ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଚତୁଃଷଷ୍ଟିତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଵଧମପ୍ରତିରୂପଂ ତୁ ମହର୍ଷେସ୍ତସ୍ୟ ରାଘଵଃ ।
ଵିଲପନ୍ନେଵ ଧର୍ମାତ୍ମା କୌସଲ୍ୟାଂ ପୁନରବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 1 ॥
ତଦଜ୍ଞାନାନ୍ମହତ୍ପାପଂ କୃତ୍ଵାହଂ ସଂକୁଲେଂଦ୍ରିୟଃ ।
ଏକସ୍ତ୍ଵଚିଂତୟଂ ବୁଧ୍ୟା କଥଂ ନୁ ସୁକୃତଂ ଭଵେତ୍ ॥ 2 ॥
ତତସ୍ତଂ ଘଟମାଦାୟ ପୂର୍ଣଂ ପରମଵାରିଣା ।
ଆଶ୍ରମଂ ତମହଂ ପ୍ରାପ୍ୟ ୟଥାଽଖ୍ୟାତପଥଂ ଗତଃ ॥ 3 ॥
ତତ୍ରାହଂ ଦୁର୍ବଲାଵଂଧୌ ଵୃଦ୍ଧାଵପରିଣାୟକୌ ।
ଅପଶ୍ୟଂ ତସ୍ୟ ପିତରୌ ଲୂନପକ୍ଷାଵିଵ ଦ୍ଵିଜୌ ॥ 4 ॥
ତନ୍ନିମିତ୍ତାଭିରାସୀନୌ କଥାଭିରପରିଶ୍ରମୌ ।
ତାମାଶାଂ ମତ୍କୃତେ ହୀନାଵୁଦାସୀନାଵନାଥଵତ୍ ॥ 5 ॥
ଶୋକୋପହତଚିତ୍ତଶ୍ଚ ଭୟସଂତ୍ରସ୍ତଚେତନଃ ।
ତଚ୍ଚାଽଶ୍ରମପଦଂ ଗତ୍ଵା ଭୂୟଶ୍ଶୋକମହଂ ଗତଃ ॥ 6 ॥
ପଦଶବ୍ଦଂ ତୁ ମେ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମୁନିର୍ଵାକ୍ୟମଭାଷତ ।
କିଂ ଚିରାୟସି ମେ ପୁତ୍ର ପାନୀୟଂ କ୍ଷିପ୍ରମାନୟ ॥ 7 ॥
ୟନ୍ନିମିତ୍ତମିଦଂ ତାତ ସଲିଲେ କ୍ରୀଡିତଂ ତ୍ଵୟା ।
ଉତ୍କଂଠିତା ତେ ମାତେୟଂ ପ୍ରଵିଶ କ୍ଷିପ୍ରମାଶ୍ରମମ୍ ॥ 8 ॥
ୟଦ୍ଵ୍ୟଲୀକଂ କୃତଂ ପୁତ୍ର ମାତ୍ରା ତେ ୟଦି ଵା ମୟା ।
ନ ତନ୍ମନସି କର୍ତଵ୍ୟଂ ତ୍ଵୟା ତାତ ତପସ୍ଵିନା ॥ 9 ॥
ତ୍ଵଂ ଗତିସ୍ତ୍ଵଗତୀନାଂ ଚକ୍ଷୁସ୍ତ୍ଵଂ ହୀନଚକ୍ଷୁଷାମ୍ ।
ସମାସକ୍ତାସ୍ତ୍ଵୟି ପ୍ରାଣାଃ କିଂ ତ୍ଵଂ ନୋ ନାଭିଭାଷସେ ॥ 10 ॥
ମୁନିମଵ୍ୟକ୍ତୟା ଵାଚା ତମହଂ ସଜ୍ଜମାନୟା ।
ହୀନଵ୍ୟଂଜନୟା ପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟ ଭୀତଚିତ୍ତ ଇଵାବ୍ରୁଵମ୍ ॥ 11 ॥
ମନସଃ କର୍ମ ଚେଷ୍ଟାଭିରଭିସଂସ୍ତଭ୍ୟ ଵାଗ୍ବଲମ୍ ।
ଆଚଚକ୍ଷେ ତ୍ଵହଂ ତସ୍ମୈ ପୁତ୍ରଵ୍ୟସନଜଂ ଭୟମ୍ ॥ 12 ॥
କ୍ଷତ୍ରିୟୋଽହଂ ଦଶରଥୋ ନାହଂ ପୁତ୍ରୋ ମହାତ୍ମନଃ ।
ସଜ୍ଜନାଵମତଂ ଦୁଃଖମିଦଂ ପ୍ରାପ୍ତଂ ସ୍ଵକର୍ମଜମ୍ ॥ 13 ॥
ଭଗଵଂଶ୍ଚାପହସ୍ତୋଽହଂ ସରୟୂତୀରମାଗତଃ ।
ଜିଘାଂସୁଶ୍ଶ୍ଵାପଦଂ କଂଚିନ୍ନିପାନେ ଚାଽଗତଂ ଗଜମ୍ ॥ 14 ॥
ତତଶ୍ଶ୍ରୁତୋ ମୟା ଶବ୍ଦୋ ଜଲେ କୁଂଭସ୍ୟ ପୂର୍ୟତଃ ।
ଦ୍ଵିପୋଽୟମିତି ମତ୍ଵାଽୟଂ ବାଣେନାଭିହତୋ ମୟା ॥ 15 ॥
ଗତ୍ଵା ନଦ୍ୟାସ୍ତତ ସ୍ତୀରମପଶ୍ୟମିଷୁଣା ହୃଦି ।
ଵିନିର୍ଭିନ୍ନଂ ଗତପ୍ରାଣଂ ଶୟାନଂ ଭୁଵି ତାପସମ୍ ॥ 16 ॥
ଭଗଵଚ୍ଛଶବ୍ଦମାଲକ୍ଷ୍ୟ ମୟା ଗଜଜିଘାଂସୁନା ।
ଵିସୃପ୍ଟୋଽଂଭସି ନାରାଚସ୍ତେନ ତେ ନିହତସ୍ସୁତଃ ॥ 17 ॥
ତତସ୍ତସ୍ୟୈଵ ଵଚନାଦୁପେତ୍ୟ ପରିତପ୍ୟତଃ ।
ସ ମୟା ସହସା ବାଣ ଉଧୃତୋ ମର୍ମତସ୍ତଦା ॥ 18 ॥
ସ ଚୋଧୃତେନ ବାଣେନ ତତ୍ରୈଵ ସ୍ଵର୍ଗମାସ୍ଥିତଃ ।
ଭଵଂତୌ ପିତରୌ ଶୋଚନ୍ନଂଧାଵିତି ଵିଲପ୍ୟ ଚ ॥ 19 ॥
ଅଜ୍ଞାନାଦ୍ଭଵତଃ ପୁତ୍ର ସ୍ସହସାଽଭିହତୋ ମୟା ।
ଶେଷମେଵଂ ଗତେ ୟତ୍ସ୍ୟାତ୍ତତ୍ପ୍ରସୀଦତୁ ମେ ମୁନିଃ ॥ 20 ॥
ସ ତଚ୍ଚ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚଃ କ୍ରୂରଂ ମୟୋକ୍ତମଘଶଂସିନା ।
ନାଶକତ୍ତୀଵ୍ରମାୟାସମକର୍ତୁଂ ଭଗଵାନୃଷିଃ ॥ 21 ॥
ସ ବାଷ୍ପପୂର୍ଣଵଦନୋ ନିଶ୍ଶ୍ଵସନ୍ଶୋକକର୍ଶିତଃ ।
ମାମୁଵାଚ ମହାତେଜାଃ କୃତାଂଜଲିମୁପସ୍ଥିତମ୍ ॥ 22 ॥
ୟଦ୍ୟେତଦଶୁଭଂ କର୍ମ ନ ତ୍ଵଂ ମେ କଥୟେସ୍ସ୍ଵୟମ୍ ।
ଫଲେନ୍ମୂର୍ଧା ସ୍ମ ତେ ରାଜନ୍ ସଦ୍ୟ ଶ୍ଶତସହସ୍ରଧା ॥ 23 ॥
କ୍ଷତ୍ରିୟେଣ ଵଧୋ ରାଜନ୍ ଵାନପ୍ରସ୍ଥେ ଵିଶେଷତଃ ।
ଜ୍ଞାନପୂର୍ଵଂ କୃତ ସ୍ସ୍ଥାନାଚ୍ଚ୍ୟାଵୟେଦପି ଵଜ୍ରିଣମ୍ ॥ 24 ॥
ସପ୍ତଧା ତୁ ଫଲେନ୍ମୂର୍ଧା ମୁନୌ ତପସି ତିଷ୍ଠତି ।
ଜ୍ଞାନାଦ୍ଵିସୃଜତଶ୍ଶସ୍ତ୍ରଂ ତାଦୃଶେ ବ୍ରହ୍ମାଵାଦିନି ॥ 25 ॥
ଅଜ୍ଞାନାଦ୍ଧିକୃତଂ ୟସ୍ମାଦିଦଂ ତେନୈଵ ଜଵସି ।
ଅପି ହ୍ୟଦ୍ୟ କୁଲଂ ନ ସ୍ୟାଦିକ୍ଷ୍ଵାକୂଣାଂ କୁତୋ ଭଵାନ୍ ॥ 26 ॥
ନୟ ନୌ ନୃପ ତଂ ଦେଶମିତି ମାଂ ଚାଭ୍ୟଭାଷତ ।
ଅଦ୍ୟ ତଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମିଚ୍ଛାଵଃ ପୁତ୍ରଂ ପଶ୍ଚିମଦର୍ଶନମ୍ ॥ 27 ॥
ରୁଧିରେଣାଵସିକ୍ତାଂଗଂ ପ୍ରକୀର୍ଣାଜିନଵାସସମ୍ ।
ଶୟାନଂ ଭୁଵି ନିସ୍ସଂଜ୍ଞଂ ଧର୍ମ ରାଜଵଶଂ ଗତମ୍ ॥ 28 ॥
ଅଥାହମେକସ୍ତଂ ଦେଶଂ ନୀତ୍ଵା ତୌ ଭୃଶଦୁଃଖିତୌ ।
ଅସ୍ପର୍ଶୟମହଂ ପୁତ୍ରଂ ତଂ ମୁନିଂ ସହ ଭାର୍ୟୟା ॥ 29 ॥
ନାଭିଵାଦୟସେ ମାଦ୍ୟ ନ ଚ ମାଽମଭିଭାଷସେ ।
କିଂ ନୁ ଶେଷେ ତୁ ଭୂମୌ ତ୍ଵଂ ଵତ୍ସ କିଂ କୁପିତୋ ହ୍ୟସି ॥ 30 ॥
ନ ତ୍ଵହଂ ତେ ପ୍ରିୟଂ ପୁତ୍ର ମାତରଂ ପଶ୍ୟ ଧାର୍ମିକ ।
କିଂ ନୁ ନାଲିଂଗସେ ପୁତ୍ର ସୁକୁମାର ଵଚୋ ଵଦ ॥ 31 ॥
କସ୍ୟ ଵାଽପରରାତ୍ରେଽହଂ ଶ୍ରୋଷ୍ୟାମି ହୃଦୟଂଗମମ୍ ।
ଅଧୀୟାନସ୍ୟ ମଧୁରଂ ଶାସ୍ତ୍ରଂ ଵାନ୍ୟଦ୍ଵିଶେଷତଃ ॥ 32 ॥
କୋ ମାଂ ସଂଦ୍ୟାମୁପାସ୍ୟୈଵ ସ୍ନାତ୍ଵା ହୁତହୁତାଶନଃ ।
ଶ୍ଲାଘୟିଷ୍ୟତ୍ୟୁପାସୀନଃ ପୁତ୍ର ଶୋକଭୟାର୍ଦିତମ୍ ॥ 33 ॥
କଂଦମୂଲଫଲଂ ହୃତ୍ଵା କୋ ମାଂ ପ୍ରିୟମିଵାତିଥିମ୍ ।
ଭୋଜୟିଷ୍ୟତ୍ୟକର୍ମଣ୍ୟମପ୍ରଗ୍ରହମନାୟକମ୍ ॥ 34 ॥
ଇମାମଂଧାଂ ଚ ଵୃଦ୍ଧାଂ ଚ ମାତରଂ ତେ ତପସ୍ଵିନୀମ୍ ।
କଥଂ ଵତ୍ସ ଭରିଷ୍ୟାମି କୃପଣାଂ ପୁତ୍ରଗର୍ଧିନୀମ୍ ॥ 35 ॥
ତିଷ୍ଠ ମାଂ ମାଗମଃ ପୁତ୍ର ୟମସ୍ୟ ସଦନଂ ପ୍ରତି ।
ଶ୍ଵୋ ମୟା ସହ ଗଂତାସି ଜନନ୍ୟା ଚ ସମେଧିତଃ ॥ 36 ॥
ତତୋ ଵୈଵସ୍ଵତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ୟାମି ଭାରତୀମ୍ ।
କ୍ଷମତାଂ ଧର୍ମରାଜୋ ମେ ବିଭୃୟାତ୍ପିତରାଵୟମ୍ ॥ 37 ॥
ଦାତୁମର୍ହତି ଧର୍ମାତ୍ମା ଲୋକପାଲୋ ମହାୟଶାଃ ।
ଈଦୃଶସ୍ୟ ମମାକ୍ଷୟ୍ୟା ମେକାମଭୟଦକ୍ଷିଣାମ୍ ॥ 38 ॥
ଅପାପୋଽସି ୟଦା ପୁତ୍ର ନିହତଃ ପାପକର୍ମଣା ।
ତେନ ସତ୍ୟେନ ଗଚ୍ଛାଽଽଶୁ ୟେ ଲୋକାଶ୍ଶସ୍ତ୍ରୟୋଧିନାମ୍ ॥ 39 ॥
ୟାଂତି ଶୂରା ଗତିଂ ୟାଂ ଚ ସଂଗ୍ରାମେଷ୍ଵନିଵର୍ତିନଃ ।
ହତାସ୍ତ୍ଵଭିମୁଖାଃ ପୁତ୍ର ଗତିଂ ତାଂ ପରମାଂ ଵ୍ରଜ ॥ 40 ॥
ୟାଂ ଗତିଂ ସଗରଶ୍ଶୈବ୍ୟୋ ଦିଲୀପୋ ଜନମେଜୟଃ ।
ନହୁଷୋ ଦୁଂଦୁମାରଶ୍ଚ ପ୍ରାପ୍ତାସ୍ତାଂ ଗଚ୍ଛ ପୁତ୍ରକ ॥ 41 ॥
ୟା ଗତି ସ୍ସର୍ଵସାଧୂନାଂ ସ୍ଵାଧ୍ୟାୟାତ୍ତପସାଚ ୟା ।
ୟା ଭୂମିଦସ୍ୟାହିଽତାଗ୍ନେରେକପତ୍ନୀ ଵ୍ରତସ୍ୟ ଚ ॥ 42 ॥
ଗୋସହସ୍ରପ୍ରଦାତୃଣାଂ ୟା ୟା ଗୁରୁଭୃତାମପି ।
ଦେହନ୍ୟାସକୃତାଂ ୟା ଚ ତାଂ ଗତିଂ ଗଚ୍ଛ ପୁତ୍ରକ ॥ 43 ॥
ନ ହି ତ୍ଵସ୍ମିନ୍କୁଲେ ଜାତୋ ଗଚ୍ଛତ୍ୟକୁଶଲାଂ ଗତିମ୍ ।
ସ ତୁ ୟାସ୍ୟତି ୟେନ ତ୍ଵଂ ନିହତୋ ମମ ବାଂଧଵଃ ॥ 44 ॥
ଏଵଂ ସ କୃପଣଂ ତତ୍ର ପର୍ୟଦେଵୟତାସକୃତ୍ ।
ତତୋଽସ୍ମୈ କର୍ତୁମୁଦକଂ ପ୍ରଵୃତ୍ତସ୍ସହଭାର୍ୟୟା ॥ 45 ॥
ସ ତୁ ଦିଵ୍ୟେନ ରୂପେଣ ମୁନିପୁତ୍ରସ୍ସ୍ଵକର୍ମଭିଃ ।
ସ୍ଵର୍ଗମଧ୍ୟାରୁହତ୍କ୍ଷିପ୍ରଂ ଶକ୍ରେଣ ସହ ଧର୍ମଵିତ୍ ॥ 46 ॥
ଆବଭାଷେ ଚ ଵୃଦ୍ଧୌ ତୌ ସହ ଶକ୍ରେଣ ତାପସଃ ।
ଆଶ୍ଵାସ୍ୟଚ ମୁହୂର୍ତଂ ତୁ ପିତରୌ ଵାକ୍ୟମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 47 ॥
ସ୍ଥାନମସ୍ମି ମହତ୍ପ୍ରାପ୍ତୋ ଭଵତୋଃ ପରିଚାରଣାତ୍ ।
ଭଵଂତାଵପି ଚ କ୍ଷିପ୍ରଂ ମମ ମୂଲମୁପୈଷ୍ୟତଃ ॥ 48 ॥
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ଦିଵ୍ୟେନ ଵିମାନେନ ଵପୁଷ୍ମତା ।
ଆରୁରୋହ ଦିଵଂ କ୍ଷିପ୍ରଂ ମୁନିପୁତ୍ରୋ ଜିତେଂଦ୍ରିୟଃ ॥ 49 ॥
ସ କୃତ୍ଵା ତୂଦକଂ ତୂର୍ଣଂ ତାପସ ସ୍ସହ ଭାର୍ୟୟା ।
ମାମୁଵାଚ ମହାତେଜାଃ କୃତାଂଜଲିମୁପସ୍ଥିତମ୍ ॥ 50 ॥
ଅଦ୍ୟୈଵ ଜହିଂ ମାଂ ରାଜନ୍ମରଣେ ନାସ୍ତି ମେ ଵ୍ୟଥା ।
ୟଚ୍ଛରେଣୈକପୁତ୍ରଂ ମାଂ ତ୍ଵମକର୍ଷୀରପୁତ୍ରକମ୍ ॥ 51 ॥
ତ୍ଵୟା ତୁ ୟଦଵିଜ୍ଞାନାନ୍ନିହତୋ ମେ ସୁତଶ୍ଶୁଚିଃ ।
ତେନ ତ୍ଵାମଭିଶପ୍ସ୍ୟାମି ସୁଦୁଃଖମତିଦାରୁଣମ୍ ॥ 52 ॥
ପୁତ୍ରଵ୍ୟସନଜଂ ଦୁଃଖଂ ୟଦେତନ୍ମମ ସାଂପ୍ରତମ୍ ।
ଏଵଂ ତ୍ଵଂ ପୁତ୍ରଶୋକେନ ରାଜନ୍କାଲଂ କରିଷ୍ୟସି ॥ 53 ॥
ଅଜ୍ଞାନାତ୍ତୁ ହତୋ ୟସ୍ମାତ୍କ୍ଷତ୍ରିୟେଣ ତ୍ଵୟା ମୁନିଃ ।
ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵାଂ ନାଵିଶତ୍ୟାଶୁ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ନରାଧିପ ॥ 54 ॥
ତ୍ଵାମପ୍ୟେତାଦୃଶୋ ଭାଵଃ କ୍ଷିପ୍ରମେଵ ଗମିଷ୍ୟତି ।
ଜୀଵିତାଂତକରୋ ଘୋରୋ ଦାତାରମିଵ ଦକ୍ଷିଣା ॥ 55 ॥
