ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ යුද්ධකාංඩම් ।
අථ ඒකචත්වාරිංශස්සර්ගඃ ।
අථතස්මින්නිමිත්තානිදෘෂ්ටවාලක්ෂ්මණපූර්වජඃ ।
සුග්රීවංසංපරිෂ්වජ්යතථාවචනමබ්රවීත් ॥ 1 ॥
අසංත්ऱ්යමයාසාර්ථංතදිදංසාහසංකෘතම් ।
ඒවංසාහසුක්තානිනකුර්වංතිජනේශ්වරාඃ ॥ 2 ॥
සංශයේස්ථාප්යමාංචේදංබලංචසවිභීෂණම් ।
කෂ්ටංකෘතමිදංවීර සාහසංසාහසප්රිය ॥ 3 ॥
ඉදානීංමාකෘථාවීර ඒවංවිධමචිංතිතම් ।
ත්වයිකිංචිත්සමාපන්නේකිංකාර්යංසීතයාමම ॥ 4 ॥
භරතේනමහාබාහෝ ලක්ෂ්මණේනයවීයසා ।
ශත්රුඝ්නේනචශත්රුඝ්නස්වශරීරේණවාපුනඃ ॥ 5 ॥
ත්වයිචානාගතේපූර්වමිතිමේනිශ්චිතාමතිඃ ।
ජානතශ්චාපිතේවීර්යංමහේංද්රවරුණෝසම ॥ 6 ॥
හත්වාऽහංරාවණංයුද්ධේසපුත්රබලවාහනම් ।
අභිෂිච්යචලංකායාංවිභීෂණමථාපිච ॥ 7 ॥
භරතේරාජ්යමාවේශ්යත්යක්ෂ්යේදේහංමහාබල ।
තමේවංවාදිනංරාමංසුග්රීවඃප්රත්යභාෂත ॥ 8 ॥
තවභාර්යාපහර්තාරංදෘෂ්ටවාරාඝව රාවණම් ।
මර්ෂයාමිකථංවීරජානපෞරුෂමාත්මනඃ ॥ 9 ॥
ඉත්යේවංවාදිනංවීරමභිනංද්යචරාඝවඃ ।
ලක්ෂ්මණංලක්ෂීසංපන්නමිදංවචනමබ්රවීත් ॥ 10 ॥
පරිගෘහ්යෝදකංශීතංවනානිඵලවංතිච ।
බලෞඝංසංවිභජ්යේමංව්යූහ්යතිෂ්ඨේමලක්ෂ්මණ ॥ 11 ॥
ලෝකක්ෂයකරංභීමංභයංපශ්යාම්යුපස්ථිතම් ।
නිබර්හණංප්රවීරාණාමෘක්ෂවානරරක්ෂසාම් ॥ 12 ॥
වාතාශ්චහිපරුෂාංවාංතිකංපතේචවසුංධරා ।
පර්වතාග්රාණිවේපංතේපතංතිධරණීධරාඃ ॥ 13 ॥
මේඝාඃක්රවාදසංකාශාඃපරුෂාඃපරුෂස්වනාඃ ।
ක්රූරාඃක්රූරංප්රවර්ෂංතිමිශ්රංශෝණිතබිංදුභිඃ ॥ 14 ॥
රක්තචංදනසංකාශාසංධ්යාපරමදාරුණා ।
ජ්වලච්චනිපතත්යේතදාදිත්යාදග්නිමංඩලම් ॥ 15 ॥
ආදිත්යමභිවාශ්යංතිජනයංතෝමහද්භයම් ।
දීනාදීනස්වරාඃඝෝරානප්රශස්තාමෘගද්විජාඃ ॥ 16 ॥
රජන්යාමප්රකාශශ්චසංතාපයතිචංද්රමාඃ ।
කෘෂ්ණරක්තාංශුපර්යංතෝයථාලෝකස්යසංක්ෂ්යේ ॥ 17 ॥
හ්රස්වෝරූක්ෂෝऽප්රශස්තශ්චපරිවේෂස්සුලෝහිතඃ ।
ආදිත්යමංඩලේනීලංලක්ෂ්මලක්ෂ්මණ දෘශ්යතේ ॥ 18 ॥
දෘශ්යංතේනයථාවච්ඡනක්ෂත්රාණ්යභිවර්තතේ ।
යුගාංතමිවලෝකස්යපශ්යලක්ෂ්මණ ශංසති ॥ 19 ॥
කාකාශ්යේනාස්තථාගෘධ්රානීචෛඃපරිපතංතිච ।
ශිවාශ්චාප්යශිවාවාචඃප්රවදංතිමහාස්වනාඃ ॥ 20 ॥
ක්ෂිප්රමද්යදුරාධර්ෂාංලංකාංරාවණපාලිතාම් ।
අභියාමජවේනෛවසර්වතෝහරිභිර්වෘතාඃ ॥ 21 ॥
ශෛලෛඃශූලෛශ්චඛඩගෛශ්චවිමුක්ස්සෛඃකපිරාක්ෂසෛඃ ।
භවිෂ්යත්යාවෘතාභූමිර්මාංසශෝණිතකර්දමා ॥ 22 ॥
ඉත්යේවංතුවදවනීර්වෝලක්ෂ්මණංලක්ෂ්මණාග්රජඃ ।
තස්මාදවාතරච්ඡීඝ්රංපර්වතාග්රාන්මහාබලඃ ॥ 23 ॥
අවතීර්යචධර්මාත්මාතස්මාච්ඡෛලාත්සරාඝවඃ ।
පරෛඃපරමදුර්ධර්ෂංදදර්ශබලමාත්මනඃ ॥ 24 ॥
සන්නහ්යතුසසුග්රීවඃකපිරාජබලංමහත් ।
කාලජ්ඤෝරාඝවඃකාලේසංයුගායාභ්යචෝදයත් ॥ 25 ॥
තතඃකාලේමහාබාහුර්බලේනමහතාවෘතඃ ।
ප්රස්ථිතඃපුරතෝධවනීලංකාමභිමුඛඃපුරීම් ॥ 26 ॥
තං විභීෂණ සුග්රීවෞ හනූමාන් ජාංබවාන් නලඃ ।
ඍක්ෂ රාජස් තථා නීලෝ ලක්ෂ්මණශ් ච අන්යයුස් තදා ॥ 27 ॥
තතඃපශචාත්සුමහතීපෘතනර් ක්ෂවනෞකසාම් ।
ප්රච්ඡාද්යමහතීංභූමිමනුයාතිස්මරාඝවම් ॥ 28 ॥
ශෛලශෘංගාණිශතශඃප්රවෘද්ධාංශ්චමහීරුහාන් ।
ජගෘහුඃකුංජරප්රඛ්යාවානරාඃපරවාරණාඃ ॥ 29 ॥
තෞත්වදීර්ඝේණකාලේනභ්රාතරෞරාමලක්ෂ්මණෞ ।
රාවණස්යපුරීංලංකාමසේදතුරරිංදමෞ ॥ 30 ॥
පතාකාමාලිනීංරම්යාමුද්යානවනශෝභිතාම් ।
චිත්රවප්රාසුදුෂ්ප්රාපමුච්චෛඃප්රාකාරතෝරණාම් ॥ 31 ॥
තාංසුරෛරපිදුර්ධර්ෂාංරාමවාක්යප්රචෝදිතාඃ ।
යථානිදේශංසංපීඩ්යන්යවිශංතවනෞකසඃ ॥ 32 ॥
ලංකායාස්තූත්තරංද්වාරංශෛලශෘංගමිවෝන්නතම් ।
රාමඃසහානුජෝධන්වීජුගෝපචරුරෝධච ॥ 33 ॥
ලංකාමුපනිවිෂ්ටස්තුරාමෝදශරථාත්මජඃ ।
ලක්ෂ්මණානුචරෝවීරඃපුරීංරාවණපාලිතාම් ॥ 34 ॥
උත්තරද්වාරමාසාද්යයත්රතිෂ්ඨතිරාවණඃ ।
නාන්යෝරාමාද්ධිතද් ද්වාරංසමර්ථඃපරිරක්ෂිතුම් ॥ 35 ॥
රාවණ අධිෂ්ඨිතං භීමං වරුණේන ඉව සාගරම් ।
සායුධෞ රාක්ෂසෛර් භීමෛර් අභිගුප්තං සමංතතඃ ॥ 36 ॥
වින්යස්තානිචයෝධානාංබහූනිවිවිධානිච ।
දදර්ශාऽයුධජාලානිතත්රෛවකවචානිච ॥ 37 ॥
පූර්වංතුද්වාරමාසාද්යනීලෝහරිචමූපතිඃ ।
අතිෂ්ඨත්සහමෛංදේනද්විවිදේනචවීර්යවාන් ॥ 38 ॥
අංගදෝදක්ෂිණද්වාරංජග්රාහසුමහාබලඃ ।
ඍෂභේණගවාක්ෂේණගජේනගවයේනච ॥ 39 ॥
හනුමාන් පශ්චිමද්වාරංරරක්ෂබලවාන්කපිඃ ।
ප්රමාථිප්රෂුභ්යාංචවීරෛරන්යෛශ්චසංගතඃ ॥ 40 ॥
මධ්යමේචස්වයංගුල්මේසුග්රීවස්සමතිෂ්ඨත ।
සහසර්වෛර්හරිශ්රේෂ්ඨෛස්සුපර්ණශ්වසනෝපමෛඃ ॥ 41 ॥
වානරාණාංතුෂටිත්රංශත්කෝට්යඃප්රඛ්යාතයූථපාඃ ।
නිපීඩ්යෝපනිවිෂ්ටාශ්චසුග්රීවෝයත්රවානරඃ ॥ 42 ॥
ශාසනේනතුරාමස්යලක්ෂ්මණස්සවිභීෂණඃ ।
ද්වාරේද්වාරේහරීණාංතුකෝටිංකෝටිංන්යවේශයේත් ॥ 43 ॥
පශ්චිමේනතුරාමස්යසුෂේණඃසහජාංබවාන් ॥ 44 ॥
ආදූරාන්මධ්යමේගුල්මේතස්ථෞබහුබලානුගඃ ।
තේතුවානරශාර්ධූලාඃශාර්දූලාඉවදංෂ්ට්රිණඃ ॥ 45 ॥
ගෘහීත්වාද්රුමශෛලාග්රාන්හෘෂ්ටායුද්ධායතස්ථිරේ ।
සර්වේවිකෘතලාංගූලාස්සර්වේදංෂ්ට්රානඛායුධාඃ ॥ 46 ॥
සර්වේවිකෘතචිත්රාංගාස්සර්වේචවිකෘතානනාඃ ।
දශනාගබලාඃකේචිත්කේචිද්ධශගුණෝත්තරාඃ ॥ 47 ॥
කේචින්නාගසහස්රස්යබභූවුස්තුල්යවික්රමාඃ ।
සංතිචෞඝබලාඃකේචිත්කේචිච්ඡතගුණෝත්තරාඃ ॥ 48 ॥
අප්රමේයබලාශ්චාන්යේතත්රාසන්හරියූථපාඃ අද්භුතශ්චවිචිත්රශ්චතේෂාමාසීත්සමාගමඃ ॥ 49 ॥
තත්රවානරසෛන්යානාංශලභානාමිවෝද්යමඃ ।
ප්රතිපූර්ණමිවාකාශංසංඡන්නේවචමේදිනී ॥ 50 ॥
ලංකාපුමනිවිෂ්ටෛශ්චසංපතද්භිශ්චවානරෛඃ ।
ශතංශතසහස්රාණාංපෘථගෘක්ෂවනෞකසාම් ॥ 51 ॥
ලංකාද්වාරාඞයුපාජග්මුරන්යේයෝද්ධුංසමංතතඃ ।
