ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ යුද්ධකාංඩම් ।
අථ සප්තදශස්සර්ගඃ ।
ඉත්යුක්ත්වාපරුෂංවාක්යංරාවණංරාවණානුජඃ ।
ආජගාමමුහූර්තේනයත්රරාමස්සලක්ෂ්මණඃ ॥ 1 ॥
තංමේරුශිඛරාකාරංදීප්තාමිවශතහ්රදාම් ।
ගගනස්ථංමහීස්ථාස්තේදදෘශුසර්වවානරාඃ ॥ 2 ॥
තේ චාප්යනුචරාස්තස්ය චත්වාරෝ භීමවික්රමාඃ ।
තේऽපි වර්මායුධෝපේතා භූෂණෝත්තමභූෂිතාඃ ॥ 3 ॥
ස ච මේඝාචලප්රඛ්යෝ වජ්රායුධසමප්රභඃ ।
වරායුධධරෝ වීරෝ දිව්යාභරණභූෂිතඃ ॥ 4 ॥
තමාත්මපංචමංදෘෂ්ටවාසුග්රීවෝවාහිනීපතිඃ ।
වානරෛස්සහදුර්ධර්ෂචිංතයාමාසබුද්ධිමාන් ॥ 5 ॥
චිංතයිත්වාමුහූර්තංතුවානරාංස්තානුවාචහ ।
හනුමත්ප්රමුඛාන්සර්වානිදංවචනමුත්තමම් ॥ 6 ॥
ඒෂසර්වායුධෝපේතශ්චතුර්භිස්සහරාක්ෂසෛඃ ।
රාක්ෂසෝऽභ්යේතිපශ්යධ්වමස්මාන්හංතුංනසංශයඃ ॥ 7 ॥
සුග්රීවස්ය වචඃ ශ්රුත්වා සර්වේ තේ වානර උත්තමාඃ ।
සාලාන් උද්යම්ය ශෛලාමඃ ච ඉදං වචනං අබ්රුවන් ॥ 8 ॥
ශීඝ්රංව්යාදිශනෝරාජන්වධායෛෂාංදුරාත්මනාම් ।
නිපතංතුහතාශ්චෛතේධරණ්යාමල්පතේජසඃ ॥ 9 ॥
තේෂාසංභාෂමාණානාමන්යෝන්යංසවිභීෂණඃ ।
උත්තරංතීරමාසාද්යඛස්ථඒවව්යතිෂ්ඨත ॥ 10 ॥
උවාචමහාප්රාජ්ඤස්ස්වරේණමහතාමහාන් ।
සුග්රීවංතාංශ්චසංප්රේක්ෂ්යසර්වාන්වානරයූථපාන් ॥ 11 ॥
රාවණෝ නාම දුර්වෘත්තෝ රාක්ෂසෝ රාක්ෂස ඊශ්වරඃ ।
තස්ය අහං අනුජෝ භ්රාතා විභීෂණ ඉති ශ්රුතඃ ॥ 12 ॥
තේනසීතාජනස්ථානාද්ධෘතාහත්වාජටායුෂම් ।
රුද්දාචවිවශාදීනාරාක්ෂසීභිස්සුරක්ෂිතා ॥ 13 ॥
තමහංහේතුභිර්වාක්යෛර්විවිධෛශ්චන්යදර්ශයම් ।
සාධුනිර්යාත්යතාංසීතාරාමායේතිපුනඃපුනඃ ॥ 14 ॥
ස ච න ප්රතිජග්රාහ රාවණඃ කාල චෝදිතඃ ।
උච්යමානෝ හිතං වාක්යං විපරීත ඉව ඖෂධම් ॥ 15 ॥
සෝऽහංපරුෂිතස්තේනදාසවච්චාවමානිතඃ ।
ත්යක්ත්වාපුත්රාංශ්චදාරාංශ්චරාඝවංශරණංගතඃ ॥ 16 ॥
සර්වලෝකශරණ්යායරාඝවායමහාත්මනේ ।
නිවේදයතමාංක්ෂිප්රංවිභීෂණමුපස්ථිතම් ॥ 17 ॥
ඒතත්තුවචනංශ්රුත්වාසුග්රීවෝලඝුවික්රමඃ ।
ලක්ෂ්මණස්යාග්රතෝරාමංසම්රබ්ධමිදමබ්රවීත් ॥ 18 ॥
ප්රවිෂ්ටඃ ශත්රු සෛන්යං හි ප්රාප්තඃ ශත්රුරතර්කිතඃ ।
නිහන්යාදනංතරං ලබ්ධ්වා උලූකෝ වායසානිව ॥ 19 ॥
මංත්රේව්යූහේනයේචාරේයුක්තෝභවිතුමර්හසි ।
වානරාණාංචභද්රංතේපරේෂාංචපරංතප ॥ 20 ॥
අංතර්ධානගතාහ්යේතේරාක්ෂසාඃකාමරූපිණඃ ।
ශූරාශ්චනිකෘතිජ්ඤාශ්චතේෂාංජාතුනවිශ්වසේත් ॥ 21 ॥
ප්රණිධීරාක්ෂසේංද්රස්යරාවණස්යභවේදයම් ।
අනුප්රවිශ්යසෝऽස්මාසුභේදංකුර්යාන්නසංශයඃ ॥ 22 ॥
අථවාස්වයමේවෛෂඡිද්රමාසාද්යබුද්ධිමාන් ।
අනුප්රවිශ්යවිශ්වස්තේකදාචිත්ප්රහරේදපි ॥ 23 ॥
මිත්රාටවීබලංචෛවමෞලභෘත්යබලංතථා ।
සර්වමේතද්බලංග්රාහ්යංවර්ජයිත්වාද්විෂද්බලම් ॥ 24 ॥
ප්රකෘත්යාරාක්ෂසේංද්රස්යභ්රාතාऽමිත්රස්යතේප්රභෝඃ ।
ආගතශ්චරිපෝස්සාක්ෂාත්කථමස්මින්හිවිශ්වසේත් ॥ 25 ॥
රාවණේනප්රණිහිතංතමවේහිවිභීෂණම් ।
තස්යාහංනිග්රහංමන්යේක්ෂමංක්ෂමවතාංවර ॥ 26 ॥
රාක්ෂසෝජිහ්මයාබුද්ධ්යාසංදිෂ්ටෝऽයමුපාගතඃ ।
ප්රහර්තුංමායයාච්ඡන්නෝවිශ්වස්තේත්වයිරාඝව ॥ 27 ॥
ප්රවිෂ්ටශ්ශත්රුසෛන්යංහිප්රාප්තශ්ශත්රුරතර්කිතඃ ।
නිහන්යාදංතරංලබ්ධ්වාඋලූකවායසානිව ॥ 28 ॥
වධ්යතාමේෂතීව්රේණදංඩේනසචිවෛස්සහ ।
රාවණස්යනෘශංසස්යභ්රාතාහ්යේෂවිභීෂණඃ ॥ 29 ॥
ඒවමුක්ත්වාතුතංරාමංසම්රබ්ධෝවාහිනීපතිඃ ।
වාක්යජ්ඤෝවාක්යකුශලංතතෝමෞනමුපාගමත් ॥ 30 ॥
සුග්රීවස්යතුතද්වාක්යංශ්රුත්වාරාමෝමහායශාඃ ।
සමීපස්ථානුවාචේදංහනුමත්ප්රමුඛාන්හරීන් ॥ 31 ॥
යදුක්තංකපිරාජේනරාවණාවරජංප්රති ।
වාක්යංහේතුමදත්යර්ථංචභවද්භිරපිතච්ඡ්රුතම් ॥ 32 ॥
සුහෘදාමර්ථකෘච්ඡේෂුයුක්තංබුද්ධිමතාසදා ।
සමර්ථේනෝපනිර්දේෂ්ටුංශාශ්වතීංභූතිමිච්ඡතා ॥ 33 ॥
ඉත්යේවංපරිපෘෂ්ටාස්තේස්වංස්වංමතමතංද්රිතාඃ ।
සෝපචාරංතදාරාමමූචුර්හිතචිකීර්ෂවඃ ॥ 34 ॥
අජ්ඤාතංනාස්තිතේකිංචිත්ත්රිෂුලෝකේෂුරාඝවඃ ।
ආත්මානංසූචයන්රාමඃ පෘච්ඡස්යස්මාන් සුහෘත්තයා ॥ 35 ॥
ත්වංහිසත්යව්රතශ්ශූරෝධාර්මිකෝදෘඪවික්රමඃ ।
පරීක්ෂ්යකාරීස්මෘතිමාන්නිසෘෂ්ටාත්මාසුහෘත්සුච ॥ 36 ॥
තස්මාදේකෛකශස්තාවද්බ්රුවංතුසචිවාස්තව ।
හේතුතෝමතිසංපන්නාස්සමර්ථාශ්චපුනඃ පුනඃ ॥ 37 ॥
ඉත්යුක්තේරාඝවායාऽථමතිමානංගදෝऽග්රතඃ ।
විභීෂණපරීක්ෂාර්ථමුවාචවචනංහරිඃ ॥ 38 ॥
ශත්රෝස්සකාශාත්සංප්රාප්තස්සර්වථාශඞ් ක්යඒවහි ।
විශ්වාසයෝග්යස්සහසානකර්තව්යෝවිභීෂණඃ ॥ 39 ॥
ඡාදයිත්වාऽත්මභාවංහිචරංතිශඨබුද්ධයඃ ।
ප්රහරංතිචරංධ්රේෂුසෝऽනර්ථස්සුමහාන්භවේත් ॥ 40 ॥
අර්ථානර්ථෞවිනිශ්චිත්යව්යවසායංභජේතහ ।
ගුණතස්සංග්රහංකුර්යාද්දෝෂතස්තුවිසර්ජයේත් ॥ 41 ॥
යදිදෝෂෝමහාංස්තස්මිංස්ත්යජ්වතාමවිශංකිතම් ।
ගුණාන්වාපිබහූන් ජ්ඤාත්වාසංග්රහඃක්රියතාංනෘප ॥ 42 ॥
ශරභස්ත්වථනිශ්චිත්යසාර්ථංවචනමබ්රවීත් ।
ක්ෂිප්රමස්මින්නරව්යාඝ්ර චාරඃප්රතිවිධීයතාම් ॥ 43 ॥
ප්රණිධායහිචාරේණයථාවත්සූක්ෂ්මබුද්ධිනා ।
පරීක්ෂ්යචතතඃකාර්යෝයථාන්යායංපරිග්රහඃ ॥ 44 ॥
ජාංබවාංස්ත්වථසංප්රේක්ෂ්යශාස්ත්රබුධ්යාවිචක්ෂණඃ ।
වාක්යංවිජ්ඤාපයාමාසගුණවද්දෝෂවර්ජිතම් ॥ 45 ॥
බද්ධවෛරාච්චපාපාච්චරාක්ෂේසේංද්රාද්විභීෂණඃ ।
අදේශකාලේසංප්රාප්තස්සර්වථාශඞ් ක්යතාමයම් ॥ 46 ॥
තතෝමෛංදස්තුසංප්රේක්ෂ්යනයාපනයකෝවිදඃ ।
වාක්යංවචනසංපන්නෝබභාෂේහේතුමත්තරම් ॥ 47 ॥
වජනංනාමතස්යෛෂරාවණස්යවිභීෂණඃ ।
පෘච්ඡයතාංමධුරේණායංශනෛර්නරපතීශ්වර ॥ 48 ॥
භාවමස්යතුවිජ්ඤායතත්ත්වතස්ත්වංකරිෂ්යසි ।
යදිදුෂ්ටෝනදුෂ්ටෝවාබුද්ධිපූර්වංනරර්ෂභ ॥ 49 ॥
අථසංස්කාරසංපන්නෝහනුමාන් සචිවෝත්තමඃ ।
උවාචවචනංශ්ලක්ෂ්ණමර්ථවන්මධුරංලඝු ॥ 50 ॥
නභවංතංමතිශ්රේෂ්ඨංසමර්ථංවදතාංවරම් ।
අතිශායයිතුංශක්තෝබෘහස්පතිරපිබ්රුවන් ॥ 51 ॥
නවාදාන්නපිසංඝර්ෂාන්නාධික්යාන්නචකාමතඃ ।
වක්ෂ්යාමිවචනංරාජන්යථාර්ථංරාමගෞරවාත් ॥ 52 ॥
අර්ථානර්ථනිමිත්තංහියදුක්තංසචිවෛස්තව ।
තත්රදෝෂංප්රපශ්යාමික්රියානහ්යුපපද්යතේ ॥ 53 ॥
ඍතේනියෝගාත්සාමර්ථ්යමවබෝද්ධුංනශක්යතේ ।
සහසාවිනියෝගෝහිදෝෂවාන්ප්රතිභාතිමේ ॥ 54 ॥
චාරප්රණිහිතංයුක්තංයදුක්තංසචිවෛස්තව ।
අර්ථස්යාසංභවාත්තත්රකාරණංනෝපයුජ්යතේ ॥ 55 ॥
අදේශ කාලේ සංප්රාප්ත ඉති අයං යද් විභීෂණඃ ।
විවක්ෂා ච අත්ර මේ අස්ති ඉයං තාං නිබෝධ යථා මති ॥ 56 ॥
සඒෂදේශඃ කාලශ්චභවතීතියථාතථා ।
පුරුෂාත්පුරුෂංප්රාප්යතථාදෝෂගුණාවපි ॥ 57 ॥
ත්ම්යංරාවණේදෘෂ්ටවාවික්රමංචතථාත්වයි ।
යුක්තමාගමනංහ්යත්රසදෘශංතස්යබුද්ධිතඃ ॥ 58 ॥
අජ්ඤාතරූපෛඃපුරුෂෛස්සරාජන්පෘච්ඡ් යතාමිති ।
යදුක්තමත්රමේප්රේක්ෂාකාචිදස්තිසමීක්ෂිතා ॥ 59 ॥
පෘච්ඡයමානෝවිශංකේතසහසාබුද්ධිමාන්වචඃ ।
තත්රමිත්රංප්රදුෂ්යේතමිථ්යාපෘෂ්ටංසුඛාගතම් ॥ 60 ॥
අශක්යස්සහසාරාජන්භාවෝබෝද්ධුංපරස්යවෛ ।
අංතස්ස්වභාවෛර්ගීතෛස්තෛර්නෛපුණ්යංපශ්යතාංභෘශම් ॥ 61 ॥
නත්වස්යබ්රුවතෝජාතුලක්ෂ්යතේදුෂ්ටභාවතා ।
ප්රසන්නංවදනංචාපිතස්මාන්මේනාස්තිසංශයඃ ॥ 62 ॥
අශංකිතමතිස්ස්වස්ථෝනශඨඃපරිසර්පති ।
නචාස්යදුෂ්ටාවාක්චාපිතස්මාන්නාස්තීහසංශයඃ ॥ 63 ॥
ආකාරශ්චාද්යමානෝऽපිනශක්යෝවිනිගූහිතම් ।
බලාද්ධිවිවෘණෝත්යේවභාවමංතර්ගතංනෘණාම් ॥ 64 ॥
දේශකාලෝපපන්නංචකාර්යංකාර්යවිදාංවරඃ ।
ස්වඵලංකුරුතේක්ෂිප්රංප්රයෝගේණාභිසංහිතම් ॥ 65 ॥
උද්යෝගංතවසංප්රේක්ෂ්යමිථ්යාවෘත්තංචරාවණම් ।
වාලිනංචහතංශ්රුත්වාසුග්රීවංචාභිෂේචිතම් ॥ 66 ॥
රාජ්යංප්රාර්ථයමානශ්චබුද්ධිපූර්වමිහාගතඃ ।
ඒතාවත්තුපුරස්කෘත්යයුජ්යතේතස්යසංග්රහඃ ॥ 67 ॥
යථාශක්තිමයෝක්තංතුරාක්ෂසස්යාර්ජවංප්රති ।
ප්රමාණංත්වංතුශේෂස්යශෘත්වාබුද්ධිමතාංවරඃ ॥ 68 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ යුද්ධකාංඩේ සප්තදශස්සර්ගඃ ॥
