śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē araṇyakāṇḍam ।
atha dvitīyassargaḥ ।
kṛtātithyō'tha rāmastu sūryasyōdayanaṃ prati ।
āmnatRya sa munīnsarvānvanamēvānvagāhata ॥ 1 ॥
nānāmṛgagaṇākīrṇamṛkṣaśārdūla sēvitam ।
dhvastavṛkṣalatāgulmaṃ durdarśasalilāśayam ॥ 2 ॥
niṣkūjanānāśakunijhillikāgaṇanāditam ।
lakṣmaṇānugatō rāmō vanamadhyaṃ dadarśa ha ॥ 3 ॥
sītayā saha kākutsthastasminaghōramṛgāyutē ।
dadarśa giriśṛṅgābhaṃ puruṣādaṃ mahāsvanam ॥ 4 ॥
gambhīrākṣaṃ mahāvaktraṃ vikaṭaṃ viṣamōdaram ।
bībhatsaṃ viṣamaṃ dīrghaṃ vikṛtaṃ ghōradarśanam ॥ 5 ॥
vasānaṃ charma vaiyāghraṃ vasārdraṃ rudhirōkṣitam ।
trāsanaṃ sarvabhūtānāṃ vyāditāsyamivāntakam ॥ 6 ॥
trīnsimhānśchaturō vyāghrāndvau vṛkau pṛṣatāndaśa ।
saviṣāṇaṃ vasādigdhaṃ gajasya cha śirō mahat ।
avasajyāyasē śūlē vinadantaṃ mahāsvanam ॥ 7 ॥
sa rāmaṃ lakṣmaṇaṃ chaiva sītāṃ dṛṣṭvā cha maithilīm ।
abhyadhāvatsusaṅkṛddhaḥ prajāḥ kāla ivāntakaḥ ॥ 8 ॥
sa kṛtvā bhairavaṃ nādaṃ chālayanniva mēdinīm ।
aṅkēnādāya vaidēhīmapakramya tatō'bravīt ॥ 9 ॥
yuvāṃ jaṭāchīradharau sabhāryau kṣīṇajīvitau ।
praviṣṭau daṇḍakāraṇyaṃ śarachāpāsidhāriṇau ॥ 10 ॥
kathaṃ tāpasayōrvāṃ cha vāsaḥ pramadayā saha ।
adharmachāriṇau pāpau kau yuvāṃ munidūṣakau ॥ 11 ॥
ahaṃ vanamidaṃ durgaṃ virādhō nāma rākṣasaḥ ।
charāmi sāyudhō nityamṛṣimāṃsāni bhakṣayan ॥ 12 ॥
iyaṃ nārī varārōhā mama bhāryā bhaviṣyati ।
yuvayōḥ pāpayōśchāhaṃ pāsyāmi rudhiraṃ mṛdhē ॥ 13 ॥
tasyaivaṃ bruvatō duṣṭaṃ virādhasya durātmanaḥ ।
śrutvā sagarvitaṃ vākyaṃ sambhrāntā janakātmajā ॥ 14 ॥
sītā pravēpatōdvēgāt prāvātē kadalī yathā ॥ 15 ॥
tāṃ dṛṣṭvā rāghavaḥ sītāṃ virādhāṅkagatāṃ śubhām ।
abravīllakṣmaṇaṃ vākyaṃ mukhēna pariśuṣyatā ॥ 16 ॥
paśya saumya narēndrasya janakasyātmasambhavām ।
mama bhāryāṃ śubhāchārāṃ virādhāṅkē pravēśitām ॥ 17 ॥
atyantasukhasammavṛddhāṃ rājaputrīṃ yaśasvinīm ।
yadabhiprētamasmāsu priyaṃ varavṛtaṃ cha yat ॥ 18 ॥
kaikēyyāstu susaṃvṛttaṃ kṣipramadyaiva lakṣmaṇa ।
yā na tuṣyati rājyēna putrārthē dīrghadarśinī ॥ 19 ॥
yayāhaṃ sarvabhūtānāṃ priyaḥ prasthāpitō vanam ।
adyēdānīṃ sakāmā sā yā mātā madhyamā mama ॥ 20 ॥
parasparśāttu vaidēhyāḥ na duḥkhataramastimē ।
piturvināśātsaumitrē svarājyaharaṇāttathā ॥ 21 ॥
iti bruvati kākutsthē bāṣpaśōkapariplutē ।
abravīllakṣmaṇaḥ kruddhō ruddhō nāga iva śvasan ॥ 22 ॥
anātha iva bhūtānāṃ nāthastvaṃ vāsavōpamaḥ ।
mayā prēṣyēṇa kākutstha kimarthaṃ paritapyasē ॥ 23 ॥
śarēṇa nihatasyādya mayā kruddhēna rakṣasaḥ ।
virādhasya gatāsōrhi mahī pāsyati śōṇitam ॥ 24 ॥
rājyakāmē mama krōdhō bharatē yō babhūva ha ।
taṃ virādhē pramōkṣyāmi vajrī vajramivāchalē ॥ 25 ॥
mama bhujabalavēgavēgitaḥ patatu śarō'sya mahānmahōrasi ।
vyapanayatu tanōścha jīvitaṃ patatu tatassamahīṃ vighūrṇitaḥ ॥ 26 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē araṇyakāṇḍē dvitīyassargaḥ ॥