ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ അയോധ്യാകാംഡമ് ।
അഥ അഷ്ടാശീതിതമസ്സര്ഗഃ ।
തച്ഛ്രുത്വാ നിപുണം സർവം ഭരത സ്സഹ മംത്രിഭിഃ ।
ഇംഗുദീമൂലമാഗമ്യ രാമശയ്യാമവേക്ഷ്യ താമ് ॥ 1 ॥
അബ്രവീജ്ജനനീ സ്സർവാ ഇഹ തേന മഹാത്മനാ ।
ശർവരീ ശയിതാ ഭൂമാവിദമസ്യ വിമര്ദിതമ് ॥ 2 ॥
തച്ഛ്രുത്വാ നിപുണം സർവം ഭരത സ്സഹ മംത്രിഭിഃ ।
ഇംഗുദീമൂലമാഗമ്യ രാമശയ്യാമവേക്ഷ്യ താമ് ॥ 3 ॥
അബ്രവീജ്ജനനീ സ്സർവാ ഇഹ തേന മഹാത്മനാ ।
ശർവരീ ശയിതാ ഭൂമാവിദമസ്യ വിമര്ദിതമ് ॥ 4 ॥
മഹാഭാഗകുലീനേന മഹാഭാഗേന ധീമതാ ।
ജാതോ ദശരഥേനോർവ്യാം ന രാമസ്സ്വപ്തു മര്ഹതി ॥ 5 ॥
അജിനോത്തരസംസ്തീര്ണേ വരാസ്തരണസംചയേ ।
ശയിത്വാ പുരുഷവ്യാഘ്രഃ കഥം ശേതേ മഹീതലേ ॥ 6 ॥
പ്രാസാദാഗ്രവിമാനേഷു വലഭീഷു ച സർവദാ ।
ഹൈമരാജതഭൌമേഷു വരാസ്തരണശാലിഷു ॥ 7 ॥
പുഷ്പസംചയചിത്രേഷു ചംദനാഗരുഗംധിഷു ।
പാംഡുരാഭ്രപ്രകാശേഷു ശുകസംഘരൂതേഷുച ॥ 8 ॥
പ്രാസാദവരവര്യേഷു ശീതവത്സു സുഗംധിഷു ।
ഉഷിത്വാമേരുകല്പേഷു കൃതകാംചന ഭിത്തിഷു ॥ 9 ॥
ഗീതവാദിത്രനിര്ഘോഷൈർവരാഭരണനിസ്സ്വനൈഃ ।
മൃദംഗവരശബ്ദൈശ്ച സതതം പ്രതിബോധിതഃ ॥ 10 ॥
വംദിഭിർവംദിതഃ കാലേ ബഹുഭി സ്സൂതമാഗധൈഃ ।
ഗാഥാഭിരനുരൂപാഭി സ്സ്തുതിഭിശ്ച പരംതപഃ ॥ 11 ॥
അശ്രദ്ധേയമിദം ലോകേ ന സത്യം പ്രതിഭാതി മാ ।
മുഹ്യതേ ഖലു മേ ഭാവ സ്സ്വപ്നോഽയമിതി മേ മതിഃ ॥ 12 ॥
ന നൂനം ദൈവതം കിംചിത്കാലേന ബലവത്തരമ് ।
യത്ര ദാശരഥീ രാമോ ഭൂമാവേവ ശയീത സഃ ॥ 13 ॥
വിദേഹരാജസ്യ സുതാ സീതാ ച പ്രിയദര്ശനാ ।
ദയിതാ ശയിതാ ഭൂമൌ സ്നുഷാ ദശരഥസ്യ ച ॥ 14 ॥
ഇയം ശയ്യാ മമ ഭ്രാതുരിദം ഹി പരിവര്തിതമ് ।
സ്ഥംഡിലേ കഠിനേ സർവം ഗാത്രൈ ർവിമൃദിതം തൃണമ് ॥ 15 ॥
മന്യേ സാഭരണാ സുപ്താ സീതാഽസ്മിംഛയനോത്തമേ ।
തത്ര തത്ര ഹി ദൃശ്യംതേ സക്താഃ കനകബിംദവഃ ॥ 16 ॥
ഉത്തരീയമിഹാഽസക്തം സുവ്യക്തം സീതയാ തദാ ।
തഥാ ഹ്യേതേ പ്രകാശംതേ സക്താഃ കൌശേയതംതവഃ ॥ 17 ॥
മന്യേ ഭര്തു സ്സുഖാ ശയ്യാ യേന ബാലാ തപസ്വിനീ ।
സുകുമാരീ സതീ ദുഃഖം ന ഹി വിജാനാതി മൈഥിലീ ॥ 18 ॥
ഹാ ഹംതാഽസ്മി നൃശംസോഽഹം യത്സഭാര്യഃ കൃതേ മമ ।
ഈദൃശീം രാഘവശ്ശയ്യാമധിശേതേ ഹ്യനാഥവത് ॥ 19 ॥
സാർവഭൌമകുലേ ജാത സ്സർവലോകസ്യ സമ്മതഃ ।
സർവലോകപ്രിയസ്ത്യക്ത്വാ രാജ്യം സുഖമനുത്തമ് ॥ 20 ॥
കഥമിംദീവരശ്യാമോ രക്താക്ഷഃ പ്രിയദര്ശനഃ ।
സുഖഭാഗീ ന ദുഃഖാര്ഹ ശ്ശയിതോ ഭുവി രാഘവഃ ॥ 21 ॥
ധന്യഃ ഖലു മഹാഭാഗോ ലക്ഷ്മണ ശ്ശുഭലക്ഷണഃ ।
ഭ്രാതരം വിഷമേ കാലേ യോ രാമമനുവര്തതേ ॥ 22 ॥
സിദ്ധാര്ഥാ ഖലു വൈദേഹീ പതിം യാഽനുഗതാ വനമ് ।
വയം സംശയിതാ സ്സർവേ ഹീനാസ്തേന മഹാത്മനാ ॥ 23 ॥
ആകര്ണധാരാ പൃഥിവീ നൌഃ ഇവ പ്രതിഭാതി മാ ।
ഗതേ ദശരഥേ സ്വര്ഗം രാമേ ചാരണ്യമാശ്രിതേ ॥ 24 ॥
ന ച പ്രാര്ഥയതേ കച്ചിന്മനസാപി വസുംധരാമ് ।
വനേഽപി വസതസ്തസ്യ ബാഹുവീര്യാഭിരക്ഷിതാമ് ॥ 25 ॥
ശൂന്യസംവരണാരക്ഷാമയംത്രിതഹയദ്വിപാമ് ।
അപാവൃതപുരദ്വാരാം രാജധാനീമരക്ഷിതാമ് ॥ 26 ॥
അപ്രഹൃഷ്ടബലാം ശൂന്യാം വിഷമസ്ഥാമനാവൃതാമ് ।
ശത്രവോ നാഭിമന്യംതേ ഭക്ഷാന്വിഷകൃതാനിവ ॥ 27 ॥
അദ്യപ്രഭൃതി ഭൂമൌ തു ശയിഷ്യേഽഹം തൃണേഷു വാ ।
ഫലമൂലാശനോ നിത്യം ജടാചീരാണി ധാരയന് ॥ 28 ॥
തസ്യാര്ഥമുത്തരം കാലം നിവത്സ്യാമി സുഖം വനേ ।
തം പ്രതിശ്രവമാമുച്യ നാസ്യ മിഥ്യാ ഭവിഷ്യതി ॥ 29 ॥
വസംതം ഭ്രാതുരര്ഥായ ശത്രുഘ്നോ മാഽനുവത്സ്യതി ।
ലക്ഷ്മണേന സഹത്വാര്യോ ഹ്യയോധ്യാം പാലയിഷ്യതി ॥ 30 ॥
അഭിഷേക്ഷ്യംതി കാകുത്സ്ഥമയോധ്യായാം ദ്വിജാതയഃ ।
അപി മേ ദേവതാഃ കുര്യുരിമം സത്യം മനോരഥമ് ॥ 31 ॥
പ്രസാദ്യമാന ശ്ശിരസാ മയാ സ്വയം ബഹുപ്രകാരം യദി നാഭിപത്സ്യതേ ।
തതോഽനുവത്സ്യാമി ചിരായ രാഘവം വനേചരന്നാര്ഹതി മാമുപേക്ഷിതുമ് ॥ 32 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ അയോധ്യാകാംഡേ അഷ്ടാശീതിതമസ്സര്ഗഃ ॥
