View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 2.97 Ayodhya Kanda - Sarga 97

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē ayōdhyākāṇḍam ।
atha saptanavatitamassargaḥ ।

susaṃrabdhaṃ tu saumitriṃ lakṣmaṇaṃ krōdhamūrChitam ।
rāmastu parisāntvyātha vachanaṃ chēdamabravīt ॥ 1 ॥

kimatra dhanuṣā kāryamasinā vā sacharmaṇā ।
mahēṣvāsē mahāprājñē bharatē svayamāgatē ॥ 2 ॥

pitussatyaṃ pratiśrutya hatvā bharatamāgatam ।
kiṃ kariṣyāmi rājyēna sāpavādēna lakṣmaṇa ॥ 3 ॥

yaddravyaṃ bāndhavānāṃ vā mitrāṇāṃ vā kṣayē bhavēt ।
nāhaṃ tatpratigṛhṇīyāṃ bhakṣānviṣakṛtāniva ॥ 4 ॥

dharmamarthaṃ cha kāmaṃ cha pṛthivīṃ chāpi lakṣmaṇa ।
ichChāmi bhavatāmarthē ētat pratiśṛṇōmi tē ॥ 5 ॥

bhrātrūṇāṃ saṅgrahārthaṃ cha sukhārthaṃ chāpi lakṣmaṇa ।
rājyamapyahamichChāmi satyēnā'yudhamālabhē ॥ 6 ॥

nēyaṃ mama mahī saumya durlabhā sāgarāmbarā ।
na hīchChēyamadharmēṇa śakratvamapi lakṣmaṇa ॥ 7 ॥

yadvinā bharataṃ tvāṃ cha śatrughnaṃ chāpi mānada ।
bhavēnmama sukhaṃ kiñchidbhasma tatkurutāṃ śikhī ॥ 8 ॥

manyē'hamāgatō'yōdhyāṃ bharatō bhrātṛvatsalaḥ ।
mama prāṇātpriyataraḥ kuladharmamanusmaran ॥ 9 ॥

śrutvā pravrājitaṃ māṃ hi jaṭāvalkaladhāriṇam ।
jānakyāsahitaṃ vīra tvayā cha puruṣarṣabha ॥ 10 ॥

snēhēnā'krāntahṛdaya śśōkēnākulitēndriyaḥ ।
draṣṭumabhyāgatō hyēṣa bharatō nānyathā'gataḥ ॥ 11 ॥

ambāṃ cha kaikayīṃ ruṣya paruṣaṃ chāpriyaṃ vadan ।
prasādya pitaraṃ śrīmārnājyaṃ mē dātumāgataḥ ॥ 12 ॥

prāptakālaṃ yadēṣō'smānbharatō draṣṭumichChati ।
asmāsu manasā'pyēṣa nāpriyaṃ kiñchidācharēt ॥ 13 ॥

vipriyaṃ kṛtapūrvaṃ tē bharatēna kadā nu kim ।
īdṛśaṃ vā bhayaṃ tē'dya bharataṃ yō'tra śaṅkasē ॥ 14 ॥

na hi tē niṣṭhuraṃ vāchyō bharatō nāpriyaṃ vachaḥ ।
ahaṃ hyapriyamukta ssyāṃ bharatasyāpriyē kṛtē ॥ 15 ॥

kathaṃ nu putrāḥ pitaraṃ hanyuḥ kasyāṃ chidāpadi ।
bhrātā vā bhrātaraṃ hanyātsaumitrē prāṇamātmanaḥ ॥ 16 ॥

yadi rājyasya hētōstvamimāṃ vāchaṃ prabhāṣasē ।
vakṣyāmi bharataṃ dṛṣṭvā rājyamasmai pradīyatām ॥ 17 ॥

uchyamānō'pi bharatō mayā lakṣmaṇa tadvachaḥ ।
rājyamasmai prayachChēti bāḍhamityēva vakṣyati ॥ 18 ॥

tathōktō dharmaśīlēna bhrātrā tasya hitē rataḥ ।
lakṣmaṇaḥ pravivēśēva svāni gātrāṇi lajjayā ॥ 19 ॥

tadvākyaṃ lakṣmaṇa śśrutvā vrīlitaḥ pratyuvācha ha ।
tvāṃ manyē draṣṭumāyātaḥ pitā daśaratha ssvayam ॥ 20 ॥

vrīlitaṃ lakṣmaṇaṃ dṛṣṭvā rāghavaḥ pratyuvācha ha ।
ēṣa manyē mahābāhurihāsmāndraṣṭumāgataḥ ॥ 21 ॥

athavā nau dhruvaṃ manyē manyamāna ssukhōchitau ।
vanavāsamanudhyāya gṛhāya pratinēṣyati ॥ 22 ॥

imāṃ vāpyēṣa vaidēhīmatyantasukhasēvinīm ।
pitā mē rāghava śśrīmānvanādādāya yāsyati ॥ 23 ॥

ētau tau samprakāśētē gōtravantau manōramau ।
vāyuvēgasamau vīra javanau turagōttamau ॥ 24 ॥

sa ēṣa sumahākāyaḥ kampatē vāhinīmukhē ।
nāgaśśatruñjayō nāma vṛddhastātasya dhīmataḥ ॥ 25 ॥

na tu paśyāmi tachChatraṃ pāṇḍuraṃ lōkasatkṛtam । piturdivyaṃ mahābāhō saṃśayō bhavatīha mē ॥ 26 ॥

vṛkṣāgrādavarōha tvaṃ kuru lakṣmaṇa madvachaḥ ।
itīva rāmō dharmātmā saumitriṃ tamuvācha ha ॥ 27 ॥

avatīrya tu sālāgrāttasmātsa samitiñjayaḥ ।
lakṣmaṇaḥ prāñjalirbhūtvā tasthau rāmasya pārśvataḥ ॥ 28 ॥

bharatēnāpi sandiṣṭā sammardō na bhavēditi ।
samantāttasya śailasya sēnā vāsamakalpayat ॥ 29 ॥

adhyardhamikṣvākuchamūryōjanaṃ parvatasya sā ।
pārśvē nyaviśadāvṛtya gajavājirathākulā ॥ 30 ॥

sā chitrakūṭē bharatēna sēnā dharmaṃ puraskṛtya vidhūya darpam ।
prasādanārthaṃ raghunandanasya virājatē nītimatā praṇītā ॥ 31 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē ayōdhyākāṇḍē saptanavatitamassargaḥ ॥




Browse Related Categories: