ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ යුද්ධකාංඩම් ।
අථ ත්රිනවතිතමස්සර්ගඃ ।
තතඃපෞලස්ත්යසචිවාශ්රුත්වාචේංද්රජිතෝවධම් ।
ආචචක්ෂුරභිජ්ඤායදශග්රීවායසව්යථාඃ ॥ 1 ॥
යුද්ධේහතෝමහාරාජලක්ෂ්මණේනතවාත්මජඃ ।
විභීෂණසහායේනමිෂතාංනෝමහාද්යුතිඃ ॥ 2 ॥
ශූරංශූරේණසම්ගම්යසම්යුගේෂ්වපරාජිතඃ ।
ලක්ෂ්මණේනහතශ්ශූරඃපුත්රස්තේමහේංද්රජිත් ॥ 3 ॥
ගතස්සපරමාන්ලෝකාන්ශරෛස්සංතාප්යලක්ෂ්මණම් ।
ස තංප්රතිභයංශ්රුත්වාවධංපුත්රස්යදාරුණම් ॥ 4 ॥
ඝෝරමිංද්රජිතඃසංඛ්යේකශ්මලංප්රාවිශන්මහත් ।
උපලභ්යචිරාත්සංජ්ඤාං රාජාරාක්ෂසපුංගව ॥ 5 ॥
පුත්රශෝකාකුලෝදීනෝවිලලාපාකුලේංද්රියඃ ।
හාරාක්ෂසචමූමුඛ්යමමවත්සමහාබල ॥ 6 ॥
ජිත්වේංද්රංකථමද්යත්වංලක්ෂ්මණස්යවශංගතඃ ।
නනුත්වමිෂුභිඃක්රුද්ධෝභිංද්යාඃකාලාංතකාවපි ॥ 7 ॥
මංදරස්යාපිශෘංගාණිකිංපුනර්ලක්ෂ්මණංයුධි ।
අද්යවෛනස්වතෝරාජාභූයෝබහුමතෝමම ॥ 8 ॥
යේනාද්යත්වංමහාබාහෝ සංයුක්තඃකාලධර්මණා ।
ඒෂපංථාඃසුයෝධානාංසර්වාමරගණේෂ්වපි ॥ 9 ॥
යඃකෘතේහන්යතේභර්තුස්සපුමාන්ස්වර්ගමෘච්ඡති ।
අද්යදේවගණාස්සර්වේලෝකපාලාමහර්ෂයඃ ॥ 10 ॥
හතමිංද්රජිතංදෘෂ්ටවාසුඛංස්වප්ස්යංතිනිර්භයාඃ ।
අද්යලෝකාස්ත්රයඃ කෘත්ස්නාපෘථිවී ච සකානනා ॥ 11 ॥
ඒකේනේංද්රජිතාහීනාශූන්යේවප්රතිභාතිමේ ।
අද්යනෛරෘතකන්යානාංශ්රෝෂ්යාම්යංතඃපුරේරවම් ॥ 12 ॥
කරේණුසංඝස්යයථානිනාදංගිරිගහ්වරේ ।
යෞවරාජ්යං ච ලංකාං ච රක්ෂාංසි ච පරංතප ॥ 13 ॥
මාතරංමාං ච භාර්යාශ්චක්වගතෝऽසිවිහායනඃ ।
මමනාමත්වයාවීරගතස්යයමසාදනම් ॥ 14 ॥
ප්රේතකාර්යාණිකාර්යාණිවිපරීතේහිවර්තසේ ।
ස ත්වංජීවතිසුග්රීවේලක්ෂ්මණේන ච රාඝවේ ॥ 15 ॥
මමශල්යමනුද්ධෘත්යක්වගතෝऽසිවිහායනඃ ।
ඒවමාදිවිලාපාර්තංරාවණංරාක්ෂසාධිපම් ॥ 16 ॥
ආවිවේශමහාන් කෝපඃපුත්රව්යසනසංභවඃ ।
ප්රකෘත්යාකෝපනංහ්යේනංපුත්රස්යපුනරාධයඃ ॥ 17 ॥
