ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ അരണ്യകാംഡമ് ।
അഥ ഏകപംചാശസ്സര്ഗഃ ।
ഇത്യുക്തസ്യ യഥാന്യായം രാവണസ്യ ജടായുഷാ ।
ക്രുദ്ധസ്യാഗ്നിനിഭാസ്സർവാ രേജുർവിംശതിദൃഷ്ടയഃ ॥ 1 ॥
സംരക്തനയനഃ കോപാത്തപ്തകാംചനകുംഡലഃ ।
രാക്ഷസേംദ്രോഽഭിദുദ്രാവ പതഗേംദ്രമമര്ഷണഃ ॥ 2 ॥
സ സംപ്രഹാരസ്തുമുല സ്തയോസ്തസ്മിന്മഹാവനേ ।
ബഭൂവ വാതോദ്ധതയോര്മേഘയോര്ഗഗനേ യഥാ ॥ 3 ॥
തദ്ബഭൂവാദ്ഭുതം യുദ്ധം ഗൃധ്രരാക്ഷസയോസ്തദാ ।
സപക്ഷയോര്മാല്യവതോര്മഹാപർവതയോരിവ ॥ 4 ॥
തതോ നാലീകനാരാചൈസ്തീക്ഷ്ണാഗ്രൈശ്ച വികര്ണിഭിഃ ।
അഭ്യവര്ഷന്മഹാഘോരൈര്ഗൃധ്രരാജം മഹാബലഃ ॥ 5 ॥
സ താനി ശരജാലാനി ഗൃധ്രഃ പത്ത്രരഥേശ്വരഃ ।
ജടായുഃ പ്രതിജഗ്രാഹ രാവണാസ്ത്രാണി സംയുഗേ ॥ 6 ॥
തസ്യ തീക്ഷ്ണനഖാഭ്യാം തു ചരണാഭ്യാം മഹാബലഃ ।
ചകാര ബഹുധാ ഗാത്രേ വ്രണാന്പതഗസത്തമഃ ॥ 7 ॥
അഥ ക്രോധാദ്ധശഗ്രീവോ ജഗ്രാഹ ദശ മാര്ഗണാന് ।
മൃത്യുദംഡനിഭാന്ഘോരാന്ഛത്രുമര്ദനകാംക്ഷയാ ॥ 8 ॥
സ തൈര്ബാണൈര്മഹാവീര്യഃ പൂര്ണമുക്തൈരജിഹ്മഗൈഃ ।
ബിഭേദ നിശിതൈസ്തീക്ഷ്ണൈര്ഗൃധ്രം ഘോരൈശ്ശിലീമുഖൈഃ ॥ 9 ॥
സ രാക്ഷസരഥേ പശ്യന്ജാനകീം ബാഷ്പലോചനാമ് ।
അചിംതയിത്വാ താന്ബാണാന്രാക്ഷസം സമഭിദ്രവത് ॥ 10 ॥
തതോഽസ്യ സശരം ചാപം മുക്താമണിവിഭൂഷിതമ് ।
ചരണാഭ്യാം മഹാതേജാ ബഭംജ പതഗേശ്വരഃ ॥ 11 ॥
തതോഽന്യദ്ധനുരാദായ രാവണഃ ക്രോധമൂര്ഛിതഃ ।
വവര്ഷ ശരവര്ഷാണി ശതശോഽഥ സഹസ്രശഃ ॥ 12 ॥
ശരൈരാവാരിതസ്തസ്യ സംയുഗേ പതഗേശ്വരഃ ।
കുലായമുപസംപ്രാപ്തഃ പക്ഷീവ പ്രബഭൌ തദാ ॥ 13 ॥
സ താനി ശരവര്ഷാണി പക്ഷാഭ്യാം ച വിധൂയച ।
ചരണാഭ്യാം മഹാതേജാ ബഭംജാസ്യ മഹദ്ധനുഃ ॥ 14 ॥
തച്ചാഗ്നിസദൃശം ദീപ്തം രാവണസ്യ ശരാവരമ് ।
പക്ഷാഭ്യാം സ മഹാവീര്യോ വ്യാധുനോത്പതഗേശ്വരഃ ॥ 15 ॥
കാംചനോരശ്ഛദാംദിവ്യാന്പിശാചവദനാന്ഖരാന് ।
താംശ്ചാസ്യ ജവസംപന്നാംജഘാന സമരേ ബലീ ॥ 16 ॥
വരം ത്രിവേണുസംപന്നം കാമഗം പാവകാര്ചിഷമ് ।
മണിഹേമവിചിത്രാംഗം ബഭംജ ച മഹാരഥമ് ॥ 17 ॥
പൂര്ണചംദ്രപ്രതീകാശം ഛത്രം ച വ്യജനൈസ്സഹ ।
പാതയാമാസ വേഗേന ഗ്രാഹിഭീ രാക്ഷസൈസ്സഹ ॥ 18 ॥
സാരഥേശ്ചാസ്യ വേഗേന തുംഡേനൈവ മഹച്ഛിരഃ ।
പുനർവ്യപാഹരച്ഛ്രീമാന്പക്ഷിരാജോ മഹാബലഃ ॥ 19 ॥
സ ഭഗ്നധന്വാ വിരഥോ ഹതാശ്വോ ഹതസാരഥിഃ ।
അംകേനാദായ വൈദേഹീം പപാത ഭുവി രാവണഃ ॥ 20 ॥
ദൃഷ്ട്വാ നിപതിതം ഭൂമൌ രാവണം ഭഗ്നവാഹനമ് ।
സാധുസാധ്വിതി ഭൂതാനി ഗൃധ്രരാജമപൂജയന് ॥ 21 ॥
പരിശ്രാംതം തു തം ദൃഷ്ടവാ ജരയാ പക്ഷിയൂഥപമ് ।
ഉത്പപാത പുനര്ഹൃഷ്ടോ മൈഥിലീം ഗൃഹ്യ രാവണഃ ॥ 22 ॥
തം പ്രഹൃഷ്ടം നിധായാംകേ ഗച്ഛംതം ജനകാത്മജാമ് ।
ഗൃധ്രരാജസ്സമുത്പത്യ സമഭിദ്രുത്യ രാവണമ് ॥ 23 ॥
സമാവാര്യ മഹാതേജാ ജടായുരിദമബ്രവീത് ।
വജ്രസംസ്പര്ശബാണസ്യ ഭാര്യാം രാമസ്യ രാവണ ॥ 24 ॥
അല്പബുദ്ധേ ഹരസ്യേനാം വധായ ഖലു രക്ഷസാമ് ।
സമിത്രബംധുസ്സാമാത്യസ്സബലസ്സപരിച്ഛദഃ ॥ 25 ॥
വിഷപാനം പിബസ്യേതത്പിപാസിത ഇവോദകമ് ।
അനുബംധമജാനംതഃ കര്മണാമവിചക്ഷണാഃ ॥ 26 ॥
ശീഘ്രമേവ വിനശ്യംതി യഥാ ത്വം വിനശിഷ്യസി ।
ബദ്ധസ്ത്വം കാലപാശേന ക്വ ഗതസ്തസ്യ മോക്ഷ്യസേ ॥ 27 ॥
വധായ ബഡിശം ഗൃഹ്യ സാമിഷം ജലജോ യഥാ ।
ന ഹി ജാതു ദുരാധര്ഷൌ കാകുത്സ്ഥൌ തവ രാവണ ॥ 28 ॥
ധര്ഷണം ചാശ്രമസ്യാസ്യ ക്ഷമിഷ്യേതേ തു രാഘവൌ ।
യഥാ ത്വയാ കൃതം കര്മ ഭീരുണാ ലോകഗര്ഹിതമ് ॥ 29 ॥
തസ്കരാചരിതോ മാര്ഗോ നൈവ വീരനിഷേവിതഃ ।
യുധ്യസ്വ യദി ശൂരോഽസി മുഹൂര്തം തിഷ്ഠരാവണ ॥ 30 ॥
ശയിഷ്യസേ ഹതോ ഭൂമൌ യഥാ ഭ്രാതാ ഖരസ്തഥാ ।
പരേതകാലേ പുരുഷോ യത്കര്മ പ്രതിപദ്യതേ ॥ 31 ॥
വിനാശായാത്മനോഽധര്മ്യം പ്രതിപന്നോഽസി കര്മ തത് ।
പാപാനുബംധോ വൈ യസ്യ കര്മണഃ കര്മകോ നു തത് ॥ 32 ॥
കുർവീത ലോകാധിപതിസ്സ്വയംഭൂര്ഭഗവാനപി ।
ഏവമുക്ത്വാ ശുഭം വാക്യം ജടായുസ്തസ്യ രക്ഷസഃ ॥ 33 ॥
നിപപാത ഭൃശം പൃഷ്ഠേ ദശഗ്രീവസ്യ വീര്യവാന് ।
തം ഗൃഹീത്വാ നഖൈസ്തീക്ഷ്ണൈർവിദദാര സമംതതഃ ॥ 34 ॥
അധിരൂഢോ ഗജാരോഹോ യഥാ സ്യാദ്ദുഷ്ടവാരണമ് ।
വിദദാര നഖൈരസ്യ തുംഡം പൃഷ്ഠേ സമര്പയന് ॥ 35 ॥
കേശാംശ്ചോത്പാടയാമാസ നഖപക്ഷമുഖായുധഃ ।
സ തഥാ ഗൃധ്രരാജേന ക്ലിശ്യമാനോ മുഹുര്മുഹുഃ ॥ 36 ॥
അമര്ഷസ്ഫുരിതോഷ്ഠസ്സന്പ്രാകംപത ച രാവണഃ ।
സ പരിഷ്വജ്യ ച വൈദേഹീം വാമേനാംകേന രാവണഃ ॥ 37 ॥
തലേനാഭിജഘാനാശു ജടായും ക്രോധമുര്ഛീതഃ ।
ജടായുസ്തമഭിക്രമ്യ തുംഡേനാസ്യ ഖഗാധിപഃ ॥ 38 ॥
വാമബാഹൂംദശ തദാ വ്യപാഹരദരിംദമഃ ।
സംഛിന്നബാഹോസ്സദ്യൈവ ബാഹവസ്സഹസാഭവന് ॥ 39 ॥
വിഷജ്വാലാവലീയുക്താ വല്മീകാദിവ പന്നഗാഃ ।
തതഃ ക്രോധാദ്ദശഗ്രീവസ്സീതാമുത്സൃജ്യ രാവണഃ ॥ 40 ॥
മുഷ്ടിഭ്യാം ചരണാഭ്യാം ച ഗൃധ്രരാജമപോഥയത് ।
തതോ മുഹൂര്തം സംഗ്രാമോ ബഭൂവാതുല്യവീര്യയോഃ ॥ 41 ॥
രാക്ഷസാനാം ച മുഖ്യസ്യ പക്ഷിണാം പ്രവരസ്യ ച ।
തസ്യ വ്യായച്ഛമാനസ്യ രാമസ്യാര്ഥേ സ രാവണഃ ॥ 42 ॥
പക്ഷൌ പാര്ശ്വൌ ച പാദൌ ച ഖഡ്ഗമുദ്ധൃത്യ സോഽച്ഛിനത് ।
സ ച്ഛിന്നപക്ഷസ്സഹസാ രക്ഷസാ രൌദ്രകര്മണാ ॥ 43 ॥
നിപപാത ഹതോ ഗൃദ്രോ ധരണ്യാമല്പജീവിതഃ ।
തം ദൃഷ്ട്വാ പതിതം ഭൂമൌ ക്ഷതജാര്ദ്രം ജടായുഷമ് ॥ 44 ॥
അഭ്യധാവത വൈദേഹീ സ്വബംധുമിവ ദുഃഖിതാ ।
തം നീലജീമൂതനികാശകല്പം സുപാംഡുരോരസ്കമുദാരവീര്യമ് ।
ദദര്ശ ലംകാധിപതിഃ പൃഥിവ്യാം ജടായുഷം ശാംതമിവാഗ്നിദാവമ് ॥ 45 ॥
തതസ്തു തം പത്രരഥം മഹീതലേ നിപാതിതം രാവണവേഗമര്ദിതമ് ।
പുനഃ പരിശ്വജ്യ ശശിപ്രഭാനനാ രുരോദ സീതാ ജനകാത്മജാതദാ ॥ 46 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ അരണ്യകാംഡേ ഏകപംചാശസ്സര്ഗഃ ॥
