ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ അരണ്യകാംഡമ് ।
അഥ ഷഷ്ടിതമസ്സര്ഗഃ ।
ഭൃശമാവ്രജമാനസ്യ തസ്യാധോ വാമലോചനമ് ।
പ്രാസ്ഫുരച്ചാസ്ഖലദ്രാമോ വേപഥുശ്ചാപ്യ ജായത ॥ 1 ॥
ഉപാലക്ഷ്യ നിമിത്താനി സോഽശുഭാനി മുഹുര്മുഹുഃ ।
അപി ക്ഷേമം നു സീതായാ ഇതി വൈ വ്യാജഹാര ച ॥ 2 ॥
ത്വരമാണോ ജഗാമാഥ സീതാദര്ശനലാലസഃ ।
ശൂന്യമാവസഥം ദൃഷ്ട്വാ ബഭൂവോദ്വിഗ്നമാനസഃ ॥ 3 ॥
ഉദ്ഭ്രമന്നിവ വേഗേന വിക്ഷിപന്രഘുനംദനഃ ।
തത്ര തത്രോടജസ്ഥാനമഭിവീക്ഷയ സമംതതഃ ॥ 4 ॥
ദദര്ശ പര്ണശാലാം ച രഹിതാം സീതയാ തദാ ।
ശ്രിയാ വിരഹിതാം ധ്വസ്താം ഹേമംതേ പദ്മിനീമിവ ॥ 5 ॥
രുദംതമിവ വൃക്ഷൈശ്ച മ്ലാനപുഷ്പമൃഗദ്വിജമ് ।
ശ്രിയാ വിഹീനം വിധ്വസ്തം സംത്യക്തവനദേവതമ് ॥ 6 ॥
വിപ്രകീര്ണാജിനകുശം വിപ്രവിദ്ധബ്രുസീകടമ് ।
ദൃഷ്ട്വാ ശൂന്യം നിജസ്ഥാനം വിലലാപ പുനഃ പുനഃ ॥ 7 ॥
ഹൃതാ മൃതാ വാ നഷ്ടാ വാ ഭക്ഷിതാ വാ ഭവിഷ്യതി ।
നിലീനാപ്യഥവാ ഭീരുരഥവാ വനമാശ്രിതാ ॥ 8 ॥
ഗതാ വിചേതും പുഷ്പാണി ഫലാന്യപി ച വാ പുനഃ ।
അഥവാ പദ്മിനീം യാതാ ജലാര്ഥം വാ നദീം ഗതാ ॥ 9 ॥
യത്നാന്മൃഗയമാണസ്തു നാസസാദ വനേ പ്രിയാമ് ।
ശോകരക്തേക്ഷണശ്ശോകാദുന്മത്ത ഇവ ലക്ഷ്യതേ ॥ 10 ॥
വൃക്ഷാദ്വൃക്ഷം പ്രധാവന്സഗിരേശ്ചാദ്രിം നദാന്നദീമ് ।
ബഭൂവ വിലപന്രാമശ്ശോകാര്ണവപരിപ്ലുതഃ ॥ 11 ॥
അപി കാചിത്ത്വയാ ദൃഷ്ടാ സാ കദംബപ്രിയാ പ്രിയാ ।
കദംബ യദി ജാനീഷേ ശംസ സീതാം ശുഭാനനാമ് ॥ 12 ॥
സ്നിഗ്ധപല്ലവസംകാശാ പീതകൌശേയവാസിനീ ।
ശംസസ്വ യദി വാ ദൃഷ്ടാ ബില്വ ബില്വോപമസ്തനീ ॥ 13 ॥
അഥവാഽര്ജുന ശംസ ത്വം പ്രിയാം താമര്ജുനപ്രിയാമ് ।
ജനകസ്യ സുതാ ഭീരുര്യദി ജീവതി വാ ന വാ ॥ 14 ॥
കകുഭഃ കകുഭോരൂം താം വ്യക്തം ജാനാതി മൈഥിലീമ് ।
യഥാ പല്ലവപുഷ്പാഢ്യോ ഭാതി ഹ്യേഷ വനസ്പതിഃ ॥ 15 ॥
ഭ്രമരൈരുപഗീതശ്ച യഥാ ദ്രുമവരോ ഹ്യയമ് ।
ഏഷ വ്യക്തം വിജാനാതി തിലകസ്തിലകപ്രിയാമ് ॥ 16 ॥
അശോക ശോകാപനുദ ശോകോപഹതചേതസമ് ।
ത്വന്നാമാനം കുരു ക്ഷിപ്രം പ്രിയാസംദര്ശനേന മാമ് ॥ 17 ॥
യദി താല ത്വയാ ദൃഷ്ടാ പക്വതാലഫലസ്തനീ ।
കഥയസ്വ വരാരോഹാം കാരുണ്യം യദി തേ മയി ॥ 18 ॥
യദി ദൃഷ്ടാ ത്വയാ സീതാ ജംബു ജംബൂഫലോപമാ ।
പ്രിയാം യദി വിജാനീഷേ നിഃശംകം കഥയസ്വ മേ ॥ 19 ॥
അഹോ ത്വം കര്ണികാരാദ്യ സുപുഷ്പൈശ്ശോഭസേ ഭൃശമ് ।
കര്ണികാരപ്രിയാ സാധ്വീ ശംസ ദൃഷ്ടാ പ്രിയാ യദി ॥ 20 ॥
ചൂതനീപമഹാസാലാന്പനസാന്കുരവാംധവാന് ।
ദാഡിമാനനസാന്ഗത്വാ ദൃഷ്ട്വാ രാമോ മഹായശാഃ ॥ 21 ॥
മല്ലികാ മാധവീശ്ചൈവ ചംപകാന്കേതകീസ്തഥാ ।
പൃച്ഛന്രാമോ വനേ ഭാംതഃ ഉന്മത്ത ഇവ ലക്ഷ്യതേ ॥ 22 ॥
അഥവാ മൃഗശാബാക്ഷീം മൃഗ ജാനാസി മൈഥിലീമ് ।
മൃഗവിപ്രേക്ഷണീ കാംതാ മൃഗീഭിസ്സഹിതാ ഭവേത് ॥ 23 ॥
ഗജ സാ ഗജനാസോരൂര്യദി ദൃഷ്ടാ ത്വയാ ഭവേത് ।
താം മന്യേ വിദിതാം തുഭ്യമാഖ്യാഹി വരവാരണ ॥ 24 ॥
ശാര്ദൂല യദി സാ ദൃഷ്ടാ പ്രിയാ ചംദ്രനിഭാനനാ ।
മൈഥിലീ മമ വിസ്രബ്ധം കഥയസ്വ ന തേ ഭയമ് ॥ 25 ॥
കിം ധാവസി പ്രിയേ ദൂരേ ദൃഷ്ടാസി കമലേക്ഷണേ ।
വൃക്ഷൈരാച്ഛാദ്യ ചാത്മാനം കിം മാം ന പ്രതിഭാഷസേ ॥ 26 ॥
തിഷ്ഠ തിഷ്ഠ വരാരോഹേ ന തേഽസ്തി കരുണാ മയി ।
നാത്യര്ഥം ഹാസ്യശീലാസി കിമര്ഥം മാമുപേക്ഷസേ ॥ 27 ॥
പീതകൌശേയകേനാസി സൂചിതാ വരവര്ണിനി ।
ധാവംത്യപി മയാ ദൃഷ്ടാ തിഷ്ഠ യദ്യസ്തി സൌഹൃദമ് ॥ 28 ॥
നൈവ സാ നൂനമഥവാ ഹിംസിതാ ചാരുഹാസിനീ ।
കൃച്ഛ്രപ്രാപ്തം ന മാം നൂനം യഥോപേക്ഷിതുമര്ഹതി ॥ 29 ॥
വ്യക്തം സാ ഭക്ഷിതാ ബാലാ രാക്ഷസൈഃ പിശിതാശനൈഃ ।
വിഭജ്യാംകാനി സർവാണി മയാ വിരഹിതാ പ്രിയാ ॥ 30 ॥
നൂനം തച്ഛുഭദംതോഷ്ഠം സുനാസം ചാരുകുംഡലമ് ।
പൂര്ണചംദ്രനിഭം ഗ്രസ്തം മുഖംനിഷ്പ്രഭതാം ഗതമ് ॥ 31 ॥
സാ ഹി ചംപകവര്ണാഭാ ഗ്രീവാ ഗ്രൈവേയശോഭിതാ ।
കോമലാ വിലപംത്യാസ്തു കാംതായാ ഭക്ഷിതാ ശുഭാ ॥ 32 ॥
നൂനം വിക്ഷിപ്യമാണൌ തൌ ബാഹൂ പല്ലവകോമലൌ ।
ഭക്ഷിതൌ വേപമാനാഗ്രൌ സഹസ്താഭരണാംഗദൌ ॥ 33 ॥
മയാ വിരഹിതാ ബാലാ രക്ഷസാം ഭക്ഷണായ വൈ ।
സാര്ധേനേവ പരിത്യക്താ ഭക്ഷിതാ ബഹുബാംധവാ ॥ 34 ॥
ഹാ ലക്ഷ്മണ മഹാബാഹോ പശ്യസി ത്വം പ്രിയാം ക്വചിത് ।
ഹാ പ്രിയേ ക്വ ഗതാ ഭദ്രേ ഹാ സീതേതി പുനഃ പുനഃ ॥ 35 ॥
ഇത്യേവം വിലപന്രാമഃ പരിധാവന്വനാദ്വനമ് ।
ക്വചിദുദ്ഭ്രമതേ വേഗാത്ക്വചിദ്വിഭ്രമതേ ബലാത് ॥ 36 ॥
ക്വചിന്മത്ത ഇവാഭാതി കാംതാന്വേഷണതത്പരഃ ।
സ വനാനി നദീശ്ശൈലാന് ഗിരിപ്രസ്രവണാനി ച ॥ 37 ॥
കാനനാനി ച വേഗേന ഭ്രമത്യപരിസംസ്ഥിതഃ ।
തഥാ സ ഗത്വാ വിപുലം മഹദ്വനം പരീത്യ സർവം ത്വഥ മൈഥിലീം പ്രതി ।
അനിഷ്ഠിതാശസ്സചകാര മാര്ഗണേ പുനഃ പ്രിയായാഃ പരമം പരിശ്രമമ് ॥ 38 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ അരണ്യകാംഡേ ഷഷ്ടിതമസ്സര്ഗഃ ॥
