śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē ayōdhyākāṇḍam ।
atha aṣṭāśītitamassargaḥ ।
tachChrutvā nipuṇaṃ sarvaṃ bharata ssaha mantribhiḥ ।
iṅgudīmūlamāgamya rāmaśayyāmavēkṣya tām ॥ 1 ॥
abravījjananī ssarvā iha tēna mahātmanā ।
śarvarī śayitā bhūmāvidamasya vimarditam ॥ 2 ॥
tachChrutvā nipuṇaṃ sarvaṃ bharata ssaha mantribhiḥ ।
iṅgudīmūlamāgamya rāmaśayyāmavēkṣya tām ॥ 3 ॥
abravījjananī ssarvā iha tēna mahātmanā ।
śarvarī śayitā bhūmāvidamasya vimarditam ॥ 4 ॥
mahābhāgakulīnēna mahābhāgēna dhīmatā ।
jātō daśarathēnōrvyāṃ na rāmassvaptu marhati ॥ 5 ॥
ajinōttarasaṃstīrṇē varāstaraṇasañchayē ।
śayitvā puruṣavyāghraḥ kathaṃ śētē mahītalē ॥ 6 ॥
prāsādāgravimānēṣu valabhīṣu cha sarvadā ।
haimarājatabhaumēṣu varāstaraṇaśāliṣu ॥ 7 ॥
puṣpasañchayachitrēṣu chandanāgarugandhiṣu ।
pāṇḍurābhraprakāśēṣu śukasaṅgharūtēṣucha ॥ 8 ॥
prāsādavaravaryēṣu śītavatsu sugandhiṣu ।
uṣitvāmērukalpēṣu kṛtakāñchana bhittiṣu ॥ 9 ॥
gītavāditranirghōṣairvarābharaṇanissvanaiḥ ।
mṛdaṅgavaraśabdaiścha satataṃ pratibōdhitaḥ ॥ 10 ॥
vandibhirvanditaḥ kālē bahubhi ssūtamāgadhaiḥ ।
gāthābhiranurūpābhi sstutibhiścha parantapaḥ ॥ 11 ॥
aśraddhēyamidaṃ lōkē na satyaṃ pratibhāti mā ।
muhyatē khalu mē bhāva ssvapnō'yamiti mē matiḥ ॥ 12 ॥
na nūnaṃ daivataṃ kiñchitkālēna balavattaram ।
yatra dāśarathī rāmō bhūmāvēva śayīta saḥ ॥ 13 ॥
vidēharājasya sutā sītā cha priyadarśanā ।
dayitā śayitā bhūmau snuṣā daśarathasya cha ॥ 14 ॥
iyaṃ śayyā mama bhrāturidaṃ hi parivartitam ।
sthaṇḍilē kaṭhinē sarvaṃ gātrai rvimṛditaṃ tṛṇam ॥ 15 ॥
manyē sābharaṇā suptā sītā'smiñChayanōttamē ।
tatra tatra hi dṛśyantē saktāḥ kanakabindavaḥ ॥ 16 ॥
uttarīyamihā'saktaṃ suvyaktaṃ sītayā tadā ।
tathā hyētē prakāśantē saktāḥ kauśēyatantavaḥ ॥ 17 ॥
manyē bhartu ssukhā śayyā yēna bālā tapasvinī ।
sukumārī satī duḥkhaṃ na hi vijānāti maithilī ॥ 18 ॥
hā hantā'smi nṛśaṃsō'haṃ yatsabhāryaḥ kṛtē mama ।
īdṛśīṃ rāghavaśśayyāmadhiśētē hyanāthavat ॥ 19 ॥
sārvabhaumakulē jāta ssarvalōkasya sammataḥ ।
sarvalōkapriyastyaktvā rājyaṃ sukhamanuttam ॥ 20 ॥
kathamindīvaraśyāmō raktākṣaḥ priyadarśanaḥ ।
sukhabhāgī na duḥkhārha śśayitō bhuvi rāghavaḥ ॥ 21 ॥
dhanyaḥ khalu mahābhāgō lakṣmaṇa śśubhalakṣaṇaḥ ।
bhrātaraṃ viṣamē kālē yō rāmamanuvartatē ॥ 22 ॥
siddhārthā khalu vaidēhī patiṃ yā'nugatā vanam ।
vayaṃ saṃśayitā ssarvē hīnāstēna mahātmanā ॥ 23 ॥
ākarṇadhārā pṛthivī nauḥ iva pratibhāti mā ।
gatē daśarathē svargaṃ rāmē chāraṇyamāśritē ॥ 24 ॥
na cha prārthayatē kachchinmanasāpi vasundharām ।
vanē'pi vasatastasya bāhuvīryābhirakṣitām ॥ 25 ॥
śūnyasaṃvaraṇārakṣāmayantritahayadvipām ।
apāvṛtapuradvārāṃ rājadhānīmarakṣitām ॥ 26 ॥
aprahṛṣṭabalāṃ śūnyāṃ viṣamasthāmanāvṛtām ।
śatravō nābhimanyantē bhakṣānviṣakṛtāniva ॥ 27 ॥
adyaprabhṛti bhūmau tu śayiṣyē'haṃ tṛṇēṣu vā ।
phalamūlāśanō nityaṃ jaṭāchīrāṇi dhārayan ॥ 28 ॥
tasyārthamuttaraṃ kālaṃ nivatsyāmi sukhaṃ vanē ।
taṃ pratiśravamāmuchya nāsya mithyā bhaviṣyati ॥ 29 ॥
vasantaṃ bhrāturarthāya śatrughnō mā'nuvatsyati ।
lakṣmaṇēna sahatvāryō hyayōdhyāṃ pālayiṣyati ॥ 30 ॥
abhiṣēkṣyanti kākutsthamayōdhyāyāṃ dvijātayaḥ ।
api mē dēvatāḥ kuryurimaṃ satyaṃ manōratham ॥ 31 ॥
prasādyamāna śśirasā mayā svayaṃ bahuprakāraṃ yadi nābhipatsyatē ।
tatō'nuvatsyāmi chirāya rāghavaṃ vanēcharannārhati māmupēkṣitum ॥ 32 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē ayōdhyākāṇḍē aṣṭāśītitamassargaḥ ॥