ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ୟୁଦ୍ଧକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ତ୍ରିନଵତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତତଃପୌଲସ୍ତ୍ୟସଚିଵାଶ୍ରୁତ୍ଵାଚେଂଦ୍ରଜିତୋଵଧମ୍ ।
ଆଚଚକ୍ଷୁରଭିଜ୍ଞାୟଦଶଗ୍ରୀଵାୟସଵ୍ୟଥାଃ ॥ 1 ॥
ୟୁଦ୍ଧେହତୋମହାରାଜଲକ୍ଷ୍ମଣେନତଵାତ୍ମଜଃ ।
ଵିଭୀଷଣସହାୟେନମିଷତାଂନୋମହାଦ୍ୟୁତିଃ ॥ 2 ॥
ଶୂରଂଶୂରେଣସମ୍ଗମ୍ୟସମ୍ୟୁଗେଷ୍ଵପରାଜିତଃ ।
ଲକ୍ଷ୍ମଣେନହତଶ୍ଶୂରଃପୁତ୍ରସ୍ତେମହେଂଦ୍ରଜିତ୍ ॥ 3 ॥
ଗତସ୍ସପରମାନ୍ଲୋକାନ୍ଶରୈସ୍ସଂତାପ୍ୟଲକ୍ଷ୍ମଣମ୍ ।
ସ ତଂପ୍ରତିଭୟଂଶ୍ରୁତ୍ଵାଵଧଂପୁତ୍ରସ୍ୟଦାରୁଣମ୍ ॥ 4 ॥
ଘୋରମିଂଦ୍ରଜିତଃସଂଖ୍ୟେକଶ୍ମଲଂପ୍ରାଵିଶନ୍ମହତ୍ ।
ଉପଲଭ୍ୟଚିରାତ୍ସଂଜ୍ଞାଂ ରାଜାରାକ୍ଷସପୁଂଗଵ ॥ 5 ॥
ପୁତ୍ରଶୋକାକୁଲୋଦୀନୋଵିଲଲାପାକୁଲେଂଦ୍ରିୟଃ ।
ହାରାକ୍ଷସଚମୂମୁଖ୍ୟମମଵତ୍ସମହାବଲ ॥ 6 ॥
ଜିତ୍ଵେଂଦ୍ରଂକଥମଦ୍ୟତ୍ଵଂଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ୟଵଶଂଗତଃ ।
ନନୁତ୍ଵମିଷୁଭିଃକ୍ରୁଦ୍ଧୋଭିଂଦ୍ୟାଃକାଲାଂତକାଵପି ॥ 7 ॥
ମଂଦରସ୍ୟାପିଶୃଂଗାଣିକିଂପୁନର୍ଲକ୍ଷ୍ମଣଂୟୁଧି ।
ଅଦ୍ୟଵୈନସ୍ଵତୋରାଜାଭୂୟୋବହୁମତୋମମ ॥ 8 ॥
ୟେନାଦ୍ୟତ୍ଵଂମହାବାହୋ ସଂୟୁକ୍ତଃକାଲଧର୍ମଣା ।
ଏଷପଂଥାଃସୁୟୋଧାନାଂସର୍ଵାମରଗଣେଷ୍ଵପି ॥ 9 ॥
ୟଃକୃତେହନ୍ୟତେଭର୍ତୁସ୍ସପୁମାନ୍ସ୍ଵର୍ଗମୃଚ୍ଛତି ।
ଅଦ୍ୟଦେଵଗଣାସ୍ସର୍ଵେଲୋକପାଲାମହର୍ଷୟଃ ॥ 10 ॥
ହତମିଂଦ୍ରଜିତଂଦୃଷ୍ଟଵାସୁଖଂସ୍ଵପ୍ସ୍ୟଂତିନିର୍ଭୟାଃ ।
ଅଦ୍ୟଲୋକାସ୍ତ୍ରୟଃ କୃତ୍ସ୍ନାପୃଥିଵୀ ଚ ସକାନନା ॥ 11 ॥
ଏକେନେଂଦ୍ରଜିତାହୀନାଶୂନ୍ୟେଵପ୍ରତିଭାତିମେ ।
ଅଦ୍ୟନୈରୃତକନ୍ୟାନାଂଶ୍ରୋଷ୍ୟାମ୍ୟଂତଃପୁରେରଵମ୍ ॥ 12 ॥
କରେଣୁସଂଘସ୍ୟୟଥାନିନାଦଂଗିରିଗହ୍ଵରେ ।
ୟୌଵରାଜ୍ୟଂ ଚ ଲଂକାଂ ଚ ରକ୍ଷାଂସି ଚ ପରଂତପ ॥ 13 ॥
ମାତରଂମାଂ ଚ ଭାର୍ୟାଶ୍ଚକ୍ଵଗତୋଽସିଵିହାୟନଃ ।
ମମନାମତ୍ଵୟାଵୀରଗତସ୍ୟୟମସାଦନମ୍ ॥ 14 ॥
ପ୍ରେତକାର୍ୟାଣିକାର୍ୟାଣିଵିପରୀତେହିଵର୍ତସେ ।
ସ ତ୍ଵଂଜୀଵତିସୁଗ୍ରୀଵେଲକ୍ଷ୍ମଣେନ ଚ ରାଘଵେ ॥ 15 ॥
ମମଶଲ୍ୟମନୁଦ୍ଧୃତ୍ୟକ୍ଵଗତୋଽସିଵିହାୟନଃ ।
ଏଵମାଦିଵିଲାପାର୍ତଂରାଵଣଂରାକ୍ଷସାଧିପମ୍ ॥ 16 ॥
ଆଵିଵେଶମହାନ୍ କୋପଃପୁତ୍ରଵ୍ୟସନସଂଭଵଃ ।
ପ୍ରକୃତ୍ୟାକୋପନଂହ୍ୟେନଂପୁତ୍ରସ୍ୟପୁନରାଧୟଃ ॥ 17 ॥
ଦୀପ୍ତଂସଂଦୀପୟାମାସୁର୍ଘର୍ମେଽର୍କମିଵରଶ୍ମୟଃ ।
ଲଲାଟେଭ୍ରୁକୁଟୀଭିଶ୍ଚସଂଗତାଭିର୍ଵ୍ୟରୋଚତ ॥ 18 ॥
ୟୁଗାଂତେସହନକ୍ରୈସ୍ତୁମହୋର୍ମିଭିରିଵୋଦଧିଃ ।
କୋପାଦ୍ଵିଜୃଂଭମାଣସ୍ୟଵକ୍ତ୍ରାଦ୍ଵ୍ୟକ୍ତମିଵଜ୍ଵଲନ୍ ॥ 19 ॥
ଉତ୍ପପାତସଧୂମାନଗିର୍ଵୃତ୍ରସ୍ୟଵଦନାଦିଵ ।
ସ ପୁତ୍ରଵଧସଂତପ୍ତଶ୍ଶୂରଃକ୍ରୋଧଵଶଂଗତଃ ॥ 20 ॥
ସମୀକ୍ଷ୍ୟରାଵଣୋବୁଦ୍ଧ୍ୟାଵୈଦେହ୍ୟାରୋଚୟଦ୍ଵଧମ୍ ।
ତସ୍ୟପ୍ରକୃତ୍ୟାରକ୍ତେ ଚ ରକ୍ତେକ୍ରୋଥାନଗିନାପି ଚ ॥ 21 ॥
ରାଵଣସ୍ୟମହାଘୋରେଦୀପ୍ତେନେତ୍ରେବଭୂଵତୁଃ ।
ଘୋରଂପ୍ରକୃତ୍ୟାରୂପଂତତ୍ତସ୍ୟକ୍ରୋଧାଗ୍ନିମୂର୍ଛିତମ୍ ॥ 22 ॥
ବଭୂଵରୂପଂକ୍ରୁଦ୍ଧସ୍ୟରୁଦ୍ରସ୍ୟେଵଦୁରାସଦମ୍ ।
ତସ୍ୟକ୍ରୁଦ୍ଧସ୍ୟନେତ୍ରାଭ୍ୟାଂପ୍ରାପତନ୍ନାଶ୍ରୃବିଂଦଵଃ ॥ 23 ॥
ଦୀପାଭ୍ୟାମିଵଦୀପ୍ତାଭ୍ୟାଂସାର୍ଚିଷସ୍ସ୍ନେହବିଂଦଵଃ ।
