ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාංඩම් ।
අථ ඒකෝනවිංශස්සර්ගඃ ।
තදප්රියමමිත්රඝ්නෝ වචනං මරණෝපමම් ।
ශ්රුත්වා න විව්යථේ රාමඃ කෛකේයීං චේදමබ්රවීත් ॥ 1 ॥
ඒවමස්තු ගමිෂ්යාමි වනං වස්තුමහං ත්විතඃ ।
ජටාජිනධරෝ රාජ්ඤඃ ප්රතිජ්ඤාමනුපාලයන් ॥ 2 ॥
ඉදං තු ජ්ඤාතුමිච්ඡාමි කිමර්ථං මාං මහීපතිඃ ।
නාභිනංදති දුර්ධර්ෂෝ යථාපූර්වමරිංදමඃ ॥ 3 ॥
මන්යුර්න ච ත්වයා කාර්යෝ දේවි බ්රූමි තවාග්රතඃ ।
යාස්යාමි භව සුප්රීතා වනං චීරජටාධරඃ ॥ 4 ॥
හිතේන ගුරුණා පිත්රා කෘතජ්ඤේන නෘපේණ ච ।
නියුජ්යමානෝ විස්රබ්ධඃ කිං න කුර්යාමහං ප්රියම් ॥ 5 ॥
අලීකං මානසං ත්වේකං හෘදයං දහතීව මේ ।
ස්වයං යන්නාහ මාං රාජා භරතස්යාභිෂේචනම් ॥ 6 ॥
අහං හි සීතාං රාජ්යං ච ප්රාණානිෂ්ටාංධනානි ච ।
හෘෂ්ටෝ භ්රාත්රේ ස්වයං දද්යාං භරතායාප්රචෝදිතඃ ॥ 7 ॥
කිං පුනර්මනුජේංද්රේණ ස්වයං පිත්රා ප්රචෝදිතඃ ।
තව ච ප්රියකාමාර්ථං ප්රතිජ්ඤාමනුපාලයන් ॥ 8 ॥
තදාශ්වාසය හීමං ත්වං කින්විදං යන්මහීපතිඃ ।
වසුධාසක්තනයනෝ මංදමශ්රූණි මුංචති ॥ 9 ॥
ගච්ඡංතු චෛවානයිතුං දූතාශ්ශ්රීඝ්රජවෛර්හයෛඃ ।
භරතං මාතුලකුලාදද්යෛව නෘපශාසනාත් ॥ 10 ॥
දංඩකාරණ්යමේෂෝऽහමිතෝ ගච්ඡාමි සත්වරඃ ।
අවිචාර්ය පිතුර්වාක්යං සමා වස්තුං චතුර්දශ ॥ 11 ॥
සා හෘෂ්ටා තස්ය තද්වාක්යං ශ්රුත්වා රාමස්ය කෛකයී ।
ප්රස්ථානං ශ්රද්ධධානා හි ත්වරයාමාස රාඝවම් ॥ 12 ॥
ඒවං භවතු යාස්යංති දූතා ශ්ශීඝ්රජවෛර්හයෛඃ ।
භරතං මාතුලකුලාදුපාවර්තයිතුං නරාඃ ॥ 13 ॥
තව ත්වහං ක්ෂමං මන්යේ නෝත්සුකස්ය විලංබනම් ।
රාම තස්මාදිත ශ්ශීඝ්රං වනං ත්වං ගංතුමර්හසි ॥ 14 ॥
ව්රීඩාන්විත ස්ස්වයං යච්ච නෘපස්ත්වාං නාභිභාෂතේ ।
නෛතත්කිංචින්නරශ්රේෂ්ඨ මන්යුරේෂෝऽපනීයතාම් ॥ 15 ॥
යාවත්ත්වං න වනං යාතඃ පුරාදස්මාදභිත්වරන් ।
පිතා තාවන්න තේ රාම ස්නාස්යතේ භෝක්ෂ්යතේऽපි වා ॥ 16 ॥
ධික්කෂ්ටමිති නිඃශ්වස්ය රාජා ශෝකපරිප්ලුතඃ ।
මූර්ඡිතෝ න්යපතත්තස්මින්පර්යංකේ හේමභූෂිතේ ॥ 17 ॥
රාමෝऽප්යුත්ථාප්ය රාජානං කෛකේය්යාභිප්රචෝදිතඃ ।
කශයේවාහතෝ වාජී වනං ගංතුං කෘතත්වරඃ ॥ 18 ॥
තදප්රියමනාර්යායා වචනං දාරුණෝදයම් ।
ශ්රුත්වා ගතව්යථෝ රාමඃ කෛකේයීං වාක්යමබ්රවීත් ॥ 19 ॥
නාහමර්ථපරෝ දේවි ලෝකමාවස්තුමුත්සහේ ।
විද්ධිමාමෘෂිභිස්තුල්යං කේවලං ධර්මමාස්ථිතම් ॥ 20 ॥
යදත්ර භවතඃ කිංචිච්ඡක්යං කර්තුං ප්රියං මයා ।
ප්රාණානපි පරිත්යජ්ය සර්වථා කෘතමේව තත් ॥ 21 ॥
න හ්යතෝ ධර්මචරණං කිංචිදස්ති මහත්තරම් ।
යථා පිතරිශුශ්රූෂා තස්ය වා වචනක්රියා ॥ 22 ॥
අනුක්තෝऽප්යත්රභවතා භවත්යා වචනාදහම් ।
වනේ වත්ස්යාමි විජනේ වර්ෂාණීහ චතුර්දශ ॥ 23 ॥
න නූනං මයි කෛකයි කිංචිදාශංසසේ ගුණම් ।
යද්රාජානමවෝචස්ත්වං මමේශ්වරතරා සතී ॥ 24 ॥
යාවන්මාතරමාප්නච්ඡේ සීතාං චානුනයාම්යහම් ।
තතෝऽද්යෛව ගමිෂ්යාමි දංඩකානාං මහද්වනම් ॥ 25 ॥
භරතඃ පාලයේද්රාජ්යං ශුශ්රූෂේච්ච පිතුර්යථා ।
තථා භවත්යා කර්තව්යං ස හි ධර්ම ස්සනාතනඃ ॥ 26 ॥
ස රාමස්ය වචශ්ශ්රෘත්වා භෘශං දුඃඛහතඃ පිතා ।
ශෝකාදශක්නුවන්වකතුං ප්රරුරෝද මහාස්වනම් ॥ 27 ॥
වංදිත්වා චරණෞ රාමෝ විසංජ්ඤස්ය පිතුස්තථා ।
කෛකේය්යාශ්චාප්යනාර්යායාඃ නිෂ්පපාත මහාද්යුතිඃ ॥ 28 ॥
ස රාමඃ පිතරං කෘත්වා කෛකේයීං ච ප්රදක්ෂිණම් ।
නිෂ්ක්රම්යාංතඃපුරාත්තස්මාත්ස්වං දදර්ශ සුහෘජ්ජනම් ॥ 29 ॥
තං බාෂ්පපරිපූර්ණාක්ෂඃ පෘෂ්ඨතෝऽනුජගාම හ ।
ලක්ෂ්මණඃ පරමක්කෘධ්දඃ ස්සුමිත්රානංදවර්ධනඃ ॥ 30 ॥
අභිෂේචනිකං භාංඩං කෘත්වා රාමඃ ප්රදක්ෂිණම් ।
ශනෛර්ජගාම සාපේක්ෂෝ දෘෂ්ටිං තත්රාවිචාලයන් ॥ 31 ॥
න චාස්ය මහතීං ලක්ෂ්මීං රාජ්යනාශෝऽපකර්ෂති ।
ලෝකකාංතස්ය කාංතත්වාච්ඡීතරශ්මේරිව ක්ෂපා ॥ 32 ॥
න වනං ගංතුකාමස්ය ත්යජතශ්ච වසුංධරාම් ।
සර්වලෝකාතිගස්යේව ලක්ෂ්යතේ චිත්තවික්රියා ॥ 33 ॥
ප්රතිෂිධ්ය ශුභං ඡත්රං ව්යජනේ ච ස්වලංකෘතේ ।
විසර්ජයිත්වා ස්වජනං රථං පෞරාංස්තථා ජනාන් ॥ 34 ॥
ධාරයන් මනසා දුඃඛමිංද්රියාණි නිගෘහ්ය ච ।
ප්රවිවේශාත්මවාන්වේශ්ම මාතුරප්රියශංසිවාන් ॥ 35 ॥
සර්වෝහ්යභිජනශ්ශ්රීමාන් ශ්රීමතස්සත්යවාදිනඃ ।
නාලක්ෂයත රාමස්ය කිංචිදාකාරමානනේ ॥ 36 ॥
උචිතං ච මහාබාහුර්නජහෞහර්ෂමාත්මනඃ ।
ශාරද ස්සමුදීර්ණාංශුශ්චංද්රස්තේජ ඉවාත්මජම් ॥ 37 ॥
වාචා මධුරයා රාමස්සර්වං සම්මානයංජනම් ।
මාතුස්සමීපං ධීරාත්මා ප්රවිවේශ මහායශාඃ ॥ 38 ॥
තං ගුණෛස්සමතාං ප්රාප්තෝ භ්රාතා විපුලවික්රමඃ ।
සෞමිත්රිරනුවව්රාජ ධාරයංදුඃඛමාත්මජම් ॥ 39 ॥
ප්රවිශ්ය වේශ්මාතිභෘශං මුදාऽන්විතං සමීක්ෂ්ය තාං චාර්ථවිපත්තිමාගතාම් ।
න චෛව රාමෝऽත්රජගාමවික්රියාං සුහෘජ්ජනස්යාත්මවිපත්තිශංකයා ॥ 40 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාංඩේ ඒකෝනවිංශස්සර්ගඃ ॥
