View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 2.56 Ayodhya Kanda - Sarga 56

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē ayōdhyākāṇḍam ।
atha ṣaṭpañchāśassargaḥ ।

atha rātryāṃ vyatītāyāmavasuptamanantaram ।
prabōdhayāmāsa śanairlakṣmaṇaṃ raghunandanaḥ ॥ 1 ॥

saumitrē śruṇu vanyānāṃ valgu vyāharatāṃ svanam ।
sampratiṣṭhāmahē kāla prasthānasya parantapa ॥ 2 ॥

sa suptassamayē bhrātrā lakṣmaṇaḥ pratibōdhitaḥ ।
jahau nidrāṃ cha tandrīṃ cha prasaktaṃ cha pathi śramam ॥ 3 ॥

tata utthāya tē sarvē spṛṣṭvā nadyā śśivaṃ jalam ।
panthānamṛṣiṇā'diṣṭaṃ chitrakūṭasya taṃ yayuḥ ॥ 4 ॥

tatassamprasthitaḥ kālē rāmassaumitriṇā saha ।
sītāṃ kamalapatrākṣīmidaṃ vachanamabravīt ॥ 5 ॥

ādiptāniva vaidēhi sarvataḥ puṣpitānnagān ।
svaiḥ puṣpaiḥ kiṃśukān paśya mālinaśiśirātyayē ॥ 6 ॥

paśya bhallātakān phullānnarai ranupasēvitān ।
phalapatrairavanatā nnūnaṃ śakṣyāma jīvitum ॥ 7 ॥

paśya drōṇapramāṇāni lambamānāni lakṣmaṇa ।
madhūni madhukārībhi ssambhṛtāni nagē nagē ॥ 8 ॥

ēṣa krōśati natyūhastaṃ śikhī pratikūjati ।
ramaṇīyē vanōddēśē puṣpasaṃstarasaṅkaṭē ॥ 9 ॥

mātaṅgayūthānusṛtaṃ pakṣisaṃṅghānunāditam ।
chitrakūṭamimaṃ paśya pravṛddhaśikharaṃ girim ॥ 10 ॥

samabhūmitalē ramyē drumairbahubhirāvṛtē ।
puṇyē raṃsyāmahē tāta chitrakūṭasya kānanē ॥ 11 ॥

tatastau pādachārēṇa gachChantau saha sītayā ।
ramyamāsēdatuśśailaṃ chitrakūṭaṃ manōramam ॥ 12 ॥

tantu parvatamāsādya nānāpakṣigaṇāyutam ।
bahumūlaphalaṃ ramyaṃ sampannaṃ sarasōdakam ॥ 13 ॥

manōjñō'yaṃ girissaumya nānādrumalatāyutaḥ ।
bahumūlaphalō ramya ssvājīvaḥ pratibhāti mē ॥ 14 ॥

munayaścha mahātmānō vasantyasmi śilōchchayē ।
ayaṃ vāsō bhavēttāvadatra saumya ramēmahi ॥ 15 ॥

iti sītā cha rāmaścha lakṣmaṇaścha kṛtāñjaliḥ ।
abhigamyā'śramaṃ sarvē vālmīki mabhivādayan ॥ 16 ॥

tānmaharṣi pramuditaḥ pūjayāmāsa dharmavit ।
asyatāmiti chōvācha svāgantu nivēdya cha ॥ 17 ॥

tatō'bravīnmahābāhurlakṣmaṇaṃ lakṣmaṇāgrajaḥ ।
sannivēdya yathānyāya mātmānamṛṣayē prabhuḥ ॥ 18 ॥

lakṣmaṇā''naya dārūṇi dṛḍhāni cha varāṇi cha ।
kuruṣvā'vasathaṃ saumya vāsē mē'bhirataṃ manaḥ ॥ 19 ॥

tasya tadvachanaṃ śrutvā saumitrirvividhān drumān ।
ājahāra tata śchakrē parṇaśālāmarindamaḥ ॥ 20 ॥

tāṃ niṣṭhitāṃ baddhakaṭāṃ dṛṣṭvā rāmassudarśanām ।
śuśrūṣamāṇamēkāgramidaṃ vachanamabravīt ॥ 21 ॥

aiṇēyaṃ māṃsamāhṛtya śālāṃ yakṣyāmahē vayam ।
kartavyaṃ vāstuśamanaṃ saumitrē chirajīvibhiḥ ॥ 22 ॥

mṛgaṃ hatvā''naya kṣipraṃ lakṣmaṇēha śubhēkṣaṇa ।
kartavya śśāstradṛṣṭō hi vidhirdharmamanusmara ॥ 23 ॥

bhrāturvachanamājñāya lakṣmaṇaḥ paravīrahā ।
chakāra sa yathōktaṃ cha taṃ rāma punarabravīt ॥ 24 ॥

aiṇēyaṃ śrapayasvaitachChālāṃ yakṣyāmahē vayam ।
tvara saumya muhūrtō'yaṃ dhruvaścha divasō'pyayam ॥ 25 ॥

sa lakṣmaṇaḥ kṛṣṇamṛgaṃ mēdhyaṃ hatvā pratāpavān ।
atha chikṣēpa saumitrissamiddhē jātavēdasi ॥ 26 ॥

tantu pakvaṃ parijñāya niṣṭaptaṃ Chinnaśōṇitam ।
lakṣmaṇaḥ puruṣavyāghramatha rāghavamabravīt ॥ 27 ॥

ayaṃ sarvaḥ samastāgṅaḥ śrṛtaḥ kṛṣṇamṛgō mayā ।
dēvatāṃ dēvasaṅkāśa yajasva kuśalō hyasi ॥ 28 ॥

rāmaḥ snātvā tu niyatō guṇavān japyakōvidaḥ ।
saṅgrahēṇākarōt sravārna mantrān satrāvasānikān ॥ 29 ॥

iṣṭvā dēvagaṇānsarvānvivēśā'vasathaṃ śuchiḥ ।
babhūva cha manōhlādō rāmasyāmitatējasaḥ ॥ 30 ॥

vaiśvadēvabaliṃ kṛtvā raudraṃ vaiṣṇava mēva cha ।
vāstusaṃśamanīyāni maṅgalāni pravartayan ॥ 31 ॥

japaṃ cha nyāyata kṛtvā snātvā nadyāṃ yathāvidhi ।
pāpasaṃśamanaṃ rāma śchakāra balimuttamam ॥ 32 ॥

vēdisthalavidhānāni chaityānyāyatanāni cha ।
āśramasyānurūpāṇi sthāpayāmāsa rāghavaḥ ॥ 33 ॥

vanyairmālyaiḥ phalairmūlaiḥ pakvairmāṃsairyathāvidhi ।
adbhirjapaiścha vēdōktairdarbhaiścha sasamitkuśaiḥ ॥ 34 ॥

tau tarpayitvā bhūtāni rāghavau saha sītayā ।
tadā viviśatu śśālāṃ suśubhāṃ śubhalakṣaṇau ॥ 35 ॥

tāṃ vṛkṣaparṇachChadanāṃ manōjñāṃ yathāpradēśaṃ sukṛtāṃ nivātām ।
vāsāya sarvē viviśussamētāssabhāṃ yathā dēvagaṇāssudharmām ॥ 36 ॥

anēkanānāmṛgapakṣisaṅkulē vichitrapatrastabakairdrumairyutē ।
vanōttamē vyālamṛgānunāditē tadā vijahru ssusukhaṃ jitēndriyāḥ ॥ 37 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē ayōdhyākāṇḍē ṣaṭpañchāśassargaḥ ॥




Browse Related Categories: