ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ സുംദരകാംഡമ് ।
അഥ ചതുഃഷഷ്ടിതമസ്സര്ഗഃ ।
സുഗ്രീവേണൈവമുക്തസ്തു ഹൃഷ്ടോ ദധിമുഖഃ കപിഃ ।
രാഘവം ലക്ഷ്മണം ചൈവ സുഗ്രീവം ചാഭ്യവാദയത് ॥ 1 ॥
സ പ്രണമ്യ ച സുഗ്രീവം രാഘവൌ ച മഹാബലൌ ।
വാനരൈഃ സഹിതഃ ശൂരൈര്ദിവമേവോത്പപാത ഹ ॥ 2 ॥
സ യഥൈവാഽഗതഃ പൂർവം തഥൈവ ത്വരിതം ഗതഃ ।
നിപത്യ ഗഗനാദ്ഭൂമൌതദ്വനം പ്രവിവേശ ഹ ॥ 3 ॥
സ പ്രവിഷ്ടോ മധുവനം ദദര്ശ ഹരിയൂഥപാന് ।
വിമദാനുത്ഥിതാന്സർവാന് മേഹമാനാന്മധൂദകമ് ॥ 4 ॥
സ താനുപാഗമദ്വീരോ ബദ്ധ്വാ കരപുടാംജലിമ് ।
ഉവാച വചനം ശ്ലക്ഷ്ണമിദം ഹൃഷ്ടവദംഗദമ് ॥ 5 ॥
സൌമ്യ രോഷോ ന കര്തവ്യോ യദേതത്പരിവാരിതമ് ।
അജ്ഞാനാദ്രക്ഷിഭിഃ ക്രോധാദ്ഭവംതഃ പ്രതിഷേധിതാഃ ॥ 6 ॥
യുവരാജസ്ത്വമീശശ്ച വനസ്യാസ്യ മഹാബല ।
മൌര്ഖ്യാത്പൂർവം കൃതോ ദോഷസ്തം ഭവാന് ക്ഷംതുമര്ഹതി ॥ 7 ॥
ആഖ്യാതം ഹി മയാ ഗത്വാ പിതൃവ്യസ്യ തവാനഘ ।
ഇഹോപയാതം സർവേഷാമേതേഷാം വനചാരിണാമ് ॥ 8 ॥
സ ത്വദാഗമനം ശ്രുത്വാ സഹൈഭിര്ഹരിയൂഥപൈഃ ।
പ്രഹൃഷ്ടോ ന തു രുഷ്ടോഽസൌ വനം ശ്രുത്വാ പ്രധര്ഷിതമ് ॥ 9 ॥
പ്രഹൃഷ്ടോ മാം പിതൃവ്യസ്തേ സുഗ്രീവോ വാനരേശ്വരഃ ।
ശീഘ്രം പ്രേഷയ സർവാംസ്താനിതി ഹോവാച പാര്ഥിവഃ ॥ 10 ॥
ശ്രുത്വാ ദധിമുഖസ്യേദം വചനം ശ്ലക്ഷ്ണമംഗദഃ ।
അബ്രവീത്താന് ഹരിശ്രേഷ്ഠോ വാക്യം വാക്യവിശാരദഃ ॥ 11 ॥
ശംകേ ശ്രുതോഽയം വൃത്താംതോ രാമേണ ഹരിയൂഥപാഃ ।
തത്ക്ഷമം നേഹ നഃ സ്ഥാതും കൃതേ കാര്യേ പരംതപാഃ ॥ 12 ॥
പീത്വാ മധു യഥാകാമം വിശ്രാംതാ വനചാരിണഃ ।
കിം ശേഷം ഗമനം തത്ര സുഗ്രീവോ യത്ര മേ ഗുരുഃ ॥ 13 ॥
സർവേ യഥാ മാം വക്ഷ്യംതി സമേത്യ ഹരിയൂഥപാഃ ।
തഥാസ്മി കര്താ കര്തവ്യേ ഭവദ്ഭിഃ പരവാനഹമ് ॥ 14 ॥
നാജ്ഞാപയിതുമീശോഽഹം യുവരാജോഽസ്മി യദ്യപി ।
അയുക്തം കൃതകര്മാണോ യൂയം ധര്ഷയിതും മയാ ॥ 15 ॥
ബ്രുവതശ്ചാംഗദസ്യൈവം ശ്രുത്വാ വചനമവ്യയമ് ।
പ്രഹൃഷ്ടമനസോ വാക്യമിദമൂചുർവനൌകസഃ ॥ 16 ॥
ഏവം വക്ഷ്യതി കോ രാജന് പ്രഭുസ്സന്വാനരര്ഷഭ ।
ഐശ്വര്യമദമത്തോ ഹി സർവോഽഹമിതി മന്യതേ ॥ 17 ॥
തവ ചേദം സുസദൃശം വാക്യം നാന്യസ്യ കസ്യചിത് ।
സന്നതിര്ഹി തവാഖ്യാതി ഭവിഷ്യച്ഛുഭയോഗ്യതാമ് ॥ 18 ॥
സർവേ വയമപി പ്രാപ്താസ്തത്ര ഗംതും കൃതക്ഷണാഃ ।
സ യത്ര ഹരിവീരാണാം സുഗ്രീവഃ പതിരവ്യയഃ ॥ 19 ॥
ത്വയാ ഹ്യനുക്തൈര്ഹരിഭിര്നൈവ ശക്യം പദാത്പദമ് ।
ക്വചിദ്ഗംതും ഹരിശ്രേഷ്ഠ ബ്രൂമഃ സത്യമിദം തു തേ ॥ 20 ॥
ഏവം തു വദതാം തേഷാമംഗദഃ പ്രത്യുവാച ഹ ।
ബാഢം ഗച്ഛാമ ഇത്യുക്ത്വാ ഖമുത്പേതുര്മഹാബലാഃ ॥ 21 ॥
ഉത്പതംതമനൂത്പേതു സ്സർവേ തേ ഹരിയൂഥപാഃ ।
കൃത്വാകാശം നിരാകാശം യംത്രോത്ക്ഷിപ്താ ഇവാചലാഃ ॥ 22 ॥
തേഽംബരം സഹസോത്പത്യ വേഗവംതഃ പ്ലവംഗമാഃ ।
വിനദംതോ മഹാനാദം ഘനാ വാതേരിതാ യഥാ ॥ 23 ॥
അംഗദേ ഹ്യനനുപ്രാപ്തേ സുഗ്രീവോ വാനരാധിപഃ ।
ഉവാച ശോകോപഹതം രാമം കമലലോചനമ് ॥ 24 ॥
സമാശ്വസിഹി ഭദ്രം തേ ദൃഷ്ടാ ദേവീ ന സംശയഃ ।
നാഗംതുമിഹ ശക്യം തൈരതീതേ സമയേ ഹി നഃ ॥ 25 ॥
ന മത്സകാശമാഗച്ഛേത്കൃത്യേ ഹി വിനിപാതിതേ ।
യുവരാജോ മഹാബാഹുഃ പ്ലവതാം പ്രവരോഽംഗദഃ ॥ 26 ॥
യദ്യപ്യകൃതകൃത്യാനാമീദൃശ സ്സ്യാദുപക്രമഃ ।
ഭവേത്സ ദീനവദനോ ഭ്രാംതവിപ്ലുതമാനസഃ ॥ 27 ॥
പിതൃപൈതാമഹം ചൈതത്പൂർവകൈരഭിരക്ഷിതമ് ।
ന മേ മധുവനം ഹന്യാദഹൃഷ്ടഃ പ്ലവഗേശ്വരഃ ॥ 28 ॥
കൌസല്യാസുപ്രജാ രാമ സമാശ്വസിഹി സുവ്രത ।
ദൃഷ്ടാ ദേവീ ന സംദേഹോ ന ചാന്യേന ഹനൂമതാ ॥ 29 ॥
ന ഹ്യന്യഃ കര്മണോ ഹേതുസ്സാധനേഽസ്യ ഹനൂമതഃ ।
ഹനൂമതി ഹി സിദ്ധിശ്ച മതിശ്ച മതിസത്തമഃ ॥ 30 ॥
വ്യവസായശ്ച വീര്യം ച സൂര്യേ തേജ ഇവ ധ്രുവമ് ।
ജാംബവാന്യത്ര നേതാ സ്യാദംഗദശ്ച ബലേശ്വരഃ ।
ഹനുമാംശ്ചാപ്യധിഷ്ഠാതാ ന തസ്യ ഗതിരന്യഥാ ॥ 31 ॥
മാ ഭൂശ്ചിംതാസമായുക്തസ്സംപ്രത്യമിതവിക്രമഃ ॥ 32 ॥
തതഃ കിലകിലാശബ്ദം ശുശ്രാവാസന്നമംബരേ ।
ഹനുമത്കര്മദൃപ്താനാം നാര്ധതാം കാനനൌകസാമ് ॥ 33 ॥
കിഷ്കിംധാമുപയാതാനാം സിദ്ധിം കഥയതാമിവ ।
തതശ്ശ്രുത്വാ നിനാദം തം കപീനാം കപിസത്തമഃ ॥ 34 ॥
ആയതാംചിതലാംഗൂലസ്സോഽഭവദ്ധൃഷ്ടമാനസഃ ।
ആജഗ്മുസ്തേഽപി ഹരയോ രാമദര്ശനകാംക്ഷിണഃ ॥ 35 ॥
അംഗദം പുരതഃ കൃത്വാ ഹനൂമംതം ച വാനരമ് ।
തേഽംഗദപ്രമുഖാ വീരാഃ പ്രഹൃഷ്ഠാശ്ച മുദാന്വിതാഃ ॥ 36 ॥
നിപേതുര്ഹരിരാജസ്യ സമീപേ രാഘവസ്യ ച ।
ഹനുമാംശ്ച മഹാബാഹുഃ പ്രണമ്യ ശിരസാ തതഃ ॥ 37 ॥
നിയതാമക്ഷതാം ദേവീം രാഘവായ ന്യവേദയത് ।
ദൃഷ്ടാ ദേവീതി ഹനുമദ്വദനാദമൃതോപമമ് ॥ 38 ॥
ആകര്ണ്യ വചനം രാമോ ഹര്ഷമാപ സലക്ഷ്മണഃ ।
നിശ്ചിതാര്ഥം തതസ്തസ്മിന് സുഗ്രീവം പവനാത്മജേ ॥ 39 ॥
ലക്ഷ്മണഃ പ്രീതിമാന് പ്രീതം ബഹുമാനാദവൈക്ഷത ।
പ്രീത്യാ ച രമമാണോഽഥ രാഘവഃ പരവീരഹാ ॥ 40 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ സുംദരകാംഡേ ചതുഃഷഷ്ടിതമസ്സര്ഗഃ ॥
