svasti hutaṃ kṛtaṃ cha ॥ 37 ॥
dharmē ratāḥ satpuruṣaiḥ samētāstējasvinō dānaguṇapradhānāḥ ।
ahiṃsakā vītamalāścha lōkē bhavanti pūjyā munayaḥ pradhānāḥ ॥ 38 ॥
iti bruvantaṃ vachanaṃ sarōṣaṃ rāmaṃ mahātmānamadīnasattvam ।
uvācha pathyaṃ punarāstikaṃ cha satyaṃ vachaḥ sānunayaṃ cha vipraḥ ॥ 39 ॥
na nāstikānāṃ vachanaṃ bravīmyahaṃ na nāstikō'haṃ na cha nāsti kiñchana ।
samīkṣya kālaṃ punarāstikō'bhavaṃ bhavēya kālē punarēva nāstikaḥ ॥ 40 ॥
na chāpi kālō'ya mupāgataśśanairyathā mayā nāstikavāgudīritā ।
nivartanārthaṃ tava rāma kāraṇāt prasādanārthaṃ cha mayaitadīritam ॥ 41 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē ayōdhyākāṇḍē navādhikaśatatamassargaḥ ॥