View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 2.113 Ayodhya Kanda - Sarga 113

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē ayōdhyākāṇḍam ।
atha trayōdaśādhikaśatatamassargaḥ ।

tata śśirasi kṛtvā tu pādukē bharatastadā ।
ārurōha rathaṃ hṛṣṭaḥ śatrughnēna samanvitaḥ ॥ 1 ॥

vasiṣṭhō vāmadēvaścha jābāliścha dṛḍhavrataḥ ।
agrataḥ prayayu ssarvē mantriṇō mantrapūjitāḥ ॥ 2 ॥

mandākinīṃ nadīṃ ramyāṃ prāṅmukhāstē yayustadā ।
pradakṣiṇaṃ cha kurvāṇāśchitrakūṭaṃ mahāgirim ॥ 3 ॥

paśyandhātusahasrāṇi ramyāṇi vividhāni cha ।
prayayau tasya pārśvēna sasainyō bharatastadā ॥ 4 ॥

adūrāchchitrakūṭasya dadarśa bharatastadā ।
āśramaṃ yatra sa munirbharadvājaḥ kṛtālayaḥ ॥ 5 ॥

sa tamāśramamāgamya bharadvājasya buddhimān ।
avatīrya rathātpādau vavandē bharatastadā ॥ 6 ॥

tatō hṛṣṭō bharadvājō bharataṃ vākyamabravīt ।
api kṛtyaṃ kṛtaṃ tāta rāmēṇa cha samāgatam ॥ 7 ॥

ēvamukta ssa tu tatō bharadvājēna dhīmatā ।
pratyuvācha bharadvājaṃ bharatō dharmavatsalaḥ ॥ 8 ॥

sa yāchyamānō guruṇā mayā cha dṛḍhavikramaḥ ।
rāghavaḥ paramaprītō vasiṣṭhaṃ vākyamabravīt ॥ 9 ॥

pituḥ pratijñāṃ tāmēva pālayiṣyāmi tattvataḥ ।
chaturdaśa hi varṣāṇi yā pratijñā piturmama ॥ 10 ॥

ēvamuktō mahāprājñō vasiṣṭhaḥ pratyuvācha ha ।
vākyajñō vākyakuśalaṃ rāghavaṃ vachanaṃ mahat ॥ 11 ॥

ētē prayachCha saṃhṛṣṭaḥ pādukē hēmabhūṣitē ।
ayōdhyāyāṃ mahāprājña yōgakṣēmakarē tava ॥ 12 ॥

ēvamuktō vasiṣṭhēna rāghavaḥ prāṅmukhaḥ sthitaḥ ।
pādukē hyadhiruhyaitē mama rājyāya vai dadau ॥ 13 ॥

nivṛttō'hamanujñātō rāmēṇa sumahātmanā ।
ayōdhyāmēva gachChāmi gṛhītvā pādukē śubhē ॥ 14 ॥

ētachChrutvā śubhaṃ vākyaṃ bharatasya mahātmanaḥ ।
bharadvājaśśubhataraṃ munirvākyamuvācha tam ॥ 15 ॥

naitachchitraṃ naravyāghra śīlavṛttavatāṃ vara ।
yadāryaṃ tvayi tiṣṭhēttu nimnē sṛṣṭamivōdakam ॥ 16 ॥

amṛta ssamahābāhuḥ pitā daśarathastava ।
yasya tvamīdṛśaḥ putrō dharmajñō dharmavatsalaḥ ॥ 17 ॥

tamṛṣiṃ tu mahātmānamuktavākyaṃ kṛtāñjaliḥ ।
āmantrayitumārēbhē charaṇāvupagṛhya cha ॥ 18 ॥

tataḥ pradakṣiṇaṃ kṛtvā bharadvājaṃ punaḥ punaḥ ।
bharatastu yayau śrīmānayōdhyāṃ saha mantribhiḥ ॥ 19 ॥

yānaiścha śakaṭaiśchaiva hayairnāgaiścha sā chamūḥ ।
punarnivṛttā vistīrṇā bharatasyānuyāyinī ॥ 20 ॥

tatastē yamunāṃ divyāṃ nadīṃ tīrtvōrmimālinīm ।
dadṛśustāṃ puna ssarvē gaṅgāṃ śubhajalāṃ nadīm ॥ 21 ॥

tāṃ ramyajalasampūrṇāṃ santīrya sahabāndhavaḥ śṛṅgibērapuraṃ ramyaṃ pravivēśa sasainikaḥ ।
śṛṅgibērapurādbhūya stvayōdhyāṃ sandadarśa ha ॥ 22 ॥

ayōdhyāṃ cha tatō dṛṣṭvā pitrā bhrātrā vivarjitām ।
bharatō duḥkha santapta ssārathiṃ chēdamabravīt ॥ 23 ॥

sārathē paśya vidhvastā sā'yōdhyā na prakāśatē ।
nirākārā nirānandā dīnā pratihatasvarā ॥ 24 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē ayōdhyākāṇḍē trayōdaśādhikaśatatamassargaḥ ॥




Browse Related Categories: