ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅରଣ୍ୟକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଷଟ୍ଚତ୍ଵାରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତୟା ପରୁଷମୁକ୍ତସ୍ତୁ କୁପିତୋ ରାଘଵାନୁଜଃ ।
ସ ଵିକାଂକ୍ଷନ୍ଭୃଶଂ ରାମଂ ପ୍ରତସ୍ଥେ ନଚିରାଦିଵ ॥ 1 ॥
ତଦାସାଦ୍ୟ ଦଶଗ୍ରୀଵଃ କ୍ଷିପ୍ରମଂତରମାସ୍ଥିତଃ ।
ଅଭିଚକ୍ରାମ ଵୈଦେହୀଂ ପରିଵ୍ରାଜକରୂପଧୃକ୍ ॥ 2 ॥
ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣକାଷାୟସଂଵୀତଶ୍ଶିଖୀ ଛତ୍ରୀ ଉପାନହୀ ।
ଵାମେ ଚାଂସେଽଵସଜ୍ୟାଥ ଶୁଭେ ୟଷ୍ଟିକମଂଡଲୂ ॥ 3 ॥
ପରିଵ୍ରାଜକରୂପେଣ ଵୈଦେହୀମନ୍ଵପଦ୍ୟତ ।
ତାମାସସାଦାତିବଲୋ ଭ୍ରାତୃଭ୍ୟାଂ ରହିତାଂ ଵନେ ॥ 4 ॥
ରହିତାଂ ଚଂଦ୍ରସୂର୍ୟାଭ୍ୟାଂ ସଂଧ୍ୟାମିଵ ମହତ୍ତମଃ ।
ତାମପଶ୍ୟତ୍ତତୋ ବାଲାଂ ରାମପତ୍ନୀଂ ୟଶସ୍ଵିନୀମ୍ ॥ 5 ॥
ରୋହିଣୀଂ ଶଶିନା ହୀନାଂ ଗ୍ରହଵଦ୍ଭୃଶଦାରୁଣଃ ।
ତମୁଗ୍ରତେଜଃକର୍ମାଣଂ ଜନସ୍ଥାନରୂହା ଦ୍ରୁମାଃ ॥ 6 ॥
ସମୀକ୍ଷ୍ୟ ସଂପ୍ରକଂପଂତେ ନ ପ୍ରଵାତି ଚ ମାରୁତଃ ।
ଶୀଘ୍ରସ୍ରୋତାଶ୍ଚ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵୀକ୍ଷଂତଂ ରକ୍ତଲୋଚନମ୍ ॥ 7 ॥
ସ୍ତିମିତଂ ଗଂତୁମାରେଭେ ଭୟାଦ୍ଗୋଦାଵରୀ ନଦୀ ।
ରାମସ୍ୟ ତ୍ଵଂତରପ୍ରେପ୍ସୁର୍ଦଶଗ୍ରୀଵସ୍ତଦଂତରେ ॥ 8 ॥
ଉପତସ୍ଥେ ଚ ଵୈ ଦେହୀଂ ଭିକ୍ଷୁରୂପେଣ ରାଵଣଃ ।
ଅଭଵ୍ୟୋ ଭଵ୍ୟରୂପେଣ ଭର୍ତାରମନୁଶୋଚତୀମ୍ ॥ 9 ॥
ଅଭ୍ୟଵର୍ତତ ଵୈଦେହୀଂ ଚିତ୍ରାମିଵ ଶନୈଶ୍ଚରଃ ।
ସ ପାପୋ ଭଵ୍ୟରୂପେଣ ତୃଣୈଃ କୂପ ଇଵାଵୃତଃ ॥ 10 ॥
ଅତିଷ୍ଠତ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟ ଵୈଦେହୀଂ ରାମପତ୍ନିଂ ୟଶସ୍ଵିନୀମ୍ ।
ଶୁଭାଂ ରୁଚିରଦଂତୋଷ୍ଠୀଂ ପୂର୍ଣଚଂଦ୍ରନିଭାନନାମ୍ ॥ 11 ॥
ଆସୀନାଂ ପର୍ଣଶାଲାୟାଂ ବାଷ୍ପଶୋକାଭିପୀଡିତାମ୍ ।
ସ ତାଂ ପଦ୍ମପଲାଶାକ୍ଷୀଂ ପୀତକୌଶେୟଵାସିନୀମ୍ ॥ 12 ॥
ଅଭ୍ୟଗଚ୍ଛତ ଵୈଦେହୀଂ ଦୁଷ୍ଟଚେତା ନିଶାଚରଃ ।
ସ ମନ୍ମଥଶରାଵିଷ୍ଟୋ ବ୍ରହ୍ମଘୋଷମୁଦୀରୟନ୍ ॥ 13 ॥
ଅବ୍ରଵୀତ୍ପ୍ରଶ୍ରିତଂ ଵାକ୍ୟଂ ରହିତେ ରାକ୍ଷସାଧିପଃ ।
ତାମୁତ୍ତମାଂ ସ୍ତ୍ରିୟଂ ଲୋକେ ପଦ୍ମହୀନାମିଵ ଶ୍ରିୟମ୍ ॥ 14 ॥
ଵିଭ୍ରାଜମାନାଂ ଵପୁଷା ରାଵଣଃ ପ୍ରଶଶଂସ ହ ।
କା ତ୍ଵଂ କାଂଚନଵର୍ଣାଭେ ପୀତକୌଶେୟଵାସିନି ॥ 15 ॥
କମଲାନାଂ ଶୁଭାଂ ମାଲାଂ ପଦ୍ମିନୀଵ ହି ବିଭ୍ରତୀ ।
ହ୍ରୀଃ କୀର୍ତିଃ ଶ୍ରୀଶ୍ଶୁଭା ଲକ୍ଷ୍ମୀରପ୍ସରା ଵା ଶୁଭାନନେ ॥ 16 ॥
ଭୂତିର୍ଵା ତ୍ଵଂ ଵରାରୋହେ ରତିର୍ଵା ସ୍ଵୈରଚାରିଣୀ ।
ସମାଶ୍ଶିଖରିଣସ୍ସ୍ନିଗ୍ଧାଃ ପାଂଡୁରା ଦଶନାସ୍ତଵ ॥ 17 ॥
ଵିଶାଲେ ଵିମଲେ ନେତ୍ରେ ରକ୍ତାଂତେ କୃଷ୍ଣତାରକେ ।
ଵିଶାଲଂ ଜଘନଂ ପୀନମୂରୂ କରିକରୋପମୌ ॥ 18 ॥
ଏତାଵୁପଚିତୌ ଵୃତ୍ତୌ ସଂହତୌ ସଂପ୍ରଵଲ୍ଗିତୌ ।
ପୀନୋନ୍ନତମୁଖୌ କାଂତୌ ସ୍ନିଗ୍ଧୌ ତାଲଫଲୋପମୌ ॥ 19 ॥
ମଣିପ୍ରଵେକାଭରଣୌ ରୁଚିରୌ ତେ ପୟୋଧରୌ ।
ଚାରୁସ୍ମିତେ ଚାରୁଦତି ଚାରୁନେତ୍ରେ ଵିଲାସିନି ॥ 20 ॥
ମନୋ ହରସି ମେ କାଂତେ ନଦୀ କୂଲମିଵାଂଭସା ।
କରାଂତମିତମଧ୍ୟାସି ସୁକେଶୀ ସଂହତସ୍ତନୀ ॥ 21 ॥
ନୈଵ ଦେଵୀ ନ ଗଂଧର୍ଵୀ ନ ୟକ୍ଷୀ ନ ଚ କିନ୍ନରୀ ।
ନୈଵଂରୂପା ମୟା ନାରୀ ଦୃଷ୍ଟପୂର୍ଵା ମହୀତଲେ ॥ 22 ॥
ରୂପମଗ୍ର୍ୟଂ ଚ ଲୋକେଷୁ ସୌକୁମାର୍ୟଂ ଵୟଶ୍ଚତେ ।
ଇହ ଵାସଶ୍ଚ କାଂତାରେ ଚିତ୍ତମୁନ୍ମାଦୟଂତି ମେ ॥ 23 ॥
ସା ପ୍ରତିକ୍ରାମ ଭଦ୍ରଂ ତେ ନୈଵଂ ଵସ୍ତୁମିହାର୍ହସି ।
ରାକ୍ଷସାନାମୟଂ ଵାସୋ ଘୋରାଣାଂ କାମରୂପିଣାମ୍ ॥ 24 ॥
ପ୍ରାସାଦାଗ୍ରାଣି ରମ୍ୟାଣି ନଗରୋପଵନାନି ଚ ।
ସଂପନ୍ନାନି ସୁଗଂଧୀନି ୟୁକ୍ତାନ୍ୟାଚରିତୁଂ ତ୍ଵୟା ॥ 25 ॥
ଵରଂ ମାଲ୍ୟଂ ଵରଂ ଭୋଜ୍ୟଂ ଵରଂ ଵସ୍ତ୍ରଂ ଚ ଶୋଭନେ ।
ଭର୍ତାରଂ ଚ ଵରଂ ମନ୍ୟେ ତ୍ଵଦ୍ୟୁକ୍ତମସିତେକ୍ଷଣେ ॥ 26 ॥
କା ତ୍ଵଂ ଭଵସି ରୁଦ୍ରାଣାଂ ମରୁତାଂ ଵା ଵରାନନେ ।
ଵସୂନାଂ ଵା ଵରାଵୋହେ ଦେଵତା ପ୍ରତିଭାସି ମେ ॥ 27 ॥
ନେହ ଗଚ୍ଛଂତି ଗଂଧର୍ଵା ନ ଦେଵା ନ ଚ କିନ୍ନରାଃ ।
ରାକ୍ଷସାନାମୟଂ ଵାସଃ କଥଂ ନୁ ତ୍ଵମିହାଗତା ॥ 28 ॥
ଇହ ଶାଖାମୃଗାସ୍ସିଂହା ଦ୍ଵୀପିଵ୍ୟାଘ୍ରମୃଗାସ୍ତଥା ।
ଋକ୍ଷାସ୍ତରକ୍ଷଵଃ କଂକାଃ କଥଂ ତେଭ୍ୟୋ ନ ବିଭ୍ୟସି ॥ 29 ॥
ମଦାନ୍ଵିତାନାଂ ଘୋରାଣାଂ କୁଂଜରାଣାଂ ତରସ୍ଵିନାମ୍ ।
କଥମେକା ମହାରଣ୍ୟେ ନ ବିଭେଷି ଵରାନନେ ॥ 30 ॥
କାସି କସ୍ୟ କୁତଶ୍ଚିତ୍ତ୍ଵଂ କିଂ ନିମିତ୍ତଂ ଚ ଦଂଡକାନ୍ ।
ଏକା ଚରସି କଲ୍ୟାଣି ଘୋରାନ୍ରାକ୍ଷସସେଵିତାନ୍ ॥ 31 ॥
ଇତି ପ୍ରଶସ୍ତା ଵୈଦେହୀ ରାଵଣେନ ଦୁରାତ୍ମନା ।
ଦ୍ଵିଜାତିଵେଶେଣ ହି ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାଵଣମାଗତମ୍ ॥ 32 ॥
ସର୍ଵୈରତିଥିସତ୍କାରୈଃ ପୂଜୟାମାସ ମୈଥିଲୀ ।
ଉପନୀୟାସନଂ ପୂର୍ଵଂ ପାଦ୍ୟେନାଭିନିମଂତ୍ର୍ୟ ଚ ॥ 33 ॥
ଅବ୍ରଵୀତ୍ସିଦ୍ଧମିତ୍ୟେଵ ତଦା ତଂ ସୌମ୍ୟଦର୍ଶନମ୍ ।
ଦ୍ଵିଜାତିଵେଷେଣ ସମୀକ୍ଷ୍ୟ ମୈଥିଲୀ ସମାଗତଂ ପାତ୍ରକୁସୁଂଭଧାରିଣମ୍ ।
ଅଶକ୍ୟମୁଦ୍ଵେଷ୍ଟୁମପାୟଦର୍ଶନଂ ନ୍ୟମଂତ୍ରୟଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣଵତ୍ତଦାଂଗନା ॥ 34 ॥
ଇୟଂ ବୃସୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ କାମମାସ୍ୟତାମିଦଂ ଚ ପାଦ୍ୟଂ ପ୍ରତିଗୃହ୍ୟତାମିତି ।
ଇଦଂ ଚ ସିଦ୍ଧଂ ଵନଜାତମୁତ୍ତମଂ ତ୍ଵଦର୍ଥମଵ୍ୟଗ୍ରମିହୋପଭୁଜ୍ୟତାମ୍ ॥ 35 ॥
ନିମଂତ୍ର୍ୟମାଣଃ ପ୍ରତିପୂର୍ଣଭାଷିଣୀଂ ନରେଂଦ୍ରପତ୍ନୀଂ ପ୍ରସମୀକ୍ଷ୍ୟ ମୈଥିଲୀମ୍ ।
ପ୍ରସହ୍ୟ ତସ୍ୟାହରଣେ ଧୃତଂ ମନଃ ସମର୍ପୟତ୍ସ୍ଵାତ୍ମଵଧାୟ ରାଵଣଃ ॥ 36 ॥
ତତଃ ସୁଵେଷଂ ମୃଗୟାଗତଂ ପତିଂ ପ୍ରତୀକ୍ଷମାଣା ସହଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ତଦା ।
ଵିଵୀକ୍ଷମାଣା ହରିତଂ ଦଦର୍ଶ ତନ୍ମହଦ୍ଵନଂ ନୈଵ ତୁ ରାମଲକ୍ଷ୍ଣୌ ॥ 37 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅରଣ୍ୟକାଂଡେ ଷଟ୍ଚତ୍ଵାରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
