ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ അയോധ്യാകാംഡമ് ।
അഥ സപ്തനവതിതമസ്സര്ഗഃ ।
സുസംരബ്ധം തു സൌമിത്രിം ലക്ഷ്മണം ക്രോധമൂര്ഛിതമ് ।
രാമസ്തു പരിസാംത്വ്യാഥ വചനം ചേദമബ്രവീത് ॥ 1 ॥
കിമത്ര ധനുഷാ കാര്യമസിനാ വാ സചര്മണാ ।
മഹേഷ്വാസേ മഹാപ്രാജ്ഞേ ഭരതേ സ്വയമാഗതേ ॥ 2 ॥
പിതുസ്സത്യം പ്രതിശ്രുത്യ ഹത്വാ ഭരതമാഗതമ് ।
കിം കരിഷ്യാമി രാജ്യേന സാപവാദേന ലക്ഷ്മണ ॥ 3 ॥
യദ്ദ്രവ്യം ബാംധവാനാം വാ മിത്രാണാം വാ ക്ഷയേ ഭവേത് ।
നാഹം തത്പ്രതിഗൃഹ്ണീയാം ഭക്ഷാന്വിഷകൃതാനിവ ॥ 4 ॥
ധര്മമര്ഥം ച കാമം ച പൃഥിവീം ചാപി ലക്ഷ്മണ ।
ഇച്ഛാമി ഭവതാമര്ഥേ ഏതത് പ്രതിശൃണോമി തേ ॥ 5 ॥
ഭ്രാത്രൂണാം സംഗ്രഹാര്ഥം ച സുഖാര്ഥം ചാപി ലക്ഷ്മണ ।
രാജ്യമപ്യഹമിച്ഛാമി സത്യേനാഽയുധമാലഭേ ॥ 6 ॥
നേയം മമ മഹീ സൌമ്യ ദുര്ലഭാ സാഗരാംബരാ ।
ന ഹീച്ഛേയമധര്മേണ ശക്രത്വമപി ലക്ഷ്മണ ॥ 7 ॥
യദ്വിനാ ഭരതം ത്വാം ച ശത്രുഘ്നം ചാപി മാനദ ।
ഭവേന്മമ സുഖം കിംചിദ്ഭസ്മ തത്കുരുതാം ശിഖീ ॥ 8 ॥
മന്യേഽഹമാഗതോഽയോധ്യാം ഭരതോ ഭ്രാതൃവത്സലഃ ।
മമ പ്രാണാത്പ്രിയതരഃ കുലധര്മമനുസ്മരന് ॥ 9 ॥
ശ്രുത്വാ പ്രവ്രാജിതം മാം ഹി ജടാവല്കലധാരിണമ് ।
ജാനക്യാസഹിതം വീര ത്വയാ ച പുരുഷര്ഷഭ ॥ 10 ॥
സ്നേഹേനാഽക്രാംതഹൃദയ ശ്ശോകേനാകുലിതേംദ്രിയഃ ।
ദ്രഷ്ടുമഭ്യാഗതോ ഹ്യേഷ ഭരതോ നാന്യഥാഽഗതഃ ॥ 11 ॥
അംബാം ച കൈകയീം രുഷ്യ പരുഷം ചാപ്രിയം വദന് ।
പ്രസാദ്യ പിതരം ശ്രീമാര്നാജ്യം മേ ദാതുമാഗതഃ ॥ 12 ॥
പ്രാപ്തകാലം യദേഷോഽസ്മാന്ഭരതോ ദ്രഷ്ടുമിച്ഛതി ।
അസ്മാസു മനസാഽപ്യേഷ നാപ്രിയം കിംചിദാചരേത് ॥ 13 ॥
വിപ്രിയം കൃതപൂർവം തേ ഭരതേന കദാ നു കിമ് ।
ഈദൃശം വാ ഭയം തേഽദ്യ ഭരതം യോഽത്ര ശംകസേ ॥ 14 ॥
ന ഹി തേ നിഷ്ഠുരം വാച്യോ ഭരതോ നാപ്രിയം വചഃ ।
അഹം ഹ്യപ്രിയമുക്ത സ്സ്യാം ഭരതസ്യാപ്രിയേ കൃതേ ॥ 15 ॥
കഥം നു പുത്രാഃ പിതരം ഹന്യുഃ കസ്യാം ചിദാപദി ।
ഭ്രാതാ വാ ഭ്രാതരം ഹന്യാത്സൌമിത്രേ പ്രാണമാത്മനഃ ॥ 16 ॥
യദി രാജ്യസ്യ ഹേതോസ്ത്വമിമാം വാചം പ്രഭാഷസേ ।
വക്ഷ്യാമി ഭരതം ദൃഷ്ട്വാ രാജ്യമസ്മൈ പ്രദീയതാമ് ॥ 17 ॥
ഉച്യമാനോഽപി ഭരതോ മയാ ലക്ഷ്മണ തദ്വചഃ ।
രാജ്യമസ്മൈ പ്രയച്ഛേതി ബാഢമിത്യേവ വക്ഷ്യതി ॥ 18 ॥
തഥോക്തോ ധര്മശീലേന ഭ്രാത്രാ തസ്യ ഹിതേ രതഃ ।
ലക്ഷ്മണഃ പ്രവിവേശേവ സ്വാനി ഗാത്രാണി ലജ്ജയാ ॥ 19 ॥
തദ്വാക്യം ലക്ഷ്മണ ശ്ശ്രുത്വാ വ്രീലിതഃ പ്രത്യുവാച ഹ ।
ത്വാം മന്യേ ദ്രഷ്ടുമായാതഃ പിതാ ദശരഥ സ്സ്വയമ് ॥ 20 ॥
വ്രീലിതം ലക്ഷ്മണം ദൃഷ്ട്വാ രാഘവഃ പ്രത്യുവാച ഹ ।
ഏഷ മന്യേ മഹാബാഹുരിഹാസ്മാംദ്രഷ്ടുമാഗതഃ ॥ 21 ॥
അഥവാ നൌ ധ്രുവം മന്യേ മന്യമാന സ്സുഖോചിതൌ ।
വനവാസമനുധ്യായ ഗൃഹായ പ്രതിനേഷ്യതി ॥ 22 ॥
ഇമാം വാപ്യേഷ വൈദേഹീമത്യംതസുഖസേവിനീമ് ।
പിതാ മേ രാഘവ ശ്ശ്രീമാന്വനാദാദായ യാസ്യതി ॥ 23 ॥
ഏതൌ തൌ സംപ്രകാശേതേ ഗോത്രവംതൌ മനോരമൌ ।
വായുവേഗസമൌ വീര ജവനൌ തുരഗോത്തമൌ ॥ 24 ॥
സ ഏഷ സുമഹാകായഃ കംപതേ വാഹിനീമുഖേ ।
നാഗശ്ശത്രുംജയോ നാമ വൃദ്ധസ്താതസ്യ ധീമതഃ ॥ 25 ॥
ന തു പശ്യാമി തച്ഛത്രം പാംഡുരം ലോകസത്കൃതമ് । പിതുര്ദിവ്യം മഹാബാഹോ സംശയോ ഭവതീഹ മേ ॥ 26 ॥
വൃക്ഷാഗ്രാദവരോഹ ത്വം കുരു ലക്ഷ്മണ മദ്വചഃ ।
ഇതീവ രാമോ ധര്മാത്മാ സൌമിത്രിം തമുവാച ഹ ॥ 27 ॥
അവതീര്യ തു സാലാഗ്രാത്തസ്മാത്സ സമിതിംജയഃ ।
ലക്ഷ്മണഃ പ്രാംജലിര്ഭൂത്വാ തസ്ഥൌ രാമസ്യ പാര്ശ്വതഃ ॥ 28 ॥
ഭരതേനാപി സംദിഷ്ടാ സമ്മര്ദോ ന ഭവേദിതി ।
സമംതാത്തസ്യ ശൈലസ്യ സേനാ വാസമകല്പയത് ॥ 29 ॥
അധ്യര്ധമിക്ഷ്വാകുചമൂര്യോജനം പർവതസ്യ സാ ।
പാര്ശ്വേ ന്യവിശദാവൃത്യ ഗജവാജിരഥാകുലാ ॥ 30 ॥
സാ ചിത്രകൂടേ ഭരതേന സേനാ ധര്മം പുരസ്കൃത്യ വിധൂയ ദര്പമ് ।
പ്രസാദനാര്ഥം രഘുനംദനസ്യ വിരാജതേ നീതിമതാ പ്രണീതാ ॥ 31 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ അയോധ്യാകാംഡേ സപ്തനവതിതമസ്സര്ഗഃ ॥
