View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 3.53 Aranya Kanda - Sarga 53

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē araṇyakāṇḍam ।
atha tripañchāśassargaḥ ।

khamutpatantaṃ taṃ dṛṣṭvā maithilī janakātmajā ।
duḥkhitā paramōdvignā bhayē mahati vartinī ॥ 1 ॥

rōṣarōdanatāmrākṣī bhīmākṣaṃ rākṣasādhipam ।
rudantī karuṇaṃ sītā hriyamāṇēdamabravīt ॥ 2 ॥

na vyapatrapasē nīcha karmaṇānēna rāvaṇa ।
jñātvā virahitāṃ yanmāṃ chōrayitvā palāyasē ॥ 3 ॥

tvayaiva nūnaṃ duṣṭātman bhīruṇā hartumichChatā ।
mamāpavāhitō bhartā mṛgarūpēṇa māyayā ॥ 4 ॥

yō hi māmudyatastrātuṃ sō'pyayaṃ vinipātitaḥ ।
gṛdhrarājaḥ purāṇō'sau śvaśurasya sakhā mama ॥ 5 ॥

paramaṃ khalu tē vīryaṃ dṛśyatē rākṣasādhama ।
viśrāvya nāmadhēyaṃ hi yuddhē nāsmi jitā tvayā ॥ 6 ॥

īdṛśaṃ garhitaṃ karma kathaṃ kṛtvā na lajjasē ।
striyāścha haraṇaṃ nīcha rahitē cha parasya cha ॥ 7 ॥

kathayiṣyanti lōkēṣu puruṣāḥ karma kutsitam ।
sunṛśaṃsamadharmiṣṭhaṃ tava śauṇḍīryamāninaḥ ॥ 8 ॥

dhiktē śauryaṃ cha sattvaṃ cha yattvaṃ kathitavāṃstadā ।
kulākrōśakaraṃ lōkē dhiktē chāritramīdṛśam ॥ 9 ॥

kiṃ kartuṃ śakyamēvaṃ hi yajjavēnaiva dhāvasi ।
muhūrtamapi tiṣṭhasva na jīvanpratiyāsyasi ॥ 10 ॥

na hi chakṣuṣpathaṃ prāpya tayōḥ pārthivaputrayōḥ ।
sasainyō'pi samarthastvaṃ muhūrtamapi jīvitum ॥ 11 ॥

na tvaṃ tayōśśarasparśaṃ sōḍhuṃ śaktaḥ kathañchana ।
vanē prajvalitasyēva sparśamagnērvihaṅgamaḥ ॥ 12 ॥

sādhu kurvā''tmanaḥ pathyaṃ sādhu māṃ muñcha rāvaṇa ।
matpradharṣaṇaruṣṭō hi bhrātrā saha patirmama ॥ 13 ॥

vidhāsyati vināśāya tvaṃ māṃ yadi na muñchasi ।
yēna tvaṃ vyavasāyēna balānmāṃ hartumichChasi ॥ 14 ॥

vyavasāyassa tē nīcha bhaviṣyati nirarthakaḥ ।
na hyahaṃ tamapaśyantī bhartāraṃ vibudhōpamam ॥ 15 ॥

utsahē śatruvaśagā prāṇāndhārayituṃ chiram ।
na nūnaṃ chātmanaḥ pathyaṃ śrēyō vā samavēkṣasē ॥ 16 ॥

mṛtyukālē yathā martyō viparītāni sēvatē ।
mumūrṣūṇāṃ hi sarvēṣāṃ yatpathyaṃ tanna rōchatē ॥ 17 ॥

paśyāmyadya hi kaṇṭhētvāṃ kālapāśāvapāśitam ।
yathā chāsminbhayasthānē na bibhēṣi daśānana ॥ 18 ॥

vyaktaṃ hiraṇmayān hi tvaṃ sampaśyasi mahīruhān ।
nadīṃ vaitaraṇīṃ ghōrāṃ rudhiraughanivāhinīm ॥ 19 ॥

asipatravanaṃ chaiva bhīmaṃ paśyasi rāvaṇa ।
taptakāñchanapuṣpāṃ cha vaiḍūryapravarachChadām ॥ 20 ॥

drakṣyasē śālmalīṃ tīkṣṇāmāyasaiḥ kaṇṭakaiśchitām ।
na hi tvamīdṛśaṃ kṛtvā tasyālīkaṃ mahātmanaḥ ॥ 21 ॥

dharituṃ śakṣyasi chiraṃ viṣaṃ pītvēva nirghṛṇaḥ ।
baddhastvaṃ kālapāśēna durnivārēṇa rāvaṇa ॥ 22 ॥

kvagatō lapsyasē śarma bharturmama mahātmanaḥ ।
nimēṣāntaramātrēṇa vinā bhrātrā mahāvanē ॥ 23 ॥

rākṣasā nihatā yēna sahasrāṇi chaturdaśa ।
sa kathaṃ rāghavō vīrassarvāstrakuśalō balī ॥ 24 ॥

na tvāṃ hanyāchCharaistīkṣṇairiṣṭabhāryāpahāriṇam ।
tachchānyachcha paruṣaṃ vaidēhī rāvaṇāṅkagā ॥ 25 ॥

bhayaśōkasamāviṣṭā karuṇaṃ vilalāpa ha ।
tathā bhṛśārtāṃ bahuchaiva bhāṣiṇīṃ vilāpapūrvaṃ karuṇaṃ cha bhāminīm ।
jahāra pāpaḥ karuṇaṃ vichēṣṭatīṃ nṛpātmajāmāgatagātravēpathum ॥ 26 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē araṇyakāṇḍē tripañchāśassargaḥ ॥




Browse Related Categories: