ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාංඩම් ।
අථ ෂඩ්විංශස්සර්ගඃ ।
අභිවාද්ය ච කෞසල්යාං රාම ස්සංප්රස්ථිතෝ වනම් ।
කෘතස්වස්ත්යයනෝ මාත්රා ධර්මිෂ්ඨේ වර්ත්මනි ස්ථිතඃ ॥ 1 ॥
විරාජයන්රාජසුතෝ රාජමාර්ගං නරෛර්වෘතම් ।
හෘදයාන්යාමමංථේව ජනස්ය ගුණවත්තයා ॥ 2 ॥
අභිවාද්ය ච කෞසල්යාං රාම ස්සංප්රස්ථිතෝ වනම් ।
කෘතස්වස්ත්යයනෝ මාත්රා ධර්මිෂ්ඨේ වර්ත්මනි ස්ථිතඃ ॥ 3 ॥
විරාජයන්රාජසුතෝ රාජමාර්ගං නරෛර්වෘතම් ।
හෘදයාන්යාමමංථේව ජනස්ය ගුණවත්තයා ॥ 4 ॥
වෛදේහී චාපි තත්සර්වං න ශුශ්රාව තපස්විනී ।
තදේව හෘදි තස්යාශ්ච යෞවරාජ්යාභිෂේචනම් ॥ 5 ॥
දේවකාර්යං ස්වයං කෘත්වා කෘතජ්ඤා හෘෂ්ටචේතනා ।
අභිජ්ඤා රාජධර්මාණාං රාජපුත්රං ප්රතීක්ෂතේ ॥ 6 ॥
ප්රවිවේශාථ රාමස්තු ස්වං වේශ්ම සුවිභූෂිතම් ।
ප්රහෘෂ්ටජනසංපූර්ණං හ්රියා කිංචිදවාඞ්මුඛඃ ॥ 7 ॥
අථ සීතා සමුත්පත්ය වේපමානා ච තං පතිම් ।
අපශ්යච්ඡෝකසංතප්තං චිංතාව්යාකුලිතේංද්රියම් ॥ 8 ॥
තාං දෘෂ්ට්වා ස හි ධර්මාත්මා න ශශාක මනෝගතම් ।
තං ශෝකං රාඝවඃ සෝඪුං තතෝ විවෘතතාං ගතඃ ॥ 9 ॥
විවර්ණවදනං දෘෂ්ට්වා තං ප්රස්වින්නමමර්ෂණම් ।
ආහ දුඃඛාභිසංතප්තා කිමිදානීමිදං ප්රභෝ ॥ 10 ॥
අද්ය බාර්හස්පත ශ්ශ්රීමාන්යුක්තඃ පුෂ්යෝऽනු රාඝව ।
ප්රෝච්යතේ බ්රාහ්මණෛඃ ප්රාජ්ඤෛඃ කේන ත්වමසි දුර්මනාඃ ॥ 11 ॥
න තේ ශතශලාකේන ජලඵේනනිභේන ච ।
ආවෘතං වදනං වල්ගු ඡත්රේණාපි විරාජතේ ॥ 12 ॥
ව්යජනාභ්යාං ච මුඛ්යාභ්යාං ශතපත්රනිභේක්ෂණම් ।
චංද්රහංසප්රකාශාභ්යාං වීජ්යතේ න තවානනම් ॥ 13 ॥
වාග්මිනෝ වංදිනශ්චාපි ප්රහෘෂ්ටාස්ත්වාං නරර්ෂභ ।
ස්තුවංතෝ නාත්ර දෘශ්යංතේ මංගලෛඃ ස්සූතමාගධාඃ ॥ 14 ॥
න තේ ක්ෂෞද්රං ච දධි ච බ්රාහ්මණා වේදපාරගාඃ ।
මූර්ධ්නි මූර්ධාභිෂික්තස්ය දදති ස්ම විධානතඃ ॥ 15 ॥
න ත්වාං ප්රකෘතය ස්සර්වා ශ්ශ්රේණීමුඛ්යාශ්ච භූෂිතාඃ ।
අනුව්රජිතුමිච්ඡංති පෞරජානපදාස්තථා ॥ 16 ॥
චතුර්භිර්වේගසංපන්නෛර්හයෛඃ කාංචනභූෂිතෛඃ ।
මුඛ්යඃ පුෂ්යරථෝ යුක්තඃ කිං න ගච්ඡති තේऽග්රතඃ ॥ 17 ॥
හස්තී චාග්රත ශ්ශ්රීමාං ස්තව ලක්ෂණපූජිතඃ ।
ප්රයාණේ ලක්ෂ්යතේ වීර කෘෂ්ණමේඝගිරි ප්රභඃ ॥ 18 ॥
න ච කාංචනචිත්රං තේ පශ්යාමි ප්රියදර්ශන ।
භද්රාසනං පුරස්කෘත්ය යාංතං වීර පුරස්කෘතම් ॥ 19 ॥
අභිෂේකෝ යථා සජ්ජඃ කිමිදානීමිදං තව ।
අපූර්වෝ මුඛවර්ණශ්ච න ප්රහර්ෂශ්ච ලක්ෂ්යතේ ॥ 20 ॥
ඉතීව විලපංතීං තාං ප්රෝවාච රඝුනංදනඃ ।
සීතේ තත්ර භවාංස්තාතඃ ප්රව්රාජයති මාං වනම් ॥ 21 ॥
කුලේ මහති සංභූතේ ධර්මජ්ඤේ ධර්මචාරිණි ।
ශෘණු ජානකි යේනේදං ක්රමේණාභ්යාගතං මම ॥ 22 ॥
රාජ්ඤා සත්යප්රතිජ්ඤේන පිත්රා දශරථේන ච ।
කෛකේය්යෛ මම මාත්රේ තු පුරා දත්තෞ මහාවරෞ ॥ 23 ॥
තයාऽද්ය මම සජ්ජේऽස්මින්නභිෂේකේ නෘපෝද්යතේ ।
ප්රචෝදිත ස්ස සමයෝ ධර්මේණ ප්රතිනිර්ජිතඃ ॥ 24 ॥
චතුර්දශ හි වර්ෂාණි වස්තව්යං දංඩකේ මයා ।
පිත්රා මේ භරතශ්චාපි යෞවරාජ්යේ නියෝජිතඃ ॥ 25 ॥
සෝऽහං ත්වාමාගතෝ ද්රෂ්ටුං ප්රස්ථිතෝ විජනං වනම් ।
භරතස්ය සමීපේ තු නාහං කථ්යඃ කදාචන ॥ 26 ॥
බුද්ධියුක්තා හි පුරුෂා න සහංතේ පරස්තවම් ।
තස්මාන්නතේ ගුණාඃ කථ්යා භරතස්යාග්රතෝ මම ॥ 27 ॥
නාපි ත්වං තේන භර්තව්යා විශේෂේණ කදාචන ।
අනුකූලතයා ශක්යං සමීපේ ත්වස්ය වර්තිතුම් ॥ 28 ॥
තස්මෛ දත්තං නෘපතිනා යෞවරාජ්යං සනාතනම් ।
ස ප්රසාද්යස්ත්වයා සීතේ නෘපතිශ්ච විශේෂතඃ ॥ 29 ॥
අහං චාපි ප්රතිජ්ඤාං තාං ගුරෝස්සමනුපාලයන් ।
වනමද්යෛව යාස්යාමි ස්ථිරා භව මනස්විනී ॥ 30 ॥
යාතේ ච මයි කල්යාණි වනං මුනිනිෂේවිතම් ।
ව්රතෝපවාසපරයා භවිතව්යං ත්වයාऽනඝේ ॥ 31 ॥
කාල්යමුත්ථාය දේවානාං කෘත්වා පූජාං යථාවිධි ।
වංදිතව්යෝ දශරථඃ පිතා මම නරේශ්වරඃ ॥ 32 ॥
වංදිතව්යාශ්ච තේ නිත්යං යා ශ්ශේෂා මම මාතරඃ ।
ස්නේහ ප්රණයසංභෝගෛ ස්සමා හි මම මාතරඃ ॥ 33 ॥
භ්රාතෘපුත්රසමෞ චාපි ද්රෂ්ටව්යෞ ච විශේෂතඃ ।
ත්වයා භරතශත්රුඝ්නෞ ප්රාණෛඃ ප්රියතරෞ මම ॥ 34 ॥
විප්රියං න ච කර්තව්යං භරතස්ය කදාචන ।
ස හි රාජා ප්රභුශ්චෛව දේශස්ය ච කුලස්ය ච ॥ 35 ॥
ආරාධිතා හි ශීලේන ප්රයත්නෛශ්චෝපසේවිතාඃ ।
රාජාන ස්සංප්රසීදංති කුප්යංතිච විපර්යයේ ॥ 36 ॥
ඖරසානපි පුත්රාන්හි ත්යජංත්යහිතකාරිණඃ ।
සමර්ථාන්සංප්රගෘහ්ණංති ජනානපි නරාධිපාඃ ॥ 37 ॥
සා ත්වං වසේහ කල්යාණි රාජ්ඤස්සමනුවර්තිනී ।
භරතස්ය රතා ධර්මේ සත්යව්රතපරායණා ॥ 38 ॥
අහං ගමිෂ්යාමි මහාවනං ප්රියේ ත්වයා හි වස්තව්යමිහෛව භාමිනි ।
යථා ව්යලීකං කුරුෂේ න කස්ය චි ත්තථා ත්වයා කාර්යමිදං වචෝ මම ॥ 39 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාංඩේ ෂඩ්විංශස්සර්ගඃ ॥
