ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අරණ්යකාංඩම් ।
අථ චතුඃෂෂ්ටිතමස්සර්ගඃ ।
ස දීනෝ දීනයා වාචා ලක්ෂ්මණං වාක්යමබ්රවීත් ।
ශීඝ්රං ලක්ෂ්මණ ජානීහි ගත්වා ගෝදාවරීං නදීම් ॥ 1 ॥
අපි ගෝදාවරීං සීතා පද්මාන්යානයිතුං ගතා ।
ඒවමුක්තස්තු රාමේණ ලක්ෂ්මණඃ පරවීරහා ॥ 2 ॥
නදීං ගෝදාවරීං රම්යාං ජගාම ලඝුවික්රමඃ ।
තාං ලක්ෂ්මණස්තීර්ථවතී විචිත්වා රාමමබ්රවීත් ॥ 3 ॥
නෛනාං පශ්යාමි තීර්ථේෂු ක්රෝශතෝ න ශෘණෝති මේ ।
කං නු වා දේශමාපන්නා වෛදේහී ක්ලේශනාශිනී ॥ 4 ॥
න හ්යහං වේද තං දේශං යත්ර සා ජනකාත්මජා ।
ලක්ෂ්මණස්ය වචශ්ශ්රුත්වා දීනස්සංතාපමෝහිතඃ ॥ 5 ॥
රාමස්සමභිචක්රාම ස්වයං ගෝදාවරීං නදීම් ।
ස තාමුපස්ථිතෝ රාමඃ ක්ව සීතේත්යේවමබ්රවීත් ॥ 6 ॥
භූතානි රාක්ෂසේංද්රේණ වධාර්හේණ හෘතාමිති ।
න තාං ශශංසූ රාමාය තථා ගෝදාවරී නදි ॥ 7 ॥
තතඃ ප්රචෝදිතා භූතෛශ්ශංසාස්මෛතාං ප්රියාමිති ।
න තු සාභ්යවදතසිතාං පෘෂ්ටා රාමේණ ශෝචතා ॥ 8 ॥
රාවණස්ය තු තද්රූපං කර්මාණි ච දුරාත්මනඃ ।
ධ්යාත්වා භයාත්තු වෛදේහීං සා නදී න ශශංස තාම් ॥ 9 ॥
නිරාශස්තු තයා නද්යා සීතායා දර්ශනේ කෘතඃ ।
උවාච රාමස්සෞමිත්රිං සීතාදර්ශනකර්ශිතඃ ॥ 10 ॥
ඒෂා ගෝදාවරී සෞම්ය කිංචින්න ප්රති භාෂතේ ।
කිං නු ලක්ෂ්මණ වක්ෂ්යාමි සමේත්ය ජනකං වචඃ ॥ 11 ॥
මාතරං චෛව වෛදේහ්යා විනා තාමහමප්රියම් ।
යා මේ රාජ්යවිහීනස්ය වනේ වන්යේන ජීවතඃ ॥ 12 ॥
සර්වං ව්යපනයේච්ඡෝකං වෛදේහී ක්ව නු සා ගතා ।
ජ්ඤාතිපක්ෂවිහීනස්ය රාජපුත්රීමපශ්යතඃ ॥ 13 ॥
මන්යේ දීර්ඝා භවිෂ්යංති රාත්රයෝ මම ජාග්රතඃ ।
ගෝදාවරීං ජනස්ථානමිමං ප්රස්රවණං ගිරිම් ॥ 14 ॥
සර්වාණ්යනුගමිෂ්යාමි යදි සීතා හි දෘශ්යතේ ।
ඒතේ මෘගා මහාවීර්ය මාමීක්ෂංතේ මුහුර්මුහුඃ ॥ 15 ॥
වක්තුකාමා ඉව හි මේ ඉංගිතාන්යුපලක්ෂයේ ।
තාංස්තු දෘෂ්ට්වා නරව්යාඝ්රෝ රාඝවඃ ප්රත්යුවාච හ ॥ 16 ॥
ක්ව සීතේති නිරීක්ෂන්වෛ බාෂ්පසංරුද්ධයා දෘශා ।
ඒවමුක්තා නරේංද්රේණ තේ මෘගාස්සහසෝත්ථිතාඃ ॥ 17 ॥
දක්ෂිණාභිමුඛාස්සර්වේ දර්ශයංතෝ නභස්ථලම් ।
මෛථිලී හ්රියමාණා සා දිශං යාමන්වපද්යත ॥ 18 ॥
තේන මාර්ගේණ ධාවංතෝ නිරීක්ෂංතේ නරාධිපම් ।
යේන මාර්ගං ච භූමිං ච නිරීක්ෂංතේ ස්ම තේ මෘගාඃ ॥ 19 ॥
පුනශ්ච මාර්ගමිච්ඡංති ලක්ෂ්මණේනෝපලක්ෂිතාඃ ।
තේෂාං වචනසර්වස්වං ලක්ෂයාමාස චේංගිතම් ॥ 20 ॥
උවාච ලක්ෂ්මණෝ ජ්යේෂ්ඨං ධීමාන්භ්රාතරමාර්තවත් ।
ක්ව සිතේති ත්වයා පෘෂ්ටා යථේමේ සහසෝත්ථිතාඃ ॥ 21 ॥
දර්ශයංති ක්ෂිතිං චෛව දක්ෂිණාං ච දිශං මෘගාඃ ।
සාධු ගච්ඡාවහේ දේව දිශමේතාං හි නෛඍතිම් ॥ 22 ॥
යදි ස්යාදාගමඃ කශ්චිදාර්යා වා සාऽථ ලක්ෂ්යතේ ।
බාඪමිත්යේව කාකුත්ස්ථඃ ප්රස්ථිතෝ දක්ෂිණාං දිශම් ॥ 23 ॥
ලක්ෂ්මණානුගතශ්ශීමන්වීක්ෂමාණෝ වසුංධරාම් ।
ඒවං සංභාෂමාණෞ තාවන්යෝන්යං භ්රාතරාවුභෞ ॥ 24 ॥
වසුංධරායාං පතිතං පුෂ්පමාර්ගමපශ්යතාම් ।
තාං පුෂ්පවෘෂ්ටිං පතිතාං දෘෂ්ට්වා රාමෝ මහීතලේ ॥ 25 ॥
උවාච ලක්ෂ්මණං වීරෝ දුඃඛිතෝ දුඃඛිතං වචඃ ।
අභිජානාමි පුෂ්පාණි තානීමානීහ ලක්ෂ්මණ ॥ 26 ॥
පිනද්ධානි හි වෛදේහ්යා මයා දත්තානි කානනේ ।
මන්යේ සූර්යශ්ච වායුශ්ච මේදිනී ච යශස්විනී ॥ 27 ॥
අභිරක්ෂංති පුෂ්පාණි ප්රකුර්වංතෝ මම ප්රියම් ।
ඒවමුක්ත්වා මහාබාහුං ලක්ෂ්මණං පුරුෂර්ෂභඃ ॥ 28 ॥
උවාච රාමෝ ධර්මාත්මා ගිරිං ප්රස්රවණාකුලම් ।
කච්චිත් ක්ෂිතිභෘතාං නාථ දෘෂ්ටා සර්වාංගසුංදරී ॥ 29 ॥
රාමා රම්යේ වනෝද්දේශේ මයා විරහිතා ත්වයා ।
ක්රුද්ධෝऽබ්රවීද්ගිරිං තත්ර සිංහඃ ක්ෂුද්රමෘගං යථා ॥ 30 ॥
තාං හේමවර්ණාං හේමාභාං සීතාං දර්ශය පර්වත ।
යාවත්සානූනි සර්වාණි න තේ විධ්වංසයාම්යහම් ॥ 31 ॥
ඒවමුක්තස්තු රාමේණ පර්වතෝ මෛථිලීං ප්රති ।
ශංසන්නිව තතස්සීතාං නාදර්ශයත රාඝවේ ॥ 32 ॥
තතෝ දාශරථී රාම උවාච ච ශිලෝච්චයම් ।
මම බාණාග්නිනිර්දග්ධෝ භස්මීභූතෝ භවිෂ්යසි ॥ 33 ॥
අසේව්යඃ සතතං චෛව නිස්තෘණද්රුමපල්ලවඃ ।
ඉමාං වා සරිතං චාද්ය ශෝෂයිෂ්යාමි ලක්ෂ්මණ ॥ 34 ॥
යදි නාඛ්යාති මේ සීතාමාර්යාං චංද්රනිභානනාම් ।
ඒවං ස රුෂිතෝ රාමෝ දිධක්ෂන්නිව චක්ෂුෂා ॥ 35 ॥
දදර්ශ භූමෞ නිෂ්ක්රාංතං රාක්ෂසස්ය පදං මහත් ।
ත්රස්තායා රාමකාංක්ෂිණ්යාඃ ප්රධාවංත්යා ඉතස්තතඃ ॥ 36 ॥
රාක්ෂසේනානුවෘත්තායා මෛථිල්යාශ්ච පදාන්යථ ।
ස සමීක්ෂ්ය පරික්රාංතං සීතායා රාක්ෂසස්ය ච ॥ 37 ॥
භග්නං ධනුශ්ච තූණී ච විකීර්ණං බහුධා රථම් ।
සංභ්රාංතහෘදයෝ රාමශ්ශශංස භ්රාතරංප්රියම් ॥ 38 ॥
පශ්ය ලක්ෂ්මණ වෛදේහ්යාශශීර්ණාඃ කනකබිංදවඃ ।
භූෂණානාං හි සෞමිත්රේ මාල්යානි විවිධානි ච ॥ 39 ॥
තප්තබිංදුනිකාශෛශ්ච චිත්රෛඃ ක්ෂතජබිංදුභිඃ ।
ආවෘතං පශ්ය සෞමිත්රේ සර්වතෝ ධරණීතලම් ॥ 40 ॥
මන්යේ ලක්ෂ්මණ වෛදේහී රාක්ෂසෛඃ කාමරූපිභිඃ ।
භිත්වාභිත්වා විභක්තා වා භක්ෂිතා වා භවිෂ්යති ॥ 41 ॥
තස්යා නිමිත්තං වෛදේහ්යා ද්වයෝර්විවදමානයෝඃ ।
බභූව යුද්ධං සෞමිත්රේ ඝෝරං රාක්ෂසයෝරිහ ॥ 42 ॥
මුක්තාමණිමයං චේදං තපනීයවිභූෂිතම් ।
ධරණ්යාං පතිතං සෞම්ය කස්ය භග්නං මහද්ධනුඃ ॥ 43 ॥
තරුණාදිත්යසංකාශං වෛඩූර්යගුලිකාචිතම් ।
විශීර්ණං පතිතං භූමෞ කවචං කස්ය කාංචනම් ॥ 44 ॥
ඡත්රං ශතශලාකං ච දිව්යමාල්යෝපශෝභිතම් ।
භග්නදංඩමිදං කස්ය භූමෞ සම්යඞ්නිපාතිතම් ॥ 45 ॥
කාංචනෝරශ්ඡදා ශ්චේමේ පිශාචවදනාඃ ඛරාඃ ।
භීමරූපා මහාකායාඃ කස්ය වා නිහතා රණේ ॥ 46 ॥
දීප්තපාවකසංකාශෝ ද්යුතිමාන්සමරධ්වජඃ ।
අපවිද්ධශ්ච භග්නශ්ච කස්ය සාංග්රාමිකෝ රථඃ ॥ 47 ॥
රථාක්ෂමාත්රා විශිඛාස්තපනීයවිභූෂණාඃ ।
කස්යේමේऽභිහතා බාණාඃ ප්රකීර්ණා ඝෝරකර්මණඃ ॥ 48 ॥
ශරාවරෞ ශරෛඃ පූර්ණෞ විධ්වස්තෞ පශ්ය ලක්ෂ්මණ ।
ප්රතෝදාභීශුහස්තෝ වෛ කස්යායං සාරථිර්හතඃ ॥ 49 ॥
කස්යේමෞ පුරුෂව්යාඝ්ර ශයාතේ නිහතෞ යුධි ।
චාමරග්රාහිණෞ සෞම්ය සෝෂ්ණීෂමණිකුංඩලෞ ॥ 50 ॥
පදවීපුරුෂස්යෛෂා ව්යක්තං කස්යාපි රක්ෂසඃ ।
වෛරං ශතගුණං පශ්ය මමේදං ජීවිතාංතකම් ॥ 51 ॥
සුඝෝරහෘදයෛස්සෞම්ය රාක්ෂසෛඃ කාමරූපිභිඃ ।
හෘතා මෘතා වා සීතා සා භක්ෂිතා වා තපස්විනී ॥ 52 ॥
නධර්මස්ත්රායතේ සීතාං හ්රියමාණාං මහාවනේ ।
භක්ෂිතායාං හි වෛදේහ්යාං හෘතායාමපි ලක්ෂ්මණ ॥ 53 ॥
කේ හි ලෝකේ ප්රියං කර්තුං ශක්තාස්සෞම්ය මමේශ්වරාඃ ।
කර්තාරමපි ලෝකානාං ශූරං කරුණවේදිනම් ॥ 54 ॥
අජ්ඤානාදවමන්යේරත්සර්වභූතානි ලක්ෂ්මණ ।
මෘදුං ලෝකහිතේ යුක්තං දාංතං කරුණවේදිනම් ॥ 55 ॥
නිර්වීර්ය ඉති මන්යංතේ නූනං මාං ත්රිදශේශ්වරාඃ ।
මාං ප්රාප්ය හි ගුණෝ දෝෂස්සංවෘත්තඃ පශ්ය ලක්ෂ්මණ ॥ 56 ॥
අද්යෛව සර්වභූතානාං රක්ෂසාමභවාය ච ।
සංහෘත්යෛව ශශිජ්යෝත්ස්නාං මහාන්සූර්ය ඉවෝදිතඃ ॥ 57 ॥
සංහෘත්යෛව ගුණාන්සර්වාන්මම තේජඃ ප්රකාශතේ ।
නෛව යක්ෂා න ගංධර්වා න පිශාචා න රාක්ෂසාඃ ॥ 58 ॥
කින්නරා වා මනුෂ්යා වා සුඛං ප්රාප්ස්යංති ලික්ෂ්මණ ।
මමාස්ත්රබාණසංපූර්ණමාකාශං පශ්ය ලක්ෂ්මණ ॥ 59 ॥
නිස්සංපාතං කරිෂ්යාමි හ්යද්ය ත්රෛලෝක්යචාරිණාම් ।
සන්නිරුද්ධග්රහගණමාවාරිතනිශාකරම් ॥ 60 ॥
විප්රණෂ්ටානලමරුද්භාස්කරද්යුතිසංවෘතම් ।
විනිර්මථිතශෛලාග්රං ශුෂ්යමාණජලාශයම් ॥ 61 ॥
ධ්වස්තද්රුමලතාගුල්මං විප්රණාශිතසාගරම් ।
ත්රෛලෝක්යං තු කරිෂ්යාමි සංයුක්තං කාලකර්මණා ॥ 62 ॥
න තාං කුශලිනීං සීතාං ප්රදාස්යංති මමේශ්වරාඃ ।
අස්මින්මුහූර්තේ සෞමිත්රේ මම ද්රක්ෂ්යංති වික්රමම් ॥ 63 ॥
නාකාශමුත්පතිෂ්යංති සර්වභූතානි ලක්ෂ්මණ ।
මම චාපගුණෝන්මුක්තෛර්බාණජාලෛර්නිරංතරම් ॥ 64 ॥
අර්දිතං මම නාරාචෛර්ධ්වස්තභ්රාංතමෘගද්විජම් ।
සමාකුලමමර්යාදං ජගත්පශ්යාද්ය ලක්ෂ්මණ ॥ 65 ॥
ආකර්ණපූර්ණෛරිෂුභිර්ජීවලෝකං දුරාවරෛඃ ।
කරිෂ්යේ මෛථිලීහේතෝරපිශාචමරාක්ෂසම් ॥ 66 ॥
මම රෝෂප්රයුක්තානාං සායකානාං බලං සුරාඃ ।
ද්රක්ෂ්යංත්යද්ය විමුක්තානාමතිදූරාතිගාමිනාම් ॥ 67 ॥
නෛව දේවා න දෛතේයා න පිශාචා න රාක්ෂසාඃ ।
භවිෂ්යංති මම ක්රෝධාත්ත්රෛලෝක්යේ විප්රණාශිතේ ॥ 68 ॥
දේවදානවයක්ෂාණාං ලෝකා යේ රක්ෂසාමපි ।
බහුධා න භවිෂ්යංති බාණෞඝෛශ්ශකලීකෘතාඃ ॥ 69 ॥
නිර්මර්යාදානිමාන්ලෝකාන්කරිෂ්යාම්යද්ය සායකෛඃ ।
හෘතාං මෘතාං වා සෞමිත්රේ න දාස්යංති මමේශ්වරාඃ ॥ 70 ॥
තථාරුපාං හි වෛදේහීං න දාස්යංති යදි ප්රියාම් ।
නාශයාමි ජගත්සර්වං ත්රෛලෝක්යං සචරාචරම් ॥ 71 ॥
ඉත්යුක්ත්වා රෝෂතාම්රාක්ෂෝ රාමෝ නිෂ්පීඩ්ය කාර්මුකම් ।
ශරමාදාය සංදීප්තං ඝෝරමාශීවිෂෝපමම් ॥ 72 ॥
සංධාය ධනුෂි ශ්රීමාන්රාමඃ පරපුරංජයඃ ।
යුගාංතාග්නිරිව ක්රුද්ධ ඉදං වචනමබ්රවීත් ॥ 73 ॥
යථා ජරා යථා මෘත්යුර්යථා කාලෝ යථා විධිඃ ।
නිත්යං න ප්රතිහන්යංතේ සර්වභූතේෂු ලක්ෂ්මණ ॥ 74 ॥
තථාහං ක්රෝධසංයුක්තෝ න නිවාර්යෝऽස්මි සර්වථා ।
පුරේව මේ චාරුදංතීමනිංදිතාං දිශංති සීතාං යදි නාද්ය මෛථිලීම් ।
සදේවගංධර්වමනුෂ්යපන්නගං ජගත්සශෛලං පරිවර්තයාම්යහම් ॥ 75 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අරණ්යකාංඩේ චතුඃෂෂ්ටිතමස්සර්ගඃ ॥
