śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē araṇyakāṇḍam ।
atha triṃśassargaḥ ।
bhittvā tu tāṃ gadāṃ bāṇai rāghavō dharmavatsalaḥ ।
smayamānaḥ kharaṃ vākyaṃ saṃrabdhamidamabravīt ॥ 1 ॥
ētattē balasarvasvaṃ darśitaṃ rākṣasādhama ।
śaktihīnatarō mattō vṛthā tvamavagarjasi ॥ 2 ॥
ēṣā bāṇavinirbhinnā gadā bhūmitalaṃ gatā ।
abhidhānapragalbhasya tava pratyayaghātinī ॥ 3 ॥
yattvayōktaṃ vinaṣṭānāmahamaśrupramārjanam ।
rākṣasānāṃ karōmīti mithyā tadapi tē vachaḥ ॥ 4 ॥
nīchasya kṣudraśīlasya mithyāvṛttasya rakṣasaḥ ।
prāṇānahaṃ hariṣyāmi garutmānamṛtaṃ yathā ॥ 5 ॥
adya tē Chinnakaṇṭhasya phēnabudbudabhūṣitam ।
vidāritasya madbāṇairmahī pāsyati śōṇitam ॥ 6 ॥
pāṃsurūṣitasarvāṅgassrastanyasta bhujadvayaḥ ।
svapsyasē gāṃ samāliṅgya durlabhāṃ pramadāmiva ॥ 7 ॥
prabaddhanidrē śayitē tvayi rākṣasapāṃsanē ।
bhaviṣyantiśaraṇyānāṃ śaraṇyā daṇḍakā imē ॥ 8 ॥
janasthānē hatasthānē tava rākṣasa machCharaiḥ ।
nirbhayā vichariṣyanti sarvatō munayō vanē ॥ 9 ॥
adya viprasariṣyanti rākṣasyō hatabāndhavāḥ ।
bāṣpārdravadanā dīnā bhayādanyabhayāvahāḥ ॥ 10 ॥
adya śōkarasajñāstā bhaviṣyanti nirarthakāḥ ।
anurūpakulāḥ patnyō yāsāṃ tvaṃ patirīdṛśaḥ ॥ 11 ॥
nṛśaṃsa nīcha kṣudrātmannityaṃ brāhmaṇakaṇṭaka ।
yatkṛtē śaṅkitairagnau munibhiḥ pātyatē haviḥ ॥ 12 ॥
tamēvamabhisaṃrabdhaṃ bruvāṇaṃ rāghavaṃ raṇē ।
kharō nirbhartsayāmāsa rōṣātkharatarasvaraḥ ॥ 13 ॥
dṛḍhaṃ khalvavaliptō'si bhayēṣvapi cha nirbhayaḥ ।
vāchyāvāchyaṃ tatō hi tvaṃ mṛtyuvaśyō na budhyasē ॥ 14 ॥
kālapāśaparikṣiptā bhavanti puruṣā hi yē ।
kāryākāryaṃ na jānanti tē nirastaṣaḍindriyāḥ ॥ 15 ॥
ēvamuktvā tatō rāmaṃ saṃrudhya bhrukuṭīṃ tataḥ ।
sa dadarśa mahāsālamavidūrē niśācharaḥ ॥ 16 ॥
raṇē praharaṇasyārthē sarvatō hyavalōkayan ।
sa tamutpāṭayāmāsa sandaśya daśanachChadam ॥ 17 ॥
taṃ samutkṣipya bāhubhyāṃ vinadya cha mahābalaḥ ।
rāmamuddiśya chikṣēpa hatastvamiti chābravīt ॥ 18 ॥
tamāpatantaṃ bāṇaughaichChitvā rāmaḥ pratāpavān ।
rōṣamāhārayattīvraṃ nihantuṃ samarē kharam ॥ 19 ॥
jātasvēdastatō rāmō rōṣādraktāntalōchanaḥ ।
nirbhibhēda sahasrēṇa bāṇānāṃ samarē kharam ॥ 20 ॥
tasya bāṇāntarādraktaṃ bahu susrāva phēnilam ।
girēḥ prasravaṇasyēva tōyadhārāparisravaḥ ॥ 21 ॥
vihvalassakṛtō bāṇaiḥ kharō rāmēṇa saṃyugē ।
mattō rudhiragandhēna tamēvābhyadravaddrutam ॥ 22 ॥
tamāpatantaṃ saṃrabdhaṃ kṛtāstrō rudhirāplutam ।
apāsarpatpratipadaṃ kiñchitvaritavikramaḥ ॥ 23 ॥
tataḥ pāvakasaṅkāśaṃ vadhāya samarē śaram ।
kharasya rāmō jagrāha brahmadaṇḍamivāparam ॥ 24 ॥
sa taṃ dattaṃ maghavatā surarājēna dhīmatā ।
sandadhē chāpi dharmātmā mumōcha cha kharaṃ prati ॥ 25 ॥
sa vimuktō mahābāṇō nirghātasamanisvanaḥ ।
rāmēṇa dhanurāyamya kharasyōrasichāpatat ॥ 26 ॥
sa papāta kharō bhūmau dahyamānaśśarānagninā ।
rudrēṇēva vinirdagdhaśvētāraṇyē yathāntakaḥ ॥ 27 ॥
sa vṛtra iva vajrēṇa phēnēna namuchiryathā ।
balō vēndrāśanihatō nipapāta hataḥ kharaḥ ॥ 28 ॥
tatō rājarṣayassarvē saṅgatāḥ paramarṣayaḥ ।
sabhājya muditā rāmamidaṃ vachanamabruvan ॥ 29 ॥
ētadarthaṃ mahātējā mahēndraḥ pākaśāsanaḥ ।
śarabhaṅgāśramaṃ puṇyamājagāma purandaraḥ ॥ 30 ॥
ānītastvamimaṃ dēśamupāyēna maharṣibhiḥ ।
ēṣāṃ vadhārthaṃ krūrāṇāṃ rakṣasāṃ pāpakarmaṇām ॥ 31 ॥
tadidaṃ naḥ kṛtaṃ kāryaṃ tvayā daśarathātmaja ।
sukhaṃ dharmaṃ chariṣyanti daṇḍakēṣu maharṣayaḥ ॥ 32 ॥
ētasmintarē dēvāśchāraṇaissaha saṅgatāḥ ।
dundubhīṃśchābhinighnantaḥ puṣpavarṣaṃ samantataḥ ॥ 33 ॥
rāmasyōpari saṃhruṣṭā vavṛṣurvismitāstadā ।
ardhādhikamuhūrtēna rāmēṇa niśitaiśśaraiḥ ॥ 34 ॥
chaturdaśasahasrāṇi rakṣasāṃ bhīmakarmaṇām ।
kharadūṣaṇamukhyānāṃ nihatāni mahāhavē ॥ 35 ॥
ahō bata mahatkarma rāmasya viditātmanaḥ ।
ahō vīryamahō dākṣyaṃ viṣṇōriva hi dṛśyatē ॥ 36 ॥
ityēvamuktvā tē sarvē yayurdēvā yathāgatam ।
tasminnantarē vīrō lakṣmaṇassaha sītayā ।
giridurgādviniṣkramya saṃvivēśāśramaṃ sukhī ॥ 37 ॥
tatō rāmastu vijayī pūjyamānō maharṣibhiḥ ।
pravivēśāśramaṃ vīrō lakṣmaṇēnābhipūjitaḥ ॥ 38 ॥
taṃ dṛṣṭvā śatruhantāraṃ maharṣīṇāṃ sukhāvaham ।
babhūva hṛṣṭā vaidēhī bhartāraṃ pariṣasvajē ॥ 39 ॥
mudā paramayā yuktā dṛṣṭvā rakṣōgaṇānhatān ।
rāmaṃ chaivāvyathaṃ dṛṣṭvā tutōṣa janakātmajā ॥ 40 ॥
tatastu taṃ rākṣasasaṅghamardanaṃ sabhājyamānaṃ muditairmaharṣibhiḥ ।
punaḥ pariṣvajya śaśiprabhānanā babhūva hṛṣṭā janakātmajā tadā ॥ 41 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē araṇyakāṇḍē triṃśassargaḥ ॥