શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે સુંદરકાંડમ્ ।
અથ ચતુઃષષ્ટિતમસ્સર્ગઃ ।
સુગ્રીવેણૈવમુક્તસ્તુ હૃષ્ટો દધિમુખઃ કપિઃ ।
રાઘવં લક્ષ્મણં ચૈવ સુગ્રીવં ચાભ્યવાદયત્ ॥ 1 ॥
સ પ્રણમ્ય ચ સુગ્રીવં રાઘવૌ ચ મહાબલૌ ।
વાનરૈઃ સહિતઃ શૂરૈર્દિવમેવોત્પપાત હ ॥ 2 ॥
સ યથૈવાઽગતઃ પૂર્વં તથૈવ ત્વરિતં ગતઃ ।
નિપત્ય ગગનાદ્ભૂમૌતદ્વનં પ્રવિવેશ હ ॥ 3 ॥
સ પ્રવિષ્ટો મધુવનં દદર્શ હરિયૂથપાન્ ।
વિમદાનુત્થિતાન્સર્વાન્ મેહમાનાન્મધૂદકમ્ ॥ 4 ॥
સ તાનુપાગમદ્વીરો બદ્ધ્વા કરપુટાંજલિમ્ ।
ઉવાચ વચનં શ્લક્ષ્ણમિદં હૃષ્ટવદંગદમ્ ॥ 5 ॥
સૌમ્ય રોષો ન કર્તવ્યો યદેતત્પરિવારિતમ્ ।
અજ્ઞાનાદ્રક્ષિભિઃ ક્રોધાદ્ભવંતઃ પ્રતિષેધિતાઃ ॥ 6 ॥
યુવરાજસ્ત્વમીશશ્ચ વનસ્યાસ્ય મહાબલ ।
મૌર્ખ્યાત્પૂર્વં કૃતો દોષસ્તં ભવાન્ ક્ષંતુમર્હતિ ॥ 7 ॥
આખ્યાતં હિ મયા ગત્વા પિતૃવ્યસ્ય તવાનઘ ।
ઇહોપયાતં સર્વેષામેતેષાં વનચારિણામ્ ॥ 8 ॥
સ ત્વદાગમનં શ્રુત્વા સહૈભિર્હરિયૂથપૈઃ ।
પ્રહૃષ્ટો ન તુ રુષ્ટોઽસૌ વનં શ્રુત્વા પ્રધર્ષિતમ્ ॥ 9 ॥
પ્રહૃષ્ટો માં પિતૃવ્યસ્તે સુગ્રીવો વાનરેશ્વરઃ ।
શીઘ્રં પ્રેષય સર્વાંસ્તાનિતિ હોવાચ પાર્થિવઃ ॥ 10 ॥
શ્રુત્વા દધિમુખસ્યેદં વચનં શ્લક્ષ્ણમંગદઃ ।
અબ્રવીત્તાન્ હરિશ્રેષ્ઠો વાક્યં વાક્યવિશારદઃ ॥ 11 ॥
શંકે શ્રુતોઽયં વૃત્તાંતો રામેણ હરિયૂથપાઃ ।
તત્ક્ષમં નેહ નઃ સ્થાતું કૃતે કાર્યે પરંતપાઃ ॥ 12 ॥
પીત્વા મધુ યથાકામં વિશ્રાંતા વનચારિણઃ ।
કિં શેષં ગમનં તત્ર સુગ્રીવો યત્ર મે ગુરુઃ ॥ 13 ॥
સર્વે યથા માં વક્ષ્યંતિ સમેત્ય હરિયૂથપાઃ ।
તથાસ્મિ કર્તા કર્તવ્યે ભવદ્ભિઃ પરવાનહમ્ ॥ 14 ॥
નાજ્ઞાપયિતુમીશોઽહં યુવરાજોઽસ્મિ યદ્યપિ ।
અયુક્તં કૃતકર્માણો યૂયં ધર્ષયિતું મયા ॥ 15 ॥
બ્રુવતશ્ચાંગદસ્યૈવં શ્રુત્વા વચનમવ્યયમ્ ।
પ્રહૃષ્ટમનસો વાક્યમિદમૂચુર્વનૌકસઃ ॥ 16 ॥
એવં વક્ષ્યતિ કો રાજન્ પ્રભુસ્સન્વાનરર્ષભ ।
ઐશ્વર્યમદમત્તો હિ સર્વોઽહમિતિ મન્યતે ॥ 17 ॥
તવ ચેદં સુસદૃશં વાક્યં નાન્યસ્ય કસ્યચિત્ ।
સન્નતિર્હિ તવાખ્યાતિ ભવિષ્યચ્છુભયોગ્યતામ્ ॥ 18 ॥
સર્વે વયમપિ પ્રાપ્તાસ્તત્ર ગંતું કૃતક્ષણાઃ ।
સ યત્ર હરિવીરાણાં સુગ્રીવઃ પતિરવ્યયઃ ॥ 19 ॥
ત્વયા હ્યનુક્તૈર્હરિભિર્નૈવ શક્યં પદાત્પદમ્ ।
ક્વચિદ્ગંતું હરિશ્રેષ્ઠ બ્રૂમઃ સત્યમિદં તુ તે ॥ 20 ॥
એવં તુ વદતાં તેષામંગદઃ પ્રત્યુવાચ હ ।
બાઢં ગચ્છામ ઇત્યુક્ત્વા ખમુત્પેતુર્મહાબલાઃ ॥ 21 ॥
ઉત્પતંતમનૂત્પેતુ સ્સર્વે તે હરિયૂથપાઃ ।
કૃત્વાકાશં નિરાકાશં યંત્રોત્ક્ષિપ્તા ઇવાચલાઃ ॥ 22 ॥
તેઽંબરં સહસોત્પત્ય વેગવંતઃ પ્લવંગમાઃ ।
વિનદંતો મહાનાદં ઘના વાતેરિતા યથા ॥ 23 ॥
અંગદે હ્યનનુપ્રાપ્તે સુગ્રીવો વાનરાધિપઃ ।
ઉવાચ શોકોપહતં રામં કમલલોચનમ્ ॥ 24 ॥
સમાશ્વસિહિ ભદ્રં તે દૃષ્ટા દેવી ન સંશયઃ ।
નાગંતુમિહ શક્યં તૈરતીતે સમયે હિ નઃ ॥ 25 ॥
ન મત્સકાશમાગચ્છેત્કૃત્યે હિ વિનિપાતિતે ।
યુવરાજો મહાબાહુઃ પ્લવતાં પ્રવરોઽંગદઃ ॥ 26 ॥
યદ્યપ્યકૃતકૃત્યાનામીદૃશ સ્સ્યાદુપક્રમઃ ।
ભવેત્સ દીનવદનો ભ્રાંતવિપ્લુતમાનસઃ ॥ 27 ॥
પિતૃપૈતામહં ચૈતત્પૂર્વકૈરભિરક્ષિતમ્ ।
ન મે મધુવનં હન્યાદહૃષ્ટઃ પ્લવગેશ્વરઃ ॥ 28 ॥
કૌસલ્યાસુપ્રજા રામ સમાશ્વસિહિ સુવ્રત ।
દૃષ્ટા દેવી ન સંદેહો ન ચાન્યેન હનૂમતા ॥ 29 ॥
ન હ્યન્યઃ કર્મણો હેતુસ્સાધનેઽસ્ય હનૂમતઃ ।
હનૂમતિ હિ સિદ્ધિશ્ચ મતિશ્ચ મતિસત્તમઃ ॥ 30 ॥
વ્યવસાયશ્ચ વીર્યં ચ સૂર્યે તેજ ઇવ ધ્રુવમ્ ।
જાંબવાન્યત્ર નેતા સ્યાદંગદશ્ચ બલેશ્વરઃ ।
હનુમાંશ્ચાપ્યધિષ્ઠાતા ન તસ્ય ગતિરન્યથા ॥ 31 ॥
મા ભૂશ્ચિંતાસમાયુક્તસ્સંપ્રત્યમિતવિક્રમઃ ॥ 32 ॥
તતઃ કિલકિલાશબ્દં શુશ્રાવાસન્નમંબરે ।
હનુમત્કર્મદૃપ્તાનાં નાર્ધતાં કાનનૌકસામ્ ॥ 33 ॥
કિષ્કિંધામુપયાતાનાં સિદ્ધિં કથયતામિવ ।
તતશ્શ્રુત્વા નિનાદં તં કપીનાં કપિસત્તમઃ ॥ 34 ॥
આયતાંચિતલાંગૂલસ્સોઽભવદ્ધૃષ્ટમાનસઃ ।
આજગ્મુસ્તેઽપિ હરયો રામદર્શનકાંક્ષિણઃ ॥ 35 ॥
અંગદં પુરતઃ કૃત્વા હનૂમંતં ચ વાનરમ્ ।
તેઽંગદપ્રમુખા વીરાઃ પ્રહૃષ્ઠાશ્ચ મુદાન્વિતાઃ ॥ 36 ॥
નિપેતુર્હરિરાજસ્ય સમીપે રાઘવસ્ય ચ ।
હનુમાંશ્ચ મહાબાહુઃ પ્રણમ્ય શિરસા તતઃ ॥ 37 ॥
નિયતામક્ષતાં દેવીં રાઘવાય ન્યવેદયત્ ।
દૃષ્ટા દેવીતિ હનુમદ્વદનાદમૃતોપમમ્ ॥ 38 ॥
આકર્ણ્ય વચનં રામો હર્ષમાપ સલક્ષ્મણઃ ।
નિશ્ચિતાર્થં તતસ્તસ્મિન્ સુગ્રીવં પવનાત્મજે ॥ 39 ॥
લક્ષ્મણઃ પ્રીતિમાન્ પ્રીતં બહુમાનાદવૈક્ષત ।
પ્રીત્યા ચ રમમાણોઽથ રાઘવઃ પરવીરહા ॥ 40 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે સુંદરકાંડે ચતુઃષષ્ટિતમસ્સર્ગઃ ॥