ଦଂତାଵନିଦଶତସ୍ତସ୍ୟଶ୍ରୂୟତେଦଶନସ୍ଵନଃ ॥ 24 ॥
ୟଂତ୍ରସ୍ୟାଵେଷ୍ଟ୍ୟମାଣସ୍ୟ ମହତୋ ଦାନଵୈରିଵ ।
କାଲାନଗିରିଵସଂକ୍ରୁଦ୍ଧୋୟାଂୟାଂଦିଶମଵୈକ୍ଷତ ॥ 25 ॥
ତସ୍ୟାଂତସ୍ୟାଂଭୟତ୍ରସ୍ତାରାକ୍ଷସାସ୍ସନ୍ଵିଲିୟଲିରେ ।
ତମଂତକମିଵକ୍ରୁଦ୍ଧଂଚରାଚରଚିଖାଦିଷୁମ୍ ॥ 26 ॥
ଵୀକ୍ଷମାଣଂଦିଶସ୍ସର୍ଵାରାକ୍ଷସାନୋପଚକ୍ରମୁଃ ।
ତତଃପରମସଂକ୍ରୁଦ୍ଧୋରାଵଣୋରାକ୍ଷସାଧିପଃ ॥ 27 ॥
ଅବ୍ରଵୀଦ୍ରକ୍ଷସାଂମଧ୍ୟେସଂସ୍ତଂଭୟିଷୁରାହଵେ ।
ମୟାଵର୍ଷସହସ୍ରାଣିଚରିତ୍ଵାପରମଂତପଃ ॥ 28 ॥
ତେଷୁତେଷ୍ଵଵକାଶେଷୁସ୍ଵୟଂଭୂଃପରିତୋଷିତଃ ।
ତସ୍ୟୈଵତପସୋଵ୍ୟୁଷ୍ଟ୍ୟାପ୍ରସାଦାଚ୍ଛସ୍ଵୟଂଭୁଵଃ ॥ 29 ॥
ନାସୁରେଭ୍ୟୋ ନ ଦେଵେଭ୍ୟୋଭୟଂମମକଦାଚନ ।
କଵଚଂବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତଂମେୟଦାଦିତ୍ୟସମପ୍ରଭମ୍ ॥ 30 ॥
ଦେଵାସୁରଵିମର୍ଧେଷୁ ନ ଭିନ୍ନଂଵଜ୍ରମୁଷ୍ଟିଭିଃ ।
ତେନମାମଦ୍ୟସମ୍ୟୁକ୍ତଂରଥସ୍ଥମିହସମ୍ୟୁଗେ ॥ 31 ॥
ପ୍ରତୀୟାତ୍କୋଽଦ୍ୟମାମାଜୌସାକ୍ଷାଦପିପୁରଂଦରଃ ।
ତ୍ତଦାତିପ୍ରସନ୍ନେନସଶରଂକାର୍ମୁକଂମହତ୍ ॥ 32 ॥
ଦେଵାସୁରଵିମର୍ଧେଷୁମମଦତ୍ତଂସ୍ଵୟଂଭୁଵା ।
ଅଦ୍ୟତୂର୍ୟଶତୈର୍ଭୀମଂଧନୁରୁତ୍ଥାପ୍ୟତାଂମମ ॥ 33 ॥
ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୟୋରେଵଵଧାୟପରମାହଵେ ।
ସ ପୁତ୍ରଵଧସଂତପ୍ତଃକ୍ରୂରଃକ୍ରୋଧଵଶଂଗତଃ ॥ 34 ॥
ସମୀକ୍ଷ୍ୟରାଵଣୋବୁଦ୍ଧ୍ୟାସୀତାଂହଂତୁଂଵ୍ୟଵସ୍ୟତ ।
ପ୍ରତ୍ୟଵେକ୍ଷ୍ୟତାମ୍ରାକ୍ଷସ୍ସୁଘୋରୋଘୋରଦର୍ଶନଃ ॥ 35 ॥
ଦୀନୋଦୀନସ୍ଵରାନ୍ସର୍ଵାଂସ୍ତାନୁଵାଚନିଶାଚରାନ୍ ।
ମାୟୟାମମଵତ୍ସେନଵଂଚନାର୍ଥଂଵନୌକସାମ୍ ॥ 36 ॥
କିଂଚିଦେଵହତଂତତ୍ରସୀତେୟମିତିଦର୍ଶିତମ୍ ।
ତଦିଦଂତଥ୍ୟମେଵାହଂକରିଷ୍ୟେପ୍ରିୟମାତ୍ମନଃ ॥ 37 ॥
ଵୈଦେହୀଂନାଶୟିଷ୍ୟାମିକ୍ଷତ୍ରବଂଧୁମନୁଵ୍ରତାମ୍ ।
ଇତ୍ୟେଵମୁକ୍ତ୍ଵାସଚିଵାନ୍ଖଂଗମାଶୁପରାମୃଶତ୍ ॥ 38 ॥
ଉତ୍ପ୍ଲୁତ୍ୟଗୁଣସଂପନ୍ନଂଵିମଲାଂବରଵର୍ଚସମ୍ ।
ନିଷ୍ପପାତ ସ ଵେଗେନସଭାର୍ୟଃସଚିଵୈର୍ଵୃତଃ ॥ 39 ॥
ରାଵଣଃପୁତ୍ରଶୋକେନଭୃଶମାକୁଲଚେତନଃ ।
ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧଃଖଡଗମାଦାୟସହସାୟତ୍ରମୈଥିଲୀ ॥ 40 ॥
ଵ୍ରଜଂତଂରାକ୍ଷସଂପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟସିଂହନାଦଂଵିଚକ୍ରୁଶୁଃ ।
ଊଚୁଶ୍ଚାନ୍ୟୋନ୍ୟମାଲିଂଗ୍ୟସଂକ୍ରୁଦ୍ଧଂପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟରାକ୍ଷସମ୍ ॥ 41 ॥
ଅଦ୍ୟୈନଂତାଵୁଭୌଦୃଷ୍ଟଵାଭ୍ରାତରୌପ୍ରଵ୍ୟଧିଷ୍ୟତଃ ।
ଲୋକପାଲାହିଚତ୍ଵାରଃକ୍ରୁଦ୍ଧେନାନେନତର୍ଜିତାଃ ॥ 42 ॥
ବହଵଃଶତ୍ରଵଶ୍ଚାନ୍ୟେସମ୍ୟୁଗେଷ୍ଵଭିପାତିତାଃ ।
ତ୍ରିଷୁଲୋକେଷୁରତ୍ନାନିଭୁଙକ୍ତେଚାହୃତ୍ୟରାଵଣଃ ॥ 43 ॥
ଵିକ୍ରମେ ଚ ବଲେଚୈଵନାସ୍ତ୍ୟସ୍ୟସଦୃଶୋଭୁଵି ।
ତେଷାଂସଂଜଲ୍ପମାନାମଶୋକଵନିକାଂଗତାମ୍ ॥ 44 ॥
ଅଭିଦୁଦ୍ରାଵଵୈଦେହୀଂରାଵଣଃକ୍ରୋଧମୂର୍ଛିତଃ ।
ଵାର୍ୟମାଣଃସୁସଂକ୍ରୁଦ୍ଧଃସୁହୃଦ୍ଭିର୍ହିତବୁଦ୍ଧିଭିଃ ॥ 45 ॥
ଅଭ୍ୟଧାଵତସଂକ୍ରୁଦ୍ଧଃଖେଗ୍ରହୋରୋହିଣୀମିଵ ।
ମୈଥିଲୀରକ୍ଷ୍ୟମାଣାତୁରାକ୍ଷସୀରନିଂଦିତା ॥ 46 ॥
ଦଦର୍ଶରାକ୍ଷସଂକ୍ରୁଦ୍ଧଂନିସ୍ତ୍ରିଂଶଵରଧାରିଣମ୍ ।
ତଂନିଶାମ୍ୟସଵିସ୍ତ୍ରିଂଶଂଵ୍ୟଥିତାଜନକାତ୍ମଜା ॥ 47 ॥
ନିଵାର୍ୟମାଣଂବହୁଶଃସୁହୃଦ୍ଭିରନିଵର୍ତିନମ୍ ।
ସୀତାଦୁଃଖସମାଵିଷ୍ଟାଵିଲପଂତୀଦମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 48 ॥
ୟଥାୟଂମାମଭିକ୍ରୁଦ୍ଧଃସମଭିଦ୍ରଵତିସ୍ଵୟମ୍ ।
ଵଧିଷ୍ୟତିସନାଥାଂମାମନାଥାମିଵଦୁର୍ମତିଃ ॥ 49 ॥
ବହୁଶଶ୍ଚୋଦୟାମାସଭର୍ତାରଂମାମନୁଵ୍ରତାମ୍ ।
ଭାର୍ୟାଭଵରମସ୍ଵେତିପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାତୋଧ୍ରୁଵଂମୟା ॥ 50 ॥
ସୋଽୟଂମାମନୁପସ୍ଥାନେଵ୍ୟକ୍ତଂନୈରାଶ୍ୟମାଗତଃ ।
କ୍ରୋଧମୋହସମାଵିଷ୍ଟୋନିହଂତୁଂମାଂସମୁଦ୍ୟତଃ ॥ 51 ॥
ଅଥଵାତୌନରଵ୍ୟାଘ୍ରୌଭ୍ରାତରୌରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୌ ।
ମନ୍ନିମିତ୍ତମନାର୍ୟେଣସମରେଽଦ୍ୟନିପାତିତୌ ॥ 52 ॥
ଭୈରଵୋହିମହାନ୍ନାଦୋରାକ୍ଷସାନାଂଶ୍ରୁତୋମୟା ।
ବହୂନାମିହହୃଷ୍ଟାନାଂତଥାଵିକ୍ରୋଶତାଂପ୍ରିୟମ୍ ॥ 53 ॥
ଅହୋଧିଙ୍ମନ୍ନିମିତ୍ତୋଽୟଂଵିନାଶୋରାଜପୁତ୍ରୟୋଃ ।
ଅଥଵାପୁତ୍ରଶୋକେନାହତ୍ୟାରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୌ ॥ 54 ॥
ଵିଧମିଷ୍ୟତିମାଂରୌଦ୍ରୋରାକ୍ଷସଃପାପନିଶ୍ଚୟଃ ।
ହନୂମତସ୍ତୁତଦ୍ଵାକ୍ୟଂ ନ କୃତଂକ୍ଷୁଦ୍ରୟାମୟା ॥ 55 ॥
ୟଦ୍ୟହଂତସ୍ୟପୃଷ୍ଠେଵତଦାୟାସମନିର୍ଜିତା ।
ନାଦ୍ୟୈଵମନୁଶୋଚେୟଂଭର୍ତୁରଂକଗତାସତୀ ॥ 56 ॥
ମନ୍ୟେତୁହୃଦୟଂତସ୍ୟାଃକୌସଲ୍ୟାୟାଃଫଲିଷ୍ୟତି ।
ଏକପୁତ୍ରାୟଦାପୁତ୍ରଂଵିନଷ୍ଟଂଶ୍ରୋଷ୍ୟତେୟୁଧି ॥ 57 ॥
ସାହିଜନ୍ମ ଚ ବାଲ୍ୟଂ ଚ ୟୌଵନଂ ଚ ମହାତ୍ମନଃ ।
ଧର୍ମକାର୍ୟାଣିରୂପଂ ଚ ରୁଦତୀସଂସ୍ମରିଷ୍ୟତି ॥ 58 ॥
ନିରାଶାନିହତେପୁତ୍ରେଦତ୍ତ୍ଵାଶ୍ରାଦ୍ଧମଚେତନା ।
ଅଗ୍ନିମାଵେକ୍ଷ୍ୟତେନୂନମାପୋଵାପିପ୍ରଵେକ୍ଷ୍ୟତି ॥ 59 ॥
ଧିଗସ୍ତୁକୁବ୍ଜାମସତୀଂମଂଥରାଂପାପନିଶ୍ଚୟାମ୍ ।
ୟନ୍ନିମିତ୍ତମିମଂଶୋକଂକୌସଲ୍ୟାପ୍ରତିପତ୍ସ୍ୟତେ ॥ 60 ॥
ଇତ୍ୟେଵଂମୈଥିଲୀଂଦୃଷ୍ଟଵାଵିଲପଂତୀଂତପସ୍ଵିନୀମ୍ ।
ରୋହିଣୀମିଵଚଂଦ୍ରେଣଵିନାଗ୍ରହଵଶଂଗତାମ୍ ॥ 61 ॥
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେତସ୍ୟାମାତ୍ୟଃଶୀଲଵାନ୍ ଶୁଚିଃ ।
ସୁପାର୍ଶ୍ଵୋନାମମେଧାଵୀରାଵଣଂରକ୍ଷସେଶ୍ଵରମ୍ ॥ 62 ॥
ନିଵାର୍ୟମାଣଃସଚିଵୈରିଦଂଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍ ।
କଥଂନାମଦଶଗ୍ରୀଵ ସାକ୍ଷଦ୍ଵୈଶ୍ରଵଣାନୁଜ ॥ 63 ॥
ହଂତୁମିଚ୍ଛସିଵୈଦେହୀଂକ୍ରୋଧାଦ୍ଧର୍ମମପାସ୍ୟ ଚ ।
ଵେଦଵିଦ୍ୟାଵ୍ରତସ୍ନାତଃସ୍ଵକର୍ମନିରତସ୍ତଥା ॥ 64 ॥
ସ୍ତ୍ରିୟଃକସ୍ମାଦ୍ଵଧଂଵୀରମନ୍ୟସେରାକ୍ଷସେଶ୍ଵର ।
ମୈଥିଲୀଂରୂପସଂପନ୍ନାଂପ୍ରତ୍ୟଵେକ୍ଷସ୍ଵପାର୍ଥିଵ ॥ 65 ॥
ତସ୍ମିନ୍ନେଵସହାସ୍ମାଭିରାହେଵକ୍ରୋଧମୁତ୍ସୃଜ ।
ଅଭ୍ୟୁତ୍ଥାନଂତ୍ଵମଦ୍ୟୈଵକୃଷ୍ଣପକ୍ଷଚତୁର୍ଧଶୀମ୍ ॥ 66 ॥
କୃତ୍ଵାନିର୍ୟାହ୍ୟମାଵାସ୍ୟାଂଵିଜୟାୟବଲୈର୍ଵୃତଃ ।
ଶୂରଃଧୀମାନ୍ ରଥୀଖଡଗୀରଥପ୍ରଵମାସ୍ଥିତଃ ॥ 67 ॥
ହତ୍ଵାଦାଶରଥିଂରାମଂଭଵାନ୍ ପ୍ରାପ୍ସ୍ୟସିମୈଥିଲୀମ୍ ।
ସ ତଦ୍ଦୁରାତ୍ମାସୁହୃଦାନିଵେଦିତଂଵଚଃସୁଧର୍ମ୍ୟଂପ୍ରତିଗୃହ୍ୟରାଵଣଃ ।
ଗୃହଂଜଗାମଥତତଶ୍ଚଵୀର୍ୟଵାନ୍ ପୁନଃସଭାଂ ଚ ପ୍ରୟୟୌସୁହୃଦ୍ଵୃତଃ ॥ 68 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ୟୁଦ୍ଧକାଂଡେ ତ୍ରିନଵତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