ଏଵଂ ଶାପଂ ମୟି ନ୍ୟସ୍ୟ ଵିଲପ୍ୟ କରୁଣଂ ବହୁ ।
ଚିତାମାରୋପ୍ୟ ଦେହଂ ତନ୍ମିଥୁନଂ ସ୍ଵର୍ଗମଭ୍ୟୟାତ୍ ॥ 56 ॥
ତଦେତଚ୍ଛିଂତୟାନେନ ସ୍ମୃତଂ ପାପଂ ମୟା ସ୍ଵୟମ୍ ।
ତଦା ବାଲ୍ୟାତ୍କୃତଂ ଦେଵି ଶବ୍ଦଵେଧ୍ୟନୁଶିକ୍ଷିଣା ॥ 57 ॥
ତସ୍ୟାୟଂ କର୍ମଣୋ ଦେଵି ଵିପାକସ୍ସମୁପସ୍ଥିତଃ ।
ଅପଥ୍ୟୈସ୍ସହଂଭୁକ୍ତେ ଵ୍ୟାଧିରନ୍ନରସେ ୟଥା ॥ 58 ॥
ତସ୍ମାନ୍ମାମାଗତଂ ଭଦ୍ରେ ତସ୍ୟୋଦାରସ୍ୟ ତଦ୍ଵଚଃ ।
ୟଦହଂ ପୁତ୍ରଶୋକେନ ସଂତ୍ୟକ୍ଷ୍ୟାମ୍ୟଦ୍ୟ ଜୀଵିତମ୍ ॥ 59 ॥
ଚକ୍ଷୁଭ୍ୟାଂ ତ୍ଵାଂ ନ ପଶ୍ୟାମି କୌସଲ୍ୟେ ସାଧୁ ମାଂ ସ୍ଫୃଶ ।
ଇତ୍ୟୁକ୍ତ୍ଵା ସ ରୁଦଂସ୍ତ୍ରସ୍ତୋ ଭାର୍ୟାମାହ ଚ ଭୂମିପଃ ॥ 60 ॥
ଏତନ୍ମେ ସଦୃଶଂ ଦେଵି ୟନ୍ମୟା ରାଘଵେ କୃତମ୍ ।
ସଦୃଶଂ ତତ୍ତୁ ତସ୍ୟୈଵ ୟଦନେନ କୃତଂ ମୟି ॥ 61 ॥
ଦୁର୍ଵୃତ୍ତମପି କଃ ପୁତ୍ରଂ ତ୍ୟଜେଦ୍ଭୁଵି ଵିଚକ୍ଷଣଃ ।
କଶ୍ଚ ପ୍ରଵ୍ରାଜ୍ୟମାନୋ ଵା ନାସୂୟେତ୍ପିତରଂ ସୁତଃ ॥ 62 ॥
ୟଦି ମାଂ ସଂସ୍ପୃଶେଦ୍ରାମସ୍ସକୃଦଦ୍ୟ ଲଭେତ ଵା ।
ୟମକ୍ଷୟମନୁପ୍ରାପ୍ତା ଦ୍ରକ୍ଷ୍ୟଂତି ନ ହି ମାନଵାଃ ॥ 63 ॥
ଚକ୍ଷୁଷା ତ୍ଵାଂ ନ ପଶ୍ୟାମି ସ୍ମୃତିର୍ମମ ଵିଲୁପ୍ୟତେ ।
ଦୂତା ଵୈଵସ୍ଵତସ୍ୟୈତେ କୌସଲ୍ୟେ ତ୍ଵରୟଂତି ମାମ୍ ॥ 64 ॥
ଅତସ୍ତୁ କିଂ ଦୁଃଖତରଂ ୟଦହଂ ଜୀଵିତକ୍ଷୟେ ।
ନ ହି ପଶ୍ୟାମି ଧର୍ମଜ୍ଞଂ ରାମଂ ସତ୍ୟପରାକ୍ରମମ୍ ॥ 65 ॥
ତସ୍ୟାଦର୍ଶନଜଶ୍ଶୋକସ୍ସୁତସ୍ୟାପ୍ରତିକର୍ମଣଃ ।
ଉଚ୍ଛୋଷୟତି ମେ ପ୍ରାଣାନ୍ଵାରିସ୍ତୋକମିଵାତପଃ ॥ 66 ॥
ନ ତେ ମନୁଷ୍ୟା ଦେଵାସ୍ତେ ୟେ ଚାରୁଶୁଭକୁଂଡଲମ୍ ।
ମୁଖଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ୟଂତି ରାମସ୍ୟ ଵର୍ଷେ ପଂଚଦଶେ ପୁନଃ ॥ 67 ॥
ପଦ୍ମପତ୍ରେକ୍ଷଣଂ ସୁଭ୍ରୁ ସୁଦଂଷ୍ଟ୍ରଂ ଚାରୁନାସିକମ୍ ।
ଧନ୍ୟା ଦ୍ରକ୍ଷ୍ୟଂତି ରାମସ୍ୟ ତାରାଧିପନିଭଂ ମୁଖମ୍ ॥ 68 ॥
ସଦୃଶଂ ଶାରଦସ୍ୟେଂଦୋଃ ପୁଲ୍ଲସ୍ୟ କମଲସ୍ୟ ଚ ।
ସୁଗଂଧି ମମ ନାଥସ୍ୟ ଧନ୍ୟା ଦ୍ରକ୍ଷ୍ୟଂତି ତନ୍ମୁଖମ୍ ॥ 69 ॥
ନିଵୃତ୍ତଵନଵାସଂ ତମୟୋଧ୍ୟାଂ ପୁନରାଗତମ୍ ।
ଦ୍ରକ୍ଷ୍ୟଂତି ସୁଖିନୋ ରାମଂ ଶୁକ୍ରଂ ମାର୍ଗଗତଂ ୟଥା ॥ 70 ॥
କୌସଲ୍ୟେ ଚିତ୍ତମୋହେନ ହୃଦୟଂ ସୀଦତୀଵ ମେ ।
ଵେଦୟେ ନ ଚ ସଂୟୁକ୍ତାନ୍ ଶବ୍ଦସ୍ପର୍ଶରସାନହମ୍ ॥ 71 ॥
ଚିତ୍ତନାଶାଦ୍ଵିପଦ୍ୟଂତେ ସର୍ଵାଣ୍ୟେଂଦ୍ରିୟାଣି ମେ ।
କ୍ଷୀଣସ୍ନେହସ୍ୟ ଦୀପସ୍ୟ ସଂସକ୍ତା ରଶ୍ମୟୋ ୟଥା ॥ 72 ॥
ଅୟମାତ୍ମଭଵଶ୍ଶୋକୋ ମାମନାଥମଚେତନମ୍ ।
ସଂସାଦୟତି ଵେଗେନ ୟଥା କୂଲଂ ନଦୀରୟଃ ॥ 73 ॥
ହା ରାଘଵ ମହାବାହୋ ହା ମମାଽୟାସନାଶନ ।
ହା ପିତୃପ୍ରିୟ ମେ ନାଥ ହାଽଦ୍ୟ କ୍ଵାସି ଗତସ୍ସୁତ ॥ 74 ॥
ହା କୌସଲ୍ୟେ ନଶିଷ୍ୟାମି ହା ସୁମିତ୍ରେ ତପସ୍ଵିନି ।
ହା ନୃଶଂସେ ମମାମିତ୍ରେ କୈକେୟି କୁଲପାଂସନି ॥ 75 ॥
ଇତି ରାମସ୍ୟ ମାତୁଶ୍ଚ ସୁମିତ୍ରାୟାଶ୍ଚ ସନ୍ନିଧୌ ।
ରାଜା ଦଶରଥ ଶ୍ଶୋଚଂଜୀଵିତାଂତମୁପାଗମତ୍ ॥ 76 ॥
ୟଦା ତୁ ଦୀନଂ କଥୟନ୍ନରାଧିପଃ ପ୍ରିୟସ୍ୟ ପୁତ୍ତ୍ରସ୍ୟ ଵିଵାସନାତୁରଃ ।
ଗତେଽର୍ଧରାତ୍ରେ ଭୃଶଦୁଃଖପୀଡିତସ୍ତଦା ଜହୌ ପ୍ରାଣମୁଦାରଦର୍ଶନଃ ॥ 77 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡେ ଚତୁଃଷଷ୍ଟିତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
