View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 5.64 Sundara Kanda - Sarga 64

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē sundarakāṇḍam ।
atha chatuḥṣaṣṭitamassargaḥ ।

sugrīvēṇaivamuktastu hṛṣṭō dadhimukhaḥ kapiḥ ।
rāghavaṃ lakṣmaṇaṃ chaiva sugrīvaṃ chābhyavādayat ॥ 1 ॥

sa praṇamya cha sugrīvaṃ rāghavau cha mahābalau ।
vānaraiḥ sahitaḥ śūrairdivamēvōtpapāta ha ॥ 2 ॥

sa yathaivā'gataḥ pūrvaṃ tathaiva tvaritaṃ gataḥ ।
nipatya gaganādbhūmautadvanaṃ pravivēśa ha ॥ 3 ॥

sa praviṣṭō madhuvanaṃ dadarśa hariyūthapān ।
vimadānutthitānsarvān mēhamānānmadhūdakam ॥ 4 ॥

sa tānupāgamadvīrō baddhvā karapuṭāñjalim ।
uvācha vachanaṃ ślakṣṇamidaṃ hṛṣṭavadaṅgadam ॥ 5 ॥

saumya rōṣō na kartavyō yadētatparivāritam ।
ajñānādrakṣibhiḥ krōdhādbhavantaḥ pratiṣēdhitāḥ ॥ 6 ॥

yuvarājastvamīśaścha vanasyāsya mahābala ।
maurkhyātpūrvaṃ kṛtō dōṣastaṃ bhavān kṣantumarhati ॥ 7 ॥

ākhyātaṃ hi mayā gatvā pitṛvyasya tavānagha ।
ihōpayātaṃ sarvēṣāmētēṣāṃ vanachāriṇām ॥ 8 ॥

sa tvadāgamanaṃ śrutvā sahaibhirhariyūthapaiḥ ।
prahṛṣṭō na tu ruṣṭō'sau vanaṃ śrutvā pradharṣitam ॥ 9 ॥

prahṛṣṭō māṃ pitṛvyastē sugrīvō vānarēśvaraḥ ।
śīghraṃ prēṣaya sarvāṃstāniti hōvācha pārthivaḥ ॥ 10 ॥

śrutvā dadhimukhasyēdaṃ vachanaṃ ślakṣṇamaṅgadaḥ ।
abravīttān hariśrēṣṭhō vākyaṃ vākyaviśāradaḥ ॥ 11 ॥

śaṅkē śrutō'yaṃ vṛttāntō rāmēṇa hariyūthapāḥ ।
tatkṣamaṃ nēha naḥ sthātuṃ kṛtē kāryē parantapāḥ ॥ 12 ॥

pītvā madhu yathākāmaṃ viśrāntā vanachāriṇaḥ ।
kiṃ śēṣaṃ gamanaṃ tatra sugrīvō yatra mē guruḥ ॥ 13 ॥

sarvē yathā māṃ vakṣyanti samētya hariyūthapāḥ ।
tathāsmi kartā kartavyē bhavadbhiḥ paravānaham ॥ 14 ॥

nājñāpayitumīśō'haṃ yuvarājō'smi yadyapi ।
ayuktaṃ kṛtakarmāṇō yūyaṃ dharṣayituṃ mayā ॥ 15 ॥

bruvataśchāṅgadasyaivaṃ śrutvā vachanamavyayam ।
prahṛṣṭamanasō vākyamidamūchurvanaukasaḥ ॥ 16 ॥

ēvaṃ vakṣyati kō rājan prabhussanvānararṣabha ।
aiśvaryamadamattō hi sarvō'hamiti manyatē ॥ 17 ॥

tava chēdaṃ susadṛśaṃ vākyaṃ nānyasya kasyachit ।
sannatirhi tavākhyāti bhaviṣyachChubhayōgyatām ॥ 18 ॥

sarvē vayamapi prāptāstatra gantuṃ kṛtakṣaṇāḥ ।
sa yatra harivīrāṇāṃ sugrīvaḥ patiravyayaḥ ॥ 19 ॥

tvayā hyanuktairharibhirnaiva śakyaṃ padātpadam ।
kvachidgantuṃ hariśrēṣṭha brūmaḥ satyamidaṃ tu tē ॥ 20 ॥

ēvaṃ tu vadatāṃ tēṣāmaṅgadaḥ pratyuvācha ha ।
bāḍhaṃ gachChāma ityuktvā khamutpēturmahābalāḥ ॥ 21 ॥

utpatantamanūtpētu ssarvē tē hariyūthapāḥ ।
kṛtvākāśaṃ nirākāśaṃ yantrōtkṣiptā ivāchalāḥ ॥ 22 ॥

tē'mbaraṃ sahasōtpatya vēgavantaḥ plavaṅgamāḥ ।
vinadantō mahānādaṃ ghanā vātēritā yathā ॥ 23 ॥

aṅgadē hyananuprāptē sugrīvō vānarādhipaḥ ।
uvācha śōkōpahataṃ rāmaṃ kamalalōchanam ॥ 24 ॥

samāśvasihi bhadraṃ tē dṛṣṭā dēvī na saṃśayaḥ ।
nāgantumiha śakyaṃ tairatītē samayē hi naḥ ॥ 25 ॥

na matsakāśamāgachChētkṛtyē hi vinipātitē ।
yuvarājō mahābāhuḥ plavatāṃ pravarō'ṅgadaḥ ॥ 26 ॥

yadyapyakṛtakṛtyānāmīdṛśa ssyādupakramaḥ ।
bhavētsa dīnavadanō bhrāntaviplutamānasaḥ ॥ 27 ॥

pitṛpaitāmahaṃ chaitatpūrvakairabhirakṣitam ।
na mē madhuvanaṃ hanyādahṛṣṭaḥ plavagēśvaraḥ ॥ 28 ॥

kausalyāsuprajā rāma samāśvasihi suvrata ।
dṛṣṭā dēvī na sandēhō na chānyēna hanūmatā ॥ 29 ॥

na hyanyaḥ karmaṇō hētussādhanē'sya hanūmataḥ ।
hanūmati hi siddhiścha matiścha matisattamaḥ ॥ 30 ॥

vyavasāyaścha vīryaṃ cha sūryē tēja iva dhruvam ।
jāmbavānyatra nētā syādaṅgadaścha balēśvaraḥ ।
hanumāṃśchāpyadhiṣṭhātā na tasya gatiranyathā ॥ 31 ॥

mā bhūśchintāsamāyuktassampratyamitavikramaḥ ॥ 32 ॥

tataḥ kilakilāśabdaṃ śuśrāvāsannamambarē ।
hanumatkarmadṛptānāṃ nārdhatāṃ kānanaukasām ॥ 33 ॥

kiṣkindhāmupayātānāṃ siddhiṃ kathayatāmiva ।
tataśśrutvā ninādaṃ taṃ kapīnāṃ kapisattamaḥ ॥ 34 ॥

āyatāñchitalāṅgūlassō'bhavaddhṛṣṭamānasaḥ ।
ājagmustē'pi harayō rāmadarśanakāṅkṣiṇaḥ ॥ 35 ॥

aṅgadaṃ purataḥ kṛtvā hanūmantaṃ cha vānaram ।
tē'ṅgadapramukhā vīrāḥ prahṛṣṭhāścha mudānvitāḥ ॥ 36 ॥

nipēturharirājasya samīpē rāghavasya cha ।
hanumāṃścha mahābāhuḥ praṇamya śirasā tataḥ ॥ 37 ॥

niyatāmakṣatāṃ dēvīṃ rāghavāya nyavēdayat ।
dṛṣṭā dēvīti hanumadvadanādamṛtōpamam ॥ 38 ॥

ākarṇya vachanaṃ rāmō harṣamāpa salakṣmaṇaḥ ।
niśchitārthaṃ tatastasmin sugrīvaṃ pavanātmajē ॥ 39 ॥

lakṣmaṇaḥ prītimān prītaṃ bahumānādavaikṣata ।
prītyā cha ramamāṇō'tha rāghavaḥ paravīrahā ॥ 40 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē sundarakāṇḍē chatuḥṣaṣṭitamassargaḥ ॥




Browse Related Categories: