ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාංඩම් ।
අථ ෂට්ෂෂ්ටිතමස්සර්ගඃ ।
තමග්නිමිව සංශාංතමංබුහීනමිවාර්ණවම් ।
හතප්රභමිවාऽऽදිත්යං ස්වර්ගස්ථං ප්රේක්ෂ්ය පාර්ථිවම් ॥ 1 ॥
කෞසල්යා බාෂ්පපූර්ණාක්ෂී විවිධාං ශෝකකර්ශිතා ।
උපගෘහ්ය ශිරෝ රාජ්ඤඃ කෛකේයීං ප්රත්යභාෂත ॥ 2 ॥
තමග්නිමිව සංශාංතමංබුහීනමිවාර්ණවම් ।
හතප්රභමිවාऽऽදිත්යං ස්වර්ගස්ථං ප්රේක්ෂ්ය පාර්ථිවම් ॥ 3 ॥
කෞසල්යා බාෂ්පපූර්ණාක්ෂී විවිධාං ශෝකකර්ශිතා ।
උපගෘහ්ය ශිරෝ රාජ්ඤඃ කෛකේයීං ප්රත්යභාෂත ॥ 4 ॥
සකාමා භව කෛකේයි භුංක්ෂ්ව රාජ්යමකංටකම් ।
ත්යක්ත්වා රාජානමේකාග්රා නෘශංසේ දුෂ්ටචාරිණි ॥ 5 ॥
විහාය මාං ගතෝ රාමඃ භර්තා ච ස්වර්ගතෝ මම ।
විපථේ සාර්ථහීනේව නාහං ජීවිතුමුත්සහේ ॥ 6 ॥
භර්තාරං තං පරිත්යජ්ය කා ස්ත්රී දෛවතමාත්මනඃ ।
ඉච්ඡේජ්ජීවිතුමන්යත්ර කෛකේය්යාස්ත්යක්තධර්මණඃ ॥ 7 ॥
න ලුබ්ධෝ බුධ්යතේ දෝෂාන් කිංපාකමිව භක්ෂයන් ।
කුබ්ජානිමිත්තං කෛකේය්යා රාඝවාණාං කුලං හතම් ॥ 8 ॥
අනියෝගේ නියුක්තේන රාජ්ඤා රාමං විවාසිතම් ।
සභාර්යං ජනකශ්ශ්රුත්වා පරිතප්ස්යත්යහං යථා ॥ 9 ॥
ස මාමනාථාං විධවාං නාද්ය ජානාති ධාර්මිකඃ ।
රාමඃ කමලපත්රාක්ෂඃ ජීවන්නාශමිතෝ ගතඃ ॥ 10 ॥
විදේහරාජස්ය සුතා තථා සීතා තපස්විනී ।
දුඃඛස්යානුචිතා දුඃඛං වනේ පර්යුද්විජිෂ්යති ॥ 11 ॥
නදතාං භීමඝෝෂාණාං නිශාසු මෘගපක්ෂිණාම් ।
නිශම්ය නූනං සංත්රස්තා රාඝවං සංශ්රයිෂ්යති ॥ 12 ॥
වෘද්ධශ්චෛවාල්පපුත්රශ්ච වෛදේහීමනුචිංතයන් ।
සෝऽපි ශෝකසමාවිෂ්ටෝ නනු ත්යක්ෂ්යති ජීවිතම් ॥ 13 ॥
සාऽහමද්යෛව දිෂ්ටාංතං ගමිෂ්යාමි පතිව්රතා ।
ඉදං ශරීර මාලිංග්ය ප්රවේක්ෂ්යාමි හුතාශනම් ॥ 14 ॥
තාං තතස්සංපරිෂ්වජ්ය විලපංතීං තපස්විනීම් ।
ව්යපනීය සුදුඃඛාර්තාං කෞසල්යාං ව්යාවහාරිකාඃ ॥ 15 ॥
තෛලද්රෝණ්යාමථාමාත්යා සම්වේශ්ය ජගතීපතිම් ।
රාජ්ඤස්සර්වාණ්යථාදිෂ්ටාශ්චක්රුඃ කර්මාණ්යනංතරම් ॥ 16 ॥
න තු සංකලනං රාජ්ඤෝ විනා පුත්රේණ මංත්රිණඃ ।
සර්වජ්ඤාඃ කර්තුමීෂුස්තේ තතෝ රක්ෂංති භූමිපම් ॥ 17 ॥
තෛලද්රෝණ්යාං තු සචිවෛශ්ශායිතං තං නරාධිපම් ।
හා මෘතෝऽයමිති ජ්ඤාත්වා ස්ත්රියස්තාඃ පර්යදේවයන් ॥ 18 ॥
බාහූනුද්යම්ය කෘපණාඃ නේත්රප්රස්රවණෛර්මුඛෛඃ ।
රුදංත්ය ශ්ශෝකසංතප්තාඃ කෘපණං පර්යදේවයන් ॥ 19 ॥
හා මහාරාජ රාමේණ සතතං ප්රියවාදිනා ।
විහීනාස්සත්යසංධේන කිමර්ථං විජහාසි නඃ ॥ 20 ॥
කෛකේය්යා දුෂ්ටභාවායාඃ රාඝවේණ වියෝජිතාඃ ।
කථං පතිඝ්නයා වත්ස්යාම ස්සමීපේ විධවා වයම් ॥ 21 ॥
ස හි නාථස්සදාස්මාකං තව ච ප්රභුරාත්මවාන් ।
වනං රාමෝ ගතශ්ශ්රීමාන්විහාය නෘපතිශ්රියම් ॥ 22 ॥
ත්වයා තේන ච වීරේණ විනා ව්යසනමෝහිතාඃ ।
කථං වයං නිවත්ස්යාමඃ කෛකේය්යා ච විදූෂිතාඃ ॥ 23 ॥
යයා තු රාජා රාමශ්ච ලක්ෂ්මණශ්ච මහාබලඃ ।
සීතයා සහ සංත්යක්තා ස්සාකමන්යං න හාස්යති ॥ 24 ॥
තා බාෂ්පේණ ච සංවීතාශ්ශෝකේන විපුලේන ච ।
ව්යවේෂ්ටංත නිරානංදා රාඝවස්ය වරස්ත්රියඃ ॥ 25 ॥
නිශා චංද්රවිහීනේව ස්ත්රීව භර්තෘවිවර්ජිතා ।
පුරී නාරාජතායෝධ්යා හීනා රාජ්ඤා මහාත්මනා ॥ 26 ॥
බාෂ්පපර්යාකුලජනා හාහාභූතකුලාංගනා ।
ශූන්යචත්වරවේශ්මාංතා න බභ්රාජ යථාපුරම් ॥ 27 ॥
ගතේ තු ශෝකාත් ත්රිදිවං නරාධිපේ මහීතලස්ථාසු නෘපාංගනාසු ච ।
නිවෘත්තචාරස්සහසා ගතෝ රවිඃ ප්රවෘත්තචාරා රජනී හ්යුපස්ථිතා ॥ 28 ॥
ඍතේ තු පුත්රාද්ධහනං මහීපතේර්නරෝචයංතේ සුහෘදස්සමාගතාඃ ।
ඉතීව තස්මින් ශයනේ න්යවේශයන් වනිචිංත්ය රාජානමචිංත්ය දර්ශනම් ॥ 29 ॥
ගතප්රභා ද්යෞරිව භාස්කරං විනා ව්යපේතනක්ෂත්රගණේව ශර්වරී ।
පුරී බභාසේ රහිතා මහාත්මනා න චාස්රකංඨාऽකුලමාර්ගචත්වරා ॥ 30 ॥
නරාශ්ච නාර්යශ්ච සමේත්ය සංඝශඃ විගර්හමාණා භරතස්ය මාතරම් ।
තදා නගර්යාං නරදේවසංක්ෂයේ බභූවුරාර්තා න ච ශර්ම ලේභිරේ ॥ 31 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාංඩේ ෂට්ෂෂ්ටිතමස්සර්ගඃ ॥