දීප්තංසංදීපයාමාසුර්ඝර්මේऽර්කමිවරශ්මයඃ ।
ලලාටේභ්රුකුටීභිශ්චසංගතාභිර්ව්යරෝචත ॥ 18 ॥
යුගාංතේසහනක්රෛස්තුමහෝර්මිභිරිවෝදධිඃ ।
කෝපාද්විජෘංභමාණස්යවක්ත්රාද්ව්යක්තමිවජ්වලන් ॥ 19 ॥
උත්පපාතසධූමානගිර්වෘත්රස්යවදනාදිව ।
ස පුත්රවධසංතප්තශ්ශූරඃක්රෝධවශංගතඃ ॥ 20 ॥
සමීක්ෂ්යරාවණෝබුද්ධ්යාවෛදේහ්යාරෝචයද්වධම් ।
තස්යප්රකෘත්යාරක්තේ ච රක්තේක්රෝථානගිනාපි ච ॥ 21 ॥
රාවණස්යමහාඝෝරේදීප්තේනේත්රේබභූවතුඃ ।
ඝෝරංප්රකෘත්යාරූපංතත්තස්යක්රෝධාග්නිමූර්ඡිතම් ॥ 22 ॥
බභූවරූපංක්රුද්ධස්යරුද්රස්යේවදුරාසදම් ।
තස්යක්රුද්ධස්යනේත්රාභ්යාංප්රාපතන්නාශ්රෘබිංදවඃ ॥ 23 ॥
දීපාභ්යාමිවදීප්තාභ්යාංසාර්චිෂස්ස්නේහබිංදවඃ ।
දංතාවනිදශතස්තස්යශ්රූයතේදශනස්වනඃ ॥ 24 ॥
යංත්රස්යාවේෂ්ට්යමාණස්ය මහතෝ දානවෛරිව ।
කාලානගිරිවසංක්රුද්ධෝයාංයාංදිශමවෛක්ෂත ॥ 25 ॥
තස්යාංතස්යාංභයත්රස්තාරාක්ෂසාස්සන්විලියලිරේ ।
තමංතකමිවක්රුද්ධංචරාචරචිඛාදිෂුම් ॥ 26 ॥
වීක්ෂමාණංදිශස්සර්වාරාක්ෂසානෝපචක්රමුඃ ।
තතඃපරමසංක්රුද්ධෝරාවණෝරාක්ෂසාධිපඃ ॥ 27 ॥
අබ්රවීද්රක්ෂසාංමධ්යේසංස්තංභයිෂුරාහවේ ।
මයාවර්ෂසහස්රාණිචරිත්වාපරමංතපඃ ॥ 28 ॥
තේෂුතේෂ්වවකාශේෂුස්වයංභූඃපරිතෝෂිතඃ ।
තස්යෛවතපසෝව්යුෂ්ට්යාප්රසාදාච්ඡස්වයංභුවඃ ॥ 29 ॥
නාසුරේභ්යෝ න දේවේභ්යෝභයංමමකදාචන ।
කවචංබ්රහ්මදත්තංමේයදාදිත්යසමප්රභම් ॥ 30 ॥
දේවාසුරවිමර්ධේෂු න භින්නංවජ්රමුෂ්ටිභිඃ ।
තේනමාමද්යසම්යුක්තංරථස්ථමිහසම්යුගේ ॥ 31 ॥
ප්රතීයාත්කෝऽද්යමාමාජෞසාක්ෂාදපිපුරංදරඃ ।
ත්තදාතිප්රසන්නේනසශරංකාර්මුකංමහත් ॥ 32 ॥
දේවාසුරවිමර්ධේෂුමමදත්තංස්වයංභුවා ।
අද්යතූර්යශතෛර්භීමංධනුරුත්ථාප්යතාංමම ॥ 33 ॥
රාමලක්ෂ්මණයෝරේවවධායපරමාහවේ ।
ස පුත්රවධසංතප්තඃක්රූරඃක්රෝධවශංගතඃ ॥ 34 ॥
සමීක්ෂ්යරාවණෝබුද්ධ්යාසීතාංහංතුංව්යවස්යත ।
ප්රත්යවේක්ෂ්යතාම්රාක්ෂස්සුඝෝරෝඝෝරදර්ශනඃ ॥ 35 ॥
දීනෝදීනස්වරාන්සර්වාංස්තානුවාචනිශාචරාන් ।
මායයාමමවත්සේනවංචනාර්ථංවනෞකසාම් ॥ 36 ॥
කිංචිදේවහතංතත්රසීතේයමිතිදර්ශිතම් ।
තදිදංතථ්යමේවාහංකරිෂ්යේප්රියමාත්මනඃ ॥ 37 ॥
වෛදේහීංනාශයිෂ්යාමික්ෂත්රබංධුමනුව්රතාම් ।
ඉත්යේවමුක්ත්වාසචිවාන්ඛංගමාශුපරාමෘශත් ॥ 38 ॥
උත්ප්ලුත්යගුණසංපන්නංවිමලාංබරවර්චසම් ।
නිෂ්පපාත ස වේගේනසභාර්යඃසචිවෛර්වෘතඃ ॥ 39 ॥
රාවණඃපුත්රශෝකේනභෘශමාකුලචේතනඃ ।
සංක්රුද්ධඃඛඩගමාදායසහසායත්රමෛථිලී ॥ 40 ॥
ව්රජංතංරාක්ෂසංප්රේක්ෂ්යසිංහනාදංවිචක්රුශුඃ ।
ඌචුශ්චාන්යෝන්යමාලිංග්යසංක්රුද්ධංප්රේක්ෂ්යරාක්ෂසම් ॥ 41 ॥
අද්යෛනංතාවුභෞදෘෂ්ටවාභ්රාතරෞප්රව්යධිෂ්යතඃ ।
ලෝකපාලාහිචත්වාරඃක්රුද්ධේනානේනතර්ජිතාඃ ॥ 42 ॥
බහවඃශත්රවශ්චාන්යේසම්යුගේෂ්වභිපාතිතාඃ ।
ත්රිෂුලෝකේෂුරත්නානිභුඞක්තේචාහෘත්යරාවණඃ ॥ 43 ॥
වික්රමේ ච බලේචෛවනාස්ත්යස්යසදෘශෝභුවි ।
තේෂාංසංජල්පමානාමශෝකවනිකාංගතාම් ॥ 44 ॥
අභිදුද්රාවවෛදේහීංරාවණඃක්රෝධමූර්ඡිතඃ ।
වාර්යමාණඃසුසංක්රුද්ධඃසුහෘද්භිර්හිතබුද්ධිභිඃ ॥ 45 ॥
අභ්යධාවතසංක්රුද්ධඃඛේග්රහෝරෝහිණීමිව ।
මෛථිලීරක්ෂ්යමාණාතුරාක්ෂසීරනිංදිතා ॥ 46 ॥
දදර්ශරාක්ෂසංක්රුද්ධංනිස්ත්රිංශවරධාරිණම් ।
තංනිශාම්යසවිස්ත්රිංශංව්යථිතාජනකාත්මජා ॥ 47 ॥
නිවාර්යමාණංබහුශඃසුහෘද්භිරනිවර්තිනම් ।
සීතාදුඃඛසමාවිෂ්ටාවිලපංතීදමබ්රවීත් ॥ 48 ॥
යථායංමාමභික්රුද්ධඃසමභිද්රවතිස්වයම් ।
වධිෂ්යතිසනාථාංමාමනාථාමිවදුර්මතිඃ ॥ 49 ॥
බහුශශ්චෝදයාමාසභර්තාරංමාමනුව්රතාම් ।
භාර්යාභවරමස්වේතිප්රත්යාඛ්යාතෝධ්රුවංමයා ॥ 50 ॥
සෝऽයංමාමනුපස්ථානේව්යක්තංනෛරාශ්යමාගතඃ ।
ක්රෝධමෝහසමාවිෂ්ටෝනිහංතුංමාංසමුද්යතඃ ॥ 51 ॥
අථවාතෞනරව්යාඝ්රෞභ්රාතරෞරාමලක්ෂ්මණෞ ।
මන්නිමිත්තමනාර්යේණසමරේऽද්යනිපාතිතෞ ॥ 52 ॥
භෛරවෝහිමහාන්නාදෝරාක්ෂසානාංශ්රුතෝමයා ।
බහූනාමිහහෘෂ්ටානාංතථාවික්රෝශතාංප්රියම් ॥ 53 ॥
අහෝධිඞ්මන්නිමිත්තෝऽයංවිනාශෝරාජපුත්රයෝඃ ।
අථවාපුත්රශෝකේනාහත්යාරාමලක්ෂ්මණෞ ॥ 54 ॥
විධමිෂ්යතිමාංරෞද්රෝරාක්ෂසඃපාපනිශ්චයඃ ।
හනූමතස්තුතද්වාක්යං න කෘතංක්ෂුද්රයාමයා ॥ 55 ॥
යද්යහංතස්යපෘෂ්ඨේවතදායාසමනිර්ජිතා ।
නාද්යෛවමනුශෝචේයංභර්තුරංකගතාසතී ॥ 56 ॥
මන්යේතුහෘදයංතස්යාඃකෞසල්යායාඃඵලිෂ්යති ।
ඒකපුත්රායදාපුත්රංවිනෂ්ටංශ්රෝෂ්යතේයුධි ॥ 57 ॥
සාහිජන්ම ච බාල්යං ච යෞවනං ච මහාත්මනඃ ।
ධර්මකාර්යාණිරූපං ච රුදතීසංස්මරිෂ්යති ॥ 58 ॥
නිරාශානිහතේපුත්රේදත්ත්වාශ්රාද්ධමචේතනා ।
අග්නිමාවේක්ෂ්යතේනූනමාපෝවාපිප්රවේක්ෂ්යති ॥ 59 ॥
ධිගස්තුකුබ්ජාමසතීංමංථරාංපාපනිශ්චයාම් ।
යන්නිමිත්තමිමංශෝකංකෞසල්යාප්රතිපත්ස්යතේ ॥ 60 ॥
ඉත්යේවංමෛථිලීංදෘෂ්ටවාවිලපංතීංතපස්විනීම් ।
රෝහිණීමිවචංද්රේණවිනාග්රහවශංගතාම් ॥ 61 ॥
ඒතස්මින්නංතරේතස්යාමාත්යඃශීලවාන් ශුචිඃ ।
සුපාර්ශ්වෝනාමමේධාවීරාවණංරක්ෂසේශ්වරම් ॥ 62 ॥
නිවාර්යමාණඃසචිවෛරිදංවචනමබ්රවීත් ।
කථංනාමදශග්රීව සාක්ෂද්වෛශ්රවණානුජ ॥ 63 ॥
හංතුමිච්ඡසිවෛදේහීංක්රෝධාද්ධර්මමපාස්ය ච ।
වේදවිද්යාව්රතස්නාතඃස්වකර්මනිරතස්තථා ॥ 64 ॥
ස්ත්රියඃකස්මාද්වධංවීරමන්යසේරාක්ෂසේශ්වර ।
මෛථිලීංරූපසංපන්නාංප්රත්යවේක්ෂස්වපාර්ථිව ॥ 65 ॥
තස්මින්නේවසහාස්මාභිරාහේවක්රෝධමුත්සෘජ ।
අභ්යුත්ථානංත්වමද්යෛවකෘෂ්ණපක්ෂචතුර්ධශීම් ॥ 66 ॥
කෘත්වානිර්යාහ්යමාවාස්යාංවිජයායබලෛර්වෘතඃ ।
ශූරඃධීමාන් රථීඛඩගීරථප්රවමාස්ථිතඃ ॥ 67 ॥
හත්වාදාශරථිංරාමංභවාන් ප්රාප්ස්යසිමෛථිලීම් ।
ස තද්දුරාත්මාසුහෘදානිවේදිතංවචඃසුධර්ම්යංප්රතිගෘහ්යරාවණඃ ।
ගෘහංජගාමථතතශ්චවීර්යවාන් පුනඃසභාං ච ප්රයයෞසුහෘද්වෘතඃ ॥ 68 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ යුද්ධකාංඩේ ත්රිනවතිතමස්සර්ගඃ ॥