ආවෘතස්සගිරිස්සර්වෛස්සෛස්සමංතාත් ප්ලවංගමෛඃ ॥ 52 ॥
අයුතානාංසහස්රංචපුරීංතාමභ්යවර්තත ।
වානරෛර්බලවද්භිශ්චබභූවද්රුමපාණිභිඃ ॥ 53 ॥
සම්වෘතාසර්වතෝලංකාදුෂ්ප්රවේශාऽපිවායුනා ।
රාක්ෂසාවිස්මයංජග්මුඃසහසාऽභිනිපීඩිතාඃ ॥ 54 ॥
වානරෛර්මේඝසංකාශෛශ්ශක්රතුල්යපරාක්රමෛඃ ।
මහාන් ශබ්දෝऽභවත්තත්රබලෞඝස්යාභිවර්තතඃ ॥ 55 ॥
සාගරස්යේවභින්නස්යයථාස්යාත්සලිලස්වනඃ ।
තේනශබ්දේනමහතාසප්රාකාරාසතෝරණා ॥ 56 ॥
ලංකාප්රචලිතාසර්වාසශෛලවනකානනා ।
රාමලක්ෂ්මණගුප්තාසාසුග්රීවේණචවාහිනී ॥ 57 ॥
බභූවදුර්ධර්ෂතරාසර්වෛරපිසුරාසුරෛඃ ।
රාඝවඃසන්නිවේශ්යෛවංස්වසෛන්යංරක්ෂසාංවධේ ॥ 58 ॥
සම්මංත්ऱ්යමංත්රිභිස්සාර්ථංනිශ්චිත්යචපුනඃපුනඃ ।
ආනංතර්යමභිප්රේප්සුඃක්රමයෝගාර්ථතත්ත්වවිත් ॥ 59 ॥
විභීෂණස්යානුමතේරාජධර්මමනුස්මරන් ।
අංගදංවාලිතනයංසමාහූයේදමබ්රවීත් ॥ 60 ॥
ගත්වාසෞම්ය දශග්රීවංබ්රූහිමද්වචනාත්කපේ ।
ලංඝයිත්වාපුරීංලංකාංභයංත්යක්ත්වාගතව්යධඃ ॥ 61 ॥
භ්රෂ්ටශ්රීක ගතෛශ්වර්ය මුමූර්ෂෝ නෂ්ටචේතනඃ ।
ඍෂීණාංදේවතානාංචගංධර්වාප්සරසාංතථා ॥ 62 ॥
නාගානාමථයක්ෂාණාංරාජ්ඤාංචරජනීචර ।
යච්චපාපංකෘතංමෝහාදවලිප්තේනරාක්ෂස ॥ 63 ॥
නූනංතේවිගතෝදර්පඃස්වයංභුවරදානජඃ ।
තස්යපාපස්යසංප්රාප්තාව්යුෂ්ටිරද්යදුරසදා ॥ 64 ॥
තස්යදංඩධරස්තේऽහංදාරාහරකර්ශිතඃ ।
දංඩංධාරයමාණස්තුලංකාද්වාරේව්යවස්ථිතඃ ॥ 65 ॥
පදවීංදේවතානාංචමහර්ෂීණාංචරාක්ෂස ।
රාජර්ෂීණාංචසර්වේෂාංගමිෂ්යසිමයාහතඃ ॥ 66 ॥
බලේනයේනවෛසීතාංමායයාරාක්ෂසාධම ।
යාමතික්රාමයිත්වාත්වංහෘතවාංස්තද්විදර්ශය ॥ 67 ॥
අරාක්ෂසමිමංලෝකංකර්තාස්මිනිශිතෛඃශරෛඃ ।
නචේච්ඡරණමභ්යේෂිතාමාදායතුමෛථිලීම් ॥ 68 ॥
ධර්මාත්මාරාක්ෂසශ්රේෂ්ඨඃසංප්රාප්තෝऽයංවිභීෂණඃ ।
