ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාංඩම් ।
අථ ත්රිපංචාශස්සර්ගඃ ।
ස තං වෘක්ෂං සමාසාද්ය සංධ්යාමන්වාස්යපශ්චිමාම් ।
රාමෝ රමයතාං ශ්රේෂ්ඨ ඉති හෝවාච ලක්ෂ්මණම් ॥ 1 ॥
අද්යේයං ප්රථමා රාත්රිර්යාතා ජනපදාද්බහිඃ ।
යා සුමංත්රේණ රහිතා තාං නෝත්කංඨිතුමර්හසි ॥ 2 ॥
ජාගර්තව්යමතංද්රිභ්යාමද්යප්රභෘති රාත්රිෂු ।
යෝගක්ෂේමෞ හි සීතායා වර්තේතේ ලක්ෂ්මණාවයෝඃ ॥ 3 ॥
රාත්රිං කථංචිදේවේමාං සෞමිත්රේ වර්තයාමහේ ।
අපාවර්තාමහේ භූමාවාස්තීර්ය ස්වයමාර්ජිතෛඃ ॥ 4 ॥
ස තු සංවිශ්ය මේදින්යාං මහාර්හශයනෝචිතඃ ।
ඉමාඃ සෞමිත්රයේ රාමෝ ව්යාජහාර කථාඃ ශුභාඃ ॥ 5 ॥
ධ්රුවමද්ය මහාරාජෝ දුඃඛං ස්වපිති ලක්ෂ්මණ ।
කෘතකාමා තු කෛකේයී තුෂ්ටා භවිතුමර්හති ॥ 6 ॥
සා හි දේවී මහාරාජං කෛකේයී රාජ්යකාරණාත් ।
අපි න ච්යාවයේත්ප්රාණාන් දෘෂ්ට්වා භරතමාගතම් ॥ 7 ॥
අනාථශ්ච හි වෘද්ධශ්ච මයා චෛව විනාකෘතඃ ।
කිං කරිෂ්යති කාමාත්මා කෛකේයී වශමාගතඃ ॥ 8 ॥
ඉදං ව්යසනමාලෝක්ය රාජ්ඤශ්ච මතිවිභ්රමම් ।
කාම ඒවාර්ථධර්මාභ්යාං ගරීයානිති මේ මතිඃ ॥ 9 ॥
කෝ හ්යවිද්වානපි පුමාන් ප්රමදායාඃ කෘතේ ත්යජේත් ।
ඡංදානුවර්තිනං පුත්රං තාතෝ මාමිව ලක්ෂ්මණ ॥ 10 ॥
සුඛී බත සභාර්යශ්ච භරතඃ කේකයීසුතඃ ।
මුදිතාන් කෝසලානේකෝ යෝ භෝක්ෂ්යත්යධිරාජවත් ॥ 11 ॥
ස හි සර්වස්ය රාජ්යස්ය මුඛමේකං භවිෂ්යති ।
තාතේ ච වයසාऽතීතේ මයි චාරණ්යමාස්ථිතේ ॥ 12 ॥
අර්ථධර්මෞ පරිත්යජ්ය ය කාමමනුවර්තතේ ।
ඒවමාපද්යතේ ක්ෂිප්රං රාජා දශරථෝ යථා ॥ 13 ॥
මන්යේ දශරථාංතාය මම ප්රව්රාජනාය ච ।
කෛකේයී සෞම්ය සංප්රාප්තා රාජ්යාය භරතස්ය ච ॥ 14 ॥
අපීදානීං තු කෛකේයී සෞභාග්යමදමෝහිතා ।
කෞසල්යාං ච සුමිත්රාං ච සංප්රබාධේත මත්කෘතේ ॥ 15 ॥
මා ස්ම මත්කාරණාද්දේවී සුමිත්රා දුඃඛමාවසේත් ।
අයෝධ්යාමිත ඒව ත්වං කාල්යේ ප්රවිශ ලක්ෂ්මණ ॥ 16 ॥
අහමේකෝ ගමිෂ්යාමි සීතයා සහ දංඩකාන් ।
අනාථායා හි නාථස්ත්වං කෞශල්යායා භවිෂ්යසි ॥ 17 ॥
ක්ෂුද්රකර්මා හි කෛකේයී ද්වේෂ්යමන්යාය්යමාචරේත් ।
පරිදද්යාහි ධර්මජ්ඤේ භරතේ මම මාතරම් ॥ 18 ॥
නූනං ජාත්යංතරේ කස්මින් ස්ත්රියඃ පුත්රෛර්වියෝජිතාඃ ।
ජනන්යා මම සෞමිත්රේ තස්මාදේතදුපස්ථිතම් ॥ 19 ॥
මයා හි චිරපුෂ්ටේන දුඛසංවර්ධිතේන ච ।
විප්රයුජ්යත කෞශල්යා ඵලකාලේ ධිගස්තු මාම් ॥ 20 ॥
මා ස්ම සීමංතිනී කාචිජ්ජනයේත්පුත්රමීදෘශම් ।
සෞමිත්රේ යෝऽහමංබායා දද්මි ශෝකමනංතකම් ॥ 21 ॥
මන්යේ ප්රීතිවිශිෂ්ටා සා මත්තෝ ලක්ෂ්මණ ශාරිකා ।
යස්යාස්තච්ඡ්රූයතේ වාක්යං ශුක පාදමරේර්දශ ॥ 22 ॥
ශෝචංත්යා අල්පභාග්යායා න කිංචිදුපකුර්වතා ।
පුත්රේණ කිමපුත්රායා මයා කාර්යමරිංදම ॥ 23 ॥
අල්පභාග්යා හි මේ මාතා කෞශල්යා රහිතා මයා ।
ශේතේ පරමදුඃඛාර්තා පතිතා ශෝකසාගරේ ॥ 24 ॥
ඒකෝ හ්යහමයෝධ්යාං ච පෘථිවීං චාපි ලක්ෂ්මණ ।
තරේයමිෂුභිඃ ක්රුද්ධෝ නනු වීර්යමකාරණම් ॥ 25 ॥
අධර්මභයභීතශ්ච පරලෝකස්ය චානඝ ।
තේන ලක්ෂ්මණ නාද්යාහ මාත්මානමභිෂේචයේ ॥ 26 ॥
ඒතදන්යශ්ච කරුණං විලප්ය විජනේ වනේ ।
අශ්රුපූර්ණමුඛෝ රාමෝ නිශි තූෂ්ණීමුපාවිශත් ॥ 27 ॥
විලප්යෝපරතං රාමං ගතාර්චිෂමිවානලම් ।
සමුද්රමිව නිර්වේගමාශ්වාසයත ලක්ෂ්මණඃ ॥ 28 ॥
ධ්රුවමද්ය පුරී රාජන්නයෝධ්යායුධිනාං වර ।
නිෂ්ප්රභා ත්වයි නිෂ්ක්රාංතේ ගතචංද්රේව ශර්වරී ॥ 29 ॥
නෛතදෞපයිකං රාම යදිදං පරිතප්යතේ ।
විෂාදයසි සීතාං ච මාං චෛව පුරුෂර්ෂභ ॥ 30 ॥
න ච සීතා ත්වයා හීනා න චාහමපි රාඝව ।
මුහූර්තමපි ජීවාවෝ ජලාන්මත්ස්යාවිනෝද්ධෘතෞ ॥ 31 ॥
නහි තාතං න ශත්රුඝ්නං න සුමිත්රාං පරංතප ।
ද්රෂ්ටුමිච්ඡේයමද්යාහං ස්වර්ගං චාපි ත්වයා විනා ॥ 32 ॥
තතස්තත්ර සුඛාසීනෞ නාතිදූරේ නිරීක්ෂ්ය තාම් ।
න්යග්රෝධේ සුකෘතාං ශය්යාං භේජාතේ ධර්මවත්සලෞ ॥ 33 ॥
ස ලක්ෂ්මණස්යෝත්තමපුෂ්කලං වචෝ නිශම්ය චෛවං වනවාසමාදරාත් ।
සමාඃ සමස්තා විදධේ පරංතපඃ ප්රපද්ය ධර්මං සුචිරාය රාඝවඃ ॥ 34 ॥
තතස්තු තස්මින් විජනේ වනේ තදා මහාබලෞ රාඝවවංශවර්ධනෞ ।
න තෞ භයං සංභ්රමමභ්යුපේයතු ර්යථෛව සිංහෞ ගිරිසානුගෝචරෞ ॥ 35 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාංඩේ ත්රිපංචාශස්සර්ගඃ ॥
