View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 6.93 Yuddha Kanda - Sarga 93

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē yuddhakāṇḍam ।
atha trinavatitamassargaḥ ।

tataḥpaulastyasachivāśrutvāchēndrajitōvadham ।
āchachakṣurabhijñāyadaśagrīvāyasavyathāḥ ॥ 1 ॥

yuddhēhatōmahārājalakṣmaṇēnatavātmajaḥ ।
vibhīṣaṇasahāyēnamiṣatānnōmahādyutiḥ ॥ 2 ॥

śūraṃśūrēṇasamgamyasamyugēṣvaparājitaḥ ।
lakṣmaṇēnahataśśūraḥputrastēmahēndrajit ॥ 3 ॥

gatassaparamānlōkānśaraissantāpyalakṣmaṇam ।
sa tampratibhayaṃśrutvāvadhamputrasyadāruṇam ॥ 4 ॥

ghōramindrajitaḥsaṅkhyēkaśmalamprāviśanmahat ।
upalabhyachirātsañjñāṃ rājārākṣasapuṅgava ॥ 5 ॥

putraśōkākulōdīnōvilalāpākulēndriyaḥ ।
hārākṣasachamūmukhyamamavatsamahābala ॥ 6 ॥

jitvēndraṅkathamadyatvaṃlakṣmaṇasyavaśaṅgataḥ ।
nanutvamiṣubhiḥkruddhōbhindyāḥkālāntakāvapi ॥ 7 ॥

mandarasyāpiśṛṅgāṇikimpunarlakṣmaṇaṃyudhi ।
adyavainasvatōrājābhūyōbahumatōmama ॥ 8 ॥

yēnādyatvammahābāhō saṃyuktaḥkāladharmaṇā ।
ēṣapanthāḥsuyōdhānāṃsarvāmaragaṇēṣvapi ॥ 9 ॥

yaḥkṛtēhanyatēbhartussapumānsvargamṛchChati ।
adyadēvagaṇāssarvēlōkapālāmaharṣayaḥ ॥ 10 ॥

hatamindrajitandṛṣṭavāsukhaṃsvapsyantinirbhayāḥ ।
adyalōkāstrayaḥ kṛtsnāpṛthivī cha sakānanā ॥ 11 ॥

ēkēnēndrajitāhīnāśūnyēvapratibhātimē ।
adyanairṛtakanyānāṃśrōṣyāmyantaḥpurēravam ॥ 12 ॥

karēṇusaṅghasyayathāninādaṅgirigahvarē ।
yauvarājyaṃ cha laṅkāṃ cha rakṣāṃsi cha parantapa ॥ 13 ॥

mātarammāṃ cha bhāryāśchakvagatō'sivihāyanaḥ ।
mamanāmatvayāvīragatasyayamasādanam ॥ 14 ॥

prētakāryāṇikāryāṇiviparītēhivartasē ।
sa tvañjīvatisugrīvēlakṣmaṇēna cha rāghavē ॥ 15 ॥

mamaśalyamanuddhṛtyakvagatō'sivihāyanaḥ ।
ēvamādivilāpārtaṃrāvaṇaṃrākṣasādhipam ॥ 16 ॥

āvivēśamahān kōpaḥputravyasanasambhavaḥ ।
prakṛtyākōpanaṃhyēnamputrasyapunarādhayaḥ ॥ 17 ॥

dīptaṃsandīpayāmāsurgharmē'rkamivaraśmayaḥ ।
lalāṭēbhrukuṭībhiśchasaṅgatābhirvyarōchata ॥ 18 ॥

yugāntēsahanakraistumahōrmibhirivōdadhiḥ ।
kōpādvijṛmbhamāṇasyavaktrādvyaktamivajvalan ॥ 19 ॥

utpapātasadhūmānagirvṛtrasyavadanādiva ।
sa putravadhasantaptaśśūraḥkrōdhavaśaṅgataḥ ॥ 20 ॥

samīkṣyarāvaṇōbuddhyāvaidēhyārōchayadvadham ।
tasyaprakṛtyāraktē cha raktēkrōthānagināpi cha ॥ 21 ॥

rāvaṇasyamahāghōrēdīptēnētrēbabhūvatuḥ ।
ghōramprakṛtyārūpantattasyakrōdhāgnimūrChitam ॥ 22 ॥

babhūvarūpaṅkruddhasyarudrasyēvadurāsadam ।
tasyakruddhasyanētrābhyāmprāpatannāśrṛbindavaḥ ॥ 23 ॥

dīpābhyāmivadīptābhyāṃsārchiṣassnēhabindavaḥ ।
dantāvanidaśatastasyaśrūyatēdaśanasvanaḥ ॥ 24 ॥

yantrasyāvēṣṭyamāṇasya mahatō dānavairiva ।
kālānagirivasaṅkruddhōyāṃyāndiśamavaikṣata ॥ 25 ॥

tasyāntasyāmbhayatrastārākṣasāssanviliyalirē ।
tamantakamivakruddhañcharācharachikhādiṣum ॥ 26 ॥

vīkṣamāṇandiśassarvārākṣasānōpachakramuḥ ।
tataḥparamasaṅkruddhōrāvaṇōrākṣasādhipaḥ ॥ 27 ॥

abravīdrakṣasāmmadhyēsaṃstambhayiṣurāhavē ।
mayāvarṣasahasrāṇicharitvāparamantapaḥ ॥ 28 ॥

tēṣutēṣvavakāśēṣusvayambhūḥparitōṣitaḥ ।
tasyaivatapasōvyuṣṭyāprasādāchChasvayambhuvaḥ ॥ 29 ॥

nāsurēbhyō na dēvēbhyōbhayammamakadāchana ।
kavachambrahmadattammēyadādityasamaprabham ॥ 30 ॥

dēvāsuravimardhēṣu na bhinnaṃvajramuṣṭibhiḥ ।
tēnamāmadyasamyuktaṃrathasthamihasamyugē ॥ 31 ॥

pratīyātkō'dyamāmājausākṣādapipurandaraḥ ।
ttadātiprasannēnasaśaraṅkārmukammahat ॥ 32 ॥

dēvāsuravimardhēṣumamadattaṃsvayambhuvā ।
adyatūryaśatairbhīmandhanurutthāpyatāmmama ॥ 33 ॥

rāmalakṣmaṇayōrēvavadhāyaparamāhavē ।
sa putravadhasantaptaḥkrūraḥkrōdhavaśaṅgataḥ ॥ 34 ॥

samīkṣyarāvaṇōbuddhyāsītāṃhantuṃvyavasyata ।
pratyavēkṣyatāmrākṣassughōrōghōradarśanaḥ ॥ 35 ॥

dīnōdīnasvarānsarvāṃstānuvāchaniśācharān ।
māyayāmamavatsēnavañchanārthaṃvanaukasām ॥ 36 ॥

kiñchidēvahatantatrasītēyamitidarśitam ।
tadidantathyamēvāhaṅkariṣyēpriyamātmanaḥ ॥ 37 ॥

vaidēhīnnāśayiṣyāmikṣatrabandhumanuvratām ।
ityēvamuktvāsachivānkhaṅgamāśuparāmṛśat ॥ 38 ॥

utplutyaguṇasampannaṃvimalāmbaravarchasam ।
niṣpapāta sa vēgēnasabhāryaḥsachivairvṛtaḥ ॥ 39 ॥

rāvaṇaḥputraśōkēnabhṛśamākulachētanaḥ ।
saṅkruddhaḥkhaḍagamādāyasahasāyatramaithilī ॥ 40 ॥

vrajantaṃrākṣasamprēkṣyasiṃhanādaṃvichakruśuḥ ।
ūchuśchānyōnyamāliṅgyasaṅkruddhamprēkṣyarākṣasam ॥ 41 ॥

adyainantāvubhaudṛṣṭavābhrātaraupravyadhiṣyataḥ ।
lōkapālāhichatvāraḥkruddhēnānēnatarjitāḥ ॥ 42 ॥

bahavaḥśatravaśchānyēsamyugēṣvabhipātitāḥ ।
triṣulōkēṣuratnānibhuṅaktēchāhṛtyarāvaṇaḥ ॥ 43 ॥

vikramē cha balēchaivanāstyasyasadṛśōbhuvi ।
tēṣāṃsañjalpamānāmaśōkavanikāṅgatām ॥ 44 ॥

abhidudrāvavaidēhīṃrāvaṇaḥkrōdhamūrChitaḥ ।
vāryamāṇaḥsusaṅkruddhaḥsuhṛdbhirhitabuddhibhiḥ ॥ 45 ॥

abhyadhāvatasaṅkruddhaḥkhēgrahōrōhiṇīmiva ।
maithilīrakṣyamāṇāturākṣasīraninditā ॥ 46 ॥

dadarśarākṣasaṅkruddhannistriṃśavaradhāriṇam ।
tanniśāmyasavistriṃśaṃvyathitājanakātmajā ॥ 47 ॥

nivāryamāṇambahuśaḥsuhṛdbhiranivartinam ।
sītāduḥkhasamāviṣṭāvilapantīdamabravīt ॥ 48 ॥

yathāyammāmabhikruddhaḥsamabhidravatisvayam ।
vadhiṣyatisanāthāmmāmanāthāmivadurmatiḥ ॥ 49 ॥

bahuśaśchōdayāmāsabhartārammāmanuvratām ।
bhāryābhavaramasvētipratyākhyātōdhruvammayā ॥ 50 ॥

sō'yammāmanupasthānēvyaktannairāśyamāgataḥ ।
krōdhamōhasamāviṣṭōnihantummāṃsamudyataḥ ॥ 51 ॥

athavātaunaravyāghraubhrātaraurāmalakṣmaṇau ।
mannimittamanāryēṇasamarē'dyanipātitau ॥ 52 ॥

bhairavōhimahānnādōrākṣasānāṃśrutōmayā ।
bahūnāmihahṛṣṭānāntathāvikrōśatāmpriyam ॥ 53 ॥

ahōdhiṅmannimittō'yaṃvināśōrājaputrayōḥ ।
athavāputraśōkēnāhatyārāmalakṣmaṇau ॥ 54 ॥

vidhamiṣyatimāṃraudrōrākṣasaḥpāpaniśchayaḥ ।
hanūmatastutadvākyaṃ na kṛtaṅkṣudrayāmayā ॥ 55 ॥

yadyahantasyapṛṣṭhēvatadāyāsamanirjitā ।
nādyaivamanuśōchēyambharturaṅkagatāsatī ॥ 56 ॥

manyētuhṛdayantasyāḥkausalyāyāḥphaliṣyati ।
ēkaputrāyadāputraṃvinaṣṭaṃśrōṣyatēyudhi ॥ 57 ॥

sāhijanma cha bālyaṃ cha yauvanaṃ cha mahātmanaḥ ।
dharmakāryāṇirūpaṃ cha rudatīsaṃsmariṣyati ॥ 58 ॥

nirāśānihatēputrēdattvāśrāddhamachētanā ।
agnimāvēkṣyatēnūnamāpōvāpipravēkṣyati ॥ 59 ॥

dhigastukubjāmasatīmmantharāmpāpaniśchayām ।
yannimittamimaṃśōkaṅkausalyāpratipatsyatē ॥ 60 ॥

ityēvammaithilīndṛṣṭavāvilapantīntapasvinīm ।
rōhiṇīmivachandrēṇavināgrahavaśaṅgatām ॥ 61 ॥

ētasminnantarētasyāmātyaḥśīlavān śuchiḥ ।
supārśvōnāmamēdhāvīrāvaṇaṃrakṣasēśvaram ॥ 62 ॥

nivāryamāṇaḥsachivairidaṃvachanamabravīt ।
kathannāmadaśagrīva sākṣadvaiśravaṇānuja ॥ 63 ॥

hantumichChasivaidēhīṅkrōdhāddharmamapāsya cha ।
vēdavidyāvratasnātaḥsvakarmaniratastathā ॥ 64 ॥

striyaḥkasmādvadhaṃvīramanyasērākṣasēśvara ।
maithilīṃrūpasampannāmpratyavēkṣasvapārthiva ॥ 65 ॥

tasminnēvasahāsmābhirāhēvakrōdhamutsṛja ।
abhyutthānantvamadyaivakṛṣṇapakṣachaturdhaśīm ॥ 66 ॥

kṛtvāniryāhyamāvāsyāṃvijayāyabalairvṛtaḥ ।
śūraḥdhīmān rathīkhaḍagīrathapravamāsthitaḥ ॥ 67 ॥

hatvādāśarathiṃrāmambhavān prāpsyasimaithilīm ।
sa taddurātmāsuhṛdānivēditaṃvachaḥsudharmyampratigṛhyarāvaṇaḥ ।
gṛhañjagāmathatataśchavīryavān punaḥsabhāṃ cha prayayausuhṛdvṛtaḥ ॥ 68 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē yuddhakāṇḍē trinavatitamassargaḥ ॥




Browse Related Categories: