ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଅଷ୍ଟାଧିକଶତତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଆଶ୍ଵାସୟଂତଂ ଭରତଂ ଜାବାଲିର୍ବ୍ରାହ୍ମଣୋତ୍ତମଃ ।
ଉଵାଚ ରାମଂ ଧର୍ମଜ୍ଞଂ ଧର୍ମାପେତମିଦଂ ଵଚଃ ॥ 1 ॥
ସାଧୁ ରାଘଵ ମାଽଭୂତ୍ତେ ବୁଧ୍ଦିରେଵଂ ନିରର୍ଥିକା ।
ପ୍ରାକୃତସ୍ୟ ନରସ୍ୟେଵ ହ୍ୟାର୍ୟବୁଦ୍ଧେର୍ମନସ୍ଵିନଃ ॥ 2 ॥
କଃ କସ୍ୟ ପୁରୁଷୋ ବଂଧୁଃ କିମାପ୍ୟଂ କସ୍ୟ କେନଚିତ୍ ।
ୟଦେକୋ ଜାୟତେ ଜଂତୁରେକ ଏଵ ଵିନଶ୍ୟତି ॥ 3 ॥
ତସ୍ମାନ୍ମାତା ପିତା ଚେତି ରାମ ସଜ୍ଜେତ ୟୋ ନରଃ ।
ଉନ୍ମତ୍ତ ଇଵ ସ ଜ୍ଞେୟୋ ନାସ୍ତି କଶ୍ଚିଦ୍ଧି କସ୍ୟଚିତ୍ ॥ 4 ॥
ୟଥା ଗ୍ରାମାଂତରଂ ଗଚ୍ଛନ୍ନରଃ କଶ୍ଚିତ୍କ୍ଵଚିଦ୍ଵସେତ୍ ।
ଉତ୍ସୃଜ୍ୟ ଚ ତମାଵାସଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠେତାପରେଽହନି ॥ 5 ॥
ଏଵମେଵ ମନୁଷ୍ୟାଣାଂ ପିତା ମାତା ଗୃହଂ ଵସୁ ।
ଅଵାସମାତ୍ରଂ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ସଜ୍ଜଂତେ ନାତ୍ର ସଜ୍ଜନାଃ ॥ 6 ॥
ପିତ୍ର୍ୟଂ ରାଜ୍ୟଂ ପରିତ୍ୟଜ୍ୟ ସ ନାର୍ହସି ନରୋତ୍ତମ ।
ଆସ୍ଥାତୁଂ କାପଥଂ ଦୁଃଖଂ ଵିଷମଂ ବହୁକଂଟକମ୍ ॥ 7 ॥
ସମୃଦ୍ଧାୟାମୟୋଧ୍ୟାୟାମାତ୍ମାନମଭିଷେଚୟ ।
ଏକଵେଣୀଧରା ହି ତ୍ଵାଂ ନଗରୀ ସଂପ୍ରତୀକ୍ଷତେ ॥ 8 ॥
ରାଜଭୋଗାନନୁଭଵନ୍ମହାର୍ହାନ୍ପାର୍ଥିଵାତ୍ମଜ ।
ଵିହର ତ୍ଵମୟୋଧ୍ୟାୟାଂ ୟଥା ଶକ୍ରସ୍ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପେ ॥ 9 ॥
ନ ତେ କଶ୍ଚିଦ୍ଧଶରଥ ସ୍ତ୍ଵଂ ଚ ତସ୍ୟ ନ କଶ୍ଚନ ।
ଅନ୍ୟୋ ରାଜା ତ୍ଵମନ୍ୟ ସ୍ତସ୍ମାତ୍କୁରୁ ୟଦୁଚ୍ୟତେ ॥ 10 ॥
ବୀଜମାତ୍ରଂ ପିତା ଜଂତୋ ଶ୍ଶୁକ୍ଲଂ ରୁଧିରମେଵ ଚ ।
ସଂୟୁକ୍ତମୃତୁମନ୍ମାତ୍ରା ପୁରୁଷସ୍ୟେହ ଜନ୍ମ ତତ୍ ॥ 11 ॥
ଗତ ସ୍ସ ନୃପତିସ୍ତତ୍ର ଗଂତଵ୍ୟଂ ୟତ୍ର ତେନ ଵୈ ।
ପ୍ରଵୃତତିରେଷା ମର୍ତ୍ୟାନାଂ ତ୍ଵଂ ତୁ ମିଥ୍ୟା ଵିହନ୍ୟସେ ॥ 12 ॥
ଅର୍ଥଧର୍ମପରା ୟେ ୟେ ତାଂସ୍ତାଂଛୋଚାମି ନେତରାନ୍ ।
ତେ ହି ଦୁଃଖମିହ ପ୍ରାପ୍ୟ ଵିନାଶଂ ପ୍ରେତ୍ୟ ଭେଜିରେ ॥ 13 ॥
ଅଷ୍ଟକା ପିତୃଦୈଵତ୍ୟମିତ୍ୟୟଂ ପ୍ରସୃତୋ ଜନଃ ।
ଅନ୍ନସ୍ୟୋପଦ୍ରଵଂ ପଶ୍ୟ ମୃତୋ ହି କିମଶିଷ୍ୟତି ॥ 14 ॥
ୟଦି ଭୁକ୍ତମିହାନ୍ୟେନ ଦେହମନ୍ୟସ୍ୟ ଗଚ୍ଛତି ।
ଦଦ୍ୟାତ୍ପ୍ରଵସତ ଶ୍ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ନ ତତ୍ପଥ୍ୟଶନଂ ଭଵେତ୍ ॥ 15 ॥
ଦାନସଂଵନନା ହ୍ୟେତେ ଗ୍ରଂଥା ମେଧାଵିଭିଃ କୃତାଃ ।
ୟଜସ୍ଵ ଦେହି ଦୀକ୍ଷସ୍ଵ ତପସ୍ତପ୍ୟସ୍ଵ ସଂତ୍ୟଜ ॥ 16 ॥
ସ ନାସ୍ତି ପରମିତ୍ୟେଵ କୁରୁ ବୁଦ୍ଧିଂ ମହାମତେ ।
ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷଂ ୟତ୍ତଦାତିଷ୍ଠ ପରୋକ୍ଷଂ ପୃଷ୍ଠତଃ କୁରୁ ॥ 17 ॥
ସତାଂ ବୁଦ୍ଧିଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ୟ ସର୍ଵଲୋକନିଦର୍ଶିନୀମ୍ ।
ରାଜ୍ୟଂ ତ୍ଵଂ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣୀଷ୍ଵ ଭରତେନ ପ୍ରସାଦିତଃ ॥ 18 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡେ ଅଷ୍ଟାଧିକଶତତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
