શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે અરણ્યકાંડમ્ ।
અથ દ્વિતીયસ્સર્ગઃ ।
કૃતાતિથ્યોઽથ રામસ્તુ સૂર્યસ્યોદયનં પ્રતિ ।
આમ્નત્્ય સ મુનીન્સર્વાન્વનમેવાન્વગાહત ॥ 1 ॥
નાનામૃગગણાકીર્ણમૃક્ષશાર્દૂલ સેવિતમ્ ।
ધ્વસ્તવૃક્ષલતાગુલ્મં દુર્દર્શસલિલાશયમ્ ॥ 2 ॥
નિષ્કૂજનાનાશકુનિઝિલ્લિકાગણનાદિતમ્ ।
લક્ષ્મણાનુગતો રામો વનમધ્યં દદર્શ હ ॥ 3 ॥
સીતયા સહ કાકુત્સ્થસ્તસ્મિનઘોરમૃગાયુતે ।
દદર્શ ગિરિશૃંગાભં પુરુષાદં મહાસ્વનમ્ ॥ 4 ॥
ગંભીરાક્ષં મહાવક્ત્રં વિકટં વિષમોદરમ્ ।
બીભત્સં વિષમં દીર્ઘં વિકૃતં ઘોરદર્શનમ્ ॥ 5 ॥
વસાનં ચર્મ વૈયાઘ્રં વસાર્દ્રં રુધિરોક્ષિતમ્ ।
ત્રાસનં સર્વભૂતાનાં વ્યાદિતાસ્યમિવાંતકમ્ ॥ 6 ॥
ત્રીન્સિમ્હાન્શ્ચતુરો વ્યાઘ્રાંદ્વૌ વૃકૌ પૃષતાંદશ ।
સવિષાણં વસાદિગ્ધં ગજસ્ય ચ શિરો મહત્ ।
અવસજ્યાયસે શૂલે વિનદંતં મહાસ્વનમ્ ॥ 7 ॥
સ રામં લક્ષ્મણં ચૈવ સીતાં દૃષ્ટ્વા ચ મૈથિલીમ્ ।
અભ્યધાવત્સુસંકૃદ્ધઃ પ્રજાઃ કાલ ઇવાંતકઃ ॥ 8 ॥
સ કૃત્વા ભૈરવં નાદં ચાલયન્નિવ મેદિનીમ્ ।
અંકેનાદાય વૈદેહીમપક્રમ્ય તતોઽબ્રવીત્ ॥ 9 ॥
યુવાં જટાચીરધરૌ સભાર્યૌ ક્ષીણજીવિતૌ ।
પ્રવિષ્ટૌ દંડકારણ્યં શરચાપાસિધારિણૌ ॥ 10 ॥
કથં તાપસયોર્વાં ચ વાસઃ પ્રમદયા સહ ।
અધર્મચારિણૌ પાપૌ કૌ યુવાં મુનિદૂષકૌ ॥ 11 ॥
અહં વનમિદં દુર્ગં વિરાધો નામ રાક્ષસઃ ।
ચરામિ સાયુધો નિત્યમૃષિમાંસાનિ ભક્ષયન્ ॥ 12 ॥
ઇયં નારી વરારોહા મમ ભાર્યા ભવિષ્યતિ ।
યુવયોઃ પાપયોશ્ચાહં પાસ્યામિ રુધિરં મૃધે ॥ 13 ॥
તસ્યૈવં બ્રુવતો દુષ્ટં વિરાધસ્ય દુરાત્મનઃ ।
શ્રુત્વા સગર્વિતં વાક્યં સંભ્રાંતા જનકાત્મજા ॥ 14 ॥
સીતા પ્રવેપતોદ્વેગાત્ પ્રાવાતે કદલી યથા ॥ 15 ॥
તાં દૃષ્ટ્વા રાઘવઃ સીતાં વિરાધાંકગતાં શુભામ્ ।
અબ્રવીલ્લક્ષ્મણં વાક્યં મુખેન પરિશુષ્યતા ॥ 16 ॥
પશ્ય સૌમ્ય નરેંદ્રસ્ય જનકસ્યાત્મસંભવામ્ ।
મમ ભાર્યાં શુભાચારાં વિરાધાંકે પ્રવેશિતામ્ ॥ 17 ॥
અત્યંતસુખસંમવૃદ્ધાં રાજપુત્રીં યશસ્વિનીમ્ ।
યદભિપ્રેતમસ્માસુ પ્રિયં વરવૃતં ચ યત્ ॥ 18 ॥
કૈકેય્યાસ્તુ સુસંવૃત્તં ક્ષિપ્રમદ્યૈવ લક્ષ્મણ ।
યા ન તુષ્યતિ રાજ્યેન પુત્રાર્થે દીર્ઘદર્શિની ॥ 19 ॥
યયાહં સર્વભૂતાનાં પ્રિયઃ પ્રસ્થાપિતો વનમ્ ।
અદ્યેદાનીં સકામા સા યા માતા મધ્યમા મમ ॥ 20 ॥
પરસ્પર્શાત્તુ વૈદેહ્યાઃ ન દુઃખતરમસ્તિમે ।
પિતુર્વિનાશાત્સૌમિત્રે સ્વરાજ્યહરણાત્તથા ॥ 21 ॥
ઇતિ બ્રુવતિ કાકુત્સ્થે બાષ્પશોકપરિપ્લુતે ।
અબ્રવીલ્લક્ષ્મણઃ ક્રુદ્ધો રુદ્ધો નાગ ઇવ શ્વસન્ ॥ 22 ॥
અનાથ ઇવ ભૂતાનાં નાથસ્ત્વં વાસવોપમઃ ।
મયા પ્રેષ્યેણ કાકુત્સ્થ કિમર્થં પરિતપ્યસે ॥ 23 ॥
શરેણ નિહતસ્યાદ્ય મયા ક્રુદ્ધેન રક્ષસઃ ।
વિરાધસ્ય ગતાસોર્હિ મહી પાસ્યતિ શોણિતમ્ ॥ 24 ॥
રાજ્યકામે મમ ક્રોધો ભરતે યો બભૂવ હ ।
તં વિરાધે પ્રમોક્ષ્યામિ વજ્રી વજ્રમિવાચલે ॥ 25 ॥
મમ ભુજબલવેગવેગિતઃ પતતુ શરોઽસ્ય મહાન્મહોરસિ ।
વ્યપનયતુ તનોશ્ચ જીવિતં પતતુ તતસ્સમહીં વિઘૂર્ણિતઃ ॥ 26 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે અરણ્યકાંડે દ્વિતીયસ્સર્ગઃ ॥
