View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 2.112 Ayodhya Kanda - Sarga 112

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē ayōdhyākāṇḍam ।
atha dvādaśādhikaśatatamassargaḥ ।

tamapratimatējōbhyāṃ bhrātṛbhyāṃ rōmaharṣaṇam ।
vismitāḥ saṅgamaṃ prēkṣya samavētā maharṣayaḥ ॥ 1 ॥

antarhitā munigaṇāssiddhāścha paramarṣayaḥ ।
tau bhrātarau mahātmānau kākutsthau praśaśaṃsirē ॥ 2 ॥

sa dhanyō yasya putrau dvau dharmajñau dharmavikramau ।
śrutvā vayaṃ hi sambhāṣāmubhayōsspṛhayāmahē ॥ 3 ॥

tatastvṛṣigaṇāḥ kṣipraṃ daśagrīvavadhaiṣiṇaḥ ।
bharataṃ rājaśārdūlamityūchuḥ saṅgatā vachaḥ ॥ 4 ॥

kulē jāta mahāprājña mahāvṛtta mahāyaśaḥ ।
grāhyaṃ rāmasya vākyaṃ tē pitaraṃ yadyavēkṣasē ॥ 5 ॥

sadā'nṛṇamimaṃ rāmaṃ vayamichChāmahē pituḥ ।
ānṛṇatvāchcha kaikēyyāḥ svargaṃ daśarathō gataḥ ॥ 6 ॥

ētāvaduktvā vachanaṃ gandharvāḥ samaharṣayaḥ ।
rājarṣayaśchaiva tadā sarvē svāṃ svāṃ gatiṃ gatāḥ ॥ 7 ॥

hlāditastēna vākyēna śubhēna śubhadarśanaḥ ।
rāma ssaṃhṛṣṭavadanastānṛṣīnabhyapūjayat ॥ 8 ॥

trastagātrastu bharatassa vāchā sajjamānayā ।
kṛtāñjaliridaṃ vākyaṃ rāghavaṃ punarabravīt ॥ 9 ॥

rājadharmamanuprēkṣya kuladharmānusantatim ।
kartumarhasi kākutstha mama mātuścha yāchanām ॥ 10 ॥

rakṣituṃ sumahadrājyamahamēkastu nōtsahē ।
paurajānapadāṃśchāpi raktānrañjayituṃ tathā ॥ 11 ॥

jñātayaścha hi yōdhāścha mitrāṇi suhṛdaścha naḥ ।
tvāmēva prativīkṣantē parjanyamiva karṣakāḥ ॥ 12 ॥

idaṃ rājyaṃ mahāprājña sthāpaya pratipadya hi ।
śaktimānasi kākutstha lōkasya paripālanē ॥ 13 ॥

ityuktvā nyapatadbhrātuḥ pādayōrbharatastadā ।
bhṛśaṃ samprārthayāmāsa rāmamēva priyaṃvadaḥ ॥ 14 ॥

tamaṅkē bharataṃ kṛtvā rāmō vachanamabravīt ।
śyāmaṃ nalinapatrākṣaṃ mattahaṃsasvaraṃ svayam ॥ 15 ॥

āgatā tvāmiyaṃ buddhissvajā vainayikī cha yā ।
bhṛśamutsahasē tāta rakṣituṃ pṛthivīmapi ॥ 16 ॥

amātyaiścha suhṛdbhiścha buddhimadbhiścha mantribhiḥ ।
sarvakāryāṇi sammantrya sumahantyapi kāraya ॥ 17 ॥

lakṣmīśchandrādapēyādvā himavānvā himaṃ tyajēt ।
atīyātsāgarō vēlāṃ na pratijñāmahaṃ pituḥ ॥ 18 ॥

kāmādvā tāta lōbhādvā mātrātubhyamidaṃ kṛtam ।
na tanmanasi kartavyaṃ vartitavyaṃ cha mātṛvat ॥ 19 ॥

ēvaṃ bruvāṇaṃ bharataḥ kausalyāsutamabravīt ।
tējasā''dityasaṅkāśaṃ pratipachchandradarśanam ॥ 20 ॥

ādhirōhā'rya pādābhyāṃ pādukē hēmabhūṣitē ।
ētēhi sarvalōkasya yōgakṣēmaṃ vidhāsyataḥ ॥ 21 ॥

sō'dhiruhya naravyāghraḥ pādukē hyavaruhya cha ।
prāyachChatsumahātējā bharatāya mahātmanē ॥ 22 ॥

sa pādukē sampraṇamya rāmaṃ vachanamabravīt chaturdaśa hi varṣāṇi jaṭāchīradharō hyāham ॥ 23 ॥

phalamūlāśanō vīra bhavēyaṃ raghunandana ।
tavā'gamanamākāṅkṣānvasanvai nagarādbahiḥ ॥ 24 ॥

tava pādukayōrnyastarājyatantraḥ parantapa ।
chaturdaśē tu sampūrṇē varṣē'hani raghūttama ॥ 25 ॥

na drakṣyāmi yadi tvāṃ tu pravēkṣyāmi hutāśanam ।
tathēti cha pratijñāya taṃ pariṣvajya sādaram ॥ 26 ॥

śatrughnaṃ cha pariṣvajya bharataṃ chēdamabravīt ।
mātaraṃ rakṣa kaikēyīṃ mā rōṣaṃ kuru tāṃ prati ॥ 27 ॥

mayā cha sītayā chaiva śaptō'si raghusattama ।
ityuktvā'śruparītākṣō bhrātaraṃ visasarja ha ॥ 28 ॥

sa pādukē tē bharataḥ pratāpavān svalaṅkṛtē samparipūjya dharmavit ।
pradakṣiṇaṃ chaiva chakāra rāghavaṃ chakāra tē chōttamanāgamūrdhani ॥ 29 ॥

athā'nupūrvyātpratinandya taṃ janaṃ gurūṃścha mantriprakṛtīstathā'nujau ।
vyasarjayadrāghavavaṃśavardhanasthiraḥ svadharmē himavānivāchalaḥ ॥ 30 ॥

taṃ mātarō bāṣpagṛhītakaṇṭhyō duḥkhēna nāmantrayituṃ hi śēkuḥ ।
sa tvēva mātrṛrabhivādya sarvārudankuṭīṃ svāṃ pravivēśa rāghavaḥ ॥ 31 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē ayōdhyākāṇḍē dvādaśādhikaśatatamassargaḥ ॥




Browse Related Categories: