ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଏକତ୍ରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଏଵଂ ଶୃତ୍ଵା ତୁ ସଂଵାଦଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ପୂର୍ଵମାଗତଃ ।
ବାଷ୍ପପର୍ୟାକୁଲମୁଖଃ ଶୋକଂ ସୋଢୁମଶକ୍ନୁଵନ୍ ॥ 1 ॥
ସ ଭ୍ରାତୁଶ୍ଚରଣୌ ଗାଢଂ ନିପୀଡ୍ୟ ରଘୁନଂଦନଃ ।
ସୀତାମୁଵାଚାତିୟଶାଂ ରାଘଵଂ ଚ ମହାଵ୍ରତମ୍ ॥ 2 ॥
ଏଵଂ ଶୃତ୍ଵା ତୁ ସଂଵାଦଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ପୂର୍ଵମାଗତଃ ।
ବାଷ୍ପପର୍ୟାକୁଲମୁଖଃ ଶୋକଂ ସୋଢୁମଶକ୍ନୁଵନ୍ ॥ 3 ॥
ସ ଭ୍ରାତୁଶ୍ଚରଣୌ ଗାଢଂ ନିପୀଡ୍ୟ ରଘୁନଂଦନଃ ।
ସୀତାମୁଵାଚାତିୟଶାଂ ରାଘଵଂ ଚ ମହାଵ୍ରତମ୍ ॥ 4 ॥
ୟଦି ଗଂତୁଂ କୃତାବୁଦ୍ଧିର୍ଵନଂ ମୃଗଗଜାୟୁତମ୍ ।
ଅହଂ ତ୍ଵାନୁଗମିଷ୍ୟାମି ଵନମଗ୍ରେ ଧନୁର୍ଧରଃ ॥ 5 ॥
ମୟା ସମେତୋଽରଣ୍ୟାନି ବହୂନି ଵିଚରିଷ୍ୟସି ।
ପକ୍ଷିଭିର୍ମୃଗୟୂଥୈଶ୍ଚ ସଂଘୁଷ୍ଟାନି ସମଂତତଃ ॥ 6 ॥
ନ ଦେଵଲୋକାକ୍ରମଣଂ ନାମରତ୍ଵମହଂ ଵୃଣେ ।
ଐଶ୍ଵର୍ୟଂ ଵାପି ଲୋକାନାଂ କାମୟେ ନ ତ୍ଵୟା ଵିନା ॥ 7 ॥
ଏଵଂ ବ୍ରୁଵାଣସ୍ସୌମିତ୍ରିର୍ଵନଵାସାୟ ନିଶ୍ଚିତଃ ।
ରାମେଣ ବହୁଭିସ୍ସାଂତ୍ଵୈର୍ନିଷିଧ୍ଦଃ ପୁନରବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 8 ॥
ଅନୁଜ୍ଞାତଶ୍ଚ ଭଵତା ପୂର୍ଵମେଵ ୟଦସ୍ମ୍ୟହମ୍ ।
କିମିଦାନୀଂ ପୁନରିଦଂ କ୍ରିୟତେ ମନ୍ନିଵାରଣମ୍ ॥ 9 ॥
ୟଦର୍ଥଂ ପ୍ରତିଷେଧୋ ମେ କ୍ରିୟତେ ଗଂତୁମିଚ୍ଛତଃ ।
ଏତଦିଚ୍ଛାମି ଵିଜ୍ଞାତୁଂ ସଂଶୟୋ ହି ମମାନଘ ॥ 10 ॥
ତତୋଽବ୍ରଵୀନ୍ମହାତେଜା ରାମୋ ଲକ୍ଷ୍ମଣମଗ୍ରତଃ ।
ସ୍ଥିତଂ ପ୍ରାଗ୍ଗାମିନଂ ଵୀରଂ ୟାଚମାନଂ କୃତାଂଜଲିମ୍ ॥ 11 ॥
ସ୍ନିଗ୍ଧୋ ଧର୍ମରତୋ ଵୀରସ୍ସତତଂ ସତ୍ପଥେ ସ୍ଥିତଃ ।
ପ୍ରିୟଃ ପ୍ରାଣସମୋ ଵଶ୍ୟୋ ଭ୍ରାତା ଚାପି ସଖା ଚ ମେ ॥ 12 ॥
ମୟାଽଦ୍ୟ ସହ ସୌମିତ୍ରେ ତ୍ଵୟି ଗଚ୍ଛତି ତଦ୍ଵନମ୍ ।
କୋ ଭରିଷ୍ୟତି କୌସଲ୍ୟାଂ ସୁମିତ୍ରାଂ ଵା ୟଶସ୍ଵିନୀମ୍ ॥ 13 ॥
ଅଭିଵର୍ଷତି କାମୈର୍ୟଃ ପର୍ଜନ୍ୟଃ ପୃଥିଵୀମିଵ ।
ସ କାମପାଶପର୍ୟସ୍ତୋ ମହାତେଜା ମହୀପତିଃ ॥ 14 ॥
ସା ହି ରାଜ୍ୟମିଦଂ ପ୍ରାପ୍ୟ ନୃପସ୍ୟାଶ୍ଵପତେ ସ୍ସୁତା ।
ଦୁଃଖିତାନାଂ ସପତ୍ନୀନାଂ ନ କରିଷ୍ୟତି ଶୋଭନମ୍ ॥ 15 ॥
ନ ସ୍ମରିଷ୍ୟତି କୌସଲ୍ୟାଂ ସୁମିତ୍ରାଂ ଚ ସୁଦୁଃଖିତାମ୍ ।
ଭରତୋ ରାଜ୍ୟମାସାଦ୍ୟ କୈକେୟ୍ୟାଂ ପର୍ୟଵସ୍ଥିତଃ ॥ 16 ॥
ତାମାର୍ୟାଂ ସ୍ଵୟମେଵେହ ରାଜାନୁଗ୍ରହଣେନ ଵା ।
ସୌମିତ୍ରେ ଭର କୌଶଲ୍ୟାମୁକ୍ତମର୍ଥମିମଂ ଚର ॥ 17 ॥
ଏଵଂ ମମ ଚ ତେ ଭକ୍ତିର୍ଭଵିଷ୍ୟତି ସୁଦର୍ଶିତା ।
ଧର୍ମଜ୍ଞ ଗୁରୁପୂଜାୟାଂ ଧର୍ମଶ୍ଚାପ୍ୟତୁଲୋ ମହାନ୍ ॥ 18 ॥
ଏଵଂ କୁରୁଷ୍ଵ ସୌମିତ୍ରେ ମତ୍କୃତେ ରଘୁନଂଦନ ।
ଅସ୍ମାଭିର୍ଵିପ୍ରହୀଣାୟା ମାତୁର୍ନୋ ନ ଭଵେତ୍ସୁଖମ୍ ॥ 19 ॥
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ରାମେଣ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଶ୍ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣୟା ଗିରା ।
ପ୍ରତ୍ୟୁଵାଚ ତଦା ରାମଂ ଵାକ୍ୟଜ୍ଞୋ ଵାକ୍ୟକୋଵିଦମ୍ ॥ 20 ॥
ତଵୈଵ ତେଜସା ଵୀର ଭରତଃ ପୂଜୟିଷ୍ୟତି ।
କୌସଲ୍ୟାଂ ଚ ସୁମିତ୍ରାଂ ଚ ପ୍ରୟତୋ ନାତ୍ର ସଂଶୟଃ ॥ 21 ॥
କୌଶଲ୍ୟା ବିଭୃୟାଦାର୍ୟା ସହସ୍ରମପି ମଦ୍ଵିଧାନ୍ ।
ୟସ୍ୟାସ୍ସହସ୍ରଂ ଗ୍ରାମାଣାଂ ସଂପ୍ରାପ୍ତ ମୁପଜୀଵନମ୍ ॥ 22 ॥
ତଦାତ୍ମଭରଣେ ଚୈଵ ମମ ମାତୁସ୍ତଥୈଵ ଚ ।
ପର୍ୟାପ୍ତା ମଦ୍ଵିଧାନାଂ ଚ ଭରଣାୟ ୟଶସ୍ଵିନୀ ॥ 23 ॥
କୁରୁଷ୍ଵ ମାମନୁଚରଂ ଵୈଧର୍ମ୍ୟଂ ନେହ ଵିଦ୍ୟତେ ।
କୃତାର୍ଥୋଽହଂ ଭଵିଷ୍ୟାମି ତଵ ଚାର୍ଥଃ ପ୍ରକଲ୍ପତେ ॥ 24 ॥
ଧନୁରାଦାୟ ସଶରଂ ଖନିତ୍ରପିଟକାଧରଃ ।
ଅଗ୍ରତସ୍ତେ ଗମିଷ୍ୟାମି ପଂଥାନମନୁଦର୍ଶୟନ୍ ॥ 25 ॥
ଆହରିଷ୍ୟାମି ତେ ନିତ୍ୟଂ ମୂଲାନି ଚ ଫଲାନି ଚ ।
ଵନ୍ୟାନି ୟାନି ଚାନ୍ୟାନି ସ୍ଵାହାରାଣି ତପସ୍ଵିନାମ୍ ॥ 26 ॥
ଭଵାଂସ୍ତୁ ସହ ଵୈଦେହ୍ୟା ଗିରିସାନୁଷୁ ରଂସ୍ୟତେ ।
ଅହଂ ସର୍ଵଂ କରିଷ୍ୟାମି ଜାଗ୍ରତ ସ୍ସ୍ଵପତଶ୍ଚ ତେ ॥ 27 ॥
ରାମସ୍ତ୍ଵନେନ ଵାକ୍ୟେନ ସୁପ୍ରୀତଃ ପ୍ରତ୍ୟୁଵାଚ ତମ୍ ।
ଵ୍ରଜାପୃଚ୍ଛସ୍ଵ ସୌମିତ୍ରେ ସର୍ଵମେଵ ସୁହୃଜ୍ଜନମ୍ ॥ 28 ॥
ୟେ ଚ ରାଜ୍ଞୋ ଦଦୌ ଦିଵ୍ୟେ ମହାତ୍ମା ଵରୁଣ ସ୍ସ୍ଵୟମ୍ ।
ଜନକସ୍ୟ ମହାୟଜ୍ଞେ ଧନୁଷୀ ରୌଦ୍ରଦର୍ଶନେ ॥ 29 ॥
ଅଭେଦ୍ୟକଵଚେ ଦିଵ୍ୟେ ତୂଣୀ ଚାକ୍ଷୟସାୟକୌ ।
ଆଦିତ୍ୟଵିମଲୌ ଚୋଭୌ ଖଡ୍ଗୌ ହେମପରିଷ୍କୃତୌ ॥ 30 ॥
ସତ୍କୃତ୍ୟ ନିହିତଂ ସର୍ଵମେତଦାଚାର୍ୟସଦ୍ମନି ।
ସର୍ଵମାୟୁଧମାଦାୟ କ୍ଷିପ୍ରମାଵ୍ରଜ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ॥ 31 ॥
ସ ସୁହୃଜ୍ଜନମାମଂତ୍ର୍ୟଵନଵାସାୟ ନିଶ୍ଚିତଃ ।
ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁଗୁରୁମାଗମ୍ୟ ଜଗ୍ରାହାୟୁଧମୁତ୍ତମମ୍ ॥ 32 ॥
ତଦ୍ଧିଵ୍ୟଂ ରାଜଶାର୍ଦୂଲ ସତ୍କୃତଂ ମାଲ୍ୟଭୂଷିତମ୍ ।
ରାମାୟ ଦର୍ଶୟାମାସ ସୌମିତ୍ରିସ୍ସର୍ଵମାୟୁଧମ୍ ॥ 33 ॥
ତମୁଵାଚାତ୍ମଵାନ୍ ରାମଃ ପ୍ରୀତ୍ୟା ଲକ୍ଷ୍ମଣମାଗତମ୍ ।
କାଲେ ତ୍ଵମାଗତ ସୌମ୍ୟ କାଂକ୍ଷିତେ ମମ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ॥ 34 ॥
ଅହଂ ପ୍ରଦାତୁମିଚ୍ଛାମି ୟଦିଦଂ ମାମକଂ ଧନମ୍ ।
ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ୟସ୍ତପସ୍ଵିଭ୍ୟସ୍ତ୍ଵୟା ସହ ପରଂତପ ॥ 35 ॥
ଵସଂତୀହ ଦୃଢଂ ଭକ୍ତ୍ୟା ଗୁରୁଷୁ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ ।
ତେଷାମପି ଚ ମେ ଭୂୟସ୍ସର୍ଵେଷାଂଚୋପଜୀଵିନାମ୍ ॥ 36 ॥
ଵଶିଷ୍ଠପୁତ୍ରଂ ତୁ ସୁୟଜ୍ଞମାର୍ୟଂ ତ୍ଵମାନୟାଶୁ ପ୍ରଵରଂ ଦ୍ଵିଜାନାମ୍ ।
ଅଭିପ୍ରୟାସ୍ୟାମି ଵନଂ ସମସ୍ତା ନଭ୍ୟର୍ଚ୍ୟ ଶିଷ୍ଟାନପରାନ୍ ଦ୍ଵିଜାତୀନ୍ ॥ 37 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡେ ଏକତ୍ରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
