ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ അയോധ്യാകാംഡമ് ।
അഥ അഷ്ടാധികശതതമസ്സര്ഗഃ ।
ആശ്വാസയംതം ഭരതം ജാബാലിര്ബ്രാഹ്മണോത്തമഃ ।
ഉവാച രാമം ധര്മജ്ഞം ധര്മാപേതമിദം വചഃ ॥ 1 ॥
സാധു രാഘവ മാഽഭൂത്തേ ബുധ്ദിരേവം നിരര്ഥികാ ।
പ്രാകൃതസ്യ നരസ്യേവ ഹ്യാര്യബുദ്ധേര്മനസ്വിനഃ ॥ 2 ॥
കഃ കസ്യ പുരുഷോ ബംധുഃ കിമാപ്യം കസ്യ കേനചിത് ।
യദേകോ ജായതേ ജംതുരേക ഏവ വിനശ്യതി ॥ 3 ॥
തസ്മാന്മാതാ പിതാ ചേതി രാമ സജ്ജേത യോ നരഃ ।
ഉന്മത്ത ഇവ സ ജ്ഞേയോ നാസ്തി കശ്ചിദ്ധി കസ്യചിത് ॥ 4 ॥
യഥാ ഗ്രാമാംതരം ഗച്ഛന്നരഃ കശ്ചിത്ക്വചിദ്വസേത് ।
ഉത്സൃജ്യ ച തമാവാസം പ്രതിഷ്ഠേതാപരേഽഹനി ॥ 5 ॥
ഏവമേവ മനുഷ്യാണാം പിതാ മാതാ ഗൃഹം വസു ।
അവാസമാത്രം കാകുത്സ്ഥ സജ്ജംതേ നാത്ര സജ്ജനാഃ ॥ 6 ॥
പിത്ര്യം രാജ്യം പരിത്യജ്യ സ നാര്ഹസി നരോത്തമ ।
ആസ്ഥാതും കാപഥം ദുഃഖം വിഷമം ബഹുകംടകമ് ॥ 7 ॥
സമൃദ്ധായാമയോധ്യായാമാത്മാനമഭിഷേചയ ।
ഏകവേണീധരാ ഹി ത്വാം നഗരീ സംപ്രതീക്ഷതേ ॥ 8 ॥
രാജഭോഗാനനുഭവന്മഹാര്ഹാന്പാര്ഥിവാത്മജ ।
വിഹര ത്വമയോധ്യായാം യഥാ ശക്രസ്ത്രിവിഷ്ടപേ ॥ 9 ॥
ന തേ കശ്ചിദ്ധശരഥ സ്ത്വം ച തസ്യ ന കശ്ചന ।
അന്യോ രാജാ ത്വമന്യ സ്തസ്മാത്കുരു യദുച്യതേ ॥ 10 ॥
ബീജമാത്രം പിതാ ജംതോ ശ്ശുക്ലം രുധിരമേവ ച ।
സംയുക്തമൃതുമന്മാത്രാ പുരുഷസ്യേഹ ജന്മ തത് ॥ 11 ॥
ഗത സ്സ നൃപതിസ്തത്ര ഗംതവ്യം യത്ര തേന വൈ ।
പ്രവൃതതിരേഷാ മര്ത്യാനാം ത്വം തു മിഥ്യാ വിഹന്യസേ ॥ 12 ॥
അര്ഥധര്മപരാ യേ യേ താംസ്താംഛോചാമി നേതരാന് ।
തേ ഹി ദുഃഖമിഹ പ്രാപ്യ വിനാശം പ്രേത്യ ഭേജിരേ ॥ 13 ॥
അഷ്ടകാ പിതൃദൈവത്യമിത്യയം പ്രസൃതോ ജനഃ ।
അന്നസ്യോപദ്രവം പശ്യ മൃതോ ഹി കിമശിഷ്യതി ॥ 14 ॥
യദി ഭുക്തമിഹാന്യേന ദേഹമന്യസ്യ ഗച്ഛതി ।
ദദ്യാത്പ്രവസത ശ്ശ്രാദ്ധം ന തത്പഥ്യശനം ഭവേത് ॥ 15 ॥
ദാനസംവനനാ ഹ്യേതേ ഗ്രംഥാ മേധാവിഭിഃ കൃതാഃ ।
യജസ്വ ദേഹി ദീക്ഷസ്വ തപസ്തപ്യസ്വ സംത്യജ ॥ 16 ॥
സ നാസ്തി പരമിത്യേവ കുരു ബുദ്ധിം മഹാമതേ ।
പ്രത്യക്ഷം യത്തദാതിഷ്ഠ പരോക്ഷം പൃഷ്ഠതഃ കുരു ॥ 17 ॥
സതാം ബുദ്ധിം പുരസ്കൃത്യ സർവലോകനിദര്ശിനീമ് ।
രാജ്യം ത്വം പ്രതിഗൃഹ്ണീഷ്വ ഭരതേന പ്രസാദിതഃ ॥ 18 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ അയോധ്യാകാംഡേ അഷ്ടാധികശതതമസ്സര്ഗഃ ॥
