View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 3.30 Aranya Kanda - Sarga 30

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē araṇyakāṇḍam ।
atha triṃśassargaḥ ।

bhittvā tu tāṃ gadāṃ bāṇai rāghavō dharmavatsalaḥ ।
smayamānaḥ kharaṃ vākyaṃ saṃrabdhamidamabravīt ॥ 1 ॥

ētattē balasarvasvaṃ darśitaṃ rākṣasādhama ।
śaktihīnatarō mattō vṛthā tvamavagarjasi ॥ 2 ॥

ēṣā bāṇavinirbhinnā gadā bhūmitalaṃ gatā ।
abhidhānapragalbhasya tava pratyayaghātinī ॥ 3 ॥

yattvayōktaṃ vinaṣṭānāmahamaśrupramārjanam ।
rākṣasānāṃ karōmīti mithyā tadapi tē vachaḥ ॥ 4 ॥

nīchasya kṣudraśīlasya mithyāvṛttasya rakṣasaḥ ।
prāṇānahaṃ hariṣyāmi garutmānamṛtaṃ yathā ॥ 5 ॥

adya tē Chinnakaṇṭhasya phēnabudbudabhūṣitam ।
vidāritasya madbāṇairmahī pāsyati śōṇitam ॥ 6 ॥

pāṃsurūṣitasarvāṅgassrastanyasta bhujadvayaḥ ।
svapsyasē gāṃ samāliṅgya durlabhāṃ pramadāmiva ॥ 7 ॥

prabaddhanidrē śayitē tvayi rākṣasapāṃsanē ।
bhaviṣyantiśaraṇyānāṃ śaraṇyā daṇḍakā imē ॥ 8 ॥

janasthānē hatasthānē tava rākṣasa machCharaiḥ ।
nirbhayā vichariṣyanti sarvatō munayō vanē ॥ 9 ॥

adya viprasariṣyanti rākṣasyō hatabāndhavāḥ ।
bāṣpārdravadanā dīnā bhayādanyabhayāvahāḥ ॥ 10 ॥

adya śōkarasajñāstā bhaviṣyanti nirarthakāḥ ।
anurūpakulāḥ patnyō yāsāṃ tvaṃ patirīdṛśaḥ ॥ 11 ॥

nṛśaṃsa nīcha kṣudrātmannityaṃ brāhmaṇakaṇṭaka ।
yatkṛtē śaṅkitairagnau munibhiḥ pātyatē haviḥ ॥ 12 ॥

tamēvamabhisaṃrabdhaṃ bruvāṇaṃ rāghavaṃ raṇē ।
kharō nirbhartsayāmāsa rōṣātkharatarasvaraḥ ॥ 13 ॥

dṛḍhaṃ khalvavaliptō'si bhayēṣvapi cha nirbhayaḥ ।
vāchyāvāchyaṃ tatō hi tvaṃ mṛtyuvaśyō na budhyasē ॥ 14 ॥

kālapāśaparikṣiptā bhavanti puruṣā hi yē ।
kāryākāryaṃ na jānanti tē nirastaṣaḍindriyāḥ ॥ 15 ॥

ēvamuktvā tatō rāmaṃ saṃrudhya bhrukuṭīṃ tataḥ ।
sa dadarśa mahāsālamavidūrē niśācharaḥ ॥ 16 ॥

raṇē praharaṇasyārthē sarvatō hyavalōkayan ।
sa tamutpāṭayāmāsa sandaśya daśanachChadam ॥ 17 ॥

taṃ samutkṣipya bāhubhyāṃ vinadya cha mahābalaḥ ।
rāmamuddiśya chikṣēpa hatastvamiti chābravīt ॥ 18 ॥

tamāpatantaṃ bāṇaughaichChitvā rāmaḥ pratāpavān ।
rōṣamāhārayattīvraṃ nihantuṃ samarē kharam ॥ 19 ॥

jātasvēdastatō rāmō rōṣādraktāntalōchanaḥ ।
nirbhibhēda sahasrēṇa bāṇānāṃ samarē kharam ॥ 20 ॥

tasya bāṇāntarādraktaṃ bahu susrāva phēnilam ।
girēḥ prasravaṇasyēva tōyadhārāparisravaḥ ॥ 21 ॥

vihvalassakṛtō bāṇaiḥ kharō rāmēṇa saṃyugē ।
mattō rudhiragandhēna tamēvābhyadravaddrutam ॥ 22 ॥

tamāpatantaṃ saṃrabdhaṃ kṛtāstrō rudhirāplutam ।
apāsarpatpratipadaṃ kiñchitvaritavikramaḥ ॥ 23 ॥

tataḥ pāvakasaṅkāśaṃ vadhāya samarē śaram ।
kharasya rāmō jagrāha brahmadaṇḍamivāparam ॥ 24 ॥

sa taṃ dattaṃ maghavatā surarājēna dhīmatā ।
sandadhē chāpi dharmātmā mumōcha cha kharaṃ prati ॥ 25 ॥

sa vimuktō mahābāṇō nirghātasamanisvanaḥ ।
rāmēṇa dhanurāyamya kharasyōrasichāpatat ॥ 26 ॥

sa papāta kharō bhūmau dahyamānaśśarānagninā ।
rudrēṇēva vinirdagdhaśvētāraṇyē yathāntakaḥ ॥ 27 ॥

sa vṛtra iva vajrēṇa phēnēna namuchiryathā ।
balō vēndrāśanihatō nipapāta hataḥ kharaḥ ॥ 28 ॥

tatō rājarṣayassarvē saṅgatāḥ paramarṣayaḥ ।
sabhājya muditā rāmamidaṃ vachanamabruvan ॥ 29 ॥

ētadarthaṃ mahātējā mahēndraḥ pākaśāsanaḥ ।
śarabhaṅgāśramaṃ puṇyamājagāma purandaraḥ ॥ 30 ॥

ānītastvamimaṃ dēśamupāyēna maharṣibhiḥ ।
ēṣāṃ vadhārthaṃ krūrāṇāṃ rakṣasāṃ pāpakarmaṇām ॥ 31 ॥

tadidaṃ naḥ kṛtaṃ kāryaṃ tvayā daśarathātmaja ।
sukhaṃ dharmaṃ chariṣyanti daṇḍakēṣu maharṣayaḥ ॥ 32 ॥

ētasmintarē dēvāśchāraṇaissaha saṅgatāḥ ।
dundubhīṃśchābhinighnantaḥ puṣpavarṣaṃ samantataḥ ॥ 33 ॥

rāmasyōpari saṃhruṣṭā vavṛṣurvismitāstadā ।
ardhādhikamuhūrtēna rāmēṇa niśitaiśśaraiḥ ॥ 34 ॥

chaturdaśasahasrāṇi rakṣasāṃ bhīmakarmaṇām ।
kharadūṣaṇamukhyānāṃ nihatāni mahāhavē ॥ 35 ॥

ahō bata mahatkarma rāmasya viditātmanaḥ ।
ahō vīryamahō dākṣyaṃ viṣṇōriva hi dṛśyatē ॥ 36 ॥

ityēvamuktvā tē sarvē yayurdēvā yathāgatam ।
tasminnantarē vīrō lakṣmaṇassaha sītayā ।
giridurgādviniṣkramya saṃvivēśāśramaṃ sukhī ॥ 37 ॥

tatō rāmastu vijayī pūjyamānō maharṣibhiḥ ।
pravivēśāśramaṃ vīrō lakṣmaṇēnābhipūjitaḥ ॥ 38 ॥

taṃ dṛṣṭvā śatruhantāraṃ maharṣīṇāṃ sukhāvaham ।
babhūva hṛṣṭā vaidēhī bhartāraṃ pariṣasvajē ॥ 39 ॥

mudā paramayā yuktā dṛṣṭvā rakṣōgaṇānhatān ।
rāmaṃ chaivāvyathaṃ dṛṣṭvā tutōṣa janakātmajā ॥ 40 ॥

tatastu taṃ rākṣasasaṅghamardanaṃ sabhājyamānaṃ muditairmaharṣibhiḥ ।
punaḥ pariṣvajya śaśiprabhānanā babhūva hṛṣṭā janakātmajā tadā ॥ 41 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē araṇyakāṇḍē triṃśassargaḥ ॥




Browse Related Categories: