View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 3.46 Aranya Kanda - Sarga 46

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē araṇyakāṇḍam ।
atha ṣaṭchatvāriṃśassargaḥ ।

tayā paruṣamuktastu kupitō rāghavānujaḥ ।
sa vikāṅkṣanbhṛśaṃ rāmaṃ pratasthē nachirādiva ॥ 1 ॥

tadāsādya daśagrīvaḥ kṣipramantaramāsthitaḥ ।
abhichakrāma vaidēhīṃ parivrājakarūpadhṛk ॥ 2 ॥

ślakṣṇakāṣāyasaṃvītaśśikhī Chatrī upānahī ।
vāmē chāṃsē'vasajyātha śubhē yaṣṭikamaṇḍalū ॥ 3 ॥

parivrājakarūpēṇa vaidēhīmanvapadyata ।
tāmāsasādātibalō bhrātṛbhyāṃ rahitāṃ vanē ॥ 4 ॥

rahitāṃ chandrasūryābhyāṃ sandhyāmiva mahattamaḥ ।
tāmapaśyattatō bālāṃ rāmapatnīṃ yaśasvinīm ॥ 5 ॥

rōhiṇīṃ śaśinā hīnāṃ grahavadbhṛśadāruṇaḥ ।
tamugratējaḥkarmāṇaṃ janasthānarūhā drumāḥ ॥ 6 ॥

samīkṣya samprakampantē na pravāti cha mārutaḥ ।
śīghrasrōtāścha taṃ dṛṣṭvā vīkṣantaṃ raktalōchanam ॥ 7 ॥

stimitaṃ gantumārēbhē bhayādgōdāvarī nadī ।
rāmasya tvantaraprēpsurdaśagrīvastadantarē ॥ 8 ॥

upatasthē cha vai dēhīṃ bhikṣurūpēṇa rāvaṇaḥ ।
abhavyō bhavyarūpēṇa bhartāramanuśōchatīm ॥ 9 ॥

abhyavartata vaidēhīṃ chitrāmiva śanaiścharaḥ ।
sa pāpō bhavyarūpēṇa tṛṇaiḥ kūpa ivāvṛtaḥ ॥ 10 ॥

atiṣṭhatprēkṣya vaidēhīṃ rāmapatniṃ yaśasvinīm ।
śubhāṃ ruchiradantōṣṭhīṃ pūrṇachandranibhānanām ॥ 11 ॥

āsīnāṃ parṇaśālāyāṃ bāṣpaśōkābhipīḍitām ।
sa tāṃ padmapalāśākṣīṃ pītakauśēyavāsinīm ॥ 12 ॥

abhyagachChata vaidēhīṃ duṣṭachētā niśācharaḥ ।
sa manmathaśarāviṣṭō brahmaghōṣamudīrayan ॥ 13 ॥

abravītpraśritaṃ vākyaṃ rahitē rākṣasādhipaḥ ।
tāmuttamāṃ striyaṃ lōkē padmahīnāmiva śriyam ॥ 14 ॥

vibhrājamānāṃ vapuṣā rāvaṇaḥ praśaśaṃsa ha ।
kā tvaṃ kāñchanavarṇābhē pītakauśēyavāsini ॥ 15 ॥

kamalānāṃ śubhāṃ mālāṃ padminīva hi bibhratī ।
hrīḥ kīrtiḥ śrīśśubhā lakṣmīrapsarā vā śubhānanē ॥ 16 ॥

bhūtirvā tvaṃ varārōhē ratirvā svairachāriṇī ।
samāśśikhariṇassnigdhāḥ pāṇḍurā daśanāstava ॥ 17 ॥

viśālē vimalē nētrē raktāntē kṛṣṇatārakē ।
viśālaṃ jaghanaṃ pīnamūrū karikarōpamau ॥ 18 ॥

ētāvupachitau vṛttau saṃhatau sampravalgitau ।
pīnōnnatamukhau kāntau snigdhau tālaphalōpamau ॥ 19 ॥

maṇipravēkābharaṇau ruchirau tē payōdharau ।
chārusmitē chārudati chārunētrē vilāsini ॥ 20 ॥

manō harasi mē kāntē nadī kūlamivāmbhasā ।
karāntamitamadhyāsi sukēśī saṃhatastanī ॥ 21 ॥

naiva dēvī na gandharvī na yakṣī na cha kinnarī ।
naivaṃrūpā mayā nārī dṛṣṭapūrvā mahītalē ॥ 22 ॥

rūpamagryaṃ cha lōkēṣu saukumāryaṃ vayaśchatē ।
iha vāsaścha kāntārē chittamunmādayanti mē ॥ 23 ॥

sā pratikrāma bhadraṃ tē naivaṃ vastumihārhasi ।
rākṣasānāmayaṃ vāsō ghōrāṇāṃ kāmarūpiṇām ॥ 24 ॥

prāsādāgrāṇi ramyāṇi nagarōpavanāni cha ।
sampannāni sugandhīni yuktānyācharituṃ tvayā ॥ 25 ॥

varaṃ mālyaṃ varaṃ bhōjyaṃ varaṃ vastraṃ cha śōbhanē ।
bhartāraṃ cha varaṃ manyē tvadyuktamasitēkṣaṇē ॥ 26 ॥

kā tvaṃ bhavasi rudrāṇāṃ marutāṃ vā varānanē ।
vasūnāṃ vā varāvōhē dēvatā pratibhāsi mē ॥ 27 ॥

nēha gachChanti gandharvā na dēvā na cha kinnarāḥ ।
rākṣasānāmayaṃ vāsaḥ kathaṃ nu tvamihāgatā ॥ 28 ॥

iha śākhāmṛgāssiṃhā dvīpivyāghramṛgāstathā ।
ṛkṣāstarakṣavaḥ kaṅkāḥ kathaṃ tēbhyō na bibhyasi ॥ 29 ॥

madānvitānāṃ ghōrāṇāṃ kuñjarāṇāṃ tarasvinām ।
kathamēkā mahāraṇyē na bibhēṣi varānanē ॥ 30 ॥

kāsi kasya kutaśchittvaṃ kiṃ nimittaṃ cha daṇḍakān ।
ēkā charasi kalyāṇi ghōrānrākṣasasēvitān ॥ 31 ॥

iti praśastā vaidēhī rāvaṇēna durātmanā ।
dvijātivēśēṇa hi taṃ dṛṣṭvā rāvaṇamāgatam ॥ 32 ॥

sarvairatithisatkāraiḥ pūjayāmāsa maithilī ।
upanīyāsanaṃ pūrvaṃ pādyēnābhinimantrya cha ॥ 33 ॥

abravītsiddhamityēva tadā taṃ saumyadarśanam ।
dvijātivēṣēṇa samīkṣya maithilī samāgataṃ pātrakusumbhadhāriṇam ।
aśakyamudvēṣṭumapāyadarśanaṃ nyamantrayadbrāhmaṇavattadāṅganā ॥ 34 ॥

iyaṃ bṛsī brāhmaṇa kāmamāsyatāmidaṃ cha pādyaṃ pratigṛhyatāmiti ।
idaṃ cha siddhaṃ vanajātamuttamaṃ tvadarthamavyagramihōpabhujyatām ॥ 35 ॥

nimantryamāṇaḥ pratipūrṇabhāṣiṇīṃ narēndrapatnīṃ prasamīkṣya maithilīm ।
prasahya tasyāharaṇē dhṛtaṃ manaḥ samarpayatsvātmavadhāya rāvaṇaḥ ॥ 36 ॥

tataḥ suvēṣaṃ mṛgayāgataṃ patiṃ pratīkṣamāṇā sahalakṣmaṇaṃ tadā ।
vivīkṣamāṇā haritaṃ dadarśa tanmahadvanaṃ naiva tu rāmalakṣṇau ॥ 37 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē araṇyakāṇḍē ṣaṭchatvāriṃśassargaḥ ॥




Browse Related Categories: