ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ സുംദരകാംഡമ് ।
അഥ ഏകപംചാശസ്സര്ഗഃ ।
തം സമീക്ഷ്യ മഹാസത്ത്വം സത്ത്വവാന്ഹരിസത്തമഃ ।
വാക്യമര്ഥവദവ്യഗ്രസ്തമുവാച ദശാനനമ് ॥ 1 ॥
അഹം സുഗ്രീവസംദേശാദിഹ പ്രാപ്തസ്തവാലയമ് ।
രാക്ഷസേംദ്ര ഹരീശസ്ത്വാം ഭ്രാതാ കുശലമബ്രവീത് ॥ 2 ॥
ഭ്രാതുശ്ശൃണു സമാദേശം സുഗ്രീവസ്യ മഹാത്മനഃ ।
ധര്മാര്ഥോപഹിതം വാക്യമിഹ ചാമുത്ര ച ക്ഷമമ് ॥ 3 ॥
രാജാ ദശരഥോ നാമ രഥകുംജരവാജിമാന് ।
പിതേവ ബംധുര്ലോകസ്യ സുരേശ്വരസമദ്യുതിഃ ॥ 4 ॥
ജ്യേഷ്ഠസ്തസ്യ മഹാബാഹുഃ പുത്രഃ പ്രിയകരഃ പ്രഭുഃ ।
പിതുര്നിദേശാന്നിഷ്ക്രാംതഃ പ്രവിഷ്ടോ ദംഡകാവനമ് ॥ 5 ॥
ലക്ഷ്മണേന സഹ ഭ്രാത്രാ സീതയാ ചാപി ഭാര്യയാ ।
രാമോ നാമ മഹാതേജാ ധര്മ്യം പംഥാനമാസ്ഥിതഃ ॥ 6 ॥
തസ്യ ഭാര്യാ വനേ നഷ്ടാ സീതാ പതിമനുവ്രതാ ।
വൈദേഹസ്യ സുതാ രാജ്ഞോ ജനകസ്യ മഹാത്മനഃ ॥ 7 ॥
സ മാര്ഗമാണസ്താം ദേവീം രാജപുത്രഃ സഹാനുജഃ ।
ഋശ്യമൂകമനുപ്രാപ്തഃ സുഗ്രീവേണ സമാഗതഃ ॥ 8 ॥
തസ്യ തേന പ്രതിജ്ഞാതം സീതായാഃ പരിമാര്ഗണമ് ।
സുഗ്രീവസ്യാപി രാമേണ ഹരിരാജ്യം നിവേദിതമ് ॥ 9 ॥
തതസ്തേന മൃധേ ഹത്വാ രാജപുത്രേണ വാലിനമ് ।
സുഗ്രീവഃ സ്ഥാപിതോ രാജ്യേ ഹര്യൃക്ഷാണാം ഗണേശ്വരഃ ॥ 10 ॥
ത്വയാ വിജ്ഞാതപൂർവശ്ച വാലീ വാനരപുംഗവഃ ।
രാമേണ നിഹതസ്സംഖ്യേ ശരേണൈകേന വാനരഃ ॥ 11 ॥
സ സീതാമാര്ഗണേ വ്യഗ്രസ്സുഗ്രീവഃ സത്യസംഗരഃ ।
ഹരീന് സംപ്രേഷയാമാസ ദിശസ്സർവാ ഹരീശ്വരഃ ॥ 12 ॥
താം ഹരീണാം സഹസ്രാണി ശതാനി നിയുതാനി ച ।
ദിക്ഷു സർവാസു മാര്ഗംതേ ഹ്യധശ്ചോപരി ചാംബരേ ॥ 13 ॥
വൈനതേയസമാഃ കേചിത്കേചിത്തത്രാനിലോപമാഃ ।
അസംഗഗതയശശീഘ്രാ ഹരിവീരാ മഹാബലാഃ ॥ 14 ॥
അഹം തു ഹനുമാന്നാമ മാരുതസ്യൌരസസ്സുതഃ ।
സീതായാസ്തു കൃതേ തൂര്ണം ശതയോജനമായതമ് ॥ 15 ॥
സമുദ്രം ലംഘയിത്വൈവ താം ദിദൃക്ഷുരിഹാഗതഃ ।
ഭ്രമതാ ച മയാ ദൃഷ്ടാ ഗൃഹേ തേ ജനകാത്മജാ ॥ 16 ॥
തദ്ഭവാന് ദൃഷ്ടധര്മാര്ഥസ്തപഃകൃതപരിഗ്രഹഃ ।
പരദാരാന് മഹാപ്രാജ്ഞ നോപരോദ്ധും ത്വമര്ഹസി ॥ 17 ॥
ന ഹി ധര്മവിരുദ്ധേഷു ബഹ്വപായേഷു കര്മസു ।
മൂലഘാതിഷു സജ്ജംതേ ബുദ്ധിമംതോ ഭവദ്വിധാഃ ॥ 18 ॥
കശ്ച ലക്ഷ്മണമുക്താനാം രാമകോപാനുവര്തിനാമ് ।
ശരാണാമഗ്രതഃ സ്ഥാതും ശക്തോ ദേവാസുരേഷ്വപി ॥ 19 ॥
ന ചാപി ത്രിഷു ലോകേഷു രാജന്വിദ്യേത കശ്ചന ।
രാഘവസ്യ വ്യലീകം യഃ കൃത്വാ സുഖമവാപ്നുയാത് ॥ 20 ॥
തത് ത്രികാലഹിതം വാക്യം ധര്മ്യമര്ഥാനുബംധി ച ।
മന്യസ്വ നരദേവായ ജാനകീ പ്രതിദീയതാമ് ॥ 21 ॥
ദൃഷ്ടാ ഹീയം മയാ ദേവീ ലബ്ധം യദിഹ ദുര്ലഭമ് ।
ഉത്തരം കര്മ യച്ഛേഷം നിമിത്തം തത്ര രാഘവഃ ॥ 22 ॥
ലക്ഷിതേയം മയാ സീതാ തഥാ ശോകപരായണാ ।
ഗൃഹ്യ യാം നാഭിജാനാസി പംചാസ്യാമിവ പന്നഗീമ് ॥ 23 ॥
നേയം ജരയിതും ശക്യാ സാസുരൈരമരൈരപി ।
വിഷസംസൃഷ്ടമത്യര്ഥം ഭുക്തമന്നമിവൌജസാ ॥ 24 ॥
തപസ്സംതാപലബ്ധസ്തേ യോഽയം ധര്മപരിഗ്രഹഃ ।
ന സ നാശയിതും ന്യായ്യ ആത്മപ്രാണപരിഗ്രഹഃ ॥ 25 ॥
അവധ്യതാം തപോഭിര്യാം ഭവാന് സമനുപശ്യതി ।
ആത്മനഃ സാസുരൈര്ദേവൈര്ഹേതുസ്തത്രാപ്യയം മഹാന് ॥ 26 ॥
സുഗ്രീവോ ന ഹി ദേവോഽയം നാസുരോ ന ച രാക്ഷസഃ ।
ന ദാനവോ ന ഗംധർവോ ന യക്ഷോ ന ച പന്നഗഃ ॥ 27 ॥
തസ്മാത്പ്രാണപരിത്രാണം കഥം രാജന്കരിഷ്യസി ।
ന തു ധര്മോപസംഹാരമധര്മഫലസംഹിതമ് ॥ 28 ॥
തദേവ ഫലമന്വേതി ധര്മശ്ചാധര്മനാശനഃ ।
പ്രാപ്തം ധര്മഫലം താവദ്ഭവതാ നാത്ര സംശയഃ ।
ഫലമസ്യാപ്യധര്മസ്യ ക്ഷിപ്രമേവ പ്രപത്സ്യസേ ॥ 29 ॥
ജനസ്ഥാനവധം ബുദ്ധ്വാ ബുദ്ധ്വാ വാലിവധം തഥാ ॥ 30 ॥
രാമസുഗ്രീവസഖ്യം ച ബുധ്യസ്വ ഹിതമാത്മനഃ ।
കാമം ഖല്വഹമപ്യേകസ്സവാജിരഥകുംജരാമ് ॥ 31 ॥
ലംകാം നാശയിതും ശക്തസ്തസ്യൈഷ തു ന നിശ്ചയഃ ।
രാമേണ ഹി പ്രതിജ്ഞാതം ഹര്യൃക്ഷഗണസന്നിധൌ ॥ 32 ॥
ഉത്സാദനമമിത്രാണാം സീതാ യൈസ്തു പ്രധര്ഷിതാ ।
അപകുർവന് ഹി രാമസ്യ സാക്ഷാദപി പുരംദരഃ ॥ 33 ॥
ന സുഖം പ്രാപ്നുയാദന്യഃ കിം പുനസ്ത്വദ്വിധോ ജനഃ ।
യാം സീതേത്യഭിജാനാസി യേയം തിഷ്ഠതി തേ വശേ ॥ 34 ॥
കാലരാത്രീതി താം വിദ്ധി സർവലംകാവിനാശിനീമ് ।
തദലം കാലപാശേന സീതാവിഗ്രഹരൂപിണാ ॥ 35 ॥
സ്വയം സ്കംധാവസക്തേന ക്ഷേമമാത്മനി ചിംത്യതാമ് ।
സീതായാസ്തേജസാ ദഗ്ധാം രാമകോപപ്രപീഡിതാമ് ॥ 36 ॥
ദഹ്യമാനാമിമാം പശ്യ പുരീം സാട്ടപ്രതോലികാമ് ।
സ്വാനി മിത്രാണി മംത്രീംശ്ച ജ്ഞാതീന് ഭ്രാത്രൂന് സുതാന് ഹിതാന് ॥ 37 ॥
ഭോഗാംദാരാംശ്ച ലംകാം ച മാ വിനാശമുപാനയ ।
സത്യം രാക്ഷസരാജേംദ്ര ശൃണുഷ്വ വചനം മമ ॥ 38 ॥
രാമദാസസ്യ ദൂതസ്യ വാനരസ്യ വിശേഷതഃ ।
സർവാന് ലോകാന് സുസംഹൃത്യ സഭൂതാന് സചരാചരാന് ॥ 39 ॥
പുനരേവ തഥാ സ്രഷ്ടും ശക്തോ രാമോ മഹായശാഃ ।
ദേവാസുരനരേംദ്രേഷു യക്ഷരക്ഷോഗണേഷു ച ॥ 40 ॥
വിദ്യാധരേഷു സർവേഷു ഗംധർവേഷൂരഗേഷു ച ।
സിദ്ധേഷു കിന്നരേംദ്രേഷു പതത്രിഷു ച സർവതഃ ॥ 41 ॥
സർവഭൂതേഷു സർവത്ര സർവകാലേഷു നാസ്തി സഃ ।
യോ രാമം പ്രതിയുധ്യേത വിഷ്ണുതുല്യപരാക്രമമ് ॥ 42 ॥
സർവലോകേശ്വരസ്യൈവം കൃത്വാ വിപ്രിയമുത്തമമ് ।
രാമസ്യ രാജസിംഹസ്യ ദുര്ലഭം തവ ജീവിതമ് ॥ 43 ॥
ദേവാശ്ച ദൈത്യാശ്ച നിശാചരേംദ്ര ഗംധർവവിദ്യാധരനാഗയക്ഷാഃ ।
രാമസ്യ ലോകത്രയനായകസ്യ സ്ഥാതും ന ശക്താസ്സമരേഷു സർവേ ॥ 44 ॥
ബ്രഹ്മാ സ്വയംഭൂശ്ചതുരാനനോ വാ രുദ്രസ്ത്രിണേത്രസ്ത്രിപുരാംതകോ വാ ।
ഇംദ്രോ മഹേംദ്രസ്സുരനായകോ വാ ത്രാതും ന ശക്താ യുധി രാമവധ്യമ് ॥ 45 ॥
സ സൌഷ്ഠവോപേതമദീനവാദിനഃ കപേര്നിശമ്യാപ്രതിമോഽപ്രിയം വചഃ ।
ദശാനനഃ കോപവിവൃത്തലോചനഃ സമാദിശത്തസ്യ വധം മഹാകപേഃ ॥ 46 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ സുംദരകാംഡേ ഏകപംചാശസ്സര്ഗഃ ॥
