śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē ayōdhyākāṇḍam ।
atha aṣṭādhikaśatatamassargaḥ ।
āśvāsayantaṃ bharataṃ jābālirbrāhmaṇōttamaḥ ।
uvācha rāmaṃ dharmajñaṃ dharmāpētamidaṃ vachaḥ ॥ 1 ॥
sādhu rāghava mā'bhūttē budhdirēvaṃ nirarthikā ।
prākṛtasya narasyēva hyāryabuddhērmanasvinaḥ ॥ 2 ॥
kaḥ kasya puruṣō bandhuḥ kimāpyaṃ kasya kēnachit ।
yadēkō jāyatē janturēka ēva vinaśyati ॥ 3 ॥
tasmānmātā pitā chēti rāma sajjēta yō naraḥ ।
unmatta iva sa jñēyō nāsti kaśchiddhi kasyachit ॥ 4 ॥
yathā grāmāntaraṃ gachChannaraḥ kaśchitkvachidvasēt ।
utsṛjya cha tamāvāsaṃ pratiṣṭhētāparē'hani ॥ 5 ॥
ēvamēva manuṣyāṇāṃ pitā mātā gṛhaṃ vasu ।
avāsamātraṃ kākutstha sajjantē nātra sajjanāḥ ॥ 6 ॥
pitryaṃ rājyaṃ parityajya sa nārhasi narōttama ।
āsthātuṃ kāpathaṃ duḥkhaṃ viṣamaṃ bahukaṇṭakam ॥ 7 ॥
samṛddhāyāmayōdhyāyāmātmānamabhiṣēchaya ।
ēkavēṇīdharā hi tvāṃ nagarī sampratīkṣatē ॥ 8 ॥
rājabhōgānanubhavanmahārhānpārthivātmaja ।
vihara tvamayōdhyāyāṃ yathā śakrastriviṣṭapē ॥ 9 ॥
na tē kaśchiddhaśaratha stvaṃ cha tasya na kaśchana ।
anyō rājā tvamanya stasmātkuru yaduchyatē ॥ 10 ॥
bījamātraṃ pitā jantō śśuklaṃ rudhiramēva cha ।
saṃyuktamṛtumanmātrā puruṣasyēha janma tat ॥ 11 ॥
gata ssa nṛpatistatra gantavyaṃ yatra tēna vai ।
pravṛtatirēṣā martyānāṃ tvaṃ tu mithyā vihanyasē ॥ 12 ॥
arthadharmaparā yē yē tāṃstāñChōchāmi nētarān ।
tē hi duḥkhamiha prāpya vināśaṃ prētya bhējirē ॥ 13 ॥
aṣṭakā pitṛdaivatyamityayaṃ prasṛtō janaḥ ।
annasyōpadravaṃ paśya mṛtō hi kimaśiṣyati ॥ 14 ॥
yadi bhuktamihānyēna dēhamanyasya gachChati ।
dadyātpravasata śśrāddhaṃ na tatpathyaśanaṃ bhavēt ॥ 15 ॥
dānasaṃvananā hyētē granthā mēdhāvibhiḥ kṛtāḥ ।
yajasva dēhi dīkṣasva tapastapyasva santyaja ॥ 16 ॥
sa nāsti paramityēva kuru buddhiṃ mahāmatē ।
pratyakṣaṃ yattadātiṣṭha parōkṣaṃ pṛṣṭhataḥ kuru ॥ 17 ॥
satāṃ buddhiṃ puraskṛtya sarvalōkanidarśinīm ।
rājyaṃ tvaṃ pratigṛhṇīṣva bharatēna prasāditaḥ ॥ 18 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē ayōdhyākāṇḍē aṣṭādhikaśatatamassargaḥ ॥