ලංකෛශ්වර්යංධෘවංශ්රීමානයංප්රාප්නෝත්යකංඩකම් ॥ 69 ॥
නහිරාජ්යමධර්මේණභෝක්තුංක්ෂණමපිත්වයා ।
ශක්යංමූර්ඛසහායේනපාපේනාවිදිතාත්මනා ॥ 70 ॥
යුධ්යස්වවාධෘතිංකෘත්වාශෞර්යමාලංබ්යරාක්ෂස ।
මච්ඡරෛස්ත්වංරණේශාංතස්තතඃශාංතෝභවිෂ්යසි ॥ 71 ॥
යද්වාවිශසිලෝකාංස්ත්රීන්පක්ෂීභූතෝමනෝජවඃ ।
මමචක්ෂුෂ්පථංප්රාප්යනජීවන්ප්රතියාස්යසි ॥ 72 ॥
බ්රවීමිත්වාංහිතංවාක්යංක්රියතාමෞර්ධ්වදෛහිකම් ।
සුදෘෂ්ටාක්රියතාංලංකාජීවිතංතේමයිස්ථිතම් ॥ 73 ॥
ඉත්යුක්තඃසතුතාරේයෝරාමේණාක්ලිෂ්ටකර්මණා ।
ජගාමාකාශාමාවිශ්යමූර්තිමානිවහව්යවාට් ॥ 74 ॥
සෝऽතිපත්යමුහූර්තේනශ්රීමාන්රාවණමංදිරම් ।
දදර්ශාසීනමව්යග්රංරාවණංසචිවෛඃසහ ॥ 75 ॥
තතස් තස්ය අවිදූරේණ නිපත්ය හරි පුම්ගවඃ ।
දීප්ත අග්නි සදෘශස් තස්ථාව් අන්ගදහ් කනක අන්ගදඃ ॥ 76 ॥
තද්රාමවචනංසර්වමන්යූනාධිකමුත්තමම් ।
සාමාත්යංශ්රාවයාමාසනිවේද්යාත්මානමාත්මනා ॥ 77 ॥
දූතෝऽහංකෝශලේංද්රස්යරාමස්යාක්ලිෂ්ටකර්මණඃ ।
වාලිපුත්රෝऽංගදෝනාමයදිතේශ්රෝත්රමාගතඃ ॥ 78 ॥
අහත්වාංරාඝවෝරාමඃකෞසල්යානංදවර්ධනඃ ।
නිෂ්පත්යප්රතියුධ්යස්වනෘශංස පුරුෂෝභව ॥ 79 ॥
හංතාස්මිත්වාංසහාමාත්යංසපුත්රජ්ඤාතිබාංධවම් ।
නිරුද්විග්නාස්ත්රයෝලෝකාභවිෂ්යංතිහතේත්වයි ॥ 80 ॥
දේවදානවයක්ෂාණාංගංධර්වෝරගරක්ෂසාම් ।
ශත්රුමද්යෝද්ධරිෂ්යාමිත්වාමෘෂීණාංචකංටකම් ॥ 81 ॥
විභීෂණස්යචෛශ්වර්යංභවිෂ්යතිහතේත්වයි ।
නචේත්සත්කෘත්යවෛදේහීංප්රණිපත්යප්රදාස්යසි ॥ 82 ॥
ඉත්යේවංපරුෂංවාක්යංබ්රුවාණේහරිපුංගවේ ।
අමර්ෂවශමාපන්නෝනිශාචරගණේශ්වරඃ ॥ 83 ॥
තතස්සරෝෂතාම්රාක්ෂශ්ශශාපසචිවාංන්නෝස්තදා ।
ගෘහ්යතාමේෂදුර්මේධාවධ්යතාමිතිචාසකෘත් ॥ 84 ॥
රාවණස්යවච්ශුත්වාදීප්තාග්නිසමතේජසා ।
ජගෘහුස්තංතතෝඝෝරාශ්චත්වාරෝරජනීචරාඃ ॥ 85 ॥
ග්රාහයාමාසතාරේයස්ස්වයමාත්මනමාත්මවාන් ।
බලංදර්ශයිතුංවීරෝයාතුධානගණේතදා ॥ 86 ॥
සතාන්බාහුද්වයාසක්තානාදායපතගානිව ।
ප්රාසාදංශෛලසංකාමුත්පපාතාංගදස්තදා ॥ 87 ॥
තේංතරික්ෂාද්විනිර්ධූතාස්තස්යවේගේනරාක්ෂසාඃ ।
භූමෞනිපතිතාඃසර්වේරාක්ෂසේංද්රස්යපශ්යතඃ ॥ 88 ॥
තතඃප්රාසාදශිඛරංශෛලශෘංගමිවෝන්නතම් ।
දදර්ශරාක්ෂසේංද්රස්යවාලිපුත්රඃප්රතාපවාන් ॥ 89 ॥
තත්පඵාලපදාක්රාංතංදශග්රීවස්යපශ්යතඃ ।
පුරාහිමවතශ්ශෘංගංවජ්රිණේවවිදාරිතම් ॥ 90 ॥
භඞ් ක්ත්වාප්රාසාදශිඛරංනාමවිශ්රාව්යචාත්මනඃ ।
විනද්යසුමහානාදමුත්පපාතවිහායසම් ॥ 91 ॥
ව්යථයන්රාක්ෂසාන්සර්වාන්හර්ෂයංශ්චාපිවානරාන් ।
සවානරාණාංමධ්යේතුරාමපාර්ශ්වමුපාගතඃ ॥ 92 ॥
රාවණස්තුපරංචක්රේක්රෝධංප්රාසාදධර්ෂණාත් ।
විනාශංචාත්මනඃපශ්යන්නිශ්ශ්වාසපරමෝऽභවත් ॥ 93 ॥
රාමස්තුබහුභිර්හෘෂ්ටර්නිනදද්භිඃප්ලවංගමෛඃ ।
වෘතෝරිපුවධාකාංක්ෂීයුද්ධායෛවාභ්යවර්තත ॥ 94 ॥
සුෂේණස්තුමහාවීර්යෝගිරිකූටෝපමෝහරිඃ ।
බහුභිඃසම්වෘතස්තත්රවානරෛඃකාමරූපිභිඃ ॥ 95 ॥
සචතුර්ද්වාරාණිසර්වාණිසුග්රීවවචනාත්කපිඃ ।
පර්යක්රාමතදුර්ධර්ෂෝනක්ෂත්රාණීවචංද්රමාඃ ॥ 96 ॥
තේෂාමක්ෂෞහිණිශතංසමවේක්ෂ්යවනෞකසාම් ।
ලංකාමුපනිවිෂ්ටානාංසාගරංචානිවර්තතාම් ॥ 97 ॥
රාක්ෂසාවිස්මයංජග්මුස්ත්රාසංජග්මුස්තථාපරේ ।
අපරේසමරෝධ්ධර්ෂාද්ධර්ෂමේවප්රපේදිරේ ॥ 98 ॥
කෘත්ස්නංහිකපිභිර්ව්යාප්තංප්රාකාරපරිඛාංතරම් ।
දදෘශූරාක්ෂසාදීනාඃප්රාකාරංනානරීකෘතම් ॥ 99 ॥
හාහාකාරංප්රකුර්වංතිරාක්ෂසාභයමෝහිතාඃ ।
තස්මින් මහාභීෂණකේප්රවෘත්තේකෝලාහලේරාක්ෂසරාජධාන්යාම් ।
ප්රගෘහ්යරක්ෂාංසිමහායුධානියුගාංතවාතාඉවසංවිචේරුඃ ॥ 100 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ යුද්ධකාංඩේ ඒකචත්වාරිංශස්සර්ගඃ ॥
